WE ARE LEARNING TURKISH TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ

Transkript

1 1 WE ARE LEARNING TURKISH TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ VOLUME 2 CHAPTERS BEKİRCAN TAHBERER INSTRUCTOR OF TURKISH AS A FOREIGN LANGUAGE/ YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETMENİ Bekircan Tahberer 2015 Vancouver Canada. Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz ve çoğaltılamaz. Copyright Bekircan Tahberer, 2015 Vancouver - Canada. All rights reserved.

2 2 FOREWORD This is the second volume of We are Learning Turkish (Türkçe Öğreniyoruz), a complete course in Turkish comprises four volumes. Each volume has 10 chapters that aim to help students understand, write, read and speak the Turkish language through a step by step approach. The format of We are Learning Turkish has been modelled after the Lado English Series ( 1980): 1- Each chapter begins with a short conversation and some exercises in order to prepare students for the context of that chapter. 2- Each chapter contains three to five grammar topics titled Ders, each following with exercises to help students become familiar with the grammar they have just studied. 3- Each chapter has a short dialog called Konuşma (Speak) that gradually becomes more extensive for students to read and practise the daily spoken Turkish. 4- Okuma (read) at the end of each chapter offers contextual and some interesting topics about the Turkish culture, people and country. The chapters 4 to 12 also include a list of new words to help students concentrate on learning but after chapter 12, students are encouraged to use a dictionary, which is also an important learning tool. The author began to teach Turkish in 1982 using the available text books then. Although the idea to write a different text book developed shortly after the early years, the project was postponed until 2007 after the author and his family had immigrated to Canada in The teaching method of We are Learning Turkish (Türkçe Öğreniyoruz) was tested through countless students and the positive feedback encouraged the author to publish it finally. Bekircan Tahberer 2015 Vancouver, BC Canada

3 3 INDEX 11. Bölüm Page Conversation: Bir heykeli tanıma...7 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Numbers (Sayılar) 1-20: bir, iki, üç Exercises (Alıştırmalar) Ders: Numbers (Sayılar) : yirmi, otuz, kırk Exercises (Alıştırmalar) Ders: Parts of our body (Vücudumuzun parçaları) Ders: There is / There isn t (Var / Yok): Masada ne var, ne yok? Nerede, ne var?...9 Exercises (Alıştırmalar)...10 Speaking (Konuşma): Bill, Jill ve Davut Vancouver da arkadaşlardır Reading (Okuma): Antalya müzesinde bir gezi...12 New words (Yeni kelimeler) Bölüm Conversation: İş hakkında konuşma...14 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Information questions (Bilgi Soruları): İşe nasıl gidersin?...15 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Possesive with proper names (Özel isimlerde iyelik): Ahmet in arabası var Exercises (Alıştırmalar)...17 Speaking (Konuşma): 1) Bu senin elbisen mi? 2) Kimin bir İngilizce sözlüğü var? ) Burada İngilizce bilen birisi var mı?...19 Reading (Okuma): 1- Ailem ve ben...19 Reading (Okuma): 2- John ve Melis Cary nin Davetinde...20 New words (Yeni kelimeler) Bölüm Conversation: Akşam yemeği hakkında konuşma...22 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Information questions with when ( Ne zaman ile bilgi soruları): Ne zaman tatile gidersin?...23 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Clock time questions (Saat soruları): Saat kaç?...24 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Parts of the day (Günün bölümleri): Biz sabah işe gideriz Ders: Information questions with what time do you...? ( Saat kaç ile bilgi soruları): Saat kaçta işe gidersin?...26 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Months of the year (Yılın ayları): Ocak, Şubat, Mart...28 Exercises (Alıştırmalar)...28 Speaking (Konuşma): 1) Ankara ya son tren saat kaçta? 2) Türkiye ye ne zaman geleceksin?..28 3) Siz nerelisiniz?...29 Reading (Okuma): 1- Türkiye de Mevsimler İlkbahar ve Yaz...29 Reading (Okuma): 2- Türkiye de Mevsimler Sonbahar ve Kış...30

4 4 14. Bölüm Conversation: Diş doktoruna gitme...31 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Future Tense (Gelecek Zaman): Ben yarın İstanbul a gideceğim...32 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Future Tense: Negative Statements (Gelecek Zaman: Olumsuz Cümleler): Ben yarın İstanbul a gitmeyeceğim Exercises (Alıştırmalar) Ders: Future Tense: Questions (Gelecek Zaman: Soru Cümleleri): Sen yarın İstanbul a gidecek misin?...35 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Future Tense: Negative Interrogatives (Gelecek Zaman: Olumsuz Soru Cümleleri): Sen yarın İstanbul a gitmeyecek misin?...36 Speaking (Konuşma): 1- Murat ve Berna: Yarın Ankara ya gidecek misin? Koray ve Alice: Bu yaz tatile çıkmayacak mısın?...37 Reading (Okuma): Bir Kayak Gezisi Bölüm Conversation: Bir iş gezisine çıkma...39 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Information Questions in Future Tense (Gelecek Zamanda Bilgi Soruları): Ne zaman İstanbul a gideceksin?...41 Exercises (Alıştırmalar)...41 Speaking (Konuşma): 1- Betty ve Katie: Bugün ne yapacaksınız? 2- Tamer ve Susan: Bugün görüşecek miyiz?...43 Reading (Okuma): Ankaralı Selma ve Mustafa Çifti BÖLÜM Conversation: Bir sempozyuma gitme...46 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Affirmative Statements with past of be (Geçmişte devam eden zaman: basit olumlu cümleler): Geçen hafta Ankara daydım Exercises (Alıştırmalar) Ders: Geçmişte devam eden zaman: basit olumsuz cümleler (Negative of be): Geçen hafta burada değildim Exercises (Alıştırmalar) Ders: Geçmişte devam eden zaman: soru cümleleri (Questions with past of be): Geçen hafta hasta mıydın?...50 Exercises (Alıştırmalar)...50 Speaking (Konuşma): 1- Öykü ve İlkay: Sen ve Ahmet geçen Cumartesi evde miydiniz? 2- İlker ve Rachel: Bu akşam ne yapacaksın?...51 Reading (Okuma): Mary Davis in Tatili Bölüm Conversation: Bir TV programını tartışma...53 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Tense: Affirmative Statements (Geçmiş Zaman: Olumlu Cümleler):

5 5 Geçen hafta ne yaptın?...55 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Tense: Questions (Geçmiş Zaman: Soru Cümleleri): Sen dün işe gittin mi?...57 Exercises (Alıştırmalar)...57 Speaking (Konuşma): 1- Mustafa ve Halil: Dün televizyon seyrettin mi? 2-Gülay ve David: Cumartesi günü neredeydin?...59 Reading (Okuma): Televizyonda bir belgesel film Bölüm Conversation: Bir futbol maçını tartışma...61 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Tense: Negative Statements (Geçmiş zaman: Olumsuz Cümleler): Ben dün okula gitmedim Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Tense: Negative Interrogatives (Geçmiş Zaman: Olumsuz Soru Cümleleri): Sen dün işe gitmedin mi?...64 Exercises (Alıştırmalar)...64 Speaking (Konuşma): Mehmet ve Jane: Sen bu yaz neredeydin?...66 Reading (Okuma): Gina ve Nuri Topkapı Sarayı Müzesi nde Bölüm Conversation: Türkiye Sirki ne gitme...70 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Tense: Information Questions (Geçmiş Zaman: Bilgi Soruları): Sirk ne zaman geldi?...71 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Information questions: What did you do? (Ne yaptın? ile Bilgi Soruları): Sen dün ne yaptın?...73 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Prepositional Phrases: inside and on (içinde ve üzerinde): Çiçekler vazonun içindedir Exercises (Alıştırmalar)...74 Speaking (Konuşma): Cennet ve John: Dün gece sirk nasıldı?...76 Reading (Okuma): Unutkan Adam Bölüm Conversation: Tesadüfen bir arkadaşla karşılaşma...79 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Continuous Tense (Geçmişte devam eden zaman): O Türkçe öğreniyordu Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Continuous Tense: Negative Statements (Geçmişte devam eden zaman: Olumsuz Cümleler): Sen yazmıyordun Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Continuous Tense: Questions (Geçmişte devam eden zaman: soru cümleleri): Selma geliyor muydu?...84 Exercises (Alıştırmalar) Ders: Past Continuous Tense: Negative Interrogatives (Geçmişte devam

6 eden zaman: Olumsuz Soru Cümleleri): Selma gelmiyor muydu?...85 Exercises (Alıştırmalar)...86 Speaking (Konuşma): Hüseyin ve Doğan: Cumartesi günü sizi arabada gördüm. Nereye gidiyordunuz?...87 Reading (Okuma): Yüzyılın Beyin Cerrahı

7 7 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 11. BÖLÜM BİR HEYKELİ TANIMA Candice: Rachel: Candice: Rachel: Candice: Rachel: Candice: Rachel: Candice: Bu nedir? O ünlü Yorgun Herakles heykelidir. Öyle mi? Bu heykel şimdi nerede? Antalya Müzesi nde. Bu harika bir heykel. Onun boyu kaç metre? Yaklaşık iki buçuk metre. Herakles çok yakışıklı bir adam. Evet, onun çok güzel sakalları, kolları ve bacakları var. Bence onun bütün vücudu çok güzel. ALIŞTIRMALAR 1- İpucu kelimeleri kullanarak örnekteki gibi cümleler kurun. Senin / kaç tane / araba? bir Senin kaç tane araban var? Benim bir tane arabam var. Onun / kaç tane / ev?? üç..

8 8 Sizin / kaç tane / kitap?....? yedi.. Benim / kaç tane / öğrenci ? Altı.. Bizim / kaç tane / kalem?.? İki.. 1. DERS Sayılar (numbers): 1-20: bir, iki, üç... Aşağıdaki sayıları öğrenin 0 = sıfır 1 bir 6 altı 11 on bir 16 on altı 2 iki 7 yedi 12 on iki 17 on yedi 3 üç 8 sekiz 13 on üç 18 on sekiz 4 dört 9 dokuz 14 on dört 19 on dokuz 5 beş 10 on 15 on beş 20 yirmi... ALIŞTIRMALAR 1-1 den 20 ye kadar sayın. 2- Aşağıdaki sayıları yüksek sesle okuyun: DERS Sayılar (numbers) : yirmi, otuz, kırk... Aşağıdaki sayıları öğrenin 21 yirmi bir 70 yetmiş 205 iki yüz beş 30 otuz 80 seksen 550 beş yüz elli 40 kırk 90 doksan 782 yedi yüz seksen iki 50 elli 100 yüz 1000 bin 60 altmış 101 yüz bir 1001 bin bir den 100 e kadar sayın. ALIŞTIRMALAR 2- Aşağıdaki sayıları yüksek sesle okuyun:

9 9 3. DERS Vücudumuzun parçaları: Gözler, burun, kollar burun parmak bilek İki göz kulak ağız dirsek kol ayak parmağı bacak diz topuk ayak el Onun iki gözü, bir burnu var. *Continue with the other parts of the body DERS Var / Yok: Masada ne var, ne yok? Nerede ne var? Masada ne var? Masada bir mum var. Masada bıçaklar var. Masada bir köpek yok. Masada kaç (tane) bardak var? Masada dört (tane) bardak var. Masada bardaklar var. Masada kaç (tane) tabak var? Masada beş tabak var. *Mum, tabaklar ve bardaklar nerede? Onlar masada. Masada tabaklar var. *Masada kitap var mı? Hayır, masada kitap yok. Masada kaşık yok....

10 10 ALIŞTIRMALAR 1- Resimlere göre cümleleri tamamlayın. Duvarda bir tablo var. Masa üç saat.. Tava..iki yumurta.. Sepet bir kedi.. Yer.bir kitap. Koltuk bir çocuk.. Kahraman Ailesi.beş çocuk. Cüzdan.para ve kredi kartları. Angelina. kucak..çocuk. Antalya.. hava limanı. 2- a) Aynı alıştırmaları yok ile yapın; b) Resimlerle ilgili sorular sorun: Duvarda ne var? Kim var? Kaç tane var?

11 11 KONUŞMA Bill, Jill ve Davut Vancouver da arkadaşlardır. Bill ve Jill bu hafta Antalya yı ziyaret ediyor. Onlar Antalya yı iyi bilmiyorlar. Bu nedenle Antalya hakkında sorular soruyorlar. Davut cevap veriyor. Jill: Antalya da iyi oteller var mıdır? Davut: Evet, Antalya da birçok iyi ve güzel otel vardır. Bill: Antalya da yat limanı var mıdır? Davut: Evet, şehir merkezinde çok şirin bir yat limanı vardır. Jill: Orada bir arkeoloji müzesi var mıdır? Davut: Evet, vardır. Antalya arkeoloji müzesi çok ünlüdür. Müzede sayısız tarihi eser vardır. Her yıl binlerce turist müzeyi ziyaret eder. Bill: Antalya da İngilizce konuşan insanlar var mıdır? Davut: Evet, Antalya da birçok insan İngilizce, Almanca, Fransızca ve Rusça konuşur. Çünkü o ülkelerden Antalya ya yüz binlerce turist gelir. Herkes Antalya yı çok sever. Eminim, siz Antalya da çok iyi vakit geçireceksiniz.

12 12 OKUMA ANTALYA MÜZESİNDE BİR GEZİ Şimdi Antalya dayız. Antalya müzesini geziyoruz. Bizim müze rehberimiz Ahmet Beydir. O bize çok güzel eserler gösteriyor. Müzede büyük ve küçük birçok mermer ve bronz heykel var. Bazı mermer heykeller üç metre boyunda, bazıları beş santimetre boyundadır. Biz Ahmet Bey e sorular soruyoruz. Bu nedir? Şu nedir? Bunlar nelerdir? Ahmet Bey soruları dinliyor ve cevap veriyor. Bu Roma dönemi bir tanrıça heykelidir. Şu bir mermer lahittir. Bu Herakles heykelidir. Bu heykelin üst bölümü Amerika dadır. Ahmet Bey bize soruyor; Siz antik paraları sever misiniz? Cynthia, ben çok severim, diyor. Bunlar eski paralar mıdır? Evet, onlar antik Roma paralarıdır. Biz Antalya müzesini çok beğeniyoruz. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Onlar nereyi geziyorlar? 2- Onların rehberi kim? 3- Rehber onlara neler gösteriyor?

13 13 4- Müzede heykel var mı? 5- Heykeller kaç metre boyunda? 6- Herakles heykelinin üst bölümü nerededir? 7- Kim antik paraları seviyor? 8- Onlar Antalya müzesini beğeniyorlar mı? 9- Siz Antalya ya gitmek ister misiniz? Yeni kelimeler: new words Heykel: statue Ağız: mouth Akıl: mind Antik: ancient Arkeoloji müzesi: archaeological museum Ayak parmağı: toe Bacak: leg Bazı: some of Bence: in my opinion Bıçak: knife Bilek: wrist Binlerce: thousands of Bölüm: part Boy: height Bronz: bronze Bu nedenle: therefore, for this reason Buçuk: half Bulut: cloud Burun: nose Bütün: all Büyük: big Cüzdan: wallet Dirsek: elbow Diz: knee Dönem: period Dudak: lip Duvar: wall El: hand Eminim: I am sure Gençler: youngsters Göstermek: to show Göz: eye Hakkında: about Hava: air sky Hava alanı (limanı): air port Herkes: everybody Kaç metre: how many meters Kaç tane: how many pieces Kadar: until, up to Kol: arm Konuşan: the one who speaks Kucak: in the arms Küçük: small, little Kulak: ear Lahit: sarcophagus Liman: seaport, harbour Mermer: marble Öpüşen: the one who kisses Parça: part Parmak: finger Rehber: guide Rusça: Russian Saat: clock Santimetre: centimeter Sayılar: numbers Sayısız: countless Şehir merkezi: centrum Sepet: basket Tablo: painting Tanrıça: goddess Tarihi eser: historical work of art Tava: frying-pan Topuk: heel Ünlü: famous Üst: upper Üstünde: on above Üzerinde: on above Vücut: body Yaklaşık: approximately Yat: yatch Yumurta: egg

14 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 12. BÖLÜM İŞ HAKKINDA KONUŞMA Selma: Katie: Selma: Katie: Selma: Katie: Selma: Katie: Selma: Merhaba Katie, merhaba Hüseyin. Siz nerede çalışıyorsunuz? Erkek arkadaşım ve ben bir mühendislik şirketinde çalışıyoruz. Orada ne iş yapıyorsunuz? Biz mimarız. Bina tasarımları yapıyoruz. İşe nasıl gidiyorsunuz? Otobüsle gidiyoruz. Sen nerede çalışıyorsun? Ben hemşireyim. Ankara Devlet Hastanesi nde çalışıyorum. Sen kimle çalışıyorsun? Ben Hülya ile çalışıyorum. ALIŞTIRMALAR 1- İpucu kelimeleri kullanarak örnekteki gibi cümleler kurun. Çalışmak? hastane Yemek yemek? mutfak yaşamak? Ankara Sen nerede çalışıyorsun? Ben bir hastanede çalışıyorum.....? ?.....

15 15 uyumak? Yatak odası 2- iş yapmak? Proje çizmek satmak? araba satmak öğretmek? İngilizce öğretmek okumak? tarih kitabı 3- işe gitmek? Otobüs Okula gitmek? Dolmuş Eve gitmek? Araba Adana ya gitmek? Uçak?.. Sen ne iş yaparsın? Ben proje çizerim....?......? ? İşe nasıl gidersin? Otobüs ile giderim...?......?......? DERS Bilgi Soruları (Information Questions): İşe nasıl gidersin? Richmond da mı oturuyorsun? Nerede oturuyorsun? Ahmet ayakkabı mı satıyor? Ne satıyor? Dilek kötü mü yemek yapar? Nasıl yemek yapar? Ayşe ile mi çalışıyorsun? Kim ile (kimle) çalışıyorsun? Hayır. Kuzey Vancouver da oturuyorum. Hayır. Ahmet araba satıyor. Hayır. Çok güzel yemek yapar. Hayır. Hatice ile çalışıyorum. Nerede: yer (place). Ne: nesne (things) Nasıl: durum (manner) Kim: kişi (person - people)...

16 16 ALIŞTIRMALAR 1- Resimlere göre aşağıdaki sorulara cevap verin. Ahmet nerede çalışıyor, bir fabrikada mı yoksa bir mağazada mı? - O bir mağazada çalışıyor. Ahmet ne satıyor, ayakkabı mı yoksa elbise mi? - Öğle yemeğini nerede yiyor, işte mi yoksa evde mi? - Kim ile yemek yiyor, Ali ile mi yoksa Hüseyin ile mi? - Ali Ahmet ve Ali ne yemekten hoşlanır, lahmacun mu yoksa çorba mı? -. Onlar ne içerler, ayran mı yoksa su mu? - Ali nerede oturuyor, Adana da mı yoksa Ankara da mı -..

17 17 Dolmuş Ali işe nasıl gider, arabayla mı yoksa dolmuşla mı? -. Mustafa Ali işe kimle gider, Doğan ile mi yoksa Mustafa ile mi? Gülay oturma odasında mı yatar? O nerede yatar? Hayır, o oturma odasında yatmaz. O yatak odasında yatar. Mehmet ve Derya Kanada da mı yaşar? Hayır,.... -Nerede. Hatice süt içer mi? Hayır.... -Kim Tülay. Tülay Masada köpek mi var? -Ne Hayır,. Robert otobüs mü sürer? Hayır, Ne.. Michael arabayı yavaş mı sürer? Hayır, Nasıl.

18 18 2. DERS Özel isimlerde iyelik (possesive with proper names): Ahmet in yeşil bir arabası var. Deniz in kemanı eskidir. Mustafa nın annesi gençtir. Rachel ın işi zordur. Ülkü nün okulu uzaktır. Ayşe ve Ali nin çocuğu yoktur. Tuğrul un kitabı yenidir. Onur un ayakkabıları pahalıdır. John ın eşi Türk tür. -ın, -in, -un, -ün after consonants; -nın, -nin, -nun, -nün after vowels.... ALIŞTIRMALAR İpuçlarını kullanarak cümleler kurun. Onur / kitap / sıkıcı. Jerry / ev / Marmaris te Hatice / baba / yaşlı Linda / bisiklet / pembe Doğan / boy / uzun Mehmet / gözler / kahverengi Kemal ve Özlem / kız / sevimli 1- Onur un kitabı sıkıcıdır KONUŞMA Cathy: Bu senin elbisen mi? Rachel: Hayır, o benim değil. Benim hiç kısa elbisem yok. Cathy: O zaman, bu elbise kimin? Rachel: Bu Elif in elbisesi. O kısa elbise giymekten hoşlanır. 2- Deniz: Kimin bir İngilizce sözlüğü var? Melek: Benim bir İngilizce Fransızca sözlüğüm var. Deniz: Benim bir İngilizce Türkçe sözlüğe ihtiyacım var. Melek: Öyleyse, Elif e sor. Sadece onun İngilizce Türkçe sözlüğü var.

19 19 3- Greg: Burada İngilizce bilen birisi var mı? Fatih: Hüseyin İngilizce bilir. Greg: O şimdi nerede? Fatih: Okulda ama biraz sonra gelir. Greg: Hüseyin in İngilizcesi nasıldır? Fatih: Onun İngilizcesi çok iyidir. Greg: Başka kim İngilizce bilir? Fatih: Ben de biraz bilirim ama benim İngilizcem pek iyi değildir. Greg: Tamam, o zaman Hüseyin i beklerim. Gecikir mi? Fatih: Sanmam; yakında gelir. Gel otur, bir çay iç. OKUMA: 1 AİLEM VE BEN Benim adım Hasan Ceylan. Ben ailemle birlikte Adana da Atatürk Bulvarı, 5 Sokak, Güler Apartmanı, Kat 5, Numara 12 de oturuyorum. Evimizde üç yatak odası, bir salon, bir banyo ve bir mutfak var. Benim bir erkek kardeşim ve iki kız kardeşim var. Erkek kardeşim ve ben aynı odada yatarız. Kız kardeşlerim başka bir yatak odasını paylaşırlar. Babam bir ilköğretim okulu öğretmenidir. O Cumhuriyet İlköğretim okulunda çalışır. Annem bir muhasebecidir. O büyük bir fabrikada çalışır.

20 20 Erkek kardeşim, kız kardeşlerim ve ben öğrenciyiz. Erkek kardeşim ilkokula gidiyor. Kız kardeşlerim liseye gidiyor. Ben bir üniversite öğrencisiyim. Eğitim fakültesi, İngilizce öğretmenliği bölümünde okuyorum. Ben akşamları bir çeviri bürosunda çalışıyorum. İngilizce den Türkçe ye çeviriler yapıyorum. Haftada yaklaşık otuz beş lira kazanıyorum. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Hasan nerede oturuyor? 2- Onların evinde kaç yatak odası var? 3- Hasan ve erkek kardeşi nerede yatar? 4- Hasan ın babası nerede çalışır? 5- Onun annesi nerede çalışır? 6- Hasan nerede okuyor? 7- O akşamları ne yapıyor? 8- Haftada kaç lira kazanıyor? OKUMA: 2 JOHN VE MELİS CARY NİN DAVETİNDE Ahmet, Selma ve Gülay, John ve Melis Cary nin davetindeler. John onların patronudur ve parti onun evindedir. John bir Amerikan elektronik şirketinin Türkiye temsilcisidir. Melis, kocası ile birlikte çalışır. Onların iki küçük çocuğu var. Çocuklar henüz okula gitmiyor. Bu gece çocuklar anneannelerinin evinde kalıyor. John ve Melis büyük davetlerden hoşlanır. Bugün evlerinde on üç kişi var. Melis gitar çalıyor. Ahmet ve diğer misafirler dans ediyor. Selma çerez yiyor ve meyve suyu içiyor. John, Gülay a komik bir fıkra anlatıyor. Gülay kahkahayla gülüyor. Herkes çok iyi vakit geçiriyor.

21 21 Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Ahmet, Selma ve Gülay nerededir? 2- John kimdir? 3- Melis kimle birlikte çalışır? 4- Onların kaç çocuğu var? 5- Bu gece çocuklar nerede kalıyor? 6- Kim büyük davetlerden hoşlanır? 7- Melis ne çalıyor? 8- John ne anlatıyor? Yeni kelimeler: new words Akşam: evening Apartman: apartment building Ayran: liquid yogurt Banyo: bath Başka: other Beklemek: to wait for Bilgi: information Biraz: a little Birlikte: together Bölüm: part, department Büro: Office Cadde: main street (avenue) Cumhuriyet: republic Çerez: nuts Çeviri: translation Çorba: soup Eğitim: education Elektronik: electronic Fabrika: factory Fakülte: faculty Fıkra anlatmak: to tell a joke Geç kalmak: to be late Gitar: guitar Herkes: everybody Hızlı: fast İçmek: to drink İhtiyacı olmak: to need İhtiyacım var: I need İlköğretim okulu: elementary school Kaç: how many Kahkahayla gülmek: to chuckle, to laugh loudly Kalın: thick Kalmak: to stay Kazanmak: to earn, to win Kimle: with whom Koca: husband Kullanmak: to use Lahmacun: Turkish pizza Lise: high school Misafir: guest Muhasebeci: accountant Mühendislik: engineering Nasıl: how Oluşmak: formed of, consist of Otobüs: bus Öğlen: at noon Öğretmenlik: teaching (profession) Parti: party Patron: boss Paylaşmak: tos hare Sanmam: I don t think Satmak: to sell Sevimli: lovely Sokak: street Sözlük: dictionary Süre: period Süt: milk Şirket: company Tarih: history Temsilci: representative Yaklaşık: approximately Yatmak: to lie down (to sleep) Yavaş: slow Zor: difficult

22 22 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 13. BÖLÜM AKŞAM YEMEĞİ HAKKINDA KONUŞMA Rachel: Mustafa: Rachel: Mustafa: Rachel: Mustafa: Rachel: Siz Türkiye de akşam yemeğini saat kaçta yersiniz? Biz genellikle akşam yemeğini saat sekizde yeriz. Şimdi saat kaç? Saat altı. Siz günde kaç saat çalışırsınız? Biz günde sekiz saat çalışırız. Siz Kanada da kaç saat çalışırsınız? Biz de sekiz saat çalışırız. Siz saat kaçta işe başlarsınız? Mustafa: Biz sekiz buçukta işe başlarız. Öğle bir buçuk saat ara veririz. Akşam saat beşte işten ayrılırız. ALIŞTIRMALAR 1- İpucu kelimeleri kullanarak örnekteki gibi iki satırlık cümleler kurun. Akşam yemeği? sekiz Sen saat kaçta akşam yemeği yersin? Ben saat sekizde akşam yemeği yerim. Öğle yemeği? On iki?.... bulaşıkları yıkamak? sekiz buçuk...?....

23 23 yatmak? On buçuk 2- Şimdi saat kaç? Saat beş...?....? ? Ne zaman Tatil yapmak? Yaz Kayak yapmak? Kış Yürüyüş yapmak? Sonbahar Çiçekler açmak? İlkbahar Siz ne zaman tatil yaparsınız? Biz yazın tatil yaparız ? ? ? DERS Ne zaman ile bilgi soruları (Information Questions with when): Ne zaman tatile gidersin? Kışın tatile çıkar mısın? Ne zaman tatile çıkarsın? Hafta içinde sinemaya gider misin? Ne zaman sinemaya gidersin? Her gün spor yapar mısın? Ne zaman spor yaparsın? Hayır. Yazın tatile çıkarım. Hayır. Hafta sonunda sinemaya giderim. Hayır. Haftada iki gün spor yaparım. Use ne zaman to ask questions in general time frames like summer, weekend, month etc.

24 24 ALIŞTIRMALAR İpuçlarını kullanarak örnekteki gibi cümleler kurun. Siz / bize / gelmek Bu / akşam Onlar / okula / gitmek Her gün Sen / çalışmak Haftada üç gün Siz / kayak yapmak Kışın O / yüzmek İlkbaharda ve yazın Biz / pikniğe gitmek Hafta sonunda Siz ne zaman bize gelirsiniz? Biz bu akşam size geliriz....?......?......?......?......? DERS Saat soruları (Clock time questions): Saat kaç? Saat bir mi? Saat kaç? Hayır. Saat on iki. Use saat kaç to ask about clock times.... Saat kaç? Saat beş üç buçuk altıyı beş geçiyor dokuzu yirmi geçiyor Saat bire on var Üçe yirmi beş var On ikiye çeyrek var Dördü çeyrek geçiyor

25 25 Use GEÇİYOR until half past the hour: Üçü beş geçiyor. Use VAR from half past the hour until just before the hour: Dokuza yirmi var. GEÇE - KALA Selim saat dokuzu beş geçe işe gider. Leyla beşe on kala eve gelir. Resmi ve tam saatler için aşağıdakileri kullanın: 6.30 Saat altı otuz üç elli beş Sekiz on yedi beş sıfır beş... ALIŞTIRMALAR Bu Hatice Güler in günlük programıdır. O saat kaçta hangi işleri yapar? Kalkmak Hatice saat yediye on kala kalkar. Kahvaltı yapmak.. İşe gitmek.. Kahve içmek. Öğle yemeği yemek.. Gazete okumak..

26 26 Eve gitmek Spor yapmak.. Akşam yemeği yemek.. Yatmak DERS Günün bölümleri (Parts of the day): Biz sabah işe gideriz Biz sabah kahvaltı yaparız. (sabahleyin) Biz öğle (vakti), öğle yemeği yeriz. (öğlenleyin öğleyin) Biz öğleden sonra çay içeriz. Biz akşam, akşam yemeği yeriz. Biz gece uyuruz. (akşamleyin) (geceleyin) Sabah = morning, öğle = noon, öğleden sonra = afternoon, akşam = evening, gece = night DERS Saat kaç ile bilgi soruları (Information Questions with what time do you?): Saat kaçta işe gidersin? Sabah saat yedide mi kalkarsın? Saat kaçta kalkarsın? Sabah saat dokuzda mı işe gidersin? Saat kaçta işe gidersin? Saat onda mı kahve içersin? Saat kaçta kahve içersin? Hayır. Ben sabah saat altı buçukta kalkarım. Hayır. Ben saat sekizde işe giderim. Hayır. Saat dokuz buçukta kahve içerim. Use saat kaçta (at what time) for clock time information questions....

27 27 ALIŞTIRMALAR İpuçlarına göre sorular sorun ve sorulara önce olumsuz sonra olumlu cevap verin. Saat altıda kalkmak Yedi Öğle yemeğini saat birde yemek On iki Saat altıda mı kalkarsın? Hayır, saat altıda kalkmam. Saat kaçta kalkarsın? Saat yedide kalkarım...? Hayır,.. Saat kaçta......?.... Ellerini yemekten sonra yıkamak Yemekten önce..? Hayır,.. Ne zaman.?.... Gazeteyi öğleden sonra okumak Öğleden önce..? Hayır,.. Ne zaman..? Akşam altıda uyumak Gece on bir..? Hayır,.. Saat kaçta..?.... Öğleden sonra gitar çalmak Sabah dokuz..? Hayır,.. Ne zaman..?...

28 28 Gece yarısı müzik dinlemek Akşam beş.? Hayır,. Ne zaman.?... Tatile kışın gitmek Yazın 5. DERS Yılın ayları (Months of the year): Ocak, Şubat, Mart..? Hayır,.. Ne zaman..?.... Ocak (January) Nisan (April) Temmuz (July) Ekim (October) Şubat (February) Mayıs (May) Ağustos (August) Kasım (November) Mart (March) Haziran (June) Eylül (September) Aralık (December) Ocak ayında kar yağar. Ağustos çok sıcak bir aydır. Nisan da çiçekler açar. Eylül ayında hava soğur. Benim doğum günüm Mart ayındadır. Ali Ekim de okula başlıyor.... ALIŞTIRMALAR Yılın aylarını sayın. 1- Eric: Ankara ya son tren saat kaçta? KONUŞMA Ece: Ankara ya son tren akşam saat altıya çeyrek kala. Eric: Şimdi saat kaç? Ece: Saat altıyı beş geçiyor. 2- Mustafa: Türkiye ye ne zaman geleceksin? Rachel: Bilmiyorum. Belki bu yaz gelirim. Mustafa: Nisan ayında gel. Nisan da hava çok sıcak değildir. Rachel: Ben yazın gelmek isterim. Deniz kıyısında güneşlenmek istiyorum. Mustafa: Öyleyse, Ağustos ta gel. Haydarpaşa Tren İstasyonu 6:05 Deniz kıyısında

29 29 3- Michael: Siz nerelisiniz? Gülay: Ben Malatyalıyım. Michael: Malatya da hava nasıldır? Gülay: Yazın çok sıcak, kışın çok soğuktur. Kışın çok kar yağar. Michael: Kışın kayak yapar mısınız? Gülay: Hayır, Malatya da kayak tesisi yok. OKUMA 1 Malatya Türkiye de Mevsimler: İlkbahar ve Yaz Türkiye de dört mevsim vardır: İlkbahar, Yaz, Sonbahar ve Kış. Her mevsim üç aydır. İlkbahar ayları Mart, Nisan ve Mayıs tır. İlkbahar resmi olarak 21 Mart ta başlar. Mart ayında hava genellikle soğuk ve yağmurludur ama güneşli ve ılık günler de vardır. Nisan ayında da yağmur yağar ama hava soğuk değildir. Mayıs ta Türkiye çok güzeldir. Bitkiler ve ağaçlar yeşerir ve rengârenk çiçekler açar. Yaz mevsimi 19 Haziran da başlar. Yaz ayları Haziran, Temmuz ve Ağustos tur. Okullar kapanır ve tatil başlar. Yazın hava çok sıcaktır. İnsanlar pikniğe, plajlara ve yaylalara giderler. İlkbahar ve yaz aylarında Türkiye ye milyonlarca turist gelir. Turistler çoğunlukla Akdeniz ve Ege denizi kıyılarındaki tatil köylerini tercih ederler. Türkiye tatil için harika bir ülkedir. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Türkiye de kaç mevsim vardır? 2- İlkbahar ne zaman başlar? 3- Mart ta hava nasıldır?

30 30 4- Nisan da yağmur yağar mı? 5- Yaz ne zaman başlar? 6- Yazın hava serin midir? 7- İnsanlar nerelere gider? 8- Turistler nereleri tercih eder? OKUMA 2 Türkiye de Mevsimler: Sonbahar ve Kış Yazdan sonra Sonbahar gelir. Sonbahar ayları Eylül, Ekim ve Kasım dır. Eylül de hava güzeldir ama 11 Eylül de okullar açılır ve tatil biter. Ekim de yapraklar renk değiştirir ve sarı, kırmızı ve kahverengi olurlar. Sonbahar da renkler çok güzeldir. Ama sonra yapraklar ağaçlardan düşerler. Kış soğuk bir mevsimdir. Aralık, Ocak ve Şubat Kış aylarıdır. Aralık tan itibaren hava soğur. Kuzey ve Doğu bölgelerinde kar yağar. Çocuklar karda oynarlar ve kayak yaparlar. Güney illerinde pek kar yağmaz ama hava soğuk olur. Güneyde kışın güneşli günler de vardır. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Yazdan sonra ne gelir? 2- Sonbahar ayları nelerdir? 3- Okullar ne zaman açılır? 4- Sonbahar da ağaçlardan ne düşer? 5- Kış nasıl bir mevsimdir? 6- Kış ayları nelerdir? 7- Hangi aydan itibaren hava soğur? 8- Hangi bölgelerde kar yağar?

31 31 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 14. BÖLÜM DİŞ DOKTORUNA GİTME Handan: Hakan: Handan: Hakan: Handan: Hakan: Bugün diş doktoruna gidecek misin? Evet, öğleden sonra gideceğim. Doktor dişini mi çekecek yoksa tedavi mi edecek? Hiç biri. O sadece dişlerimi temizleyecek. Diş doktorundan korkar mısın? Tabii ki hayır. Ben diş doktorundan korkmam. ALIŞTIRMALAR İpucu kelimeleri kullanarak örnekteki gibi iki satırlık cümleler kurun. 1- Bugün / diş doktoru Bugün diş doktoruna gidecek misin? Öğleden sonra /gitmek Evet, öğleden sonra gideceğim. Yarın / hastane Yarın sabah/ gitmek Bu yaz / Türkiye Haziran da / Kapadokya gitmek Bu yıl / Efes Ağustos ta Efes / gitmek Bu akşam / sinema Saat yedide / sinema /gitmek Gelecek yıl / Ahmet / okul Eylül de /ilkokul / gitmek.....? ?......? ?......?...

32 32 2- doktor / dişlerini çekmek O / onları temizlemek Berber / saçlarını kesmek O / onları yıkamak Ahmet / İngilizce öğrenmek O / Almanca öğrenmek Orkun / bu hafta tatilden dönmek O / bir ay daha tatil yapmak Doktor senin dişlerini mi çekecek? Hayır, o sadece onları temizleyecek.....? ? ? DERS Gelecek Zaman (Future Tense): Ben yarın İstanbul a gideceğim. Ben Türkçe öğreneceğim. okuyacağım. gideceğim. Sen Türkçe öğreneceksin. okuyacaksın gideceksin. O Türkçe öğrenecek. okuyacak. gidecek. Biz Türkçe öğreneceğiz. okuyacağız. gideceğiz. Siz Türkçe öğreneceksiniz. okuyacaksınız. gideceksiniz. Onlar Türkçe öğrenecek(ler). okuyacak(lar). gidecek(ler). Add ecek or acak to verb stem and the appropriate personal ending to form a future tense sentence in Turkish. The sharp consonant k of ecek and acak becomes soft in first person singular and plural: -eceğim, -acağız. Verb stems ending with a vowel take y as a buffer before ecek, -acak. GELECEK ZAMAN İFADELERİ Yarın öğle Gelecek hafta Yarın (sabah) Yarın öğleden sonra Gelecek ay Yarın akşam Gelecek yıl Yarın gece (Gelecek sene)... Aşağıdaki insanlar yarın ne yapacak? ALIŞTIRMALAR Arzu / sinema / gitmek. Arzu yarın sinemaya gidecek.

33 33 Biz / tiyatro / gitmek... Çocuklar / TV / seyretmek. Vedat / basketbol oynamak... Ben / gazete okumak... Sen / uyumak... Jane ve Ahmet dans etmek DERS Gelecek Zaman: Olumsuz Cümleler (Future Tense: Negative Statements): Ben yarın İstanbul a gitmeyeceğim. Ben Türkçe öğrenmeyeceğim. okumayacağım. gitmeyeceğim. Sen Türkçe öğrenmeyeceksin. okumayacaksın. gitmeyeceksin. O Türkçe öğrenmeyecek. okumayacak. gitmeyecek. Biz Türkçe öğrenmeyeceğiz. okumayacağız. gitmeyeceğiz. Siz Türkçe öğrenmeyeceksiniz. okumayacaksınız. gitmeyeceksiniz. Onlar Türkçe öğrenmeyecek(ler). okumayacak(lar). gitmeyecek(ler). To make a negative sentence in the future tense, the negative ending me, or ma is added to the verb stem and the buffer y before ecek or -acak and the approppriate personal ending.

34 34 Aşağıdaki insanlar ne yapmayacaklar? ALIŞTIRMALAR Orhan ve Hilal şarkı söyleyecek. Onlar dans etmeyecek. Melis piyano çalacak. (keman). Hasan ve Rüya nar yiyecek. (portakal).. Ben bir Ankara kedisi alacağım. (Kangal köpeği).. Biz Ağustos ta Türkiye ye gideceğiz... Sen karpuz yiyeceksin. (kavun) Siz altıyı beş geçe geleceksiniz. (yedi).. Erol ve biz ayran içeceğiz. (rakı).

35 35 3. DERS Gelecek Zaman: Sorular (Future Tense: Questions): Sen yarın İstanbul a gidecek misin? Ben Türkçe öğrenecek miyim? okuyacak mıyım? gidecek miyim? Sen Türkçe öğrenecek misin? okuyacak mısın? gidecek misin? O Türkçe öğrenecek mi? okuyacak mı? gidecek mi? Biz Türkçe öğrenecek miyiz? okuyacak mıyız? gidecek miyiz? Siz Türkçe öğrenecek misiniz? okuyacak mısınız? gidecek misiniz? Onlar Türkçe öğrenecekler mi? okuyacaklar mı? gidecekler mi? To construct a question sentence in the future tense, place question word -mi or mı after ecek or -acak and then add the approppriate personal ending to the question word. The question words -mi or mı are always written seperated from future tense suffixes ecek and acak. Object and Subject Questions in Future Tense Siz bu yıl Türkçe mi öğreneceksiniz? Siz mi bu yıl Türkçe öğreneceksiniz? O yarın işe araba ile mi gidecek? Mustafa ve sen futbol mu oynayacaksınız? O mu yarın işe araba ile gidecek? Mustafa ve sen mi futbol oynayacaksınız? Place question word -mi, mı etc., after the object or subject of the sentence to find out if the other party s action is related to it.... ALIŞTIRMALAR 1- Aşağıdaki ipuçlarını kullanarak sorular sorun ve cevap verin. Sen / işe gitmek / araba ile Sen işe araba ile gidecek misin? Evet, ben işe araba ile gideceğim. Onlar / dolmuşa binmek? Evet... Siz / piknik / yapmak.? Evet Ahmet Amca / üzüm yemek..? Evet

36 36 Biz / Türkçe öğrenmek.? Evet 2- Aynı alıştırmaları nesne ve özne soruları şeklinde yapın. 4. DERS Gelecek Zaman: Olumsuz Sorular (Future Tense: Negative Interrogatives): Sen yarın İstanbul a gitmeyecek misin? Ben Türkçe öğrenmeyecek miyim? Sen Türkçe öğrenmeyecek misin? O Türkçe öğrenmeyecek mi? Biz Türkçe öğrenmeyecek miyiz? Siz Türkçe öğrenmeyecek misiniz? Onlar Türkçe öğrenmeyecekler mi? Okumayacak mıyım? Okumayacak mısın? Okumayacak mı? Okumayacak mıyız? Okumayacak mısınız? Okumayacaklar mı? To make a negative interrogative sentence in the future tense, the negative ending me, or ma is added to the verb stem and the buffer y before ecek or -acak ; then the question word mı or mi and finally the approppriate personal ending Murat: Yarın Ankara ya gidecek misin? KONUŞMA Berna: Evet, yarın gideceğim. Murat: Otobüsle mi gideceksin? Berna: Hayır, kendi arabamla gideceğim. Murat: Saat kaçta yola çıkacaksın? Berna: Saat beşte yola çıkacağım. Murat: Dikkatli ol. Hava raporuna göre yarın Ankara da kar yağacak. Berna: Tamam dikkatli olurum. Yavaş süreceğim. Sen burada mı olacaksın? Murat: Evet, ben evde kalacağım ve biraz ders çalışacağım. Berna: Çok iyi. Ben yarın akşam Ankara dan seni ararım.

37 37 Murat: Tamam, telefonunu bekleyeceğim. Sana iyi yolculuklar. Berna: Teşekkürler, hoşça kal. 2- Koray (Bursa) ve Alice (Vancouver) skype ta sohbet ediyor. Koray: Bu yaz tatile çıkmayacak mısın? Alice: Hayır, bu yaz çalışacağım. Belki gelecek yıl tatil yaparım. Koray: Ben bu yaz Çeşme de olacağım. Orada ailemin bir yazlık evi var. Bizi ziyaret etmek ister misin? Alice: Sizi ziyaret etmek isterim ama bu yıl olmayacak. Bu yaz çok işim var. Tatil yapacak zamanım yok. Koray: Gelecek yıl Türkiye ye gelecek misin? Alice: Evet, gelecek yıl mutlaka Türkiye ye geleceğim. Sen Vancouver a gelmek ister misin? Koray: Evet, çok isterim ama bu biraz zor. Uçak bileti çok pahalı. Ayrıca vize almak hiç kolay değil. Alice: Anlıyorum. O zaman gelecek yıl Türkiye de görüşürüz. Koray: Anlaştık.

38 38 BİR KAYAK GEZİSİ OKUMA Mustafa ve Dilek Ak spor yapmaktan hoşlanır. Onlar yazın denize gider ve kışın kayak yaparlar. Türkiye de kayak yapacak birçok dağ vardır. Bursa daki Uludağ da çok güzel bir kayak merkezi vardır ve Uludağ İstanbul a çok yakındır. Ak çifti bu hafta sonu için bir kayak gezisi planlıyor ama hava nasıl olacak, bilmiyorlar. Bugün Cuma, akşam saat 7.30 ve onlar televizyonda hava raporunu izliyorlar. Cuma akşamı hava bulutlu ve soğuk olacak ama yağmur yağmayacak. Hava sıcaklığı 2 derece civarında olacak. Gece kar başlayacak ve belki Cumartesi sabah da devam edecek. Cumartesi öğleden sonra ve Pazar günü hava soğuk ama güneşli olacak. Bu çok güzel bir haber. Şimdi Dilek ve Mustafa çok heyecanlanıyor. Bir kayak gezisi için yarın hava mükemmel olacak. Onlar hemen eşyalarını hazırlıyorlar ve arabaya yerleştiriyorlar. Yarın sabah erken yola çıkacaklar. Uludağ da harika bir hafta sonu geçirecekler. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Ak çifti ne yapmaktan hoşlanır? 2- Yazın nereye giderler? 3- Kışın ne yaparlar? 4- Bu hafta sonu için ne planlıyorlar? 5- Cuma akşamı yağmur yağacak mı? 6- Hava sıcaklığı kaç derece olacak? 7- Pazar günü hava nasıl olacak? 8- Onlar nasıl bir hafta sonu geçirecekler?

39 39 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 15. BÖLÜM BİR İŞ GEZİSİNE GİTME Hasan: Hüseyin: Hasan: Hüseyin: Hasan: Hüseyin: Hasan: Hüseyin: Gelecek hafta burada olacak mısın? Hayır, bir iş için Antalya ya gideceğim. Ne zaman yola çıkacaksın? Pazartesi sabah. Nerede kalacaksın? Deniz kıyısındaki bir otelde kalacağım. Antalya da kimi göreceksin? Hatice Kahraman ı göreceğim. Hatice Hanım oradaki şirketin yöneticisidir. ALIŞTIRMALAR İpucu kelimeleri kullanarak örnekteki gibi iki satırlık cümleler kurun. 1- Gelecek hafta / sen / burada Gelecek hafta burada olacak mısın? Bir iş için / Antalya gitmek Hayır, bir iş için Antalya ya gideceğim. Gelecek ay / o / burada Tatil için/ Fethiye gitmek Yarın /siz / İzmir de Bir konferans için/ Adana gitmek..?......?....

40 40 Bu yaz / onlar / Türkiye Çalışmak için/ Kanada gitmek Gelecek Eylül de / biz / Ankara Kazı için / Efes gitmek..?.....?... Bu akşam / sen / evde....? Bir Fransız filmi için / sinema /gitmek. 2- yola çıkmak Ne zaman yola çıkacaksın? Pazartesi Pazartesi günü yola çıkacağım. varmak Salı sabahı Akşam yemeği yemek Saat sekizde Ali yi görmek Yarın öğleden sonra, saat 3 te 3- (sen) kalmak Bir otel (o) yatmak Kanepe (siz) öğle yemeği yemek Bir kebapçı (onlar) oturmak Bir kiralık ev 4- görmek Hatice Kahraman, yönetici ziyaret etmek Zeynep Taş, kimyager konuşmak Ali Kaya, müdür kalmak Koray Karaca, muhasebeci..?......?......?.... Nerede kalacaksın? Bir otelde kalacağım.?...?...?... Kimi göreceksin? Hatice Kahraman ı göreceğim. O orada yöneticidir..?.....?......?

41 41 1. DERS Gelecek Zaman: Bilgi Soruları (Future Tense: Information Questions): Ne zaman İstanbul a gideceksin? Bugün çalışacak mısın? Ne yapacaksın? Yarın İstanbul a gidecek misin? Ne zaman gideceksin? Bir otelde mi kalacaksın? Nerede kalacaksın? Mustafa Kahraman ı mı göreceksin? Kimi göreceksin? Uçakla mı gideceksin? Neyle (Nasıl) gideceksin? Hayır. Dinleneceğim. Hayır. Gelecek hafta. Hayır. Bir arkadaşımda. Hayır. Hasan Uslu yu. Hayır. Trenle. Ne, nerede, nasıl, kim, ne zaman, neyle gibi soru kelimeleri ile bilgi soruları sorun.... ALIŞTIRMALAR Ahmet, Hasan, Ali ve Arzu ya bir oyun öğretecek. İpucu kelimeleri kullanarak sorulara cevap verin. Ahmet ne öğretecek? (masa tenisi) Ahmet kime öğretecek? (Hasan, Ali ve Arzu) O masa tenisi öğretecek. Kim masa tenisi öğrenecek? (Hasan, Ali ve Arzu) Çocuklar kimden öğrenecek? (Ahmet)....

42 42 Ahmet nerede öğretecek? (spor salonu) Ne zaman öğretecek? (hafta sonu) Onları spor salonuna kim getirecek? (babaları) Spor salonundan ne zaman ayrılacaklar (Saat 5) Eve nasıl gidecekler? (araba ile) İtalik yazılara göre soru cümleleri kurun. Hüseyin Ağustos ta tatile çıkacak mı? Hayır. O Avrupa ya gidecek mi? Hayır. O Orhan ile mi tatile gidecek? Hayır. Onlar otobüsle mi seyahat edecek? Hayır. Onlar hediye alacaklar mı? Hayır. Onlar Sezen i ziyaret edecekler mi? Hayır. Sezen bu yaz evde olacak mı? Hayır. Bu yaz aileni görecek misin? Hayır. Ne zaman tatile çıkacak?..? ?..?..?..?..?..? 3- Aşağıdaki insanlar her gün ne yapacaklar? Elif / Pazartesi / ayakkabı / almak Elif Pazartesi günü ayakkabı alacak. Ali / Salı / masa tenisi oynamak Rachel / Çarşamba / sinemaya gitmek Dr. Dilara / Perşembe / aşı yapmak

43 43 Verda / Cuma / temizlik yapmak Onlar / Cumartesi / dansa gitmek... Leyla / Pazar / uyumak 1- Betty: Bugün ne yapacaksınız? KONUŞMA Katie: Eşimle birlikte pazara gideceğiz. Betty: Öyle mi? Pazarda ne alacaksınız? Katie: Doğrusu özellikle bir şey almaya gitmiyoruz. Sadece eşim bana pazar yerini gösterecek. Betty: Türkiye de ilk defa mı pazara gideceksin? Katie: Evet, ilk defa gideceğim. Betty: Heyecanlı mısın? Katie: Evet, çok heyecanlıyım. Herkes güzel şeyler anlattı o yüzden pazarı çok merak ediyorum. Betty: Ben geçen yıl Selçuk ta halk pazarına gittim. Çok güzeldi. Sebzeler ve meyveler çok taze ve lezzetliydi. 2- (Tamer ve Susan telefonla konuşuyorlar) Tamer: Alo? Merhaba Susan. Susan: Merhaba Tamer. Tamer: Bugün görüşecek miyiz?

44 44 Susan: Evet, bugün seninle görüşmek isterim. Şimdi neredesin? Tamer: Ben şimdi Kapalı Çarşı dayım. Bir saat daha burada işim var. Rachel da seninle birlikte mi? Susan: Evet, Rachel şimdi benim yanımda. Biz Kapalı Çarşı yı hiç görmedik. Tamer: Öyleyse buraya gelin. Önce size çarşıyı gösteririm sonra da yemeğe gideriz. Susan: Tamam ama seni orada nasıl bulacağız? Tamer: Buraya gelince beni cep telefonumdan arayın, ben sizi bulurum. Susan: Anlaştık. Yarım saat sonra görüşürüz. Tamer: Harika! Sizi bekliyorum. Ankaralı Selma ve Mustafa Çifti OKUMA Selma ve Mustafa yeni evli bir çifttir. Onlar Ankara da yaşarlar. Onların henüz çocukları yok. Selma bir muhasebecidir ve bir bankada çalışır. Mustafa bir ihracatçıdır. O sık sık iş seyahatlerine gider. Mustafa seyahate gittiği zaman Selma Ankara da yalnız kalır ama o asla sıkılmaz. O yapacak bir sürü ilginç şey bulur. Gelecek hafta Mustafa iş için Almanya ya gidecek. O Pazartesi günü Ankara dan ayrılacak ve Cuma günü geri dönecek. Selma gelecek hafta için bir dizi plan yapıyor. O basketbol oynamayı sever ama Mustafa basketboldan hoşlanmaz. Onun için Selma Pazartesi günü arkadaşlarıyla basketbol oynayacak. Mustafa evde film izlemeyi sever ama Selma sinemaya gitmeyi tercih eder. O nedenle Selma Salı günü sinemaya gidecek ve yeni

45 45 çekilen bir Türk filmini izleyecek. Mustafa Türk halk müziği dinler ama Selma klasik müzikten hoşlanır. O nedenle Selma Çarşamba günü bir senfoni konserine gidecek. Selma arkadaşları ile sohbet etmeyi sever ama Mustafa kalabalıktan hoşlanmaz. Bu yüzden Selma Perşembe akşamı bankadan arkadaşları ile buluşacak ve birlikte vakit geçirecekler. Cuma öğleden sonra Selma işten erken ayrılacak ve havaalanında Mustafa yı karşılayacak. Akşam yemeği için birlikte bir balık lokantasına gidecekler. Onlar çok farklı şeylerden hoşlanırlar ama her ikisi de balık yemeklerine bayılırlar. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Selma ve Mustafa nerede yaşar? 2- Onların çocukları var mı? 3- Selma nerede çalışır? 4- Mustafa sık sık ne yapar? 5- Mustafa gelecek hafta nereye gidecek? 6- Kim basketboldan hoşlanmaz? 7- Kim sinemaya gitmeyi tercih eder? 8- Kim Türk halk müziği dinler? 9- Selma Çarşamba günü ne yapacak? 10- Mustafa kalabalıktan hoşlanmaz mı? 11- Perşembe akşamı kim kimle vakit geçirecek? 12- Cuma günü Selma ne zaman işten ayrılacak? 13- Akşam yemeği için nereye gidecekler? 14- Her ikisi neye bayılır?

46 46 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 16. BÖLÜM BİR SEMPOZYUMA GİTME Volkan: Arzu: Volkan: Arzu: Volkan: Arzu: Geçen hafta neredeydin? Geçen hafta bir sempozyumdaydım. Sempozyum burada mıydı? Hayır, burada değildi. Konya daydı. Sempozyum eğlenceli miydi? Hayır, çok sıkıcıydı. Ama Konya daki müzeler çok ilginçti. ALIŞTIRMALAR 1- Örnekteki gibi iki satırlık cümleler kurun. İpucu kelimeleri kullanın. Geçen hafta Bir sempozyumda Dün Bir toplantıda Dün gece Sinemada Geçen hafta neredeydin? Geçen hafta bir sempozyumdaydım...?......?....

47 47 Geçen ay Türkiye de 2- Sempozyum / burada Konya da Toplantı / burada Ahmet in bürosunda Futbol maçı / İstanbul da Ankara da Türkçe dersi / okulda Bekircan ın evinde 3- Sempozyum? Sıkıcı / müzeler ilginç Toplantı? Eğitici / konular zor Düğün töreni? Çok gürültülü / danslar eğlenceli Film İlginç / ama çok uzun....?.. Sempozyum burada mıydı? Hayır, burada değildi. Sempozyum Konya daydı......?....?....?... Sempozyum nasıldı? Sempozyum sıkıcıydı. Ama müzeler ilginçti..?....?....? DERS Geçmişte devam eden zaman: basit olumlu cümleler (Affirmative Statements with past of be): Geçen hafta Ankara daydım. (Geçen hafta) Ben Ankara daydım. Ben üzgündüm. Sen Ankara daydın. O Ankara daydı. Biz Ankara daydık. Siz Ankara daydınız. Onlar Ankara daydılar. Sen iyiydin. O sevimliydi. Biz çocuktuk. (çocuklardık) Siz hastaydınız. Onlar açtılar. The past continuous tense suffix in Turkish is idi. In most cases the first i is omitted and if a word ends with a wovel, the y buffer is used before -di. After sharp consonants p, ç, t, k, f, s, ş, h, -idi becomes iti.

48 48 Aşağıdaki zaman ifadelerini öğrenin: Şimdiki Zaman Geçmiş Zaman Bugün Dün Bu sabah Dün sabah Bu akşam Dün akşam Bu öğle Dün öğle Bu gece Dün gece Bu öğleden sonra Dün öğleden sonra Bu hafta Geçen hafta üç gün önce Bu ay Geçen ay iki hafta önce Bu yıl Geçen yıl bir yıl önce Geçen gün... ALIŞTIRMALAR Aşağıdaki cümleleri geçmiş zamana çevirin. okul Ben bugün evdeyim. (dün) Dün okuldaydım. sinema Biz şimdi bir lokantadayız. (dün akşam).. Göreme Katie şimdi Vancouver da. (geçen ay). öğrenci Onlar şimdi öğretmen. (15 yıl önce).. mutlu Ayşe bu hafta üzgün. (geçen hafta)... tatil Sen bu yaz çalışıyorsun. (geçen yaz).. hasta Köpeğim Karabaş şimdi iyi. (dün)..

49 49 2. DERS Geçmişte devam eden zaman: basit olumsuz cümleler (Negative Statements with the past of be): Geçen hafta burada değildim. (Geçen hafta) Ben Ankara da değildim. Sen Ankara da değildin. O Ankara da değildi. Biz Ankara da değildik. Siz Ankara da değildiniz. Onlar Ankara da değillerdi. Ben hasta değildim. Sen iyi değildin. O ilginç değildi. Biz güçlü değildik. Siz komik değildiniz. Onlar sağlıklı değillerdi. The negative of Past Continuous tense is constructed with değil + (i)di + personal ending.... ALIŞTIRMALAR Aslı ve Sacit kardeştir ama onlar hiç geçinemezler. Sacit, Aslı nın her söylediğinin tersini söyler. Hayır, öyle değildi, böyleydi! Aşağıdaki cümleler hakkında Sacit ne söyler? Ben geçen yaz Antalya daydım. (burada) Annem geçen hafta nezleydi. (iyi) Babam eskiden inatçıydı. (iyi huylu) Geçen Mayıs ta hava karlıydı. (güneşli) Tarkan ın şarkısı hüzünlüydü. (neşeli) Dün akşamki yemek tatsızdı. (lezzetli) Eskiden para kazanmak kolaydı. (zor) Hayır, Antalya da değildin, buradaydın

50 50 3. DERS Geçmişte devam eden zaman: soru cümleleri (Questions with past of be): Geçen hafta hasta mıydın? (Geçen ay) Ben Ankara da mıydım? Ben hasta mıydım? Sen Ankara da mıydın? O Ankara da mıydı? Biz Ankara da mıydık? Siz Ankara da mıydınız? Onlar Ankara da mıydılar? Sen iyi miydin? O ilginç miydi? Biz güçlü müydük? Siz uykulu muydunuz? Onlar sağlıklı mıydılar? Add the question word mı (mi, mu, or mü) after the object and then attach -idi+ personal ending to the question word to make a question in Past Continuous Tense.... ALIŞTIRMALAR 1-İpuçlarını ve resimleri kullanarak cümleleri tamamlayın, sonra soru sorun. Çocuklar dün evde Çocuklar dün evde miydi? Sen geçen ay hasta.. Hayriye Nine geçen yıl yaşlı. Ben geçen yıl zayıf.. Siz dün gece neşeli....

51 51 2- Geçmişte devam eden zamanda sorular sorun ve cevap verin. Futbol maçı / dün gece Futbol maçı dün gece miydi? Hayır, maç Cuma günüydü. Orhan ve Ali / orada Çocuklar / evde Maç / saat dokuz buçukta Maç / heyecanlı Maç / uzun....? Evet, onlar da oradaydı..? Hayır, çocuklar sinemadaydı....? Hayır, sekizdeydi.? Evet, maç çok heyecanlıydı.? Hayır, tam zamanında bitti. KONUŞMA 1- Öykü: Sen ve Ahmet geçen Cumartesi evde miydiniz? İlkay: Hayır, biz evde değildik. Bir resim sergisindeydik. Öykü: Resim sergisi neredeydi? İlkay: Sanat galerisindeydi. Öykü: Sergi ilginç miydi? İlkay: Evet, çok ilginçti. Resimler çok güzeldi. 2- İlker: Bu akşam ne yapacaksın? Rachel: Çin lokantasına gideceğim. İlker: Gerçekten mi? Ben dün akşam oradaydım. Rachel: Yemekler nasıldı? İlker: Yemekler harikaydı. Sebzeler çok tazeydi. Rachel: Yemekler pahalı mıydı? İlker: Pahalı değildi ama ucuz da değildi. Rachel: Bu akşam benimle Çin Lokantasına gider misin? İlker: Tabii giderim. Ben Çin yemeklerini çok severim.

52 52 OKUMA Mary Davis in Tatili Mary Davis Kanadalı bir doktordur. O her yaz iki hafta tatil yapar. Tatili sırasında genellikle seyahat eder ve farklı ülkeleri ziyaret eder. Geçen Ağustos ta o Türkiye deydi. Türkiye çok güzeldi ama onun tatili pek güzel değildi. Onun katıldığı turda on şehir vardı ve onlar her şehirde sadece bir gün kaldılar. Görecek çok fazla müze ve anıtlar vardı ve onlar her zaman telaş içindeydi. Neredeyse her gün otobüsle seyahat ediyorlardı. Ayrıca Mary yalnızdı ve turdaki insanlar pek güler yüzlü değildi. Tatilinden sonra Mary yorgun ve rahatsızdı. Bu yıl Mary yine Türkiye ye gitmek istiyor ama bu sefer çok farklı bir tatil yapacak. Güneyde bir şehre gidecek ve sadece bir yerde kalacak. Yakın bir arkadaşı ile birlikte seyahat edecek. Her gün müzeleri ve anıtları gezmeyecekler. Arada sırada plaja gidecekler ve güneşlenecekler. Bu yıl tatilinden sonra Mary yorgun hissetmeyecek. O dinlenmiş ve mutlu hissedecek. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Mary her yaz ne yapar? 2- Tatili sırasında nereleri ziyaret eder? 3- O geçen Ağustos ta neredeydi?

53 53 4- Onun tatili nasıldı? 5- O her gün ne ile seyahat ediyordu? 6- Turdaki insanlar nasıldı? 7- Tatilden sonra Mary nasıldı? 8- Bu yıl Mary nereye gitmek istiyor? 9- O nasıl bir tatil yapacak? 10- O nerede kalacak? 11- Kimle seyahat edecek? 12- Her gün müze ve anıtları gezecekler mi? 13- Arada sırada ne yapacaklar? 14- Mary tatilden sonra nasıl hissedecek?

54 54 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 17. BÖLÜM BİR TV PROGRAMINI TARTIŞMA Olivia: Jim: Olivia: Jim: Olivia: Jim: Dün gece televizyon izledin mi? Evet, Türkiye hakkında bir program izledim. Türkiye nin tarihi ve turistik yerlerini mi tartıştılar? Hayır, Türkiye deki siyasi ve toplumsal olayları tartıştılar. Sen geçen yaz Türkiye ye gitmedin mi? Evet, ben Ege ve Akdeniz bölgelerini gezdim. ALIŞTIRMALAR Örnekteki gibi iki satırlık cümleler kurun. İpucu kelimeleri kullanın. 1- Dün gece TV izlemek Dün gece TV izledin mi? Türkiye hakkında bir program Evet, Türkiye hakkında bir program izledim. Dün radyo dinlemek Eğitim hakkında bir program Dün gece ders çalışmak İki saat Bugün keman çalmak Beethoven dan bir parça...?......? ?...

55 55 2. Onlar / Türkiye tarihini tartışmak Türkiye deki politik olaylar Sen / dün / voleybol oynamak Futbol Siz / geçen yıl Almanca öğrenmek Türkçe Deniz / dün / piyano çalmak Keman 3. Geçen yıl Türkiye ziyaret etmek Evet / Ege ve Akdeniz bölgesi Geçen hafta Ankara gitmek Hayır / Mersin Dün gece matematik çalışmak Hayır, coğrafya Bu sabah şarkı söylemek Evet, üç şarkı Onlar Türkiye tarihini mi tartıştılar? Hayır, Türkiye deki politik olayları tartıştılar...?......?......?.... Sen geçen yıl Türkiye yi ziyaret etmedin mi? Evet, Ege ve Akdeniz bölgesini ziyaret ettim.....?..? ? DERS Geçmiş Zaman: Olumlu Cümleler (Past Tense: Affirmative Statements): Geçen hafta ne yaptın? (Geçen hafta) Ben bir Türk filmi gördüm. Biz piknik yaptık. Sen futbol oynadın. O Türkçe öğrendi. Siz tiyatroya gittiniz. Onlar evde çalıştılar a ı = dı e i = di o - u = du ö ü = dü The past tense suffix in Turkish is di (-dı, -du, -dü). After sharp consonants p, ç, t, k, f, s, ş, h, - di (-dı, -du, -dü) becomes ti (-tı, -tu, -tü).... ALIŞTIRMALAR 1- Aşağıdaki cümleleri geçmiş zamana çevirin. Dün ifadesini kullanın. Ben her gün okula giderim. Sen her gün kitap okursun. Biz öğretmene sorular sorarız. Ben dün okula gittim....

56 56 Onlar şimdi su içiyorlar. Siz yarın işe gideceksiniz. Orhan ve Ece her gün telefon ile konuşur. Hasan her gün radyo dinler. Leyla her gün kızına hikaye anlatır Aşağıdaki resimlere bakarak geçmiş zamanda cümleler kurun. Geçen Cumartesi ifadesini kullanın. Ben / ev / kalmak Ben geçen Cumartesi evde kaldım. Biz / sinema / gitmek... Rachel / piyano çalmak Sen / tenis oynamak Jayne / yüzmek.. Onlar / piknik yapmak.

57 57 2. DERS Geçmiş zaman: Soru Cümleleri (Past Tense: Questions): Sen dün işe gittin mi? Sen dün bir Türk filmi izledin. Ben dün bir Türk filmi izledim mi? Sen dün futbol oynadın mı? O dün Türkçe konuştu mu? Biz dün çok güldük mü? Siz dün okula gittiniz mi? Onlar mektup yazdılar mı? Place the question word mı (mi, mu, mü) after constructing the past tense sentence to make a question in Past Tense.... ALIŞTIRMALAR 1. Uygun zaman ifadeleri kullanarak geçmiş zamanda evet / hayır soruları sorun. Ben bugün çok sıkı çalışıyorum. Dün de çok sıkı çalıştın mı? Biz Cumartesi günleri evi temizleriz......? O her Pazar çamaşır yıkar..? Doğan ve Ilka her hafta tenis oynar......? Cennet her gün Türkçe bir kitap okur.....? Siz her yıl anne ve babanızı ziyaret edersiniz.....? Ben her gün ilacımı içmeyi hatırlarım....? Sen her gün işe geç gelirsin...? 2- İpuçlarını kullanarak sorular sorun ve resimlere göre cevap verin. gitar Onlar /piyano çalmak Onlar piyano mu çaldılar? Onlar piyano çaldılar mı? Hayır, gitar çaldılar.

58 58 müze Arzu / sinema gitmek?... Türkçe Sen / Çince öğrenmek? Dans etmek Siz / şarkı söylemek...?.... Resim yapmak Ben / şiir yazmak...?.... Duvar boyamak Ali / kapı boyamak...? Çamaşır yıkamak Ece / bulaşık yıkamak......?.... Kanada Siz / Çin ziyaret etmek..?.... Fotoğraf çekmek Onlar / video çekmek.?... Mektup yazmak Ben / kitap okumak..?... İnternette gezmek Çocuklar / parkta gezmek..?

59 59 1- Mustafa: Dün televizyon seyrettin mi? KONUŞMA Halil: Evet, dün akşam birkaç saat televizyon seyrettim. Mustafa: Haberleri izledin mi? Halil: Hayır, izlemedim. Önemli bir şey var mıydı? Mustafa: Evet, posta grevi hakkında konuştular. Halil: Bu çok kötü. Yarın Kanada ya bir mektup göndermem gerekiyor. 2- Gülay: Merhaba David. Cumartesi günü neredeydin? Seni aradım, telefona cevap vermedin. David: Merhaba Gülay. Cumartesi Ece yi ziyarete gittim. Onun evinde bir Türk filmi izledik. Gülay: Bütün gün film mi izlediniz? David: Hayır. Akşam yemeğe gittik ve sonra biraz müzik dinledik. Gülay: Pazar günü ne yaptın? David: Pazar günü ben Aşağıdaki fiillerle cümle kurmaya devam edin: dans etmek evi boyamak piyano çalmak yemek pişirmek şiir yazmak parti vermek evi temizlemek internette gezmek uyumak çamaşır yıkamak kitap okumak sahilde güneşlenmek ütü yapmak ders çalışmak fıkra anlatmak

60 60 Televizyonda bir belgesel film OKUMA Ayşe Ak Pazar akşamı evdeydi ve o TV de çok ilginç bir belgesel film izledi. Film Ankara daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi hakkındaydı. O çok uzun bir filmdi. Film saat sekizde başladı ve saat on buçukta bitti. Ayşe nin babası Ahmet Bey tarih programlarını çok sever. O nedenle Ayşe babasını aradı ve ona filmden bahsetti. Ahmet Bey filmi çok merak etti. Televizyon kanalı, Pazar günü öğleden sonra aynı filmi tekrar gösterdi. Ayşe babasını ziyarete gitti ve onlar filmi birlikte seyrettiler. Ahmet Bey filmi çok beğendi. Filmden sonra birlikte yemek pişirdiler ve sohbet ettiler. Ayşe babasına yeni kitabını gösterdi. Kitap Hitit tarihi hakkındaydı. Ahmet Bey kitabı Ayşe den ödünç aldı. O en kısa zamanda kitabı okuyacak ve kızına geri verecek. Ayşe ve babası tarih kitapları okumaktan çok hoşlanır. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Ayşe Ak Pazar akşamı neredeydi? 2- O ne yaptı? 3- Film ne hakkındaydı? 4- Film ne zaman başladı ve ne zaman bitti? 5- Kim tarih programlarını çok sever? 6- Ahmet Bey neyi merak etti? 7- Ayşe filmi kimle birlikte izledi? 8- Ahmet Bey filmi beğendi mi? 9- Filmden sonra ne yaptılar? 10- Ayşe babasına ne gösterdi? 11- Kitap ne hakkındaydı? 12-Ahmet Bey en kısa zamanda ne yapacak? 13- Kim tarih kitapları okumaktan hoşlanır?

61 61 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 18. BÖLÜM BİR FUTBOL MAÇINI TARTIŞMA Cem: Cumali: Cem: Cumali: Cem: Cumali: Cem: Dün akşam seni aradım, evde yoktun. Sinemaya mı gittin? Hayır, bizim takımın maçına gittim. Bizim takım maçı kazandı mı? Hayır, kazanmadı. Kaybetti. Bizim takım kaç gol yedi? Bizim takım beş gol yedi ve sadece bir gol attı. İyiki ben maça gitmedim. ALIŞTIRMALAR Örnekteki gibi iki satırlık cümleler kurun. İpucu kelimeleri kullanın. 1- Dün sinemaya gitmek Dün sinemaya mı gittin? Futbol maçına gitmek Hayır, futbol maçına gittim. Orada Ahmet i görmek Mustafa ile karşılaşmak..?... Akşam yemeğini stadyumda yemek...? Evde yemek..... Maç sırasında gazoz içmek Portakal suyu içmek...?.

62 62 2. Bizim takım / kazanmak Hayır/ kaybetmek Maç / zamanında başlamak Hayır / geç başlamak Maçta / Deniz i görmek Kemal i Sen / maçı TV de izlemek Hayır / ders çalışmak 3. Bizim takım / çok gol yemek Onlar / maçı beş bir kaybetmek Dün / sen çok uyumak Bir buçuk saat uyumak Halil / partide çok yemek yemek Üç şiş kebap ve bir köfte yemek Sen tatilde çok kitap okumak İki kitap bitirmek Bizim takım kazandı mı? Hayır, kazanmadı. Kaybetti...?..?.....?.... Bizim takım çok gol yedi mi? Onlar maçı beş bir kaybetti...?..?......? DERS Geçmiş Zaman: Olumsuz Cümleler (Past Tense: Negative Statements): Ben dün okula gitmedim. Olumlu Cümleler Ben bir Türk filmi gördüm. Sen futbol oynadın. O Türkçe öğrendi. Biz piknik yaptık. Siz tiyatroya gittiniz. Onlar evde çalıştılar Olumsuz Cümleler Ben bir Türk filmi görmedim. Sen futbol oynamadın. O Türkçe öğrenmedi. Biz piknik yapmadık. Siz tiyatroya gitmediniz. Onlar evde çalışmadılar Attach negative ending -me or ma to the verb stem and then add di or -dı, and the appropriate personal ending to construct a negative sentence in the past tense....

63 63 ALIŞTIRMALAR 1- Aşağıdaki cümleleri olumsuz olarak tamamlayın. Ben geçen hafta her gün okula gittim ama Ali her gün gitmedi. Sen dün kitap okudun ama ben Biz öğretmene bir soru sorduk ama siz.. Onlar dün akşamki partide şarap içtiler ama sen Siz geçen yaz çalıştınız ama onlar. Kemal ve Ece bu sabah telefon ile konuştu ama biz.. Veli geçen Pazar radyo dinledi ama Ali..... Melis dün kızına hikaye anlattı ama Cemile.. 2- Aşağıdaki resimlere bakarak geçmiş zamanda olumsuz cümleler kurun. evde Ece / otelde / kalmak Ece geçen ay otelde kalmadı, evde kaldı. sahilde Onlar / bahçede/ güneşlenmek.... balık Ben / tavuk / yemek bir köpek Biz / bir kedi almak... havuzda yüzmek Jane / denizde yüzmek..

64 64 2. DERS Geçmiş zaman: olumsuz soru cümleleri (Past Tense: Negative Interrogatives): Sen dün işe gitmedin mi? Ben dün bir Türk filmi izlemedim mi? Sen dün futbol oynamadın mı? O dün Türkçe konuşmadı mı? Biz dün çok gülmedik mi? Siz dün okula gitmediniz mi? Onlar dün mektup yazmadılar mı? Add the question word mi or mı after constructing the negative past tense sentence with personal ending. Subject + verb stem + -me / -ma + -di / -dı + personal ending + mi / mı?... ALIŞTIRMALAR 1. Geçmiş zamanda olumsuz soru cümleleri kurun. Ben / bugün / çok sıkı çalışmak? Ben bugün çok sıkı çalışmadım mı? Siz /Pazar günü / bahçeyi temizlemek?......? O / dün / Ahmet i aramak?......? Mark ve Rachel / bu yaz Türkiye ye gitmek?......? Hakan / geçen gün bir makale yazmak?..? Biz bu sabah ekmek yapmak? ? Onlar Pazar sabahı kahvaltı yapmak.....? Sen geçen hafta her gün işe geç gelmek? ? 2- İpuçlarını kullanarak sorular sorun ve resimlere göre cevap verin. Gitar çalmak Onlar /şarkı söylemek Onlar şarkı söylemediler mi? Hayır, gitar çaldılar. Sanat galerisine gitmek Can / çamaşır yıkamak?.

65 65 Fotoğraf çekmek Sen / resim yapmak...? motosiklete binmek Onlar / bisiklete binmek...? resim yapmak Siz / şiir yazmak? evi boyamak Ali / alışverişe gitmek..? tenis oynamak Cem / bulaşık yıkamak...?.... Türkçe öğrenmek Biz / Çince öğrenmek..?.... erken uyanmak Sen / geç uyanmak? hastaneye gitmek O / gezmeye gitmek.? İnternette gezmek Çocuklar / oynamak.?

66 66 KONUŞMA: Karadeniz Bölgesi Mehmet: Selam Jane, sen bu yaz neredeydin? Jane: Merhaba Mehmet. Ben bu yaz yine Türkiye deydim. Mehmet: Ne zaman gittin, yine Ağustos ta mı? Jane: Hayır, bu sefer Temmuz ayında gittim. Mehmet: Bu yıl nereleri ziyaret ettin? Jane: Bu yıl Türkiye nin kuzey bölgesini ziyaret ettim. Samsun Mehmet: Karadeniz bölgesi çok güzeldir. Bu yıl İstanbul a gitmedin mi? Jane: Hayır, bu yıl İstanbul a uğramadım. Önce uçakla Ankara ya ve sonra da otobüsle Samsun a gittim. Mehmet: Sadece Samsun da mı kaldın? Ordu, Giresun ve Trabzon Trabzon u görmedin mi? Jane: Evet, hepsini gördüm. Ayrıca Rize ve Artvin i de ziyaret ettim. Mehmet: Peki, Amasya ve Sinop u da ziyaret ettin mi? Jane: Ben Sinop ve Amasya ya gitmeyi çok istedim ama bu sefer vakit yoktu. Belki gelecek yıl giderim. Sen bütün yaz Vancouver da Rize

67 67 mıydın? Mehmet: Hayır, ben bütün yaz Vancouver da değildim. Bir hafta için Meksika ya gittim. Jane: Öyle mi? Neden Türkiye ye gitmedin? Mehmet: Bu yıl başka bir ülkede tatil yapmak istedim. Bir arkadaşım Meksika yı tavsiye etti. Jane: Meksika da hava sıcak mıydı? Mehmet: İlk iki gün yağmur yağdı ama sonra çok sıcak oldu. Karadeniz bölgesinde hava nasıldı? Jane: Orada genellikle hava güzeldi. Çok sıcak değildi. Bir kaç kere yağmur yağdı ama soğuk olmadı. Mehmet: Gelecek yıl yine Türkiye ye gidecek misin? Jane: Evet, gelecek yıl Doğu Anadolu bölgesini gezeceğim. Sen gelecek yıl nereye gitmeyi planlıyorsun? Mehmet: Ben de Erzurum daki ailemi ziyaret edeceğim. Belki birlikte gideriz. Ne dersin? Jane: Harika! Doğu Anadolu Bölgesi

68 68 Gina ve Nuri Topkapı Sarayı Müzesi nde OKUMA Gina ve ben bu sabah saat yedi buçukta kalktık ve güzel bir kahvaltı hazırladık. Kahvaltıda sucuklu yumurta, beyaz peynir, siyah zeytin ve vişne reçeli yedik, taze sıkılmış portakal suyu içtik. Saat 9 da evden ayrıldık ve otobüsle Sultanahmet e gittik. Gina uzun zamandır Topkapı Sarayı nı görmek istiyordu. O nedenle Topkapı Sarayı müzesine gittik. Müze Salı günleri hariç her gün saat dokuzda açılır ve akşam saat yedide kapanır. Biz saat 10 u çeyrek geçe müzedeydik. İlk olarak sarayın bahçesini ve Harem bölümünü gezdik. Harem çok ilginçti. Sonra Hazine bölümündeki mücevherleri gördük. Kaşıkçı Elması ve Topkapı Hançeri olağanüstü güzeldi. Sultanların tören elbiseleri muhteşemdi. Saat birde acıktık ve sarayın lokantasına gittik. İstanbul Boğazı nı seyrederek köfte ve salata yedik, ayran içtik. Öğleden sonra Osmanlı silahları bölümünü gezdik. Gina arkadaşları ve ailesine göndermek için üç tane posta kartı ve büyük bir poster satın aldı. Ayrıca annesi için bir kolye ve babası için bir tespih satın aldı. Saat beşte müzeden çıktık ve biraz yürüdük. Saat yedi buçukta eve döndük. Biz çok yorulduk ama çok iyi vakit geçirdik. Yarın tekne ile bir İstanbul Boğazı turuna katılacağız. Onun için şimdiden heyecanlanıyoruz. Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Gina ve Nuri saat kaçta kalktı? 2- Kahvaltıda çay mı içtiler?

69 69 3- Gina uzun zamandır nereyi görmek istiyordu? 4- Müze saat sekizde mi açılır? 5- Müze Salı günleri açık değil midir? 6- Onlar saat onda müzede miydi? 7- Onlar öğle yemeğinde ne yediler? 8- Gina anne ve babası için neler satın aldı? 9- Saat altıda mı müzeden çıktılar? 10- Yarın ne yapacaklar?

70 70 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 19. BÖLÜM TÜRKİYE SİRKİ NE GİTME Ece: Cemil: Ece: Cemil: Ece: Cemil: Ece: Cemil: Geçen hafta sonu ne yaptın? Kardeşim Cemile ile sirke gittim. Gerçekten mi? Sirk mi geldi? Ne zaman geldi? Geçen Perşembe Türkiye Sirki geldi ama biz Pazar günü gittik. Nasıldı? Harikaydı. Kardeşim ve ben çok eğlendik. Aslanlar da var mıydı? Evet, vardı. Aslanları, atları, akıllı köpekleri, boa yılanını, akrobatları ve palyaçoları büyük bir heyecanla izledik. ALIŞTIRMALAR Örnekteki gibi iki satırlık cümleler kurun. İpucu kelimeleri kullanın 1- Geçen hafta sonu / sen Geçen hafta sonu ne yaptın? Kardeşim ile / sirke gitmek Kardeşim ile sirke gittim. Geçen Pazar / o Mustafa ile / oyun oynamak Geçen Cumartesi / siz Ayşe ile / müzeyi ziyaret etmek..?......?....

71 71 Geçen yaz / Ahmet Ali ile / bir lokantada çalışmak 2. Sirk / gelmek Geçen Perşembe....? Sirk ne zaman geldi? Geçen Perşembe geldi. Gösteri / başlamak..? 7:30... Sirk gösterisi / bitmek..? 10: Sen / eve gitmek..? 11: Sirk? Harika / çok eğlenmek Palyaçolar? Çok komik / çok gülmek Aslanlar? Çok büyük / çok etkilenmek Akrobatlar? Çok cesur / çok şaşırmak Sirk nasıldı? Harikaydı. Biz çok eğlendik ?......? ? DERS Geçmiş zaman: Bilgi Soruları (Past Tense: Information Questions): Sirk ne zaman geldi? Dün haberleri seyrettiniz mi? Neyi seyrettiniz. Maçta Murat ı gördünüz mü? Kimi gördünüz? Takımlar Ankara da mı oynadı? Nerede oynadı? Maç saat 6 da mı başladı? Ne zaman başladı? Takımlar kötü mü oynadı? Nasıl oynadılar? Hayır. Maçı seyrettik. (Ne seyrettiniz?) Hayır. Maçta Ahmet i gördük. (Onu kim gördü?) Hayır. Takımlar Afyon da oynadı. Hayır. Saat yedi buçukta başladı. (Saat kaçta başladı?) Hayır. Çok iyi oynadılar. Place question words ne, kim, nerede, ne zaman, nasıl in the first place in questions.

72 72 ALIŞTIRMALAR 1- İpuçlarını kullanarak ne, nerede, nasıl, kim, ne zaman v.b. ile bilgi soruları sorun ve cevap verin. Geçen hafta / Ali gitmek? (futbol maçına) Geçen hafta Ali nereye gitti? Futbol maçına gitti. Ali / futbol maçına gitmek?..? (geçen hafta)... Geçen hafta / maça gitmek?..? (Ali)..... Ali / maça gitmek?..? (bisikletle).... Bizim takım / oynamak? (çok iyi) Ali / maçta yemek? (kebap dürüm)..?......?.... Ali maçta / (ile) karşılaşmak..? (Murat ile) Maç / bitmek? (Saat 9.5 ta) Ali eve gelmek? (Saat 11.05)..? ? Aşağıdaki örnekler gibi kısa diyaloglar kurun. Önce sorulara olumsuz bir cevap verin. Sonra uygun bir bilgi sorusu sorun ve resimlere göre cevap verin. Dün akşam sirke gittin mi? Hayır, sirke gitmedim. Nereye gittin? Futbol maçına gittim. Ayşe ve Hakan Pazar günü film mi seyretti? Hayır ? Bir tiyatro oyunu..

73 73 Siz dün akşam evde mi yemek yediniz? Hayır....?... Yemekten sonra çikolatalı pasta mı yediniz? Hayır....?... Onlar dondurmayı çatalla mı yediler? Hayır.....?... Onlar eve saat dokuzda mı geldi? Hayır.....? DERS Ne yaptın? ile bilgi soruları (Information Questions with what did you do?): Sen dün ne yaptın? Sen dün evde kaldın mı? Hayır, evde kalmadım. Ne yaptın? Sinemaya gittim. Sen dün basketbol oynadın mı? Hayır, oynamadım. Ne yaptın? Bütün gün kitap okudum. Sen dün bütün gün çalıştın mı? Hayır, bütün gün çalışmadım. Ne yaptın? Öğleden sonra uyudum.... ALIŞTIRMALAR Örnekler gibi kısa diyaloglar kurun. Resimleri ipucu olarak kullanın. Geçen hafta çalıştın mı? Hayır, çalışmadım. Ne yaptın? Denize gittim. denize gitmek

74 74 sinemaya gitmek Onlar dün gece erken yattılar mı? Hayır,... Ne yaptılar?... Arabasını tamir etmek Ali dün havuzda yüzdü mü? Hayır,.. Ne yaptı? DERS içinde ve üzerinde (Prepositional Phareses: inside and on): Çiçekler vazonun içindedir. Çiçekler nerededir? Çiçekler neyin içindedir? Çiçekler vazonun içindedir. (içerisindedir) Vazonun içinde ne var? Vazonun içinde çiçekler var. Vazo nerededir? Neyin üzerindedir? Vazo masanın üzerindedir. (üstünde) Masanın üzerinde ne var? Masanın üzerinde çiçek vazosu var. İçinde (içerisinde) and üzerinde (üstünde) require that the preceding noun be in possesive case: evin içinde, kitabın üzerinde.... ALIŞTIRMALAR Örnekteki gibi iki cümle kurun. Resimleri ve ipuçlarını kullanın. Kutu ve bardak Ayran kutunun içindedir. Kutu(nun) ve bardağın içinde ayran var.

75 75 Ispanak. Tencere..ıspanak var. Tabak. Masa....tabak var. Bebek. Su.bir bebek var. Kalem. Kitap....kalem var. Fok Deniz bir fok var. Kutu.hiçbir şey yok. Resim. Onun cüzdanı resim var. Şarap. Bardak şarap var.

76 76 KONUŞMA Cennet: Dün gece sirk nasıldı? John: Çok eğlenceliydi. Cennet: O büyük bir sirk miydi? John: Pek büyük değildi ama küçük de değildi. Cennet: Kimle gittin? John: Oğlumla gittim. O ilk defa bir sirk gördü. Cennet: Sen daha önce sirk gördün mü? John: Evet, ben Kanada da iki defa sirke gittim. Cennet: Oğlun gösterileri beğendi mi? John: Evet, o palyaçoları çok beğendi. Cennet: Sirk saat kaçta başladı? John: Yedi buçukta başladı. Cennet: Vahşi hayvanlar var mıydı? John: Yaşlı bir aslan ve kocaman bir yılan vardı. Cennet: Oğlun aslandan korkmadı mı? John: O aslandan korkmadı ama yılandan çok korktu. Cennet: Başka ne vardı? John: Akıllı köpekler, konuşan papağanlar, sihirbaz ve akrobatlar vardı. Cennet: Akrobatların gösterisi nasıldı? John: Çok heyecanlıydı. Cennet: Sirk ne zaman bitti? John: Saat 11 de bitti. Oğlum ve ben çok iyi vakit geçirdik.

77 77 OKUMA Unutkan Adam Ahmet Bey bir dahî değildi ama aptal da değildi. O sadece unutkan bir adamdı. Bir gün, her zamanki gibi, saat altıda işten ayrıldı. Dışarıda hava çok soğuk değildi ama Ahmet Bey üşüdü. Sonra fark etti, ceketini işyerinde unutmuştu. Geri gitti ve ceketini aldı. Ev yolunda kahvehaneye uğradı. O genellikle Salı günleri orada arkadaşları ile buluşuyordu. Ama o gün hiçbir arkadaşı orada yoktu. Sonra aklına geldi; o gün Salı değil Çarşambaydı. Ahmet Bey, saat sekizde eve geldi ama ailesi evde yoktu. Bekledi, bekledi, bekledi. Sonra endişelendi. Hiçbir şey yemedi. Aç değildi. Sonra bir arkadaşına telefon etti ve ailesini sordu. Tam o sırada, aklına geldi; çocuklar Çarşamba günü futbol oynuyordu ve anneleri onları stadyuma götürüyordu. Bugün Salı değil, Çarşambaydı. Ahmet Bey artık rahatlamıştı. Dolabı açtı, kendine biraz yemek hazırladı ve yedi. Yemekten sonra çay demledi ve televizyon seyretti. O gün çok yorgundu. Televizyonun karşısında uyuyakaldı. Sonra bir gürültü duydu. Eve hırsızlar giriyordu. Onlar çok gürültü yapmıyor ve lambaları açmıyorlardı. Ahmet Bey çok korktu. Önce hiç hareket etmedi. Eline bir sandalye aldı. Yavaşça ayağa kalktı. Sandalyeyi havaya kaldırdı ve o anda bir ses duydu: Baba, ne yapıyorsun? Ahmet Bey şimdi fark ediyordu: gelenler hırsız değil, eşi ve çocuklarıydı.

78 78 Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Ahmet Bey bir dahî miydi? 2- Saat kaçta işten ayrıldı? 3- Ev yolunda nereye uğradı? 4- Ahmet Bey saat kaçta eve geldi? 5- Ailesi evde miydi? 6- O ne yaptı? 7- O kendine ne hazırladı? 8- Yemekten sonra ne yaptı? 9- Eve kimin girdiğini duydu? 10- Eline ne aldı? 11- Gelenler kimdi?

79 79 TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ 20. BÖLÜM TESADÜFEN BİR ARKADAŞLA KARŞILAŞMA Emel: Arzu: Emel: Arzu: Emel: Arzu: Emel: Dün Emniyet Müdürlüğünde ne yapıyordun? Dayımı bekliyordum. Dayın orada ne yapıyordu? O çalışıyordu. O bir polis memurudur. Sen de mi oradaydın? Evet, ben de oradaydım. Sen ne yapıyordun? Ben pasaportumu değiştiriyordum. ALIŞTIRMALAR Örnekteki gibi iki satırlık cümleler kurun. İpucu kelimeleri kullanın. 1- Sen / Emniyet Müdürlüğünde? Sen dün Emniyet Müdürlüğünde ne yapıyordun? Dayım / beklemek Dayımı bekliyordum. O / kütüphanede? Araştırma yapmak Siz / postanede? Pul almak....?......?..

80 80 Ali / otobüs durağında? Rachel ı beklemek Onlar / karakolda? Kaza raporu vermek Sen / sahilde? Güneşlenmek 2- Senin dayın / orada? Çalışmak / polis memuru Senin teyzen / hastanede? Çalışmak / doktor Ahmet / okulda? İngilizce öğrenmek / öğrenci Onun kardeşi / tamircide? Araba tamir etmek / tamirci.?.....?......?.... Senin dayın orada ne yapıyordu? Çalışıyordu. O bir polis memurudur......? ? ?... Sizin amcanız / tapu müdürlüğünde?..? Ev satmak / emlakçı.... Ilka / Vancouver da Peyzaj mimarı olarak çalışmak 3- Sen / orada? Evet Sen / postanede? Hayır Siz / kütüphanede? Evet Mustafa ve sen / maçta? Hayır Onlar / sirkte? Evet Ercan / askerde Evet.....?.... Sen de mi oradaydın? Ben de oradaydım...?.....?......?......?......?....

81 81 1. DERS Geçmişte devam eden Zaman (Past Continuous Tense): O Türkçe öğreniyordu. Ben Türkçe öğren iyor dum. Sen kitap oku yor dun. O araba tamir ed -iyor du. Biz şiir yaz - ıyor duk. Siz çamaşır yık ıyor dunuz. Onlar maça gid iyor du (gidiyorlardı). Notice the contrast between Present Continuous Tense and Past Continuous Tense sentences. Şimdiki Zaman Geçmişte Devam Eden Zaman Ben Türkçe çalışıyorum Ben Türkçe çalışıyordum. Add yor + du + personal ending to verb stem to construct a past continuous sentence in Turkish. The past continuous tense indicates activity in progress in the past. O dün gece çalıştı. (Activity is completed in the past). Dün gece onu aradım ama evde değildi. O çalışıyordu. (Activity is in progress in the past).... ALIŞTIRMALAR 1- Dün saat 5 te yağmur yağıyordu. Aşağıdaki insanlar saat 5 te ne yapıyordu? Cüneyt / bisiklete binmek Cüneyt bisiklete biniyordu. Onlar / el ele yürümek.... Ben / pencereden bakmak

82 82 Sen / ıslanmak... Sergen ve Umut / koşmak... O / fotoğraf çekmek. Fred / dans etmek Dün akşam saat sekizde Koç Ailesi evdeydi. Koç Ailesindeki herkes farklı bir şey yapıyordu. Onlar ne yapıyordu? Ahmet Bey / yemek pişirmek Ahmet Bey yemek pişiriyordu. Hatice Hanım / ütü yapmak..... Büyükbaba, bebek ve kedi uyumak..... Büyükanne / kazak örmek..

83 83 Ece / keman çalmak.. Ceren / ders çalışmak DERS Geçmişte devam eden Zaman: Olumsuz Cümleler (Past Continuous Tense: Negative Statements): Sen yazmıyordun. Sen bir mektup yazıyordun ama Ahmet yazmıyordu. Ben uyu mu yordum. Sen bil mi yordun. O gül mü yordu. Biz çalış mı yorduk. Siz dinle mi - yordunuz. Onlar iç mi yordu. Add negative ending -mi (-mı, -mu, -mü) + yor + -du + personal ending to verb stem to construct a negative sentence in the past continuous tense in Turkish.... ALIŞTIRMALAR Aşağıdaki cümleleri olumsuz yapın. Resimleri ipucu olarak kullanın. Ben pencereyi açıyordum. Kapıyı açmıyordum. Onlar Tarkan ı bekliyordu. Kenan ı.....

84 84 Güvercin kitap okuyordu. Gazete Sen radyo dinliyordun. TV.... Biz çay içiyorduk. Kahve.... Onlar voleybol oynuyordu. Basketbol DERS Geçmişte devam eden Zaman: Soru Cümleleri (Past Continuous Tense: Questions): Selma geliyor muydu? Mustafa geliyordu. Mehmet de geliyor muydu? Ben anlatıyor mu y dum? Sen susuyor mu y dun? O gülümsüyor mu y du? Biz oturuyor mu y duk? Siz kalkıyor mu y dunuz? Onlar ağlıyor mu y du? To construct a question in the past continuous tense in Turkish follow the formula: verb stem + yor + mu (question word) + -y (buffer) + -du + personal ending.... ALIŞTIRMALAR Örnekler gibi soru cümleleri kurun. Resimleri ipucu olarak kullanın. Ali ayran içiyordu. Kadir ayran içiyor muydu?

85 85 Ben mektup yazıyordum. Sen.? Sen mavi elbise giyiyordun. Ece..? Biz güneşleniyorduk. O.? Siz kitap okuyordunuz. Onlar? Onlar sahilde yürüyordu. Siz? Ben TV seyrediyordum. Çocuklar? 4. DERS Geçmişte devam eden Zaman: Olumsuz Soru Cümleleri (Past Continuous Tense: Negative Interrogatives): Selma gelmiyor muydu? Ben bir hikaye anlat - mıyor mu y dum? Sen bir şarkı söyle miyor mu y dun? O gül - müyor mu y du? Biz yürü - müyor mu y duk? Siz su iç - miyor mu y dunuz? Onlar TV seyret - miyor mu y du?

86 86 Follow the formula to construct a negative interrogative sentence in Past Continuous Tense in Turkish: Verb stem + mıyor (-miyor, -muyor, -müyor) + mu (question word) + -y (buffer) + - du + personal ending.... ALIŞTIRMALAR Örnekteki gibi sorular sorun ve cevap verin. Ali seni beklemek? Hayır / O Hasan ı beklemek Ali seni beklemiyor muydu? Hayır, o beni beklemiyordu. O Hasan ı bekliyordu. Sen ders çalışmak? Hayır / Ben müzik dinlemek Cem ve sen İzmir e gitmek? Hayır / Biz Aydın a gitmek Alisa ve Rachel Almanca öğrenmek? Hayır / Onlar Türkçe öğrenmek Siz oturma odasında ders çalışmak? Hayır / Biz mutfakta ders çalışmak Sen akşam yemeğini John ile yemek? Hayır / Ben Cemil ile yemek Biz şişe suyu içmek? Hayır / Siz çeşme suyu içmek. O İngilizce den Türkçe ye çeviri yapmak? Hayır / O Fransızca dan Türkçe ye çeviri yapmak Gina ve Nuri trenle seyahat etmek? Hayır / Onlar gemiyle seyahat etmek Sen havuzda yüzmek? Hayır / Ben denizde yüzmek

87 87 KONUŞMA Hüseyin: Cumartesi günü sizi arabada gördüm. Nereye gidiyordunuz? Doğan: Köye gidiyorduk. Yeğenimin düğünü vardı. Hüseyin: Ablanın kızı mı evleniyordu? Doğan: Hayır, ablamın oğlu evleniyordu. Onun Kanadalı bir kız arkadaşı vardı. Bu yıl evlenmeye karar verdiler. Hüseyin: Çok sevindim. Hayırlı olsun. Onlar nerede tanıştılar? Doğan: Yeğenim geçen yıl İngilizce öğrenmek için Kanada ya gitti. Vancouver da tanıştılar. Hüseyin: Çok ilginç. Düğün nasıldı? Doğan: Çok eğlenceliydi. Misafirler dans ettiler, halay çektiler, yemek yediler ve yine dans ettiler. Hüseyin: Gelin ve damat heyecanlı mıydı? Doğan: Evet, her ikisi de çok heyecanlıydı. Hüseyin: Kızın ailesi de geldi mi? Doğan: Hayır, kız yalnız geldi. Hüseyin: Onlar burada mı yaşayacak? Doğan: Bilmiyorum. Belki burada yaşarlar belki de Kanada ya giderler. Kendileri bilir. Hüseyin: Kız Kanada da ne iş yapıyor? Doğan: O bir maden mühendisi. Bir madencilik şirketinde çalışıyor. Hüseyin: Senin yeğenin de maden mühendisi, değil miydi? Doğan: Hayır, o bir makine mühendisidir. Babası ile birlikte çalışıyor. Babası tarım makineleri üretiyor. Hüseyin: Onların Antakya da bir fabrikası vardı, değil mi? Doğan: Evet, onların Antakya da bir yeri var ama bir fabrika değil, küçük bir işletme.

88 88 OKUMA Yüzyılın Beyin Cerrahı Bir lise öğrencisi olan Hülya geçenlerde internette geziyordu. O biyoloji ödevi için bilgi topluyordu. Tesadüfen bulduğu bir internet sayfası dünyaca ünlü beyin cerrahı Gazi Yaşargil in hayat hikayesini anlatıyordu: Dr. Mahmut Gazi Yaşargil 6 Temmuz 1925 te Diyarbakır ın Lice İlçesi nde doğdu. Doğumundan hemen sonra ailesi Ankara ya taşındı. 1943'te Lise eğitimini tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi ne girdi yılında Almanya ya giderek Friedrich Schiller Jena Üniversitesi nde tıp eğitimine başladı. İkinci Dünya Savaşı nedeniyle 1945 te İsviçre ye gitti ve 1953'te Zürih'te beyin cerrahisi eğitimi aldı yılları arasında beyin damarları ve anjiyografisi üzerinde çalışıyordu. Beyin ameliyatlarında ilk defa mikro cerrahi yöntemlerini kullanıyordu. Böylece epilepsi ve beyin tümörlerinin tedavisi için yeni yöntemler geliştiriyordu ve 1967 yılları arasında Amerika da mikrovasküler cerrahi alanında çalıştı. Buradaki çalışmalarını tamamlayan Yaşargil, Zürih e döndü ve 30 Ekim 1967 de, cerrahi mikroskop ve mikrocerrahi tekniklerini kullanarak ilk beyin bypass (atlatma) ameliyatını gerçekleştirdi. Beyin Cerrahları Kongresi nin 1999 yılı toplantısında Yüzyılın Beyin Cerrahı ünvanıyla onurlandırıldı. Dr. Yaşargil in keşifleri şimdi dünyadaki milyonlarca insana yardım ediyor. Hülya, Dr. Yaşargil in hayat hikayesinden çok etkilendi ve doktor olmaya karar verdi.

89 89 Aşağıdaki sorulara cevap verin: 1- Hülya geçenlerde ne yapıyordu? 2- O ne topluyordu? 3- Dr. Yaşargil ne zaman ve nerede doğdu? 4- O ne zaman tıp eğitimine başladı? yılları arasında ne üzerinde çalışıyordu? 6- Beyin ameliyatlarında ilk defa hangi yöntemleri kullanıyordu? 7- Nelerin tedavisi için yeni yöntemler geliştiriyordu? 8- Amerika da ne alanında çalıştı? 9- İlk beyin pypass ameliyatını nasıl gerçekleştirdi? 10- Dr. Gazi Yaşargil neyle onurlandırıldı? 11- Hülya neden doktor olmaya karar verdi?