Otomasyon ve Üretim Teknolojileri Dünyasi

Transkript

1 Managers Navigator Otomasyon ve Üretim Teknoojieri Dünyasi German Engineering Industry Partner for Turkey 1. Baskı 2016 VDMA Pubishing

2 VDMA Pubishing Knowedge Bakan dan Mesaj Sevgii okuyucuar, VDMA Pumps + Systems Compressors, Compressed Air and Vacuum Technoogy Lyoner Str Frankfurt am Main Germany Phone Fax E-Mai [email protected] Internet pu.vdma.org kdv.vdma.org pu.vdma.org kdv.vdma.org Pumps and Compressors for the Word Market with Compressed Air and Vacuum Technoogy vf???????-e Pumps and Compressors for the Word Market 2016 VDMA Pumps + Systems Compressors, Compressed Air and Vacuum Technoogy Pumps and Compressors for the Word Market 2016 with Compressed Air and Vacuum Technoogy This is the VDMA speciaised magazine for engineers and the technica management. Pease order your copy free of charge simpy by sending an e-mai to [email protected] or register onine via The magazine is pubished once a year in Apri. Sigmar Gabrie Federa Ekonomi ve Enerji Bakanı Türkiye ie Amanya çok yakın iş ortakarı. Birbirimize ihtiyacımız var, özeike de şu günerde yaşamakta oduğumuz müteci sorununda bunu görüyoruz. Ortakığımızın sağam bir temee, yani karşııkı ticari iişkiere dayanması bu nedene oumu bir husustur. Bu iişkier uzun yıardan beri dinamik biçimde geişiyor. Ükeerimiz arasındaki ticaret hacmi son 20 yıda üç katından fazasına çıktı te 37 miyar Euro uk rekor bir rakama uaştı. Aman yatırımcıar için de Türkiye çok cazip bir üke. Onar için Türk ortakarının sağam ve güveniir bir hukuki çerçeveyi garanti etmesi önem taşıyor. Bu yıın Ocak ayında Türk ve Aman hükümeterinin görüşmeeri vesiesiye Başbakan Yardımcısı Sayın Mehmet Şimşek ve Ekonomi Bakanı Sayın Mustafa Eitaş ie karşııkı ekonomik iişkierin gediği nokta ve geişme oanakarı hakkında konuştum. Amanya daha şimdiden Türkiye nin en önemi ticaret ortağı. Bu konumu daha da geiştirmek istiyoruz. Burada çok potansiye buunduğunu düşünüyorum, örneğin enerji, Industrie 4.0 ve ieri teknooji aanarında. Makine ve sistem imaatı tam da bu aanardaki geişmeer için bir okomotif işevi görüyor. Makine ve sistem imaatı her sanayinin be kemiğidir. Türkiye de şu sıraarda üretimde giderek daha çok otomasyona geçiiyor. Bu aanda Aman şirketeri geenekse oarak öncü konuma sahip. Bu şirketer Türk sanayinin daha da güçenmesine ve modernize edimesine önemi katkıarda buunabiir bunu da pek çok örnekte görebidiğimiz gibi yapıyorar zaten: Aman şirketer açık araya Türkiye nin en önemi makine ve sistem tedarikçisi konumunda yıında Türkiye ye topam 3,5 miyar Euro tutarında fabrika donanımı ihraç ettier. Fakat ticaret tek yönü bir yo değidir. Aman şirketeri de Türkiye den giderek daha çok makine imaatı ürüneri itha ediyor. VDMA nın ve Turkish Machinery nin bu sektör rehberi karşııkı ticaret iişkierinin sağam temei üzerinde yükseiyor. Orta öçeki işetmeerin ağırıkta oduğu Aman makine ve sistem imaatı sektörü hakkında bigi edinmek isteyen Türk şirketeri için bu yayın oağanüstü bir yo gösterici oacak. Bu rehber, yeni iişkierin kurumasına ve Türkiye ie Amanya arasındaki ticari işbiriğinin daha da geiştirimesine katkıda buunacaktır. Bu sektör rehberinin okurarının tümüne ticari iişkierini kurmaarında ve geiştirmeerinde başarıar dierim. Saygıarıma, Sigmar Gabrie Federa Ekonomi ve Enerji Bakanı Managers Navigator 3

3 İstediğiniz havayı yaratıyoruz İçindekier Bakan dan Mesaj 3 Amanya nın Makine Sanayi 8 Türkiye nin Geeceği İçin Teknooji Ortağı Rekabetçiik İçin Daha Faza 12 İnovasyon ve ArGe Otomasyon, Verimiik, Endüstri "Venti Oede" oarak da biinen Ventiatorenfabrik Oede GmbH; havanın, buhararın, gazarın, tozun ve havadaki katı maddeerin topanması, işenmesi ve fitreenmesi için geniş kapsamı ürüner ve hizmeter sunan bir tesis ve bieşen üreticisidir. Üretim programı kapsamında çevreyi koruma amaçı havaandırma, hava şartandırma ve ısı geri kazanım tesiseri, yüzey teknoojisi, endüstriye fanar ve geri dönüşüm sistemeri ve tesiserinin yanı sıra toz topama tesiseri buunmaktadır yıında kuruan Venti Oede, yakaşık 270 çaışanı buunan ve Ruhr bögesinin kuzeydoğusundaki Oede de yer aan, orta öçeki bir şirkettir. Tesisere yöneik bakım, koruma, kontro, onarım, geiştirme, iyieştirme ve büyütme çaışmaarı mevcut hizmeteri tamamamaktadır. Venti Oede, çok sayıdaki saha ofi si, temsicieri ve isansöreri sayesinde tüm iş ortakarı ie yakın temas haindedir. Fan Ürüneri Grubumuz: Santrifüj fanar Yüksek basınçı fanar Mazeme işeme fanarı Öze fanar Baca gazı fanarı Kağıt yırtma fanarı Sıcak gaz sirküasyon fanarı Endüstriye Aanar: Çimento endüstrisi Çeik endüstrisi Enerji santraeri Kimya endüstrisi Matbaa ve kağıt endüstrisi Proses ve Hava İşeme Teknoojisine yöneik ürün yepazemiz: Mazeme tahiye ve taşıma tesiseri Kuru tip fi treer Suu tip fi treer Çözücü egzoz ve oksidasyon tesiseri Kurutma tesiseri Atık arıtma tesiseri Geri dönüşüm tesiseri Isı geri kazanımı endüstriye havaandırma ve hava şartandırma tesiseri Dijita Otomasyonda Sürekiik 14 ve Yeni Verimiik Potansiyeeri Kompresör İstasyonarının Duruma Odakı 16 ve Otomasyona Bakımını Yapmak Sanayide Dijita Dönüşüm 18 Öçüm Sistemerinin Otomasyonu 20 ve Ağandırıması: Üretim Öçüm Teknoojisi 4.0 dan Kaynakı Değişimer Hidroik Sistemer İçin Öngörüü Bakım 22 LINEAR AXES Zoru kaynakar için bütünse çözüm 24 We ive motion. Robotik Çözümeri: Otomasyon Çözümünün 26 Bir Parçası oarak Kumanda Teknoojisi Hannover, Germany Apri HANNOVER MESSE Ha 16 Booth E04

4 Her eksene uygun çözümer apha Vaue Line İçindekier İnek kotuğa nası yereşti? 28 Proses güveniği için bir aternatif 30 Hande in the Box Industrie 4.0 Anahtar Sanayi Oarak Aman 32 Makine ve Sistem İmaatı Industrie 4.0 ie biişim ve internet teknoojieri ürünerde ve fabrikaarda daha güçü biçimde yer aacaktır. 32 Robotik ve Otomasyona Daha 34 Faza Verimiik Başarıı Ürüner İçin Modern 36 Yüzey Teknoojisi Tüm eksenerde verimiik Yeniikçi hassas aeterde 38 geecekteki bekentier Üretimde otomasyon-otomasyona geçener kaıcı our. 34 Yeni apha Vaue Line redüktör serisi farkı sektörerdeki tüm eksenerde üniversa kuanıma uygundur ve takriben tüm uyguamaar için en ekonomik çözümü sağar. İrtibat bigieri: Te Ayrıntıardan faydaanın: maksimum ekonomi adeti siparişer için dahi kısa tesim süreeri yüksek esnekik yüksek güveniirik Tam Anamıya Kaite 39 Aman Öçüm ve Kontro Teknoojisi Made in Germany tahrik ve akışkan 40 teknoojisi: Geeceğin makine imaatı için en üst düzey teknooji ve daha faza verimiik WIN Otomasyon fuarındaki standımıza ziyareterinizi bekeriz, Mart: Ho 3, Stand C120 Künye 42 Industrie 4.0 ve Predictive Maintenance sanayi üretimini kaıcı biçimde değiştirecek ve yeni iş modeeri ouşturacak. 41 WITTENSTEIN apha akıı tahrik sistemeri apha Managers Navigator 7

5 vdma vdma Amanya nın Makine Sanayi Türkiye nin Geeceği İçin Teknooji Ortağı Dr. Reinhod Festge Makine imaatı aanında Türk-Aman iişkieri sağam bir temee oturuyor ve her iki taraf temsicierinin bei araıkara buuşmaarından makine imaatı sanayimizin yararına ortak pozisyonar geiştiriebiiyor. Karşııkı iişkierin daha da derineştirimesine yöneik çeşiti fırsatar 2016 yıına da damgasını vuruyor. Son ayarda iki ükenin hükümet başkanarı ve kabine üyeeri bei araıkara bir araya gedi. Bu görüşmeerin ana konusunu günce göçmen sorununun üstesinden geinmesi ouşturmuş osa da, daha yakın bir ticari işbiriği, AB nin Türkiye ie gümrük biriğinin genişetimesi ve Türkiye nin AB ye katıımı perspektifi gibi ekonomiye iişkin konuar da gündemde yerini adı. Yön açık biçimde beirenmiş durumda. Hem Türk hükümeti hem şirketer Türkiye yi ieri teknooji merkezi haine getirmek istiyor. Endüstrinin daha faza otomasyona ve enerji verimiiğine doğru modernizasyonu özeike de ihracata yöneik üretim yapan neredeyse tüm sektörerdeki şirketere dış pazararda daha çok başarı getirmesi bekeniyor. Burada Türkiye özeike de Aman şirketeriye iişkier kurmayı hedefiyor. Bu panarı uyguamaya koyma yönünde bir adım oarak hükümet kısa süre önce araştırma ve geiştirme projeerinin daha güçü biçimde destekenmesini, ekonomi ie araştırma kurumarı arasındaki işbiriğinin güçendirimesi için daha yoğun biçimde çaba gösterimesini kararaştırdı. Uzun sürei bir büyümenin ardından Aman makine ve sistem imaatçıarının Türkiye ye ihracatı 2014 te geriemişti. Fakat 2015 te pazarda taep yeniden artış gösterdi ve Aman yatırım maarı endüstrisi geçen yı yakaşık 3,8 miyar Euro değerinde ürünü Türkiye ye ihraç etti. Bu, bir önceki yıa göre yakaşık yüzde 11 ik bir artış anamına geiyor. Özeike de kaıpar ve sanayi robotarı gibi üretim bakımından önem taşıyan sektörerdeki imaatın modernizasyonu için dünya ortaamasının üzerinde bir taepe karşıaşıdı. Fakat Türkiye ie ma aışverişi tek yönü bir yo deği. Aman makine imaatı sanayi uzun yıardan beri Türk makine imaatı sanayinin dünyadaki en büyük aıcısı du- rumunda yıında Türk makine imaatı sanayi Amanya ya 775 miyon Euro değerinde ma ihraç etti. Bu, geçen yıa göre yakaşık yüzde 10 uk bir artışa karşıık geiyor yıında da bu eğiim devam etti. Kasım ayına kadar ithaat %7 artış göstermişti. Böyece Türk ürünerinin Amanya da giderek daha çok kabu gördüğü kanıtanmış ouyor. Fakat ma aışverişi Türkiye ye yöneik faaiyeterimizin yanızca bir yüzünü ouşturuyor. Bunun ötesinde son yıarda Türkiye Aman makine imaatçıarı için önemi bir yatırım merkezi durumuna yüksedi. VDMA ya üye şirketerin orada yaptığı üretim ihracat rakamarının içinde yer amıyor. Bu nedene Amanya nın Türkiye pazarındaki payı sat ihracat rakamarının üzerindedir. Türkiye den bögedeki başka ükeere yapıan ihracatarda Aman makine imaatçıarı Türkiye nin teknooji merkezi oarak Avrupa ie Asya arasında bir köprü ouşturduğu yönündeki ününün artmasına da katkı sağıyor. POWERTRAIN PRODUCTION SYSTEMS PRE ASSEMBLY LASER-WELDING MAIN ASSEMBLY END OF LINE TEST PACKAGING power take-off units and front drive units + + transfer cases + rear drive units YOUR TURNKEY PRODUCTION SYSTEM PROVIDER FOR HIGHTECH POWERTRAIN UNITS + engines and anciary components + manua and automatic transmissions EUROPE NORTH AMERICA ASIA 8 Managers Navigator M&R AUTOMATION [email protected] automation.com

6 vdma vdma de nedenerinden biri. Aman yatırım maarı sanayinin 38 uzmanık aanı üretim zincirinin tamamını kapsıyor ve böyece tek tek ürünerden çok daha fazasını sunuyor. Bieşenden sisteme kadar, sistem tedarikçisinden sistem uyumuaştırıcısına ve oradan hizmet şirketine kadar uzanan bir çizgide Aman makine ve sistem imaatı şirketeri bütünse çözümer sağayan bir iş ortağı oarak faaiyet gösteriyor. Geniş kapsamı hizmet seçenekerinden doayı Türk müşteriere üretim için gerek duydukarı bütünse çözümer sunuabiiyor. Danışmanık, eğitim, bakım ve servis aanarında bireyse oarak uyaranmış tekifer memnuniyete katkı sağıyor ve müşteri sadakatini güçendiriyor. Bu müşteri sadakatini en optima hae getirmek ve uzun vadei oarak biçimendirmek, Aman yatırım maarı endüstrisinin özeike güçü oduğu bir konu. Amanya dünyanın en başta geen üretim teknoojisi merkezerinden biri. Amanya nın bu konumu kasik makine ve sistem imaatının yanı sıra yazıım, sensorik ya da Micro Technoogy gibi yeni sektörer için de geçeri. Bu yeni aanarı ve genişetimiş bir hizmet portföyünü Aman makine ve sistem imaatı sektörü doğrudan birbirine entegre etti. Böyece müşterierinin sektörerine özgü gereksinimeri için kompe çözümer sunabiecek duruma gedi. Bu oağanüstü konumunu Aman yatırım maarı sanayi araştırma ve geiştirme aanındaki yoğun çabaara ve goba düzeyde faaiyet göstererek daha da sağamaştırmayı amaçıyor. Pek çok uzmanık aanında Türkiye ie uzun süredir sağam iişkier kurudu ve bu iişkier iyi işeyen bir ortakık için örnek ouşturuyor. Bu sektör rehberi Türk şirketerine Aman makine ve sistem imaatı sanayinde yer aan potansiye iş ortakarı hakkında doğrudan bigi edinme oanağı sağıyor. Bu iş ortakarının giderek artan bir böümü Türkiye de doğrudan faaiyet gösteriyor. Bu da ietişim kurmayı ve işbiriğine gitmeyi koayaştırıyor. Buradan yeni ve iginç işbirikerinin ve ortakıkarın doğacağından umutuyuz. Ükeerimize bu yoda başıar diiyorum. Dr. Reinhod Festge VDMA Başkanı Aman makine imaatçıarı yıardan beri dünya çapında endüstriye ieremeyi hızandırıyor. Bundan sonraki önemi adım, Industrie 4.0 vizyonunu uyguamaya koymak ve inovatif ürüneri ve ürün konseperini geiştirmek oacaktır. VDMA, bu konunun sanayimize sağayabieceği fırsatardan yararanıabimesine tam destek veriyor. Industrie 4.0 kavramının arkasında, değer yaratma zincirinin tamamını değiştirme potansiyeini taşıyan karmaşık bir teknik devrim yatıyor. Yaın bir ifadeye Industrie 4.0 ın arkasındaki amaç, geenekse üretim yöntemerini bigisayaraştırmak ve akıı bir fabrika tasaramaktır. Evrense dijitaeşme bir ekonomideki tüm üretim birimerini birbirine bağıyor ve tedarikçierin, müşterierin ve iş ortakarının süreçerini üretime entegre ediyor. Müşteri taeperine hızı ve esnek biçimde yanıt verebime ve düşük parti büyükükerinde yüksek değişken sayıarını verimi biçimde üretebime yetisi artacak ve böyece rekabet gücü ayrıca yükseecektir. Türkiye de sanayi maarına oan taep artmaya devam edecek. Bu da tüketim maarını üreten, enerjierin verimi biçimde kuanımasını sağayan ya da artan mobiite gereksinimini karşıayan ve akıı bir atyapıyı garanti eden makineeri gerektiriyor. Aman makine imaatçıarı inovatif bireyse çözümere 21. yüzyı dünyasına yeni bir bakışı mümkün kııyor. 1 miyondan faza çaışanı ve neredeyse %77 ye varan ihracat oranıya Aman makine ve sistem imaatı Amanya nın en büyük sanayi daarından biri durumunda. Ortaama 170 çaışana (2013) sahip oan sektör şirketeri ağırıkı oarak küçük ve orta öçeki işetme yapısına sahip. Bu yapı, değişen pazar koşuarı karşısındaki büyük esnekiğin ve inovasyon gücünün MONORAIL MR Takım tezgahar için Profi Kıavuzamaar En iyi çaışma karakteristiğine sahip Masuraının O-Düzeneğinde oması, tüm yönerde yüksek taşıma ve moment kapasiteye sahip oması AMS Entegre öçüm sistem seçeneği mevcut Etkii sızdırmazık için çift ön ve boyamasına sıyırıcıı AMS Entegrei öçüm sistemi Mutak ve inkrementa öçüm sistemi Yüksek hassas, güveniir ve az bakımı Tüm MONORAIL Profi kıavuzar için mevcut Güveniir ve sağam manyeto dirençi sensörü Anaog veya dijita arayüzü (interface) 10 Managers Navigator SCHNEEBERGER GmbH Türkiye İrtibat Bürosu Dumankaya Vizyon A1-Bok K:6 D:32 Esentepe Mah. Miangaz Cad. No:77 Karta İstanbu [email protected]

7 MAİB MAİB Rekabetçiik İçin Daha Faza İnovasyon ve ArGe Adnan DALGAKIRAN Dünya makine ihracatı sıraamasında 26. sırada yer amakta oan Türkiye, 2015 yıını yakaşık 14 miyar $ makine ihracatı ie kapattı. Ükemiz ekonomisinde okomotif görevini üstenmiş oan ve Türkiye nin ihracat ideri omaya doğru iereyen makine sektöründe ihracatın ithaatı karşıama oranı ise 2002 yıında % 27 iken 2014 yıında %52 seviyeerine yüksedi. Otomasyon, Verimiik, Endüstri 4.0 Dr. Hüseyin HALICI Günümüzde artık rekabet ve sürdürüebiir bir başarı sağamak için teknoojiye otomasyona dayaı üretim kaçınımaz bir ha amaktadır. Türk-Aman İşbiriği bir mode oma potensiyainde ve özeiğinindedir! Adnan Dagakıran Fotoğrafar: OAİB Dünyada ve ükemizde yaşanan oumsuz ekonomik koşuara rağmen Türk makine sektörü son 10 yıda önemi geişmeer gösterdi. Makine ihracatımız, son 5 yıda ortaama % 15 ihracat artışıya dünya ihracat artışıya dünya ihracat artışı sıraamasında 3. sırada yer aıyor. Tüm at sektörerde kaitei üretim ve ihracat yapan firmaarımız mevcut. Ancak bu firmaarımızın uusararası arenada uzun vadede rekabet gücünü artırmaarı gerekiyor. Mevcut durumda üretimimizin, yüzde 75 ini orta düşük ve düşük teknoojiye yapıyoruz. Eksik yönerimizi de düzeterek bu taboyu daha iyi seviyeere çekmemiz gerekiyor. Kaynak kuanımı, enerji verimiiği, süreç optizimasyonu aanında iereme sağayarak ve teknooji kuanımımızı artırarak ancak Türk makine sektörünün rekabet edebime gücünü artırabiiriz. Türkiye nin Makinecieri kuruduğu yıdan itibaren, Türk makinesinin daha iyi tanıtıabimesi için yurt içinde ve dışında faaiyeter yürütmektedir. Özeike hedef pazar oarak beirediğimiz Amanya da bu tanıtım faaiyeterimiz daha yoğun şekide gerçekeşmektedir da yakaşık 25 fuarda Türkiye nin Makinecierini temsi edeceğiz ve bunarın çoğu Amanya da oacak. Türkiye nin Makinecieri oarak biz, sektörün günümüzde gediği duruma sağadığımız katkıdan gururuyuz. Ancak sektörün geişmesinin otomasyon ve endüstri 4.0 konuarına ağırık vermekten geçtiğinin biincindeyiz. Robotar Çağı oarak da anıan bu dönemde, makineerin akıanmasının ve istihdamın insandan makineere geçişinin tamamanması öngörüüyor. Bu dönemin 20 yı içinde entegrasyonunun tamamanarak firmaar tarafından uyguanabiir hae geeceği düşünüüyor. Amacımız, Endüstri 4.0 atyapı hazırık sürecinin bir an önce tamamanmasında firmaarımıza yo göstererek, bu aanda dünyada parmaka gösterien ükeer arasında yer amaktır. Bu amaça, 2016 yıında Türkiye nin uusararası pazararda görece düşük işgücü maiyeterine dayaı rekabet anayışını; Türk makinesinin gücüye teknooji üreten ve geiştiren mode ie üst seviyeye çıkarmayı amaçıyoruz. Yeni ogomuza Türkiye nin Makinecierini, bu ükeden yükseen ve dünyaya ışık veren bir yıdız oarak simgeedik. Bundan sonra, AR-GE sayesinde üretim maiyeterinin düşürümesi, yatırım ortamının iyieştirimesi, firmaarımızın iş yaptıkarı dış pazarara uaşım imkânarının iyieştirierek sektörün ihracat kapasitesini artırabimesi konuarına daha faza odakanacağız. Bu amaça 2016 yıında üyeerimizi otomasyon ve endüstri 4.0 konuarında bigiendirecek eğitimer vermeyi panıyor, Amanya ve Türkiye de düzeneyeceğimiz Teknooji Forumarı na firmaarımızı davet ederek bir taraftan teknoojik trenderi yakından takip etmeerini diğer taraftan işbiriği yapacak firma arayışarına yardımcı omayı panıyoruz. Üke oarak ieri gitmemizin you Ar-Ge ve inovasyona yatırım yapmaktan geçiyor. Bu biinçten harekete sağam adımara geeceğe yatırım yapıyor, ihracatçımızın vizyonu açacak faaiyeter yürütmeyi panıyoruz. Adnan DALGAKIRAN Makine İhracatçıar Biriği Başkanı Endüstriye otomasyon sektörü, gene endüstriden demir çeiğe, petrokimyadan suya, kağıttan enerjiye, inşaat, çevre gibi aka geen tüm sektörere hizmet eden ve çok geniş bir yepazeye sahip bir sektördür. Bu sektörerin geişimeri otomasyon sektörünün geişimi ie birebir orantııdır. Geişmiş bir üke konumuna geebimek ve kürese öçekte rekabet edebiir seviyeye uaşmak için kesinike geişmiş imaat sanayiine sahip omak gerekiyor. Günümüzde modern imaat sektöründe insansız üretim amaçanmaktadır. Bu da artık makinaara akı katma döneminin başadığını göstermektedir. Özeike Bigisayar teknoojierinin oağanüstü hıza geişimine parae oarak akıı fabrika dönemi başayacak. Bu dönem, günümüz başangıç aınarak Endüstri 4.0 oarak tanımanıyor. Makinaarda her bieşenin birbiriye habereştiği, kendi kendine karar veren ve deneteyen üretim tesiseri devri başayacak. Siber Fizik Sistemer oarak tanımanan ya da IoE Internet of Everythings oarak da tarifenen Yapay zekaya sahip üretim sistemeri haya edimektedir. Özete akıı makinaar dönemi yaygınaştığında, ki yaygınaşma için start aındığını görüyoruz, o zaman en az adama en az enerji ie en yüksek verim ve kaitenin yaratıması sonucu işetmenin Kar maksimizasyonunun you açımış oacak. Bunu en çabuk yapan üreticier rekabette yanız kaacakar. Geenekse yöntemere yapıacak üretimer ise muhtemeen bu durumda girdieri açısından rekabet avantajarını kaybedeceker. Bu durumda satış şansarını kaybetme riskeri doğacak. Bu gün dünyada oağan üstü bir teknooji savaşı yaşanıyor. Bu konuda öne geçener özeike Amerika, Amanya ve Japonya dır. Ar- Fotoğrafar: ENOSAD, MAİB tık emek yoğun ağırıkı işer yerini akıı makineerin yönetimine bırakmaktadır. Gün geçtikçe artan rekabet koşuarı bir maı oabidiğince uygun maiyeterde, kaitei, verimi, hızı ve sürdürüebiir üretimesini gerektirir. Bu da maiyet girdierini süreki oarak kontro etmek ie mümkün oacaktır. Bir üretimin Hammadde, enerji ve işgücü oarak ayırabieceğimiz 3 ana girdisi mevcuttur. Ham maddeyi azatmak çok faza mümkün değidir. Ancak bei oranda enerji girdisi azatıabiir ve insan gücü nerdeyse tamamen ortadan kadırıabiir. Bu durum sadece geişmiş ükeerde deği aynı zamanda geişmekte oan ve işgücüne dayaı üretim yapan Çin gibi ükeerde bie agıanmış ve onarda bu konuda gereki adımarı atmışardır. Bu durumu dünyadaki robot kuanımı dikkate aınarak örnekemek istersek dünyada en çok robot kuanım oranı artan üke Çin dir. Doayısıya sadece geişmiş ükeer deği geişmekte oan ükeer de Endüstri 4.0 kavramını dikkate amak ve üretim teknoojierini buna göre düzenemeeri gerekmektedir. Endüstri 4.0 da diğer bir nokta niteiki işgücüdür. İnsandan bağımsız üretim ve sanayi hedefinde oan firmaar ve bu firmaara proje geiştirerek çözüm sunan şirketer için mühendisik, teknisyenerin istihdamı giderek daha önemi bir hae gemektedir. Çünkü kaifiye ve geişen teknoojiye ayak uydurabien mühendis ve teknisyen bumak tüm dünyada firmaarın en önemi sorunarından biri haine gemiştir. Bunun için persone bumak, çaıştırabimek, faydaanabimek ve firmada tutabimek çok ama çok önem arz etmektedir. Bunun için yeni jenerasyonarı anayıp onarın taeperi ie iş gereksinimerini ortak bir noktaya taşıyarak yeni bir iş anayışı ve yaşantısı ouşturumaıdır. Özete beirtmek gerekirse, geişmemiz ve potansiyeimizi daha da arttırmamız için teknoojiyi sadece kuanmak deği aynı zamanda üretmek hedefi ie çaışmaarımızı yürütmeiyiz. Bu bizi dünyada pazar buan ve tercih sebebi yapan üke konumuna getirecektir. Türkiye hem jeopoitik açıdan çok önemi bir konuma sahip hem de genç ve dinamik iş gücü kaynağı mevcuttur. Gobaeşen dünyada bizim firmaarımızın da goba düşünmeeri gerekmektedir. Dr. Hüseyin HALICI ENOSAD Yönetim Kuruu Başkanı Şubat Managers Navigator Managers Navigator 13

8 sanayi 4.0 sanayi 4.0 Dijita Otomasyonda Sürekiik ve Yeni Verimiik Potansiyeeri OLAF GRAESER From the Top Foor to the Shop Foor bu motto Epan, Ritta ve Phoenix Contact şirketerinin ortak angajmanını çok güze özetiyor. Smart Engineering and Production 4.0 başıkı teknooji ağı çerçevesinde bu iş ortakarı otomasyonda sürekiik prosesini sergiemektedirer. Örnekeme prosesi, dijita bazda ürün izahı, iyi bir mühendisike geiştirimiş devre panosunun termina keepçe bok üretimini kapsıyor. Geeceğin projesi oan sanayi 4.0, A dan Z ye mühendisik ve bireyseeştirimiş bir üretim gerektiriyor. Bunu sağamak için gereki verierin dijita biçimde erişiebiir oması gerekmektedir. Çünkü devre panoarı ve makineer neredeyse tüm karmaşık ürüner gibi bei bieşenerin bireşiminden ouşmaktadır. Bieşenerin doğru ve verimi biçimde bir araya getiriebimesi için doğru yazıım araçarına (Engineering-Toos) ve bu bieşenere iişkin bigiere gerek duyumaktadır. Fakat bu bigier, haa çoğu kez ürün özeikeri formarında (Datenbätter) yer aıyor. Modern mühendisik araçarı, Veri-Portaı oarak adandırıan, kuanıcı bieşenerine iişkin dijita bigieri çoğu kez kişiye özgü, yani standartaştırımamış veri formatında sağayabiiyen portaar üzerinden çaışmaktadır. Bu nedene bieşen üreticieri, ürün verierini çok sayıda farkı formatta hazır buundurmak zorunda kaıyor. Standartaştırımış veri formatarının ve arayüzerin kuanıması asında daha biimse bir yakaşım oacaktır. Bu bağamda örneğin ec@ss formatının kuanımakta oduğu görümektedir. Teknooji ağı senaryosunda Epan ın mühendisik aracı, dijita ürün açıkamaarını ec@ss formatında itha yöntemiye bunardan yararanabiir. Ritta ve Phoenix Contact gibi üreticier (dijita ürün oarak adandırıan) bu tarzdaki ürün açıkamaarını kuanıma sunmaya başadıar bie. Dijita ürüner, kataogarda ve teknik ürün özeikerinde beirtien bigierin daha fazasını içermektedir. Şöye ki, bu dijita ürüner aynı zamanda, otomasyona dayaı işemeyi destekeyen ürün öze- Resim: Phoenix Contact Smart Engineering and Production 4.0 adı teknooji ağı çerçevesinde Epan, Ritta ve Phoenix Contact A dan Z ye otomasyonu gerçekeştirimiş bir süreci gösteriyor. ikerini de kapsayabimektedir. Bir termina keepçe boku örneğinde oduğu gibi, hat kanaarı sayısının yanı sıra bunarın konumarı ve açıım yöneri, etiketerin mekana uygun yönendirimesi gibi bigier oabimektedir. Bu bigier daha sonra otomasyona geçirimiş -örneğin robot desteki kaboama ve yazı yazma işeminde yardımcı ouyor. Bieşen üreticier dijita ürünü çeşiti yoardan sağayabiiyor -örneğin bir web sayfası üzerinden ya da buut tabanı uyguamaardan da temin edimesi gibi. Bir sonraki adımda mühendisik işemi başıyor. Burada bieşener uygun bir mühendisik yönteminde bireştiriip sana bir prototip hazıranıyor. Daha sonra tüm proses aşamaarı uyguanarak nihai ürünün eksiksiz bir görüntüsü ede ediiyor. Ürün zinciri tüm kompeks yapı hakkında bigi sahibi Bütünse bir tanımama, ürün özeikerinin tek tek isteenmesinden daha fazasını içermek zorundadır. Bunun yanı sıra, kuanıan bieşener arasındaki iişkier de tanımanmaıdır: Devre panosu nası bir mekanik yapıya sahip? Komponenter birbiriye nası iişkiendiriiyor, bağanıyor? Bir Fiedbus sistemi kuanııyor mu? Eğer kuanııyorsa konfigürasyonu nası yapııyor? Bu soruarın yanıtı artık yanızca ec@ss ie cevapanabimektedir. Asında makine ve sistem imaatında kompeks iişkierin daha net tanım ve özeikerini anatan yeni bir betimeme diine gerek duyuuyor. Bunun için de Automation- ML in uygun bir format oduğu ieri sürümektedir. AutomationML in ve ec@ss ın önemi bir özeiği, her iki standardın farkı biçimerde birbiriye iişkiendiriebimesidir. Örneğin ec@ss-xml i AutomationML nin bir ro sınıfarı kütüphanesine aktarmak mümkün ouyor. Böyece AutomationML e göre dizayn edimiş bir sistemde yer aan her bir nesne bir ec@ss sınıfıya eşeştiriebiiyor.böyece, hangi tür komponenterin birbirerine entegre edidiği üretim zincirinin tamamı tarafından biinebiiyor. Sonuçta mühendisik aşamasında ouşturumuş oan sana prototip, üretim sırasında veri tabanı oarak kuanıabimektedir. Sanayi 4.0 ın gerekiikerini yerine getiremeyen mevcut makine ve sistemer gerek duyuan bigieri bu yönteme sana prototipten edinebiiyor. Örneğin devre panosu imaatında, bu kayıtar montaj pakasının işenmesine iişkin bigierden ouşuyor. Burada yer aan önemi bigier arasında; montaj pakasının ebatarı, deme noktaarının koordinatarı ve geometrisi gemektedir. Yeni geiştirien sistemer için dijita ürün betimemesi daha çok bigi sunmakta ve böyece daha çok biginin doğru biçimde kuanıması sağamaktadır. Akıı kumanda sistemeri tüm üretim sürecini yönendiriyor Akıı kumanda sistemerine bir örnek oarak Phoenix Contact ın Industrie 4.0 Demonstrator diye adandırıan bu yeni sistemi gösterimektedir. Bu sistem It s OWL öncü teknooji Custer inin dönüştürüebiir üretim teknoojisine yöneik otomasyon (AWaPro) araştırma projesinde Phoenix Contact tarafından üretidi. Fakat sistem üzerinde çaışmaar haa devam etmektedir. Demonstrator un akıı ietim sistemi önce sana prototipi anaiz ediyor ve yanızca parçaarı takımış oan taşıma rayarına bakıyor; ik adımda hangi üretim aşamaarının gereki oduğunu kontro edi- know-how Veri aışverişi formatı yor. Bu aşamaar içinde, taşıma rayarının ihtiyaca göre boyamasına kesimesi, farkı termina keepçe bok tırnakarının oturtuması, keepçeerin etiketendirimesi ve bağantıarın gerçekeştirimesi buunmaktadır. Ardından ietim sistemi, beirtien üretim adımarının edeki üretim hücreeriye uyguanabiir oup omadığını kontro etmektedir. Herşey uygun ise üretim süreci başatıabiir durumdadır. Demonstrator un önemi bir özeiği de personein üretime dahi edimesidir. Zira, otomasyona geçirimesi yüksek maiyetere neden oacak sistemerde, e montaj yöntemiye yapıması gerekeneri öngörebimektedir. Buna örnek oarak, bağantıarın sağanması ve keepçeerin sırasıya etiketenmesi veriebiir. Sana prototipten geen verierden yoa çıkıarak, parçaarın takıacağı taşıma rayarının şematik görüntüeri ouşturuarak personee yaptıkarı işemde destek ounmaktadır. Bu nedene parçaara RFID etiketeri yapıştırııyor. Etikette başangıçta, parça takıı taşıma rayının yanızca sipariş numarası yer aıyor. Tesiz etiket e işçiiğinin yapıdığı birimden geçerken okunuyor. Hücre bu parçanın nası işeneceğini kumanda sisteminde soruyor. Yanıt oarak kumanda sistemi, bağantıarı yapımış ve etiketenmiş taşıma rayının görüntüsünü montaj yapıacak birimdeki ekrana gönderiyor ve etiketerin basım işemini başatıyor. Montajda çaışan persone de ekranda beirtien işemerin montajını bu görüntü doğrutusunda gerçekeştiriyor. Demonstrator, ayrıca parçaarın görse kontroünü yapabien bir istasyona da sahip. Bu istasyonda geçerken de RFID etiketi okunuyor. İstasyon kumanda sistemine neerin kontro edieceğini tekrar sorguatıyor. Kumanda sistemi sana prototipin verierinden harekete kontro parametreerini ouşturuyor ve bunarı kontro istasyonuna gönderiyor. İstasyon istenien kontroeri uyguuyor ve sonucu kumanda sistemine geri bidiriyor. Sana prototip uyguaması değişik endüstriye uyguamaarda da kuanımaktadır. Örneğin görseeştirmenin, montaj ve kaboama işemerinde yardımcı oması için de kuanıabimektedir, hatta genişetimiş gerçekik (Augmented Reaity) için bie bu sistemden yararanıabiinir. Detayandırımış ve standartaştırımış dijita ürün izahı, bir çok teknooji uyguamaarında kuanıarak yeni otomasyon oanakarı yaratacak ve verimiiğin daha da arttırımasına katkı sağayacaktır. Oaf Graeser Technoogy Deveopment Industria Automation Manufacturing Soutions Phoenix Contact GmbH & Co. KG Bomberg AutomationML nin mühendisik araçarı için veri aışverişi formatı oarak geiştirimesi ve standartaştırıması yönünde ik adımar 2006 yıında Daimer AG tarafından atıdı. O dönemin sanayi konsorsiyumu 2009 yıında bir derneğe dönüştü ve yeni üyeerin katıımına açıdı. Mühendisik araçarı arasında aışveriş formatı oarak AutomationML, tüm araçarın formatta betimenen bigier konusunda aynı anayışa sahip omaarını sağamaktadır. Yeni görev sınıfandırmaarında anambiimse tanımdan yararanımaktadır. Veri aışverişi formatındaki tüm nesneer için bir görev tasnifi/grupandırma yapımak zorunda. Böyece bunarın anamı, yani sınıfandırıması tüm mühendisik sistemeri için aynı omaktadır. Bu kadar geniş kapsamı sınıfandırma/tasnif süreki devam ettirimesi gereken zoru bir görevdir. Bu nedene anambiimse tanımama için haihazırda yereşmiş bir formatın kuanımasında yarar vardır yıından bu yana yine bir dernek çatısı atında geiştirien sınıfandırma standardı, ec@ss da ürün sınıfandırması ve karakteristik özeiğiye piyasadaki ürünerin büyük bir böümünü kapsamaktadır. Bu bağamda Automation-ML ie ec@ss ın kombinasyonu her iki dernek tarafından şu sıraarda işbiriği içinde yapıan çaışmaar sistemin anamsa bakımından daha açık ve anaşıır bir veri aışverişi formatı oma yönünde çok umut vaat etmektedir Managers Navigator Managers Navigator 15

9 sanayi 4.0 sanayi 4.0 Kompresör İstasyonarının Duruma Odakı ve Otomasyona Bakımını Yapmak matthias eicher Kuanıcıar durum, bakım bidirimi, sıcakık, basınç gibi süreç verierini ve arızaarı bigisayararında, tabeterinde ya da akıı teefonarında dünyanın herhangi bir yerinden ve derha tanıayabiiyor, anaiz edebiiyor ve sonuçara uygun tepkier verebiiyor. Bu da hataarın düzetimesini önemi öçüde hızandırıyor. Sanayi 4.0 çağında, üretim süreçeri ağ bağantıarı üzerinden birbiriye iişkiendirimiş ve şeffaf hadedir. Tanıama süreçeri giderek daha da çok otomatikeştiriiyor. Condition Monitoring (durum izeme), çevrimiçi ve gerçek zamanı uzaktan tanıama işemerine oanak sağıyor. Tüm bunar verimiiği arttırıyor, kapasite panamasını iyieştiriyor ve imaat sektöründeki yüksek bakım ve onarım gidererini beirgin biçimde azatıyor. Big Data ve sanayi 4.0 çağında sistemer ve uyguamaar giderek daha akıı hae geiyor ve karmaşık/kompeks bir sanayi yapısına bağanıyor. Geeceğin işetme tipi oan Smart Factory böyece tüm süreçerin entegre edimiş oduğu bütünse bir sistem oarak işiyor: makineer ve ürüner sensörerin ve çiperin yardımıya teşhis ediebiiyor ve geçmişeri, günce durumarı ve sonraki işem adımarı biinebiiyor. Makineerden, depo sistemerinden ve sarf mazemeerden bir ağ ouşuyor ve bu ağın bieşeneri birbireriye gerçek zamanı bigi aışverişinde buunuyor. İş ortakarı, tedarikçier ve müşterier arasında, şirketin kendi içinde (geiştirme aşamasından mamü ürüne kadar) ouşturuan bu veri geçişkeniği yepyeni ietişim yoarı yaratıyor. Basınçı hava uzmanı Boge Kompressör, ürün geiştirmede kendini sanayi 4.0 a göre ayaradı ve Condition Monitoring vasıtasıya basınçı hava sistemerinin şirketin bigi işem sistemi bir ağ üzerinden birbirine bağanmasına yöneik somut çözümer sunuyor. Modern Condition Monitoring ie kuanıcıar makineerini ve sistemerini süreki çevrimiçi deneteme oanağına sahip omaktadırar gerçek zamanı oarak ve uzaktan izeyebimektedirer. Böyece modern tanıama araçarı katı bakım araıkarını ve öneyici bieşen değişimerini gereksiz kııyor, esnek ve durum odakı bakımar sayesinde verimiiği arttırmak ve gidereri düşürmek için geniş kapsamı bir potansiyeer havuzu ouşturuyor. Fotoğrafar: Boge Kuanıcı ve servis hizmeti veren iş ortağı, Condition Monitoring sayesinde bakımın öne çekimesi gerektiğini ya da henüz hiç gereki omadığını zamanında anayabiiyor. Basınçı hava kuanıcıarı için bunun somut anamı şu; akıı sistemer ve zeki makine parkarı sayesinde işetmeer pananmış bakımardan öngörüü bakımara geçiş yapabiiyor ve böyece kuanım ömrü döngüsü gidererini ciddi biçimde düşürebiiyorar. Makineerin ve sistemerin akıı fabrikaya entegrasyonu da bu modern araçara mümkün ouyor. Ağar vasıtasıya Smart Factory e geçmek Basınçı hava konusunda uzman oan bu firma daha 2011 yıında geeceğe yön veren uzaktan tanıama aracını piyasaya sürdü. Bu tanıama aracı, karmaşık sistemerin ve makine parkarının ieriye yöneik oarak denetenmesine ve bakımarının yapımasına çok uygun. Kuanıcıar durum, bakım bidirimi, sıcakık, basınç gibi süreç verierini ve arızaarı bigisayararında, tabeterinde ya da akıı teefonarında dünyanın herhangi bir yerinden ve derha tanıayabiiyor, anaiz edebiiyor ve sonuçara uygun tepkier verebiiyor. Bakım çaışmaarının pananması ve koordinasyonu bir yazıım uyguaması aracıığıya gerçekeştiriiyor. İşetim parametreerinin Uzaktan tanıama aracı bir web portaı ya da igii bir uyguama aracıığıya 32 bieşene kadar genişetiebien rahat bir Condition Monitoring i mümkün kııyor. tamamının eksiksiz değerendirimesi, öngörüü bakımın ve onarımın (Predictive Maintenance) temeini ouşturmaktadır. Ayrıca basınçı hava temini için gereki enerjinin yönetimine iişkin tüm bigieri de sunuyor ve böyece oası sapmaara karşı enerji yönetiminin hıza tepki vermesini ve oası verimiik iyieştirmeerinin anında uyguamasını sağıyor. Aynı zamanda uzaktan tanıama aracı, basınçı hava sisteminin tamamının akıı, ayak uydurabien, bütünse bir sisteme (SmartFactory) dahi ediebimesini mümkün kııyor. Böyece otomatik biçimde ve duruma bağı oarak gereki basınçı hava gücü ve kaitesi verimiik kıstasarı dikkate aınarak üretimektedir. Aynı zamanda tanıama süreci giderek daha çok otomatikeşiyor, çünkü bakımar da bu sistemde Condition Monitoring e bağı oarak beireniyor. Şu senaryo çok yakın bir zamanda bie gerçek oabiir: Örneğin, sistemde yer aan bir kompresör yeni bir fitreye gerek duyduğunda uzaktan tanıama uygun parçayı (değiştirme zamanı gediyse) çevrim içi mağazadan bizzat sipariş edebiiyor ve yedek parçayı takacak servis teknisyenini de beraberinde çağırabiiyor. Böyece fitreer, sıkıştırma basamakarı ve motorar gibi komponenter ancak tanı verieri gereki oduğunu gösterdiğinde değiştirimekte ya da yenienmektedir. Bu da kuanım ömrü döngüsü gidererinin mümkün oan en düşük düzeyde tutumasını sağıyor hem de sistemin bekenmedik biçimde durma riskini arttırmaksızın. Sanayi 4.0 etiketi atında yürütüen çaışmaar basınçı hava sektöründe zaten çoktan gerçek odu. Özeike de karmaşık basınçı hava istasyonarına sahip oan büyük şirketer bu modern kumanda teknoojisinden yararanıyor: Süreçer beirgin biçimde daha verimi şekiendiriebiiyor ve güvenik önemeri mutak gereki oan düzeye indirgenebiiyor. Aftermarket de de uzaktan tanıama aracı yeni oanakar yaratıyor. Verierin akıı biçimde birbiriye iişkiendirimesi sayesinde basınçı hava cihazı bayieri (bireyse garanti ve bakım programarı gibi ürüne eşik eden inovatif hizmeter biçiminde)bir çok yeni iş modeeriye tanışıyor. Ayrıca pragmatik avantajarı da var: Örneğin servis hizmeti veren iş ortağı bakımın öne çekimesi gerektiğini ya da henüz hiç gereki omadığını zamanında anayabiiyor. Bu da ojistik ve kapasite panaması bakımından beirgin avantajar sağıyor. Modern tanıama araçarı sayesinde öngörüü bakım; maksimum verimiiği ve güveniği, daha uzun bakım araıkarı sayesinde de düşük kuanım ömrü döngüsü gidererini, bieşenerin daha verimi biçimde kuanımasını ve gidererde mümkün oan en büyük şeffafığı garanti ediyor, kısacası optima yatırım güveniği sunuyor. Matthias Eicher Head of Branding and Marketing Services BOGE KOMPRESSOREN Otto Boge GmbH & Co. KG Bieefed BİLGİLER Boge hakkında bigier 100 yıı aşkın deneyimiye Boge Kompressoren Otto Boge GmbH & Co. KG Amanya nın en eski kompresör ve basınçı hava sistemi üreticierinden biridir. İster yüksek hızı turbo kompresörer, vidaı kompresörer, pistonu kompresörer ister yağamaı ya da yağamasız, ister kompe sistemer ya da tek cihazar osun; Boge farkı istekeri ve en yüksek bekentieri karşııyor. Uusararası aanda faaiyet gösteren bu aie şirketi 700 çaışanı istihdam ediyor. Bunarın yakaşık 400 ü Bieefed deki ana merkezde çaışıyor. Şirket Wof D. Meier- Scheuven ve Thorsten Meier tarafından yönetiiyor Managers Navigator Managers Navigator 17

10 sanayi 4.0 sanayi 4.0 Sanayide Dijita Dönüşüm JOACHIM BEYER Makine ve sistem imaatında dijitaeşmeye ve ağarın kurumasına yıar önce başandı yıında biçimendirme teknikerine servo teknoojisinin dahi edimesiye büyük bir adım atımış odu. Preserin hareket akışı varyasyonu daha önce ancak konstrüksiyonu değiştirmek suretiye ede ediebiirken, yani her uyguama için buna uygun bir pres tipi optima ourken, servo teknoojisi hareket eğrierini akıı yazıım kumandası esas aarak programara biçimendiriebimektedir. Böyece sistem esnekik kazanıyor ve bir pres tipi farkı uyguamaar için kuanıabiiyor. Pres hatarının otomasyonuna yöneik Schuer robotu da Sanayi 4.0 için bir arayüze sahip. Schuer in TechCenter diye adandırıan teknooji merkezerinde, müşterier çözümeri bizzat inceeyebiiyor ve bireyse danışmanık hizmeti aabiiyor. Fotoğrafar: Schuer Modern bir pres hattının makineeri ve otomasyon cihazarı birbirine ağar üzerinden bağanıyor. Arızaarı anaiz etmek için sistemerin uzaktan bakımına iişkin veri miktararı geecekte büyük bir artış gösterecek. Üretkenik, simüasyon yazıımarıya arttırıabiiyor, makineer sana oarak görüntüenebiiyor. Biçimendirme tekniğine servo teknoojisinin dahi edimesi zahmeti mekanik çözümerden yaıtımış akıı kumandaara doğru geçişe bir örnektir. Bu yeni kumandaarın akıı oması onarın dijita atyapısından kaynakanıyor. Modern bir pres hattının makineeri ve otomasyon cihazarı da günümüzde ağ bağantıarı üzerinden birbirine bağanıyor. Ağ bağantıarının kuruması beirgin bir üretim artışı sağıyor ve aynı zamanda enerji gereksinimini azatıyor (örneğin Schuer tarafından geiştirimiş oan akıı bir eektrik şebekesi ya da akıı bir standby ve ara verme şateri aracıığıya) İke oarak verierin önemi artıyor, özeike de üretim verieri ve bunarın makine ve sistem imaatında değerendirmeye tabi tutuması önem kazanıyor. Bu eğiime ve artan esnekiğe oan taep, makine geiştirirken göz önünde buundurumak zorundadır. Preserin donanımsa durumarı haricinde biişim çözümerine oan gereksinim de artıyor. Örneğin, bu yeni biişim çözümeriye süreç optimizasyonu ya da süreç anaizi daha iyi yapımaktadır. Burada atıan ik adımardan biri, Remote Service çözümerinin (uzaktan bakım) uyguamaya konumasıya, arızaar çevrimiçi tanıanabimekte ya da anaiz ediebimektir. Veri miktararındaki artışın geecekte yüksek oacağından doayı, zorunu oarak anaiz çaışmaarının yoğunuğu da artacak. Aynı zamanda daha büyük veri miktararı sayesinde durum kontroü gibi (Condition Monitoring) geniş kapsamı anaizer yapma fırsatı da artıyor. Pres hatarının üretkeniği, makineeri ve otomasyon cihazarını sana oarak görüntüeyen optima simüasyon yazıımarının kuanımıya da arttırıabiiyor. Bu tür biişim araçarının yardımıya bir pres hattında kaıp, makine ve otomasyon dikkate aınarak işenecek mazeme miktarı en uygun biçimde beirenebiiyor. Giderek artan dijitaeşme ve ağ bağantıarı, inovasyon açısından daha da önem kazanmaktadır. İnovasyonar Schuer in büyüme çizgisinin önemi bir dayanağını ouşturuyor. Bu nedene şirket bir dizi öneme kendini dijita dönüşüme hazırıyor. Örneğin yazıım konusundaki bigier çaışanar için giderek daha önemi hae geiyor. Bu nedene bu tür bigiere sahip çaışanarın oranı mekanik konstrüksiyon aanında bigi sahibi oanara kıyasa artıyor. Yeni gündeme geen disipinerarası geiştirme ekiperi; simüasyon, eektrik ve mekanik aanarından geen eski çaışanardan ouşuyor. Evrim sürecinde Schuer bu geiştirme ekiperinde daha önce de dijitaeşme kapsamında kısmi çözümeri geiştirdi ve gerçekeştirdi. Servo pres hatarı için doğru akım şebekeeri ve akıı Standby ve ara verme şater sistemerinin yanı sıra, pres hatarının otomasyonu için bir Sanayi 4.0 uyumu arayüze sahip Robotor 4.0 ı geiştiridi. Atıan adımar arasında tanıama ve durum denetimi sistemerinin geiştirimesi de yer aıyor. Bu sistemere yeni servis biçimeri mümkün ouyor, ayrıca internet üzerinden yürütüen ve akıı teefonar ya da tabeter gibi uç cihazarda çaışabien standartaştırımış kumanda yapıarı ouşturuabiiyor. En modern teknoojinin kuanımasıya iş akışarının ve ürün çıkışı performansının bütünse optimizasyonu için bir başka oanağı da Schuer in TechCenter diye adandırıan yeni merkezeri sunuyor. Burada müşteri, çözümeri bizzat görebiiyor ve bireyse danışmanık hizmeti aabiiyor. Erfurt, Gemmingen, Heßdorf ve Canton, Michigan da (ABD) sistemer şimdiden devreye sokudu ve şirketin ana merkezi oan Göppingen de buunan TechCenter a bir yenisi daha ekeniyor. Çin in Tianjin şehrinde de böye bir sunum ve deney merkezi şu sıraarda kuruuyor. Kuanıcıara Schuer uzmanarının yoğun teması sayesinde, spesifik soruar açığa kavuşturuabiiyor ve müşterinin kendi üretimine uygun verimiik artışarı sağanabiiyor. Fakat dijita dönüşüm için ana pazar Amanya da ve Avrupa da koşuar uygun omaktan epey uzak. Özeike de yazıım ve arayüzer için standartarın eksik oması, ayrıca yazııma iişkin uzmanık bigierinin güveniği/korunması da bir sorun ouşturuyor. Yazıımın korunması ve güveniği için bir şifreemenin uyguamaya konuması düşünüebiir. Yeni dijita teknoojierin üretimi ve kuanımı konusunda bigisi oan eğitimi ve kaifiye personein eksikiği de yaygın biçimde biiniyor. Yazıım, dijita dönüşümde kiit bir öneme sahip, ve bu yazıımın geiştirimesinde ABD öncü ro oynuyor. Poitikacıarın; Amanya da biişim sektörünün güçendirimesi, çaışanarın eğitimesi ve yetkinik kazanması için eğitim programarını uyaranması ve geiştirimesi, dijita teknoojierin üretimde kuanımasını destekeyen esnek çaışma modeeri ve de örneğin büyük veri miktararını ietebiecek güçte atyapının kuruması gibi uygun koşuarı yaratması zorunudur. Joachim Beyer Chief Technoogy Officer Schuer AG Göppingen 18 Managers Navigator Managers Navigator 19

11 sanayi 4.0 sanayi 4.0 Öçüm Sistemerinin Otomasyonu ve Ağandırıması: Üretim Öçüm Teknoojisi 4.0 dan Kaynakı Değişimer UTZ WOLTERS Sanayi 4.0 vizyonu üretim sistemeri ve makineer için yepyeni gerekiikeri beraberinde getiriyor. Üretiecek ürüner süreki değiştiğinden üretim sistemerinin ve makineerin ayak uydurabiir oması gerekiyor. Bunun sonucunda üretim bireyseeşiyor, esnekeşiyor ve hızanıyor. Bu geişmeer ışığında Sanayi 4.0 bazı öçüm teknoojisine hangi yeni görever düşüyor? Geecekte tüm etkinikerin hedefi, kaite açısından daha zoru ürünerin üretimesi ve böyece gene maiyeterin düşürümesi oacaktır. Bu da üretimde kuanıan öçüm teknoojisi aanındaki makineer ve araçar için şu noktaarı ortaya çıkartmaktadır: Kontro maiyeterini en aza indirme hedefini güden bir yapıtaşı oarak otomasyon. Kontro birim maiyeterini en aza indirebimek için öçüm süreçerini bimek ve yönetebimek. Ağar üzerinden birbirine bağanmış sistemere ve Coud Monitoring e (buut görüntüemesi) komponenterin kendi araarında sınırsız biçimde ietişim kurabimesiye uaşımaktadır. Bu vizyon, üretimde esnek, otomatikeştirimiş ve ağar üzerinden birbirine bağanmış makineere ağırık veriyor. Ürün yükemesinin robota yapıdığı bir daga öçüm sisteminde eksantrik mierin öçümü, üretim hattında kaite güvencesi kontroerinin nası yapıabieceğini göstermek açısından iyi bir örnek oarak karşımıza çıkmaktadır. Mahr ın bu yönteme sahip oan öçüm makineeri, üretim makinesine bir ağ üzerinden bağanabiiyor. Böyece sapma gösteren toeransarda üretim kendiiğinden uyaranabimektedir. Kuanıcı hataarından arındırımış parça güvencesi sayesinde üretim süreçeri beirgin biçimde daha güveniir hae gemektedir. Çeşiti parçaarın esnek biçimde ve ağar üzerinden birbirine bağanarak öçümesi; parçaarın otomatik oarak tanınması, parçaarın üzerine yazı yazıması ve robot tarafından eeçemesine yardımcı ouyor. Bunar öçüm teknoojisinin, günümüzün ve geeceğin üretim sistemerine getirdiği yeni oanakardır. Öçüm teknoojisi günümüzde üretimde anahtar roe sahip bir teknoojidir ve öçüm değererinin saptanmasının yanı sıra başka fonksiyonar da üstenmektedir. Öçüm teknoojisindeki diğer eğiim ise süreç yetenek anaizidir. Hassasık faktörü önemi öçüde artmaktadır. Örneğin tekraranan öçüm değereri arasında düzeni dağıım oarak yanızca kırkta bir toeransa izin veren yöntemer buunmaktadır. Bu, bir mikrometreik (miimetrenin binde biri) bir toeransta arada çıkartıan ve yeniden takıan parçaya uyguanan iki öçüm arasında 14 nanometreden (miimetrenin 14 miyonda biri) az bir sapma buunması anamına gemektedir. Bu hassasık faktörü ise öçüm teknoojisinin geişiminde çok ekseni makineerden daha çok yararanımasına neden ouyor. Çünkü ancak bu şekide kuanıcı etkisi asgari düzeye indiriebimektedir. Cosed Loop, yani işem makinesinin öçüm istasyonundan ede ettiği sonuçara göre kumanda edimesi artık teknoojinin standart bir özeiği haine gedi. Üretim sürecine dahi edien öçüm sürecinin çok istikrarı biçimde ve kaçak omaksızın işemesi burada özeike önem taşımaktadır. Aksi taktirde süreç aşırı düzeneme nedeniye bozumaktadır. Yani Cosed Loop geecekte yanızca işeme makinesi ie öçüm istasyonunun kombinasyonuya sınırı kamayacaktır. Ağar üzerinden bigi payaşımı sayesinde öçüm istasyonarı arasında ietişim ve böyece etkieşim gerçekeşecektir. Süreç, nomina değere yakın oduğunda ya da nomina değere tam uyduğunda rastgee örnek ama sıkığı, yani öçüm sıkığı bir sonraki kontro sürecinde azatımaktadır. Ya da bir sonraki süreç için daha büyük bir toeransa izin verimektedir. Süreç idea durumdan uzakaştığında ise bunun tersine yine baştaki kontro sürecine geçimektedir. Bu da bunun için gereki oan zekanın yanı sıra süreçerin görseeştirimesini, öçüm teknoojisi süreçerini de kapsayan genişetimiş yeni süreç gözetimi birimerini gerektirmektedir. Sınırsız biçimde ietişim, öçüm aeteri araarında veri aışverişini ve bunarın birbirini karşııkı oarak etkiemesini içermektedir. Toerans sınırarı aktif biçimde değişmektedir. Burada verierin görseeştirimesi işemi bireyseeştirierek ve söz konusu duruma göre uyaranarak yürütümek zorundadır: Mümkün oduğunca çok bigi deği, yanızca o anda gerektiği kadar bigi. Modern durum görüntüeme sistemeri; öçüm verierinin saptanması ve ietimesi, öçüm verierinin otomatik oarak işenmesi (çözümeme, tanıama), sisteme özgü bigier gibi konuarda ieri derecede yüksek bekentieri karşıayabiecek sensörere oan ihtiyacı beraberinde getirmektedir. Ayrıca bunar maiyet tasarrufu için en büyük potansiyei de sunmaktadır, çünkü makinenin kritik eementerinin kuanım ömründen fazasıya yararanıabimeyi ve aynı zamanda gereki onarım işemerinin üretim panına uygun zamanda gerçekeşmesini temin etmektedir. Sanayi 4.0 şu anama gemektedir daha yüksek kaitede üretim biginin yeniden kuanıması ve şeffafığı sayesinde daha yüksek kaite gerçek zamanı bigi ve sipariş tariherine bağı kamanın arttırımasıya daha yüksek kaite daha düşük maiyeti, daha hızı ve verimi süreçer daha yüksek kapasite ve bununa birikte daha kısa işem süreeri müşteri ie tedarikçi arasındaki ietişimde yeni bir kaite, çünkü ağar üzerinden sağanan işbiriği iş ortakarının yeni, zorunu yükümüükere uymasını gerektirmektedir. Utz Woters Sektör ve Uyguama Pazarama Müdürü Mahr GmbH Göttingen Fotoğrafar: Mahr Üretim adımarı 1 -b Öçüm istasyonarı 1 -n Süreç bigisi Kaite güvencesini sağamak için öçümer üretim hattında gerçekeştirimektedir. Mahr öçüm makineeri, üretim makineeriye ağar üzerinden birbirine bağanmaktadır. Böyece toerans sapmaarında üretim kendiiğinden buna göre uyaranabimektedir. Çeşiti iş parçaarının esnek biçimde ve ağar üzerinden birbirine bağanarak öçümü parçaarın otomatik oarak tanıanmasına, parçaarın üzerine yazı yazımasına ve robot eeçemesine yardımcı ouyor. Öçüm teknoojisi üretimde kiit öneme sahip bir teknoojiye dönüştü. Sınırsız biçimde ietişim kurmak: Öçüm cihazı ie üretim makinesi verieri araarında kendiikerinden payaşıyor. Sanayi 4.0 ana fikri atında birbirerini karşııkı oarak etkiiyorar ve o andaki duruma göre kendierini uyarıyorar. 20 Managers Navigator Managers Navigator 21

12 sanayi 4.0 sanayi 4.0 Fotoğrafar: Bosch Rexroth Hidroik Sistemer İçin Öngörüü Bakım HEIKO SCHWINDT Ağar ie birbirine bağanmış hidroik sistemerin durumunun süreki ve güveni biçimde takip edimesi hem maiyette tasarruf yaratmakta hem de makineerin, sistemerin hazır, kuanıabiiriğini arttırmaktadır. Bosch Rexroth, sunduğu bir servis paketi ie Sanayi 4.0 ın ve Data Mining in oanakarını öngörüü bir Condition-Monitoring hizmetine dönüştürmektedir. Öngörüü servis: Data Mining desteki bakım sözeşmeeriye Bosch Rexroth makineerin ve sistemerin kuanıabiiriğini arttırıyor. Geniş kapsamı bir veri topama çaışmasıya makineerin ve tesiserin kuanıabiiriğinin en optima hae getirimesi, Sanayi 4.0 çağında birbirine ağar ie bağanmış sistemerin en büyük avantajarından sayımaktadır. İşeyiş durumarı süreki ve güveni biçimde saptanması ve kritik bieşenerde durum değişikikeri erkenden tanıanması, bakım ve onarım önemeri zamanında başatıabimesini mümkün kımaktadır. Bu da bieşenerin devre dışı kamasını ve sistemerin durma durumunu azatmaktadır. Bosch Rexroth servis paketi ie Condition Monitoring i hidroik sistemeri kuanan üretim tesiseri için uyguanabiir hae getirmektedir. İk aşamada, devre dışı kama gidereri normade yüksek oan sistem- ere igii uyguamaara odakanımaktadır. Çözüm yöntemi sadece veri topamak ve hazır buundurmaktan ibaret değidir. Esas yeniik verierin işenme biçiminde yatmaktadır. Bosch Rexroth, aşınmaardan kaynakanan devre dışı kama durumarını zamanında öngörebimek ve kuanıan bieşenerin maksimum kuanım ömründen yararanabimek için Data Mining den yararanmaktadır. Merkez dışında ne kadar çok veri topanırsa ve merkezi oarak veritabanına dayaı hata modeeriye, kendi kendine öğrenen agoritmaar aracıığıya ne kadar çok veri değerendirmeye aınabiirse ouşturuan risk anaizeri ve eyem önerieri doğruuğu bir o kadar artmaktadır. Sisteme bağanan her bir yeni makineye ve bundan doayı büyüyen veritabanıya, potansiye yanış aarmarın sayısı azatımaktadır. Herhangi bir yerde devam eden süreçer, bu veri topama işeminden etkienmemektedir. Tanısa ağ sistemine aktarım şifreenmiş oarak ve güveni mekanizmaar üzerinden gerçekeştirimektedir. Topanan bigier yanızca Robert Bosch GmbH şirketinin sunucuarında kaydedimekte ve işenmektedir. Bu sunucuar şirketer grubunun sıkı veri koruma kuraarıya korunmaktadır. Öngörüü bakım maiyeterde tasarruf sağar Bu yeni hizmet, Predictive Service Agreement in (öngörüü bakım sözeşmesinin) bir parçasını ouşturmaktadır. Bu hizmet kapsamında söz konusu eyem önerieri verimi bir biçimde ve doğrudan uyguamaya konuuyor. Bu sayede bakım çaışmaarı pananabiir kıınmakta oup, bieşenerin maksimum kuanım süresinden yararanıabiindiğinden doayı bakım ve yedek parça maiyeteri düşmektedir. Aynı zamanda devre dışı kama riski de azamaktadır. Bu da, üretimde süreki durmaar yaşayan ve de bundan kaynakanan yüksek maiyeter yaşayan işetmeer için iginçtir. Bu sektörere örnek oarak madenciik ve mazeme eeçeme, metaürji, seüöz ve kağıt, şeker üretimi ya da denizciik ve offshore gösteriebiir. Tesisteki öçüm sistemeri, en yaın haiye kritik sınır değerere uaşııp uaşımadığını öçmektedir. Yeşi, sarı ve kırmızı ambaı bir göstergede özeike hidroik sıvısındaki kirenmeer takip ediebiiyor, aynı şekide su oranı ya da sıcakık da izenebiiyor. Aşama Özeiker Aşama 3 Data Mining ODiN Predictive Anaytics Service Data Mining tabanı devre dışı kama öngörüeri - Makine sağığı dizini (MHI) - Bakım ve onarım tavsiyeeri - Düzeni durum raporarı - Servis ve yedek parça optimizasyonu - Çevrimiçi deneteme amaçı web portaı Aşama 2 Aşama 1 İkinci uyguama aşamasında, yaın bir yere Condition Monitoring devre dışı kamaya yo açabiecek başka kritik parametreerin saptanıp görseeştirimesini sağıyor. Bu parametreer arasında tahrik bigierinin yanı sıra basınç ve fitreerin kirenme derecesi de yer amaktadır. Hata tanıamaarının yanı sıra devre dışı kamaar,durmaar bu sistemde öngörüeniir şekide hesapanmakta ve bunara uygun bidirimer ve uyarıar gönderimektedir. Sunuan hizmeter Yerinde hata denetimi ve tanıaması Hidroik sıvısı sınır değer denetimi Yaın Condition Monitoring, örneğin partikü sayacı, su oranı, sıcakık, basınç, tahrik verieri, fitre kiriiği Sınır değerin takip edimesi/ devre dışı kamaya iişkin basit anaizer - Bidirimer, uyarıar, devre dışı kama öngörüeri Sıvı denetimi, örneğin partikü sayacı, su oranı, sıcakık Sıvının durumunun takip edimesi İki sürüm: çevrimiçi/çevrimdışı (Rexroth Service) - Yeşi, sarı, kırmızı ambaara gösterim Öngörüü bakım maiyeterde tasarruf sağamaktadır. Çünkü bakım çaışmaarı pananabiir hae gemektedir ve bieşenerin kuanım süreerinden optima biçimde yararanıabidiğinden doayı, bakım ve yedek parça maiyeteri düşmekte, aynı zamanda devre dışı kama riski de azamaktadır. Bosch Rexroth un Condition Monitoring 3.sürümünün en önemi artısı, Data Mining bazı sistem aracıığıya üretimde durma riskini öngörebiiyor omasıdır. Predictive-Anaytics-Service diye adandırıan bu hizmet, kuanıcıya düzeni araıkara durum raporarı ve eyem önerieri gönderiyor. Öze bir web portaı üzerinden makinenin anık durumu istenidiği zaman görüntüenebiiyor ve Bosch-Rexroth servisinin desteğiye bakım için zamanında girişimerde buunuabiiyor. Burada kuanıan gösterge Bosch Rexroth tarafından geiştirien ve Machine-Heath-Index (MHI) diye adandırıan dizindir. Bu dizin, makinenin durumunu bir grafik aracıığıya görseeştirmektedir. Akıı agoritmaar sayesinde kuanıcının herhangi bir eşik değer ayaramasına gerek kamamaktadır. Öngörüü (ieriye yöneik) bakım hizmet anaşması çerçevesinde Bosch Rexroth hazırık ve entegrasyon aşamaarında da destek vermektedir. Bu desteker arasında müşterinin söz konusu istekerinin anaizi ve teknik koşuar da yer amaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, önce sensörerin beirenmesi ve seçimesi, duruma göre ek donanım ya da yazıımın kuruması ve de Bosch un sunucuarına oan veri bağantısının ayaranması gerekmektedir. Data Mining sayesinde kuanıcı daha bugünden öbür gün neerin oacağını biebimekte ve ekonomik biçimde tek eden en uygun yedek parça teminini, makineerin ve sistemerin mümkün oan en uzun sürei kuanıabiiriğini güvence atına aabimektedir. Bosch Rexroth un değişik içeriker ie donatımış Condition Monitoring paketeri, şahsi gereksinimere uygun ayaramaar yapımasına oanak sağamaktadır. Paketer, makineerdeki sıvıarın basit biçimde takip edimesinden geniş çaışma ortamarında en az persone kuanımıya takip edimesine ve yüksek maiyet şeffafığına kadar bir çok oanak sunmaktadır. Heiko Schwindt Sanayi Uyguamaarı Servisi Müdürü Bosch Rexroth AG Lohr am Main know-how Sanayideki kuanıcıar için Data-Mining Bu kitabı satın aan okurar şu makaeere de igienmektedir : Çevrimiçi mağazaarda Data-Mining in artık gündeik yaşamın bir parçası hainde gediği vurguanııyor. Satıcıar Data Mining i kuanarak bireyse tavsiyeer ouşturuyor ve müşterieri için bir artı değer yaratıyor. Bosch Rexroth şimdi bu yakaşımdan sanayideki kuanıcıarı için de yararanıyor bu yönteme hidroik sistemerin çaışma durumarını çevrimiçi anaiz ediyor ve aşınmaarı erkenden saptıyor. Kendiiğinden bidirimde buunan agoritmaar arka panda aşınma öngörüerinin ouşturumasını, bağanan her bir makineye birikte veritabanının daha da genişemesi sayesinde bu öngörüerin doğruuk oranının daha yüksemesini sağıyor Managers Navigator Managers Navigator 23

13 OTOMASYON OTOMASYON Zoru kaynakar için bütünse çözüm STEFANIE NÜCHTERN-BAUMHOFF Kamyonar için aüminyum tankarın kaynak işemerinde Türk şirketi AKP Otomotiv Made in Germany etiketi kaiteye ağırık veriyor. Car Coos Schweißtechnik GmbH şirketinin (en modern kaynak teknoojisiye donatımış) iki istasyonu robot sistemi en uygun kaynak sonuçarını ve maksimum verimiiği sağamaktadır. Robotun uç kısmından tutturuması, parçaya en iyi şekide uaşabiinmesini sağamaktadır. Çevrimiçi azer sensör düzetmeerini doğrudan uyguuyor ve en uygun kaynak sonuçarını garanti ediyor. AKP Otomotiv, ticari araç ve otomobi sanayi için tedarik parçaarı üzerine uzmanaşmış bir firmadır. Merkezi Bursa da buunan ve sahibi tarafından yönetien şirket Türkiye nin geçtiğimiz yıardaki ekonomik kakınmasından 24 Managers Navigator oumu yönde etkienmiştir yıındaki kuruuşundan bu yana AKP süreki büyüme kaydediyor ve artık 200 den faza çaışana sahip. AKP işetme müdürü Uğur Çağar Memiş: Başıca müşterierimiz arasında Türkiye deki üretimerini önümüzde- Fotoğrafar: Coos ki yıarda daha da arttırmayı amaçayan Mercedes ve Ford gibi üreticier var. Ticari araçarda da araç hafifetme yöntemeri önem kazanmaya başadı. Bu nedene AKP de giderek daha çok aüminyum parçaar kuanmaktadır. Bu mazeme, kasik diğer mazemeere orana daha hassas oduğundan kaynak işeminde bei zorukarı da beraberinde getirmektedir den beri AKP aüminyum tankarın kaynak işemerini Coos marka robot sistemiye yapıyor. Buna nası başadıkarını Uğur Çağar Memiş Müşterierimizden biri bize Coos u tavsiye etti ve yetkin bir iş ortağı oduğunu söyedi, diye beirtiyor. Coos marka robot sisteminde günde 60 tan faza aüminyum tankın kaynak işemeri yapımaktadır. Sistemin iki istasyonu oarak kurumuş oması tüm süreç akışında ieri derecede zaman kazandırıyor, çünkü sisteme dönüşümü oarak parça gönderiebiiyor. Robot, bir istasyonda parçaya kaynak yaparken, diğer tarafta çaışan persone kaynak işemi tamamanmış oan tankı çıkartıp ve kaynak yapıacak yeni parçayı yereştirebiiyor. Parça konumandırıcısı kaydırıabiir karşı yatağa sahip oduğundan, tank kapağı ve tabanının otomatik oarak bir araya getirimesine oanak sağamaktadır. Böyece tankın parçaarının önceden zahmeti biçimde birbirine yapıştırıması işemine gerek kamamaktadır. Parça konumandırıcısının iki bieşeni, ortak bir ana çerçeveye monte edimiş, böyece karşı yatak, teme çerçeve üzerinde otomasyon aracıığıya hareket ettiriebimektedir. Bundan doayı iki evha arasındaki mesafe, farkı tank büyükükerine göre esnek biçimde ayaranabimektedir. Çevrimiçi azer sensörü robotar en iyi kaynak sonuçarı için optima Kaynak robotu, uç kısmından c biçimi bir tutucuya bağıdır. Bu konum, robotun iş parçasına daha koay erişmesine oanak sağıyor. C biçimi tutucu, hareket oanakı bir düzeme monte edimiş şekidedir, böyece robot yatay oarak iki istasyon arasında hareket ettiriebimektedir. Ayrıca robot çevrimiçi bir azer sensöre donatımış durumdadır. Sensör önce programamada beirenmiş oan başangıç konumuna gitmektedir. İşem yapıacak mesafe bunun ardından otomatik oarak kaynak sırasında çevrim içi öçümektedir. İşem yapıan en uç noktaya parae biçimde yereştirimiş oan azer başığı bu amaça parçanın yüzeyine bir azer ışını gönderiyor, geri yansıyan ışığı agııyor ve öçüm sonuçarını doğrudan robot bigisayarına aktarıyor. Orada verier değerendiriiyor ve parça toeransarıya Bu fuarda takım tezgaharı ve hassas takım sektörü ie taaş kadırmaı meta işeme sektörünün önde geen ider firmaarı buuşuyor. Messe Stuttgart Ares Fuarcıık, Ufuk Atıntop, Te. +90 (212) , E-posta: [email protected] ısı gecikmesi dengeeniyor. Anık değerere dayanarak sistem, kaynak ucunun konumunu değiştiriyor ve parametreeri uyarayarak yeniden beiriyor. Kaynak işeminde otomasyona geçimesinden çaışanar da yararanıyor. Kaynak robotu ağır fizikse iş üstendiğinden doayı, arkarın ve kaynak dumanının yarattığı gene tehike daha aza indirimektedir. Aynı zamanda kaynağı yapan persone, süreç takibine daha faza odakanabimektedir. İnovatif teknoojinin tüm oanakarından yararanabimek için çaışanar, Coos un Türkiye deki şirketinin uzmanarı tarafından yoğun bir eğitime tabi tutuuyor. Coos un Haiger deki fabrikasına yaptığı ziyarette Uğur Çağar Memiş özeike de kaynak uzmanarının ieri boyuttaki üretim deriniğine hayran kamıştı: Hem Haiger deki çaışanar hem Coos un Türkiye deki temsicieri bizi başından beri mümkün oan en iyi şekide destekiyor, diye beirten Uğur Çağar Memiş. Standart bir sistem yerine Coos bizim zoru kaynak işemerimiz için bireyse ve bütünse bir çözüm sundu, diye sözerine ekiyor. Birkaç hafta önce AKP neredeyse aynı tipte ikinci bir Coos robot sistemini devreye adı. Şu anda bununa henüz küçük parçaar üretimektedir ama geecek yıdan itibaren bu sisteme çeik tankarın seri bir biçimde kaynak yapıması pananmaktadır. Manue yöntemi kaynakar için de AKP, Coos tan yararanmaktadır. Yakın zamanda iki adet cihaz, üretimde farkı kaynak işeri için kuanımaya başanacak. Stefanie Nüchtern-Baumhoff Car Coos Schweißtechnik GmbH Makina İmaatı Dünyası

14 OTOMASYON OTOMASYON Robotik Çözümeri: Otomasyon Çözümünün Bir Parçası oarak Kumanda Teknoojisi JOCHEN WEILAND Makine sanayisinde IEC standartına uygun programanabiir donanım ve yazıım entegrasyonu ie robotik otomasyon çözümeri için en uygun koşuar sağanmış odu. Buna ek oarak kompe mekanik paketeri ve bireyse mühendisik hizmeteri özeike de yeni başayanarın robotiğe girişte karşıaşabieceği finansa riskeri azatıyor ve gereki bigi birikiminin ouşturumasında yardımcı ouyor. Çizgise konumandırıcı ve porta robot: Standart bieşeneri oan çift eksen sistemi ve cantiev ekseninin kombinasyonundan ouşan çizgise konumandırıcı, 50 kiograma kadar ağırığı büyük bir hassasiyete hareket ettiriyor. Fotoğrafar: Schneider Eectric Robotik aanında bir patama yaşanıyor. Bu büyümenin bir böümü otomotiv ve makine imaatı sektörerinden kaynakanıyor. Fakat öze koşuarın da bunda bir roü vardır. Robotar, ağırıkı oarak makine konsepterine dahi ediiyor ve ambaajama, montaj ya da işeme süreçerinde özeike Pick&Pace, Topoading ya da başka işem süreçerini üsteniyor. Çoğunuka, beirgin hareketerde buunmayan ve robot odukarı anaşımayan öze kinematiker iş başında. Bu tür süreçerin esnek oarak şekiendiriebimesi için, robotiğin bir makinenin donanım ve yazıım konseptine kusursuz PacDrive robotarı ambaajama ve mazeme akışı aanında çok sayıda uyguamayı yürütmek için kuanımaktadır. oturması gerekiyor. Bir yandan kendine ait oan ek robot kumandaarı makine için ek maiyetere yo açıyor, diğer yandan da başka bir arayüz söz konusu ouyor, bu da bir dezavantaj ouşturmaktadır. Çünkü, böyece makinenin başka süreç parametreerine esnek biçimde geçmesi zoraşmaktadır. Yine de otomasyona igienen pek çok kişi veya işetmeer bu yakaşıma bağı kaıyor. Schneider Eectric firması robotiği, kumanda tekniği ie otomasyon teknoojisine entegre edimiş bir öğe haine getiriyor: Müşterinin kendi kinematikeri için servo motorarının ve servo güçendiricierinin kuanımasıya ya da üçüncü kişierden sağanan kinematikere robotik makineerin otomasyon mimarisinin entegratif bir öğesi haine geiyor. Schneider Eectric firmasının bu konsepti iki nesidir süre geiyor. Yüksek performansı Logic/MotionControer birimeri, tiperine göre 99 eşzamanı eksene kadar tek bir senkron bütünük hainde bireştirme özeiğine sahip. Böyece, kumanda bakımından bir robot, gereki sayıda eksene ve zoru eşzamanı koşuara sahip bir Motion Contro sistemine indirgenebimektedir. Bu sayede kumanda uç noktaarda 30 a kadar robotu (bir yandan başka makine işeverini yönetirken) tek bir programdan yönetebimektedir. Robotarın ve makinenin programanması, makine hareket programama yazıımı Epas üzerinden gerçekeştiriebimektedir. Bu da Pick&Pace işemeri için bir simüasyon işevi anamına gemektedir. Bunun bir avantajı da, robotarın bir makinenin kuanım konseptine ya da ortak tanıama konseptine rahatıka dahi edimesidir. Robot bir yazıım modüünde tanımanmaktadır. Bu modü tıpkı başka mekatronik makine modüerinde oduğu gibi modüer, IEC standardına uyumu program yapıarına dahi oabimektedir. Hareket verierinin girişi bir program ya da tabo üzerinden gerçekeşmektedir. Gerektiğinde parametreer girierek taşınmakta oan ürüne etki eden ivme kuvveteri sınırandırıabimektedir. Opsiyone oarak beirenebien hareket çizgisinden çıkma parametreeri, hareket çizgisinin en uygun biçimde beirenmesi potansiyeini sunmaktadır. Gerçek robot eksenerinin hareketerine kadar diğer her şeyi arşiv işevi (ibraryfunktion) tabanı kumanda üsteniyor. Hareket çizgieri Path jeneratörüye de ouşturuabiiyor. Bu jeneratör başangıç ve hedef koordinatarının girimesinin ardından otomatik oarak idea ve eiptik hareket çizgierini beiriyor. Robot dar ve üç boyutu aanarda çaışmak zorunda kadığında da Pathfinder işe yaramaktadır. Engeere iişkin önemi koordinatarın girimesinin ardından bu engeer hareket çizgisinin hesapanmasında dikkate aınıyor. Robotik çözümün yazıım konseptinde hareket optimizasyonu ve bunun robot kinematiğine aktarımı ayrı işemerdir. Bu nedene robot kinematiğinin seçimi, ouşturuan hareket programından bağımsız oarak gerçekeştiriebimektedir: İster bireyse oarak ouşturuan kinematik ister kendine özgü mekanik osun, duruma uygun oan dönüştürme modüü, seçien hareket program çözümüne adapte ouyor. Kompe robot kinematikeri ve modüer çözümer Robotik portföyü genişetiiyor. Portföyde artık birden faza standart kinematiker için ve bireyse çözümerin ouşturuması için modüer sistem yer amaktadır. En üst düzey mode, isteğe bağı oarak dönüş ekseni ya da eksensiz satın aınabiiyor. Bu modeer, 1,5 kiogram ağırığa kadar Pick&Pace çözümeri için üretimiş, ivme azatıdığında 15 kiograma kadar ağırıkarı taşıyabiiyor. Düşük kuanım yükerinde dakikada 200 konum döngüsüne uaşıabiiyor. Tek tek ürün çözümerinin yanı sıra kompe robotik paketer de satın aınabiiyor. Bunara Schneider Eectric robotiğe girişi koayaştırıyor ve maiyet konusunda da şeffafık sağıyor. Robot kinematiği, tahrik eektroniği ve yazıımı birbirine göre uyaranmış bieşenerin tümüdür. İhtiyaç hainde sadece bir makinenin bir böümü robotik çözümer için Schneider Eectric e havae ediebiir, böyece işetmenin mühendisik kapasitesi artırımış our. Jochen Weiand Schneider Eectric Automation GmbH BİLGİLER Schneider Eectric Otomasyon Merkezi Marktheidenfed de buunan Schneider Eectric Automation GmbH şirketi Schneider-Eectric şirketer topuuğunun bir üyesidir. Şirket Machine Soutions ve System Consistency aanarında özeike makine ve tesis imaatı için otomasyon çözümerine yöneik donanım ve yazıım ürüneri üretiyor. Bunun yanı sıra şirketer topuuğunun Machine Soutions aanındaki çaışmaarı da Marktheidenfed den yönetiiyor Managers Navigator Managers Navigator 27

15 OTOMASYON OTOMASYON İnek kotuğa nası yereşti? Fotoğrafar: AKK Christine Matt Hassas konumandırma işemi suni deri ya da aminat üretim sürecinde iş akışını koayaştırmaktadır. Akııca bir yönteme doğa yüzeyerin kabartmaarı ayrıntıı bir biçimde saptanmaktadır. Ede edien bu veriere dayanarak nihai ürünere şeki verimeeri için gofraj siindireri hazıranabimektedir. Yüksekik profierinin otomasyona taranması ve öçümü için çizgise motor tahriğine sahip ieri derecede hassas minyatür makas köprüsü kuanımaktadır. Artı/eksi iki mikrometreik bir hassasiyete çaışan bu makas köprüsü, mazeme yüzeyerinin keimenin tam anamıya dikişsiz, tek parça hainde kartografyasını çıkartmaya oanak sağıyor. Deri gibi organik mazemeerin yüksekik profiinin 3 boyutu oarak fotoğrafanması hassas bir işemi gerektirmektedir. AKK Gene Müdürü Bernhard Anker motiferine benzer bir şekide çıkış mazemesinin üstünden geçirmektedir. Fakat gofraj siindirerinin üzerine sonradan aktarıacak oan yüzeyin doğrudan fotoğrafını çekmek yerine, önce ince bir je yastığı Z ekseni boyunca mevcut mazemenin üstüne bastırımaktadır. Bu esnek je yastığının yüzeye değen tarafı en ince çukurara bie girebimektedir. Böyece je yastığının üst tarafında mazeme yüzeyinin kusursuz bir örneği ouşmaktadır. Jein normaştırımış yansıtma özeikerinin hesapanabiir oması sayesinde, je yastığının yüzeyinde kopyaanan yapıarın kuanıabiir fotoğrafarının ede edimesi mümkün omaktadır. Bu amaça je yastığının fotoğrafanan üst yüzeyi atı farkı LED ışığı ie farkı yönerden ve arka arkaya aydınatımaktadır. Bu işem sırasında 3 boyutu çekimer Shape from Shades (gögeden şeki) ikesine dayanarak değerendirimektedir. Bunun anamı, gögeerin yoğunuğundan ve ışık kaynağının biinen açısından yoa çıkıarak, fotoğrafanan yüzey yapıarının derinik yapısının kesin bir biçimde hesapanabimesidir. Taranan yüzeyin çözünürüğü (bu küçük yastık 1,5 x 1,5 santimetreik kenar uzunukarına sahip) 3600 dpi ya da daha fazası omaktadır. 3 boyutu çekimerin deriniği 32 Bit ik bir hassasiyete ede edimekte, böyece mikrometre düzeyinde yüksekik farkarı bie saptanabimektedir. Eastik je yastığı her bastırma işeminin ardından önceki şekine geri dönmekte ve bir sonraki bastırma işemi için hazır hae gemektedir. Fotoğrafanan yüzeyerin daha sonra bireştirimesi sırasında oası atanmış noktaardan doayı dikiş yererinin ouşmasını önemek için mazeme çekimeri yüzde onuk bir üst üste bindirme payıya gerçekeştirimektedir. Sistemin kaibrasyonu için AKK fiigran deseni bir fayans kuanmaktadır. Bu fayans, tarama işeminin başında tanımanmış bir noktada tarayıcı yatağına yereştirimekte ve kamera buradaki deseneri otomatik oarak tanımakta ve buna uygun ayarı yapmaktadır. Ahşap, deri, kumaş ya da mineraerin derinik yapısını gofraj siindirerine mümkün oduğunca doğa bir biçimde aktarmak için asite yakma-dağama işemi birkaç adımda gerçekeştirimektedir. Bu amaça işenmemiş siindirerin asite eritimeyecek noktaarına bir bamumu tabakası püskürtümektedir. Bu işemin ardından da daha büyük deriniker adım adım ouşturumaktadır. Aynı şekide azer yardımıya 3 boyutu profier sert pastiğe ya da metae kazıarak işenebimektedir. Bu şekide siindirin üzerinde çıkış mazemesinin bire bir görüntüsü ouşmaktadır. Doğru konumandırma Çıkış mazemesin otomasyona taranması, je yastığı damgasının konumandırıması ve 3 boyutu kamera için AKK çok hassas, daha az bakım onarıma ihtiyaç duyan, aynı işemi yüksek doğruuka tekrarayabien bir konumandırma çözümüne gerek duyuyordu. Bunun için HIWIN in minyatür bir makas köprüsü sistemi seçidi. Bu sistem, AKK nın beirediği gereksinimere göre, kaboara ve değişken bir taban pakası dahiinde kabo youya ve termina şatereriye donatıdı. Sistem bize tesim ediir edimez işemerimize başayabidik, diye açıkıyor AKK nın müdürü Bernhard Anker. X ekseninin hareket you uzunuğu 300 miimetre. Je yastıkı kavrama donanımının ve kamera sisteminin monte edidiği Y ekseni ise 400 miimetre uzunuğunda. Je yastığının Z yönündeki hareketi mevcut donanımda AKK tarafından pnömatik bir şekide kumanda edimektedir. Demir içermeyen motorarda, görse yo öçüm sistemiye donatımış oan çizgise motor eksenerinin oması, hem eyemsiziği minimize etmekte ve aynı zamanda da vuruntu momenti omadan yüksek ivmeenmeere oanak sağayabimektedir. Fakat makas köprü sisteminin hızı bizim için en önemi husus deği, diye beirten bay Anker Bizim için sistemin hassasığı, bakım gerektirmemesi ve koay kuruumu ön pandaydı diye ekiyor. Laminat zemin kapamasında şaşırtıcı biçimde gerçek görünen ahşap desen ya da hayvan derisinden ayırt etmesi zor oan suni deriden yapıan tasarımar tüketicieri hayran bırakıyor. Geniş yüzeyerde doğa yapıarın takit edimesi hiç de koay bir durum deği; doğa görünümü yüzeyeri ee ouşturmaya kakmak her tasarımcıyı zorayan/aşan bir durumdur, zira biyoojik yapıarın ya da minera yapıarın (fayansar da dahi) sentetik biçimde ouşturuması arzu edien doğa sonucu vermeyecektir. Normade ik aka geen şey, yüzeyerin fotoğrafarını çekmek ve uygun yöntemere gofraj siindirini hazıramaktır. Fakat bu fikir öye koayca uyguanamıyor: Mazemenin hesapanması, ışık yansımaarının zoruğu ve değişken özeikeri 3 boyutu fotoğrafarın kuanıabiiriğini oumsuz yönde etkiemekte ve söz konusu mazemenin derinik yapıarındaki kabartmaarının eksiksiz bir şekide takit edimesini engeemektedir. AKK, çeşiti mazemeerin gravürü için azereri, gofraj evhaarının ve siindire- rinin üretimi için bamumu jet gravürü makineerini dünyanın dört bir yanında satışa sunuyor. Baskıı foyoar aracıığıya kaıp üretimi de şirketin rekabetçi ürüneri arasındadır. Yüzey yapıarının çok hassas biçimde öçümesine yöneik 3 boyutu bir tarayıcının geiştirimesi için AKK, akıı bir çözüm geiştirdi. Şirket, yansıma sorununu çözdü ve kabartma yapıarının kuanıabiir yüksek çözünürükü 3 boyutu fotoğrafarını ede etmeyi başardı. Düz tarayıcının hassas konumandırma sistemi, kamerayı bir nevi satranç tahtası AKK nın düz yatakı 3 boyutu tarayıcısının prototipi. Christine Matt HIWIN GmbH Offenburg 28 Managers Navigator Managers Navigator 29

16 OTOMASYON OTOMASYON Proses güveniği için bir aternatif Hande in the Box RALF HÖGEL Modern üretim sistemerinde hattın parça ie tedariğinde kuanıcıarın bekentieri şöye özetenebiir: hız, esnekik ve özeike de proses akış güveniği. Robotara çaışan yeni ve modüer bir sistem konsepti tam da bu bekentieri karşııyor. risine koayca uyaranabimektedir ve böyece geniş bir görev yepazesi için kuanıma uygundur. Beseme sisteminin odak noktasında otomotiv aanındaki uyguamaar yer aıyor; aynı şekide bu uyguamaarın tıbbi aanarda ve başka sanayierde de kuanıması mümkündür. Çeşiti beseme göreveri için proses akış güveniği sağayan, azami beş kiouk iş parçası ağırığıya dakikada 40 parçaya kadar yükeme yapabi- Sistemin konsepti yaın oduğu kadar dahiyane de: İk kez bir robot, parçaarın eeçenmesini üsteniyor. Sistem modüer, değişik komponenterden ouşuyor. Bunar arasında depo, titreşimi sarma konveyör, konveyör besemesi, servo kou robotar ve opsiyone bir görüntü işem sistemi buunmaktadır. Bu bieşener üzerinde deri topu, yaın ve bakım gerektirmeyen bir beseme çözümü ortaya çıkıyor. Bu çözüm her türü parça geometen bu robotik çözüm Hande in the box işemi personee karşıaştırıdığında hem beirgin biçimde daha hızı çaışımakta, hem de beirgin biçimde daha yüksek bir kuanıabiirik avantajı sağanmaktadır. Kaotik bir düzen içinde hazıranan nesneerin görse sensörere donatımış robotar tarafından ayrı ayrı eeçenmesi, pek çok durumda gereki ürün çıkışı sayısına uaşımasını sağayamıyor, çünkü bu çözüm ieri derecede karmaşık omasın- Sortimat marka inovatif beseme sisteminde görev yapan robot. Fotoğrafar: Yaskawa dan ve çok sayıda potansiye bozucu öğeden ouşmasından doayı çoğu kez yanızca yavaş kamıyor, aynı zamanda arızaanmaya da daha yatkın ouyor. Proses güveniği ve verimi garanti Entegre görüntü işeme sistemi sayesinde iyi ve kötü parçaarı tanıayabien robot, yapı parçaarını konumandırırken. Yeni konsept ise farkı: Burada parçaar bir depo üzerinden yaın biçimde düzenenmiş titreşimi sarma bir konveyöre uaşıp burada kabaca tek tek sıraanıyor. Buradan ürüner tutuup aınmaarı için bir konveyöre aktarııyor. Bu aşamada parçaarı yanızca kaba biçimde yönendirmek ve tanımanmamış bir 3 boyutu konumdan düzeni bir 2 boyutu konuma geçirmek tamamen yeteridir. Kaan her şeyi robot haetmektedir. Atı ekseni bir robot, örneğin tek tek parçaarı banttan aıp istenien konuma, istenien yönde yereştiriyor. Açık biçimde tanımanmış ürün ama konumarını içeren basit çözümerin dışındaki çözümerin çoğunda sabit bir görüntü işem sistemi kuanımaktadır. Robot, tutuacak parçanın tam koordinatarını görüntü işeme sisteminden aıyor ve böyece bu parçayı güveni ve hassas biçimde kavrayabiiyor ve istenidiği biçimde konumandırabiiyor. Robotun büyük bir avantajı: Mevcut bir arayüz üzerinden görüntü işem sistemi çok koay ve hızı biçimde entegre ediebiiyor. Yüksek kuanıabiiriğe sahip, hızı, atı ekseniere taep çok Atı ekseni kinematikten yana bir seçim yapmanın hakı gerekçeeri var: hızıık, kompakt tasarım ve geniş erişim mesafesi. Doğru robotu seçmek büyük bir öneme sahiptir. Robot yanızca azami verim oranını ve kuanıabiiriği temeden etkiemeke kamamakta, aynı zamanda sistemin bütününde uaşıan esnekik derecesini beiremektedir. Beş kio yük taşıma özeiği ve 700 miimetre erişim mesafesiye bu robot, beseme sistemerini üreten şirketin uyguama yepazesini kompe kapsamaktadır. Tıbbi ya da iaç sanayisi gibi öze bekentierin yerine getirimesi gereken beseme çözümeri için öze oarak tasaranmış robotar da buunmaktadır. Bu robotar, yeni sistem konseptini iki yanakı akıı servo tutucunun da katkısıya farkı parça geometrieriye ve ağırıkara baş edebien, geniş bir beseme görev yepazesi için uygun, çok yönü gerçek bir yeteneğe sahiptir. Sistemin hafızaya ama, önceden seyretme, tanıama, yönendirme, eeçeme ve yereştirme gibi teme işeverine müşterinin istekeri doğrutusunda iyi/kötü ürünü tanıama gibi kasik ek görever de iave ediebimektedir. Raf Höge Höge Endüstriye Komünikasyon 30 Managers Navigator Managers Navigator 31

17 vdma vdma Industrie 4.0 Anahtar Sanayi Oarak Aman Makine ve Sistem İmaatı Dr. Beate metten Resim: istockphoto / aengo Industrie 4.0 ın başarısı bunun sanayide uyguama temposuna, dinamizmine doğrudan bağıdır. Bunun için yoğunaştırımış araştırma-geiştirme çabaarı, gene ve herkesce uyuan normar ve standartar, etkin biçimde ürün ve Know how fikri mükiyet koruması ve sanayideki işbirikeri omazsa omazarıdır. İnovasyon ve teknooji işbirikeri/ağar Aman makine ve sistem imaatının odağında yer amaktadır. Böyece, en yeni teknoojier ürünere ve üretim süreçerine entegre ediiyor ve bu da teknooji aanındaki ider konumda buunmasını sağamaktadır. Son yıarda, özeike biişim teknoojierinin ve yazıımın sürece entegrasyonu giderek artan bir önem kazandı. Daha bugünden makine imaatına yöneik bir ürünün üretim maiyetinin yakaşık yüzde 30 unu biişim teknoojieri ve otomasyon teknoojisi ouşturmaktadır ve bu eğiim daha da artmaktadır. Industrie 4.0 ie biişim ve internet teknoojieri ürünerde ve fabrikaarda daha güçü biçimde yer aacaktır. Sana dünya, üretimin gerçek dünyasının biişim teknoojieriye bütüneşecek. İnsanar, makineer, üretim araçarı ve ürüner geecekte doğrudan ve açıkça tanımanabiecek biçimde birbiriye ietişim kuracak. Şu anda Industrie 4.0 henüz bir yöneim ve denenme evresinde buunuyor. Aman makine ve sistem imaatçıarı, pek çoğu araştırma böümerinden geen ik prototiper ve gösterim cihazarı üzerinde artık ik gerçekeştirimiş ürüneri ve çözümeri sergiiyor. Bu aandaki yepaze açık ve akıı otomasyon öğeerinden imaattaki internet teknoojierine ve Industrie 4.0 yöneimi makineere ve üretim sistemerine kadar uzanıyor. Industrie 4.0 kısa vadei bir uyguama deği, adım adım iereyen evrimse bir süreci kapsamaktadır. Bununa birikte Industrie 4.0 imaat konusunda goba rekabet başarısında beireyici öneme sahip oacak yeni potansiyeeri ortaya çıkartma fırsatını sunuyor. Burada anahtar sözcüker enerji ve kaynak verimiiği, esnekik ve bireyseeştirme, maiyetin ve hızın optimizasyonu. Özeike de ot büyüküğü 1 için bunun büyük bir önemi var. Araştırmaya ve geiştirmeye yatırım yapmak Aman sanayinin uusararası rekabette Industrie 4.0 çözümeri arzında ider konuma geip geemeyeceği büyük öçüde araştırma-geiştirme çaışmaarına bağıdır. Bu aanda Aman makine ve sistem imaatı iyi bir konumda; rekabet öncesi ortak araştırma çaışmaarında Aman şirketeri uusa çaptaki ve Avrupa çapındaki 200 den faza araştırma kurumuya işbiriği yapıyor. Çok sayıda patform, ortakaşa yürütüen araştırmaardan ede edien bigierin transferine oanak sağıyor ve Aman üniversiteerinin Industrie 4.0 araştırmaarı konusundaki inovasyon merkezeri hakkında bigi edinimesine oanak tanıyor. Böyeike araştırma ve geiştirme aanında ede edien bigierin işetmenin üretim tesiserine transferi başarıacaktır. Standartar işin anahtarıdır Industrie 4.0 türdeş verier kuanıarak ietişim kuruması anamına geiyor. Bundaki amaç, şirketerin, tesiserin, üreticiere müşterierin sistem bieşenerinin ağ üzerinden birbirine bağanmasıdır. Industrie 4.0 ın başarıı biçimde uyguanması için ortak bir ietişim standardının ouşturuması kaçınımazdır. Aman normarı ve standartarı kürese pazararda herkesce kabu görümektedir. Bunar Aman makine ve sistem imaatı sektörünün uzman temsicierinin önemi katkıarıya süreki yeniden biçimendiriiyor. Böyeike işetmeerin, sistemerin ve komponenterin ürün ve üretim bigieri dünyanın dört bir yanında aynı şekide anaşımaktadır. Başarı etkeni oarak güvenik Şirket sınırarını aşan üretim süreçerinde verierin ve Know-how ın korunması/güveniği çok büyük bir önem arz etmektedir. Güvenik omadan Industrie 4.0 düşünüemez. Bu nedene ağar aracıığıya birbirine bağanmış üretim sistemerinin otomatikeştirimiş veri aışverişini güveniir ve sağam biçimendirmek, süreç aktörerinin açık biçimde teşhisinin kontroü ve ürünerin, yöntemerin, makineerin ve sistemerin Know-how unu korumak zorunudur. VDMA nın üretimden sorumu kişier arasında yaptığı bir anket günümüzde riskerin daha çok insan faktöründen kaynakandığını ortaya koydu. Bu nedene çaışanarın güvenik konusunda duyarı bir hae getirimesi ve eğitimesi çok önemidir. Odak noktasında insan İnsan yanızca güvenik bakımından önem taşımıyor. Hiçbir sanayi ükesi, Aman makine ve sistem imaatı kadar teknik bigiyi ve beceriyi üstün ürünere dönüştürme yetisini simgeemiyor. Böyece Aman makine ve sistem imaatı Aman mühendisik sanatının bir eşanamısı durumunda hem de hakı oarak, çünkü makine imaat sanayisi yüzde 17 ik pay ie Amanya daki en büyük mühendis istihdamı yaratan sektördür. Otomatikeştirimiş üretimden otonom üretime giden yoda personein üretim sürecindeki göreveri sürdüreebiirik kıstası önemi omaka birikte değişecektir. Gündeik işeri destekeyen yeni akıı kumanda ve asistan sistemeri yeni yetieri gerektiriyor. Aman mühendiser ve uzman eemanar bu gerekiikerin üstesinden gemek için en uygun koşuara sahip. Dr. Beate Metten VDMA Industrie 4.0 Forumu Frankfurt am Main 32 Managers Navigator Managers Navigator 33

18 vdma vdma Fotoğrafar: robomotion Robotik ve Otomasyona Daha Faza Verimiik Anne Wende Sürekiik arz eden büyüme rakamarı bize şunu kanıtıyor: Robotik ve otomasyon önemi bir eğiim oarak, dünyanın dört bir yanında ve neredeyse tüm sektörerde karşıaştığımız bir uyguama haine gedi. Robotik ve otomasyon kuanımı; istikrarı ekonomik geişme, yüksek katma değeri ve ergonomik çaışma aanarı için, güveni ve satın aınabiir fiyatta ürüner için önemi fırsatar sunuyor. Modern üretim, otomasyon bazı üretimdir. Şirketer günümüzde ancak bu şekide rekabet güçerini kaıcı oarak güvence atına aabiir, kiit teknoojierin başka bögeere kaymasını öneyebiir, kaifiye eeman istihdamı yaratabiir ve yeni pazarar kazanabiirer. Düşük birim maiyeterine ve yüksek üretkenikere zahmeti üretim yöntemeri ie deği, çok yüksek verimiiğe sahip tam ya da kısmen otomasyonu işetmeerde uaşıabiinmektedir. Buna çoğunuka üç vardiyada hiç durmaksızın, haftanın yedi günü 24 saat ie uaşımaktadır. Ürün değişikiğine gididiğindeyse ogunaşmış, yüksek performansı otomasyon çözümeri hızı biçimde ve koayca yeniden programanıp tekrar kuanıabiiyor. İster bireyse uyaramaar osun ister standart ürüner osun otomasyon, aynı kaan yüksek kaiteyi %100 ük bir tekraranma doğruuğuya, ödün vermeyen kaite kontroeriye ve süreki geriye doğru takip ediebiirike sağıyor. Gündeik yaşamımızdaki pek çok ürün böyesine bir otomasyonaşma derecesi omasaydı hiç mümkün omazdı ya da ödenemez fiyatara satıırdı. Robot ve Yeni İstihdam-Çeişki deği İnsan ie makinenin mükemme uyumu yüksek niteiki, sürdürüebiir istihdam sağıyor. Monoton ve ağır bedense işeri ieri derecede uzmanaşmış, robotardan ouşan ve akıı görüntü işeme özeiğine sahip bir makine parkuru üsteniyor. Dünya çapında bir karşıaştırma yapıdığında Amanya, robotarın en yaygın biçimde kuanıdığı ükeer arasında geiyor. Dünya Robot Biriği ne (IFR) göre Amanya da ürün işeyen sektördeki iş yerine 292 robot kuanımı düşmektedir. Yanızca Kore (478) ve Japonya (314) daha yüksek bir robot yoğunuğuna sahip. Sansasyone haber başıkarının tersine, insanarın işini einden aan robotara iişkin endişeer yersiz. Bu durum örneğin Aman otomobi sanayinde görüüyor: Robotarın büyük araya en büyük müşteri sektörü oan bu sanayide Amanya da 2010 dan 2014 e kadar yüzde 15 ik bir artışa birim sayısı e uaştı. Aynı zaman araığında çaışanarın sayısı yüzde 10 artışa e yüksedi. Artık pek çok durumda insan ie makinenin doğrudan birikte çaışması da mümkün hae gedi. Robotar sensörer yardımıya güveni hae getirimekte ve artık koruyucu bariyerer omaksızın kuanıabimektedir. Robotiğin bu yeni çağı İnsan- Robot İşbiriği oarak adandırııyor ve çok sayıda yeni kuanım oanağı sağıyor. Integrated Assemby Soutions bütün parçaarın topamından daha fazasıdır Integrated Assemby Soutions ie miyonarca parçadan her gün yeni ürüner ouşmaktadır. Bireştirme, montaj, eeçeme, biçim değiştirme, öçme, kontro etme, dozaj ayarama ya da üstüne yazı basma bu sektörde faaiyet gösteren şirketer bunun için gereki donanımı ve bunarın bieşenerini tasarayıp üretiyor. Burada vazgeçimez bir öğe de, insan ie makineerin beyin gücü bieşimidir akıı, iyi düşünümüş ve bu sayede üstün çözümer yaratmak için. Endüstriye görüntü işeme makineer gördüğünde ve agıadığında Kameraar görüntüer üretiyor, yazıım bunarı otomatik oarak değerendiriyor. Görüntü işeme sistemeri kaiteyi kontro ediyor, makineeri yönetiyor, süreçeri yönendiriyor, yapı parçaarını teşhis ediyor, kodarı okuyor ve üretimin optimizasyonu için değeri bigier sağıyor. Görüntü işeme teknoojisi giderek daha başka uyguama aanarını da fethediyor, fabrika dışı uyguamaarda da. Kaite, verimiik ve ürün güveniği için bu teknooji süreki kuanııyor. Robotik ve otomasyon rekor düzeyde aıyor. Geecekte teknoojik bakımdan yüksek gerekiikeri oan pazarara giriş yapabimek için bu iki ükede otomasyon teknoojisine giderek daha çok yatırım yapııyor. Robotik ve otomasyon sektörüne gene bir bakış 2015 cirosu: 12 miyar İhracat oranı: %55 BİLGİLER VDMA Robotics + Automation hakkında VDMA, Avrupa daki en büyük sanayi biriği ve makine imaatı aanında den faza üye şirketine sahip güçü bir biriktir. VDMA Robotik + Automation 275 ten faza üyesi buunan yeni bir uzmanık biriği kuruyor: bunar robotik, Integrated Assemby Soutions ve endüstriye görüntü işeme aanarında faaiyet gösteren üreticier. Endüstrinin öncüsü bu patformun hedefi, robotik ve otomasyonu geniş bir etkinik ve hizmet yepazesiye destekemektir. Ağırıkı çaışma konuarı statik anaizer ve piyasa araştırmaarı, pazarama faaiyeteri, normaştırma, haka iişkier, geecek araştırmaarı, fuar poitikası, ayrıca ağ ouşturma etkinikeri ve konferansar te Amanya da istihdam: yakaşık Teknoojier: Robotik, Integrated Assemby Soutions, endüstriye görüntü işeme En önemi fuarar: Robotara dakikada 600 sosis Robotik ve otomasyon dünyası Robotik ve otomasyon dünyasına ieri derecede yeniikçi üç aan damgasını vuruyor: Robotik, entegre bireştirme çözümeri (Integrated Assemby Soutions) ve endüstriye görüntü işeme. Robotik sanayi günümüzde yüksek inovasyon yapısı, güçü pazar büyümesi ve hızı teknik geişmeere öne çıkmaktadır. Sanayi robotarı artık üretim süreçerinde vazgeçimez odu. Otomasyonun çekirdek öğesi oarak bunar stratejik şirket karararının odak noktasına doğru kaymaktadır. Aman endüstriye görüntü işeme teknoojisi üreticieri yüzde 9 uk bir büyüme sağadı ve Integrated Assemby Soutions ie robotikten 2014 yıında 11,4 miyar Euro uk bir ciro ede etti. İstikrarı sipariş geişmesinden doayı sektör 2015 te de büyüme çizgisini sürdürdü: Üreticier yüzde 5 ik sağam bir büyüme oacağını tahmin ediyor. Böyece 12 miyar Euro nun üzerinde bir ciro rekoru ede edimiş oacak ve robotik ie otomasyonun başarı öyküsü etkieyici biçimde sürdürüecek için sektörün yüzde 5 ik bir büyümeye 12,6 miyar Euro ya uaşıacağı bekiyor. Otomobi endüstrisinin haricinde ve hatta tipik fabrika ortamının dışında da robotik ve otomasyon yereşti ve giderek yeni kuanım aanarını fethediyor. İhracat yakaşık yüzde 55 ik bir paya sahip. Önemi pazarar arasında ABD ve Çin yer AUTOMATICA Münih te düzenenen Uusararası Otomasyon ve Mekatronik Fuarı; Haziran 2016; VISION Stuttart ta düzenenen dünyanın en büyük görüntü işeme fuarı; 8-10 Kasım 2016; Anne Wende VDMA Robotics + Automation Frankfurt am Main rua.vdma.org 34 Managers Navigator Managers Navigator 35

19 vdma vdma Başarıı Ürüner İçin Modern Yüzey Teknoojisi dr. martin riester Yüzey teknoojisi hemen hemen her endüstriye üretim hattında yer aan bir öğedir. Tipik oarak parçaar bir üretim sürecinden geçerken çeşiti yüzey işemerine tabi tutumaktadır. Buradaki amaç, ürünün istenien ve gereki özeikerde mümkün oduğunca düşük maiyete üretimesidir. Aman makine sanayisinin geiştirdiği yüzey teknoojieri bu konuda önemi bir katkı sağamaktadır. Verimi üretim için yüzey teknoojisi Endüstriye üretimde kaite ve verimiik kritererine uyuması için yüzey teknoojisinden yararanmak çoğu aanda vazgeçiemez bir durumdur. Parçaar üretim boyunca defaarca temizenmektedir ve ayrıca yüzeyerin kapanması ya da yapıandırıması da gerekmektedir. İstenien ürün özeikerine bağı oarak yüzey teknoojisinin geniş yepazesinden bu noktada çeşiti yöntemer kuanımaktadır. Hammaddeerin yüzey teknoojisi aracıığıya optimizasyonu, başarıı bir ürün için çoğunuka teme bir öneme sahiptir. Bu nedene yüzey teknoojisi endüstriye üretimde kiit bir ro oynamaktadır. Üretimde enerji verimiiği Üretim maiyeterinin optimizasyonu, üretim sanayisinde süreki gündemde oan bir konudur. Enerji tüketiminin yoğun oduğu üretim aşamaarında enerji tüketiminin azatıması genede büyük tasarruf oanakarı sağamaktadır. Yüzey teknoojisi süreçerinde, sistem teknoojisinin söz konusu sürecin öze gerekiikerine göre uyaranmasıya önemi tasarrufar sağanabimektedir. Öze ihtiyaçara göre ve yüksek bir yatırım yapıarak sipariş edimiş bir makine teçhizat tesis teknoojisi, kaynakarın daha optimize kuanıması ve düşük enerji maiyeterinin sonucunda işetme gene maiyeterindeki bir düşüş doayısıya maddi bir iyieştirme sağamakta ve kendini daha hızı amortize etmektedir. Sistemerin uzun bir kuanım ömrünün buunması, maiyeterin azatıması youya rekabet gücünün arttırımasını kısa bir zamanda sağamaktadır. Yüzey teknoojisi, yüzey işeme süreçerinde en düşük enerji tüketim optimizasyonu sağamasının yanı sıra başka üretim aşamaarı ve ürüner için de büyük avantajar sağamaktadır. Endüstriye pazma yüzey teknoojisini, makine komponenterinin daha az sürtünme ve aşınmasına oanak sağamaka beirgin bir biçimde daha verimi çaışmaktadır. Böyece yüzey teknoojisi, endüstriye üretimin başka üretim aşamaarında da daha yüksek enerji verimiiğine sahip sistemerin ve kaıparın ouşturumasına önemi bir katkıda buunmaktadır. Sanayi 4.0 ın ışığında yüzey teknoojisi Yüzey işeme süreçerinin otomasyonu, üretimin sürecinin istikrarında ve kaite düzeyinde önemi bir roe sahiptir. Yüzey teknoojisinin dünya çapında idereri oan Aman üreticier, mühendisik aanında sağam temeere dayanan bir bigi birikimini ve uyguanabiir, verimi yüzey işeme yöntemeri ie ogunaştırımış konsepter sunuyor. Aman ürüneri bu sektörde teknoojinin gediği son noktayı ifade ediyor. Sanayi 4.0 çerçevesinde yürütüen dijita mühendisik çaışmaarı aracıığıya Aman şirketeri günümüzde yüzey teknoojisiye bağantıı makine sanayisini biçimendirmektedir. Sanayi 4.0 doğrutusunda yürütüen mühendisik çaışmaarı bir sistemin bütün ömür döngüsü üzerine odakanmış buundurmaktadır. Üretim sırasındaki mantıkı süreçerin optimizasyonu ve tedarikçiere, müşteriere ağ bağantıarı kuruması enerji verimiiğinin daha da arttırıması için önemi potansiyeer sunmaktadır. Yüzey teknoojisi sürdürüebiiriğin anahtarıdır Yüzey teknoojisini kuanan işetmeer, bu kuanım ie ekonomik, ekoojik ve sosya sorunarın aşımasında önemi katkıar sağamaktadır. Zira, ancak geişmiş makineer, sistemer, üretim süreçeri ve ürüner dünya çapında sürdürüebiiriği mümkün kımaktadır. Yüzey teknoojisi hem yarattığı ürün özeikeri aracıığıya, hem de yüzeyerin işenmesinde uyguanan yöntemerin hammadde verimiiğinin optimizasyonu aracıığıya sürdürüebiirik sağamaktadır. Yüzey teknoojisi makineeri üretener, yüzey işeme süreçerinin sürdürüebiir hae getirimesine yöneik teknoojieri birbirine entegre etmektedir. Böyece enerji verimiiği, hammadde kuanımı ve atıkarın azatıması gibi etkeneri en optima hae gediği görümektedir. Yüzey teknoojisi sektörü, enerji verimiiği yüksek makineer aanının öncüsü konumundadır. Dr. Martin Riester VDMA Surface Treatment Technoogy Frankfurt am Main ot.vdma.org Fotoğrafar: REITER GmbH + Co. KG Oberfächentechnoogie Fotoğrafar: LUTRO Luft- und Trockentechnik GmbH Fotoğrafar: RUMP STRAHLANLAGEN GmbH & Co. KG Gemi dize motorunun boyanması Fotoğrafar: OerikonBazers Coating Germany GmbH Fotoğrafar: Sprimag Spritzmaschinenbau GmbH & Co. KG Ağır sanayi için ışın teknoojisi Rotasyonu boya püskürtücü Kapanmış merdane freze Boyama işemi için zincir otomatı 36 Managers Navigator Managers Navigator 37

20 vdma vdma Yeniikçi hassas aeterde geecekteki bekentier Afred Graf Zedtwitz Kısmen de osa hassas aetere ima edimemiş yahut işem görmemiş herhangi bir yatırım ve tüketim ürüneriye karşıaşmak odukça zordur. Tam Anamıya Kaite Aman Öçüm ve Kontro Teknoojisi Hans-Günter Hei İster sanayi üretiminde kaite ve güvenik söz konusu osun, ister sağık ya da besenme bu aanarın tümünde güveniir biçimde öçümesi, tartıması ve kontro edimesi gerekiyor. Sektörün mekanik işemeye yöneik teknik bigisi, yüksek kaite düzeyinde güveniir üretimi koayaştırır, imaat süresini ve maiyeterini düşürür. Doayısıya, yüksek teknooji aeteri daha da kısa geiştirme ve üretim döngüsünün baskısı atında müşterinin rekabet gücünün arttırımasına beireyici bir katkı yapar. Hassas aet üreticisi müşterierine aşağıdakieri sunar: Mekanik İşeme/Kesme Aeteri Aynaya Bağama ve Keepçeeme Cihazarı Pres aeteri, Jiger ve Fikstürer, Mode ve Kaıpar Aman hassas aet sanayisinin teme beireyici özeiği tam kapsamı büyük tedarikçierin yanı sıra küçük ve orta öçeki çok sayıda şirketin de bu sektörde odukça etkii omasıdır. Yanızca geniş kapsamı hizmeter deği aynı zamanda müşteriere bir- ikte geiştirien çok sayıda yeniikçi ürün de, birçoğu kendi segmenterinde dünya çapında teknooji ideri oan Aman aet üreticierine rekabet avantajı kazandırmaktadır. Son birkaç yı içinde bu sektördeki geniş aanarın yanızca aet tedarikçierinden aet gereksinimeri için tam kapsamı ürün ve hizmet tedarikçierine doğru geişim gösterdiğini ve bunun sonucu oarak da bugün aet sektörünün bütünüye ürün döngüsünü, örneğin eş zamanı mühendisik, aet ojistiği ve aet veri yönetimini destekediğini görüyoruz. Nihayetinde, başarı aetere, aygıtamaya ve kişiseeştirimiş ve müşteriye göre hazıranmış hizmetere bağıdır. Burada hassas aetere dayanan yeniikçi çözümere ve bunarın müşterierinin kürese piyasaarda rekabet etmesini nası mümkün kıdığına dair bazı örneker verimiştir. Modern Germe/Sıkma Sistemeri üretim prosesi başamadan önce tüm şartarın yerine getiriip getirimediğini kontro eder. Fotoğrafar: AMF Akıı aeter Bir Endüstri 4.0 fabrikasının sana-fiziki üretim sistemeri akıı hassas aeter gerektirir. Bugün sensör kontroü kesme aeteri makineye ietişime geçmekte, mevcut ve hedefenen değerer arasındaki sapmaarı örneğin çaparını değiştirerek kendi kendine ayaramaktadır. Akıı baskı kaıparı keepçeeme cihazarını iş parçaarının gerçek ihtiyaçarına göre ayaramakta ve pres atöyeerinin ıskartaya çıkarma oranarını düşürmeerine oanak sağamaktadır. Sıfır Noktasında Keepçeeme Sıfır noktasında keepçeeme teknoojisiye çaışma parçası montajı otomasyon için kiit önemdeki hususardan biridir. Yeniikçi keepçeeme cihazarı takım tezgâhının kumandasıya veri aışverişi yapar. Bu, makineye sadece işi tanımama imkânı tanımaka kamaz, aynı zamanda doğrama süreci için tüm ön şartarın yerine geip gemediği konusunda raporama da yapar. Doayısıya, müşteri güveni otomatikeştirimiş üretim süreci ede eder. Koruyucu soğutma Kaıp üreticieri, koruyucu soğutma parçaarının (Conforma Cooing inserts) üretimi için gittikçe artan bir sıkıka 3D baskı veya vakum ehimeme teknoojierini kuanmaktadır. Daha hızı ısıtma ve soğutma, müşteriere enjeksiyon kaıpama süreçerinin süresini daha da azatma konusunda yardımcı our. Afred Graf Zedtwitz VDMA Precision Toos Frankfurt am Main pwz.vdma.org Öçüm ve kontro teknoojisinin bu büyük öneminin üstesinden geebimek için yakaşık 160 üretici VDMA çatısı atında ihtisas biriğini kurarak bir bireşti. Böyece girişimeri koordine etmek ve sektör için ve sektör hakkında önemi bigieri topamak için güçü bir ortak patforma sahip oduar. VDMA Öçüm ve Kontro Teknoojisi şu anda sektördeki cironun yakaşık %80 ini temsi ediyor. Bu sektör Amanya da yakaşık çaışanı ve 2014 yıında topam 5 miyar Euro nun üzerinde bir ciro ie büyük önemiik arz etmektedir. Bu şirketerin çoğu küçük ve orta öçeki işetmeer oup, Hidden Champions (gizi şampiyonar) diye adandırıan ve üstün teknoojiye sahip ürüneriye dünyanın dört bir yanında pazarardaki boşukarı çok başarıı biçimde doduran firmaardır. Otomobi sanayi için hassas öçüm ve kontro teknoojisi Otomobi sanayindeki modern teknoojier ve yöntemer en üst düzeyde hassasık ve asgari üretim toeransarına göre tercih ediiyor. Ancak bu sayede çıtası yüksetimiş verimiik ve tüketim bekentieri daha az kaynak kuanımıya ve en faza dayanıkııka karşıanabiiyor. Böyece otomobi sanayi ie sıkı bir işbiriği içinde, öçüm vidasından oağanüstü karmaşık ve istenien bütün özeikere uygun simüasyon kontro tezgahına kadar motoru taşıtarın üretiminde vazgeçimez oan ürüner ve sistemer ortaya çıkıyor. Örneğin günümüzde istenien tasarrufu ve uzun ömürü motorarın güveniir biçimdeki seri üretimi siindir deikerinin ya da krank mierinin mikrometre düzeyinde doğruuğa sahip öçümeri saye- Fotoğrafar: Jenoptik sinde mümkün oabimektedir. Otomobi camarının üç boyutu optik kontroü hatasızığı garanti ediyor ve böyece en üst düzeyde güvenik sağıyor. Sürüş simüatöreriyse araç parçaarına uyguanan zorama testerinin gerçek sürüş koşuarından aınıp kontro standına aktarımasını sağıyor. Daha az enerji tüketimi ve azaan emisyonar ancak daha hafif araçarın üretimesiye mümkün ouyor. Burada en önemi noktaardan biri de ince duvarı, ieri derecede sağam/hassas çeikerin kuanıması. Sac kaınığının aynı kaması koşuu ancak ieri derecede hassas öçüm sistemeri sayesinde sağanabiiyor. Bunun sonucunda da karoseri daha sağam ve hafif omasına rağmen mükemme çarpışma özeikeri ede ediiyor. Ağırığın yanı sıra aerodinamik de önemi bir ro oynamaktadır; rüzgar kanaarındaki tartı sistemeri burada hava akışın gediği yöne doğru uyguanan gücü öçüyor ve böyece mühendiser araçarın sürtünme katsayısını düşürebimeyi ve bu yoa araçarın yakıt tüketimini azatmayı başarabiiyor. Aman sanayisi çaışanarına ve onarın mühendisik sanatına nası güvenebiiyorsa, dünyanın dört bir yanındaki müşterier de Amanya da üretien öçüm ve kontro sistemerinin etkiniğine her zaman güvenebiirer. Hans-Günter Hei VDMA Measuring and Testing Technoogy Frankfurt am Main mup.vdma.org 38 Managers Navigator Managers Navigator 39

21 vdma vdma Fotoğrafar: Deutsche Messe AG, VDMA Made in Germany tahrik ve akışkan teknoojisi: Geeceğin makine imaatı için en üst düzey teknooji ve daha faza verimiik Bernard Rensinghoff Aman tahrik ve akışkan teknoojisi dünya pazarının ideri oarak dünyanın dört bir yanındaki makine imaatçıarına anahtar bieşener sunuyor. Makine imaatı aanında geeceğin bakım stratejierinin nası oabieceğini Aman şirketeri Hannover Messe 2016 da düzenenen Predictive Maintenance 4.0 başıkı öze gösteride canı oarak sergiiyor. Industrie 4.0 sektörün en önemi konuarından biri durumunda ve aynı zamanda Integrated Industry Discover Soutions soganıya Hannover Messe 2016 nın da ana konusu. Bu bağamda Predictive Maintenance konusu makine imaatı sektörü için ve özeike de tahrik ve akışkan teknoojisi için önemi bir ro oynuyor. Industrie 4.0 ortamında birbirine ağar üzerinden bağanmış oan ve araarında ietişim kurabien akıı bieşenere ve sistemere ihtiyaç var. İki önemi tedarikçi sektör oan tahrik ve akışkan teknoojisi sektöreri bunun için gereki en üst düzey teknoojiyi sağıyor ve böyece daha faza verimiik, daha büyük güveniirik ve daha faza müşteri memnuniyeti ede edimesine katkıda buunuyor. Nedir bu Predictive Maintenance? Predictive Maintenance, öngörüü bakım anamına geiyor ve yeni bakım stratejisi oarak giderek daha büyük önem kazanı- yor. Makine bieşenerinin arızaanma oasıığı ve devre dışı kama tehikesi süreki uyguanan durum kontroeri ve veri değerendirmeeriye önceden tahmin ediebiiyor ve böyece önenebiiyor. En uygun bakım zamanı böyece sorun daha ortaya çıkmadan pananabiiyor. Bunu mümkün kıan şey ise modern sensör teknoojisi, akıı veri anaizi, dijita ağar ve makineerin, iş parçaarının ve Industrie 4.0 ortamındaki diğer bieşenerin birbiriye ietişimidir. Günümüzde büyük veri miktararını Datamining aracıığıya topamanın ve güçü simüasyon modeeri aracıığıya değerendirmenin mümkün oması da burada önemi bir etken. Daha faza verimiik ve daha düşük maiyeter Predictive Maintenance dan bekentier büyük: Bu yeni bakım stratejisinin hedefi, bekenmedik devre dışı kama durumarını önemek ve devre dışı kamaya bağantıı üretim darboğazarını azatmak, hatta ortadan kadırmaktır. Bu sayede verimiik artıyor, bakım ve onarım maiyeteri düşüyor, üretim kaitesi ve panama güveniği yükseiyor. Sonuç oarak topam işetme maiyeteri düşüyor, diyor VDMA ya bağı Akışkan Teknoojisi Mesek Biriği nın müdür yardımcısı Peter-Michae Synek. Dünya Ekonomik Forumu ie Accenture danışmanık şirketinin günce bir araştırmasına göre pananmış onarımarda pananmamış onarımara göre yüzde 12 ve bakım maiyeterinde de neredeyse yüzde 30 tasarruf sağanabiiyor. Üsteik makineerin pansız biçimde durma oranı yüzde 70 azaabiiyor. Aman tahrik ve akışkan teknoojisi sektörünün anahtar roü Geecekte veri kaynağı oarak da hizmet etmesi gereken anahtar bieşenerin sağayıcısı oarak Aman tahrik ve akışkan teknoojisi şirketeri Industrie 4.0 fesefesinin ve Predictive Maintenance ın uyguamaya konumasında teme bir ro oynuyor. Onarın ürüneri ve çözümeri geeceğin üretimine yön veriyor. Uusararası rekabette ede edien bu konumu koruyabimek ve geiştirebimek için inovasyon yetisi ve en ieri teknooji gerekiyor. Bu nedene Aman şirketeri doğrudan ve tutarı biçimde araştırma ve geiştirmeye ağırık veriyor, Industrie 4.0 ve Predictive Maintenance gibi önemi konu aanarına eğiiyor: Buna hiç kuşku yok, Industrie 4.0 ve Predictive Maintenance sanayi üretimini kaıcı biçimde değiştirecek ve yeni iş modeeri ouşturacak. Tahriker ve akışkanar aanındaki Aman tedarikçierinin inovatif ürüneri, makine ve sistem imaatçıarının rekabet günücünü arttırmakta önemi bir paya sahip. Hannover Messe 2016 da Aman şirketeri yeni, geeceğe yön veren çözümeri gösteriyor, diyor VDMA nın müdür yardımcısı ve Tahrik ve Akışkan Teknoojisi Mesek Biriği nin müdürü oan Hartmut Rauen. Hannover Messe 2016 da Predictive Maintenance Sanayiye ve Deutsche Messe AG ie birikte VDMA bu konuyu Hannover Fuarı nda ee aıyor ve konuya çok yönü biçimde ışık tutuyor: Predictive Maintenance 4.0 başıkı öze sergide Aventics, Bosch Rexroth, Festo, Schaeffer, Schmaz, Siemens ya da ZF gibi Aman tahrik ve akışkan teknoojisi şirketeri somut çözümerini ve stratejierini sergiiyor; buna ek oarak konuyu firma stantarında derineştirmek üzere rehberi turar sunumaktadır. Sanayiden geen uzmanarın Automation Forumu nda sunacakarı bidirier de Industria Predictive Maintenance a iişkin bigieri tamamayıcı niteikte. Dünya çapında en önde Made in Germany tahrik ve akışkan teknoojisi bir ihracat şampiyonu. Tahrik teknoojisinin ihraç edime oranı 2015 yıında yakaşık yüzde 80 di, akışkan teknoojisinde (hidroik ve pnömatik) ise yakaşık yüzde 55 ti. Tahrik teknoojisi den faza çaışanı istihdam ediyor ve yakaşık 17 miyar Euro (2015) ciro ede ediyor. Akışkan teknoojisi yakaşık çaışanıya 6,7 miyar Euro nun üzerinde (2015) bir ciroya uaşıyor. Aman tahrik teknoojisi dünya ihracatının %21 ini einde buunduruyor ve dünya çapında tartışmasız biçimde bir numara. Hatta akışkan teknoojisinde dünya ticaretindeki payı %25. Türkiye ye 2014 yıında 216 miyon ie Aman tahrik teknoojisi ihracatının yakaşık %1,5 i gitti. Akışkan teknoojisinde 141 miyon ie bu oran yakaşık %2,6 odu. Bernard Rensinghoff VDMA Power Transmission Engineering and Fuid Power Frankfurt am Main ant.vdma.org, fuid.vdma.org 40 Managers Navigator Managers Navigator 41

22 Künye Yayımcı ve Yayınevi VDMA Verag GmbH Lyoner Straße Frankfurt am Main Amanya Teefon Faks E-posta Web İş ortağı VDMA e.v. Resimer Kapak resmi: fotoia / industriebick Copyright VDMA Verag GmbH Uyarı Kısmen dahi osa herhangi bir şekide yayınanması ancak VDMA Verag adı yayınevinin izniye mümkündür. Yayın evinin kadrou yazarı omayan yazararın makaeeri yayınevinin görüşerini yansıtmayabiir. Turkish Machinery Türkiye nin Makinecieri Redaksiyon Georg Dugosch, Oberndorf VDMA Verag GmbH, Frankfurt am Main Sayfa düzenemesi ve tasarımı VDMA Verag GmbH Üretim designtes, Frankfurt am Main Baskı adet Uniprint Basım Sanayi ve Ticaret A.Ş. Hadımköy / İstanbu 42 Managers Navigator

23 vf _1