KÝÞÝSEL KORUYUCU DONANIMLAR

Transkript

1 Bütün karýþýk sorunlarýn basit çözümleri vardýr ama bütün basit çözümler yanlýþtýr... (Karl Popper, Bilim Felsefecisi) Mustafa TAÞYÜREK Kimya Mühendisi M.Sc., Saðlýðý Bilim Uzmaný A Sýnýfý Güvenliði Uzmaný KÝÞÝSEL KORUYUCU DONANIMLAR Küçük bir ihmal ölüm e götürdü! siz mühendis Yaser Çiçekli güç belâ iþ bulmuþtu. Ama yapýlmayacak bir hata yaparak inþaat alanýnda baretsiz çalýþtý. Bu onun son hatasý oldu. (19 Nisan 2004, Milliyet). Sosyal Sigortalar Kurumu nun (SSK) yayýnladýðý istatistiklere bakýldýðýnda 2005 yýlýnda , 2004 yýlýnda da iþ kazasýnýn SSK ya bildirildiði görülmektedir. yeri saðlýk birimlerine gelen ya da diðer saðlýk kuruluþlarýna giderek ayakta tedavi olan ve ilgili resmi makamlara bildirilme gereði duyulmayan iþ kazalarý nýn sayýsý yukarýdaki rakamlara ilave edilebilse, herhalde çok büyük bir sayý ile karþýlaþacaðýmýz bir gerçektir. Binlerce can kaybý, sakatlýk, mal kaybý, acý, ýzdýrap.. Diðer ülkelerle kýyaslandýðýnda çalýþanlara - iþçilere zarar veren iþ kazasý ve meslek hastalýðý konusunda ülkemizde taraflarýn (devlet, þveren, iþçiler- çalýþanlar) pek baþarýlý olduðu söylenemez. Devlet cephesi; Kanununu yeniledi (2003), iþ saðlýðý ve güvenliði ile ilgili, son yýllarda, 40 civarýnda yönetmelik ve bir çok teblið yayýnladý. Bu yönetmelikten özellikle ikisi var ki, ilk defa yayýnlandý. Kiþisel Koruyucu Donaným Yönetmeliði (Resmi Gazete: 29 Kasým 2006, Sayý: 26, 361). Kiþisel Koruyucu Donanýmlarýn yerlerinde Kullanýlmasý Hakkýnda Yönetmelik (Resmi Gazete: 11 þubat 2004, sayý: 25, 370). Saðlýðý ve Güvenliði Mevzuatý nda olabildiðince Avrupa Birliði Direktifleri ne uyum saðlandý. veren cephesinde; kazasý ve meslek hastalýðýný önlemek için a- lýnabilecek önlemler açýsýndan yaygýn anlayýþ ve uygulama iþyerine bazý güvenlik levhalarý asmak (Örneðin: Göz Maskesini Kullan!) Piyasadan olabildiðince ucuz kiþisel koruyucu donanýmlarý iþçilere vermektir. çi cephesinde ise; Olasý risklere karþý ilk akla gelen Kiþisel Koruyucu Donanýmlarý () ise, çoðu kez iþçiler ya kullanmaz, ya da uygun bir þekilde kullanmaz. Kýsacasý ülkemiz iþyerlerinde iþveren ve iþçi cephesinde iþyeri çalýþma ortam riskleri ne karþý yaygýn anlayýþ, 29 Ocak 2000 tarihli Cumhuriyet Gazetesi nde, Dr. Erdal Atabek in 20.Yüzyýlýnda Bizim buluþlarýmýz adlý makalesinde belirttiði gibi; Birþey olmaz abi, fark etmez, sen aðlama ben senin yerine de aðlarým... dýr. Yeter ki iþ olsun, iþyerinde elbette gaz, toz, koku, gürültü vb. olacaktýr... anlayýþý hakimdir. çilerin verilen leri niçin kullanmýyorsu- 18

2 nuz sorusuna verdikleri diðer yanýtlar ise; ateþe dayanýklý giysiler çok sýcak tutar, güvenlik araç gereci pek rahatsýzdýr. güvenlik araç gerecini patronum-yöneticim yakýnýmda olduðu sürece giyerim. Zaten bana hayatta bir þey olmaz... gibi ifadelerdir. yeri Tehlikelerinden çileri Koruma Oysa kiþisel koruyucu donaným, risklerin, öncelikle ve sýrasýyla; toplu korumayý saðlayacak teknik önlemlerle veya iþ organizasyonu ve çalýþma yöntemleriyle önlenemediði veya tam olarak sýnýrlandýrýlamadýðý durumlarda kullanýlmasý istenmelidir. Bu konudaki yasal yaklaþým: verenler iþçileri yaralanmalara neden olabilecek düþen nesneler, zararlý maddeler ve gürültü maruziyeti gibi tehlikelerden korumalýdýr. verenler; Tehlikeleri ortadan kaldýrmak ve a- zaltmak için tüm uygulanabilir mühendislik / teknik ve çalýþma ortamý kontrol önlemlerini almalýdýr. Eðer alýnan kontrol önlemleri tehlikeleri ortadan kaldýrmýyorsa kiþisel koruyucu donanýmlar () kullanýlmalýdýr. saðlýðý ve güvenliðinde en son kontrol önlemidir!. Mühendislik kontrolleri Eðer... iþçilerin potansiyel tehlikeye maruz kalmalarý, iþ çevresinin fiziksel olarak deðiþtirilmesi i- le önlenebilir ise; O zaman... tehlike bir mühendislik kontrolü ile ortadan kaldýrýlmalýdýr. Örnekler: Çalýþma ortamýnýn yerleþiminin uygun yapýlmasý; daha az zararlý madde kullanmak; prosesin deðiþtirilmesi; prosesin kapatýlmasý - kapalý sistem çalýþma; prosesin izolasyonu -yalýtýlmasý. Çalýþma ortam kontrolleri Eðer... iþçiler iþlerini yapma yöntemini deðiþtirebilirler ve potansiyel tehlikeye maruziyet ortadan kalkabilir ise; O zaman... tehlike bir çalýþma ortamý kontrolü ile ortadan kaldýrýlabilir. Örnekler: rotasyonu; ýslak yöntem; kiþisel hijyen; tertip, düzen ve bakým-onarým. Tüm bu önlemler alýndý hala çalýþma ortamýndaki riskler iþçilerin saðlýðý ve güvenliði açýsýndan katlanýlabilir düzeye ulaþmamýþsa, bu önlemlere (alternatif deðil) ek ve en son çare olarak uygun kiþisel koruyucular verilmeli ve uygun þekilde kullanmalarý saðlanmalýdýr. Son çareye baþ vurmak ( kullandýrmak) zorunluluðu doðmuþ ise: 19

3 Kiþisel Koruyucu Donanýmlar () Ýçin Yönetim Rehberi verenin sorumluluðu; yerinde her bir alanda tam bir tehlike deðerlendirmesi yapýlmalýdýr (Tehlike Deðerlendirme Formu ile). Olasý tehlikelerin türü ve þiddetine göre - iþçilerin de görüþünü alarak - uygun olan kiþisel koruyucu donanýmlar seçilmelidir. Gereksinimleri o- lanlara bunlar verilmelidir. Etkilenen iþçiler eðitilmeli, larýn uygun kullanýlmasýný göstermeli ve sertifika verilmelidir. çilerin sorumluluðu; Aldýklarý eðitim ve diðer talimatlara göre larý kullanmalýdýr, Günlük kontrollerini yapmalý, temiz ve güvenilir bir durumda tutmalýdýr. Uygulamalý Eðitimi nde aþaðýda belirtilen sorularýn yanýtý çalýþanlarýn bilincinde netleþmelidir. Kiþisel koruyucu donanýmlar () ne zaman kullanýlmalýdýr? Kiþisel koruyucu donanýmlarýn hangisi kullanýlmalýdýr? uygun þekilde nasýl takýlýr, çýkartýlýr, giyilir ve ayarlanýr? larýn sýnýrlarý nelerdir? Uygun bakým, onarým ve her biri için kararlaþtýrýlmýþ elden çýkarma zamaný (yararlý ömrü). için tehlike deðerlendirmesi in baþýnda bir iþyerinde ya da iþin bir bölümünde iþ güvenliði analizi (JSA) gibi bir risk deðerlendirme yöntemi ile Tehlike Deðerlendirmesi yapmak gerekir. Tehlike kaynaklarýnýn belirlenmesi için her bir iþ bölgesi gözden geçirilmelidir. Bu iþlem yapýlýrken aþaðýda belirtilen potansiyel (olasý) tehlike kaynaklarýna dikkat edildiðinden emin o- lunmalýdýr. Kiþisel koruyucu donaným nasýl seçilmelidir? Hedef organ ve çalýþma ortamýnýn olasý riskleri göz önüne alýnýr. Kimyasal maruziyet - sunuk kalmak (aþýndýrýcý, zehirli, tahriþ edici vb.), Sýcak veya soðuk ýsý dereceleri - çevresel veya yanýklar veya donmaya neden olan teçhizat, Termal riskler (sýcak, soðuk, erimiþ maddelerin sýçramasý, alev...), 20 Zararlý tozlar, mistler veya dumanlar, Iþýk (optikle ilgili) radyasyon, örneðin; kaynak, taþlama, kesme, ultraviole, radyoaktif vb., Delinme veya kesilmeye neden keskin nesneler, Düþen veya damlayan nesneler (maddeler), Fýrlayan parçacýklar, Sýkýþtýrma, çarpma veya diðer vurmalarla sonuçlanan teçhizatlarýn hareketli parçalarý, prosesler (iþlemler) veya kiþiler, Vücudun herhangi bir parçasýný ezen, saçlarý yakalayan veya sarkan (bol) giysileri kapan dönen, sýkýþtýran veya kapan nesneler, Elektriksel tehlikeler: Teçhizat, teller veya fiþler, yeri alanlarýnýn kullaným parçalarý ve diðer meslektaþlarýn yerleri, Biyolojik riskler (allerji, tahriþ, patojenler..), Özel iþ prosesleri, Önceki iþ kazalarýnýn incelenmesinin sonuçlarý vb. Yasal olarak Kiþisel Koruyucu Donanýmlarýn yerlerinde Kullanýlmasý Hakkýnda Yönetmelik in Ek 1 olan; Kiþisel koruyucu donaným kullanýmýna iliþkin risk belirleme tablosu örneði de kullanýlabilir. Ancak Yönetmelik te belirtilen form çok genel hazýrlanmýþtýr. Aþaðýda belirtilen form türü belge her iþ yerine özgü olarak geliþtirilebilir.

4 Tehlike Deðerlendirme Formu Not: Bu form her bir iþ bölgesindeki tehlikelerin belirlenmesinde size yardýmcý olacaktýr. Bu formun doldurulmasýný tamamlamadan önce, arka sayfadaki kiþisel koruyucu donanýmlarýn seçimi için kurallarý gözden geçirin. Alan - Saha : Sýnýflandýrmasý (yapýlan iþ):. Deðerlendiren(ler) :. Tarih:... Baþ Tehlikeleri: Baþ için tehlikeli olan iþler: Aþaðýya malzeme (ya da el aleti düþme olasýlýðý olan iþleri yapan iþçilerin altýnda çalýþanlar, elektrikli teçhizatlarýn üzerinde çalýþan (enerjili), kimyasallarla çalýþma ve malzeme veya nesnelerin düþme olasýlýðý olan makinelar veya proseslerin altýnda çalýþma. Her bir tehlike için uygun kutuyu iþaretle: Yanýk Evet Hayýr Tehlikelerin tanýmlanmasý: Kimyasal madde sýçramasý Evet Hayýr Elektrik çarpmasý Evet Hayýr Vurma. Evet Hayýr Göz Tehlikeleri: Göz için tehlikeli olan iþler: Asit ve kimyasal maddelerle çalýþma kýymýk veya parça sýçramasý (fýrlatan) iþler,elektrik arký yapabilecek iþler, kumlama, kaynak ve aðaç iþleri. Her bir tehlike için uygun kutuyu iþaretle: Kimyasallar Evet Hayýr Tehlikelerin tanýmlanmasý: Toz Evet Hayýr Isý Evet Hayýr Vurma, çarpma.. Evet Hayýr Iþýk / Radyasyonlar Evet Hayýr El Tehlikeleri: El tehlikelerine neden olan iþler: Kesici malzeme, kimyasal maddelerle çalýþma ve sýcak nesnelerle çalýþma, yüksek gerilim. Her bir tehlike için uygun kutuyu iþaretle: Yanýklar.... Evet Hayýr Tehlikelerin tanýmlanmasý: Kimyasal maruziyet Evet Hayýr Kesikler / Tahriþler. Evet Hayýr Batmalar delmeler.. Evet Hayýr Ayak Tehlikeleri: Ayaklar için tehlike yaratan iþler: Malzemenin taþýnmasý, ellenmesi, kaldýrýlmasý sýrasýndaki düþmeler, malzemenin iþlenmesi sýrasýnda kaymasý, yuvarlanmasý ve kimyasal maddelerle çalýþma. Her bir tehlike için uygun kutuyu iþaretle: Kimyasal maruziyet.. Evet Hayýr Tehlikelerin tanýmlanmasý: Sýkýþtýrma Evet Hayýr Vurma / Çarpma... Evet Hayýr Batmalar / Delmeler Evet Hayýr Yüksek gerilim. Evet Hayýr Kiþisel koruyucu donaným () seçimi için kurallar Not: Kiþisel Koruyucu Donanýmlar ýn tek baþýna tehlikelere karþý koruyuculuk saðlamasýna güvenilmemelidir. ler makine koruyucularý, mühendislik kontrolleri ve uygun üretim yöntem ve hareketleri (pratikleri) ile birlikte kullanýlmalýdýr. Bulunduðun alandaki potansiyel tehlikeler ve bu tehlikelere karþý kullanýlacak ler hakkýnda bilgi sahibi ol. Çevre ile ilgili tehlikeleri göz önünde bulundur (çarpma hýzlarý, kütleleri, fýrlama þekli, radyasyon yoðunluðu vb.) larý seçerken, tehlikelerden iþçileri korumak için en fazla koruyuculuk saðlayacak olan(lar)ý seç. kullanacak olan iþçiye uymalýdýr. çiye bu donanýmlarýn kullanýlmasý ve bakýmý konusunda bilgi saðlanmalýdýr. Ayrýca iþçilerin ler üzerindeki tüm uyarýcý etiketler ve bu donanýmlarýn sýnýrlarý (limitleri) konusunda uyarýlmalarý da çok önemlidir. 21

5 Tehlike deðerlendirmesi yapýlan.. (iþ sýnýflandýrmasý).. iþinde aþaðýda belirtilen 'ler kullanýlmalýdýr Göz tehlikeleri Baþ tehlikeleri Ayak tehlikeleri El tehlikeleri Diðer. Not: Tehlike deðerlendirmesi, Kiþisel Koruyucu Donanýmlar ve mevzuat kurallarý konusunda bir sorununuz olursa, bildiðiniz bir, bu konunun uzmanýna danýþýn. (Bu form; Tehlike Deðerlendirme Formu nun arka yüzünü oluþturmaktadýr). lerin seçim kriteri Kiþileri, çalýþma ortamýnda tüm tehlikelere karþý koruyan ve rahatsýzlýk hissi vermeyen yoktur. nin seçiminde, kiþinin en yüksek seviyede korunmasý ve en rahat þekilde çalýþmasýný saðlamak arasýnda baðlantý vardýr. Bu baðlantýlarý saðlamak için aþaðýdaki konularda çalýþma yapýlmasý gerekmektedir: Çalýþma ortamý riskleri ve çalýþma þeklinin a- nalizi, nin seçimi, Yapýlacak analizde aþaðýdaki þu konular ele a- lýnmalýdýr: Çalýþanýn maruz kalacaðý riskler; çalýþma þekil ve çalýþma ortamý; kullananýn yapýsý ( yi kabulü, biyolojik yapýsý,... ). çiler ya da temsilcilerinin de katýlýmýyla yapýlacak yukarýda belirtilen çalýþmalar yapýldýktan sonra da, iþyerinin her bir departmaný ya da kaynak yapmak gibi (baðýmsýz) iþleri için bir tablo o- luþturularak o bölümün giriþ kapýsýnýn yanýna bir levha þeklinde asýlabilir. Kiþisel Koruyucu Donanýmlar A- Ýlgili departman B- Çalýþmanýn deðiþik evrelerinde o departmanda bulunmasý gereken donanýmlar Donanýmýn tipi Hangi evrede kullanýlacaðý Koruyucu baþlýk / baret Koruyucu gözlük Yüz siperleri Koruyucu ayakkabý Kulak koruyucusu Sýcaða dayanýklý eldiven Deri eldiven Solvente dayanýklý eldiven Yüksek gerilim eldiveni Toz maskesi Gaz maskesi Basýnçlý temiz hava maskesi Sýcaða dayanýklý giysi Deri vb. önlük Koruyucu tozluklar Püskürtmeye karþý koruma Solvente dayanýklý giysi Aside dayanýklý giysi Koruyucu çizme Emniyet kemeri Ekipmanlarýnýn Kullanýmýnda Saðlýk ve Güvenlik Þartlarý Yönetmeliði (Ek-I /2-15)'ne göre de " ekipmanlarýnda, iþçilerin güvenliðinin saðlanmasýnda esas olan ikaz ve iþaretler bulunacaktýr". Bu iþaretler de kullanýlacak belirlenmesinde yardýmcý olan araçlardýr. Belirlenen kiþisel koruyucu donanýmlarýn iþçilere bir yasal gereksinim olan imza karþýlýðýnda tesliminde de Zimmet belgesi örneðinde ö- zetlenen aksiyonlarýn her bir çalýþan için eksiksiz yerine getirilmesi gerekmektedir. 22

6 Kiþisel Koruyucu Donaným () Zimmet Belgesi Kullanýlma koþullarý, kullanýlma süreleri, riskin derecesine ve maruziyet sýklýðýna, çalýþýlan yerin özelliklerine ve kiþisel koruyucu donanýmýn performansýna baðlý olarak belirlenen (aþaðýda karþýsýnda imzam bulunan) Kiþisel Koruyucu Donaným lar; Güvenliði Mevzuatý ve lerin yerlerinde Kullanýlmasý Hakkýnda Yönetmelik ile lerin Kullanýmýna Ýliþkin Risk Belirleme Tablosu na göre, belirlenerek bana verildi. leri hangi risklere karþý kullanacaðý konusunda bilgilendirildim. kullanýmý konusunda uygulamalý olarak eðitim aldým. leri sadece amacýna ve talimatlara uygun olarak kullanacaðým. leri; hijyenik / temiz þartlarda muhafaza edeceðim ve kullanýma hazýr halde bulunduracaðým. de gördüðüm herhangi bir arýza veya eksikliði iþyeri yönetimine bildireceðim. leri her zaman etkili þekilde çalýþýr durumda olmalarýný saðlamak üzere, gerekli temizlik ve bakýmýný yapacaðým ve gerektiðinde yenileri ile deðiþtireceðim. Baþ koruyucularý Kulak koruyucularý Göz ve yüz koruyucularý Solunum sistemi koruyucularý Verilen ' ler Tarih Ýmza Baret Manþonlu K.Koruyucu Kulak týkacý * Koruyucu güvenlik gözlüðü (Taþlama, kimyasal madde, darbelere karþý vb.) Yüz siperleri Ark kaynaðý maskeleri ve baretleri Filtreli gaz maskesi(tam yüz, yarým yüz maskeler) & gerekli Filtreleri Toz maskesi* Ayak ve bacak koruyucularý güvenliði ayakkabýlarý ** Vücut koruyucularý Diðer elbisesi** Paraþüt tipi emniyet kemeri ve hayat ipleri Gaz/Toz geçirmez giysi Çizme *Toz maskesi, kulak týkacý gibi kullanma ömrü kýsa olan koruyucular kullanýlamaz duruma geldiklerinde, (imza karþýlýðý vermeye gerek duyulmadan), derhal yenileri istenir. ** elbisesi ve iþ güvenliði ayakkabýsý ilgili talimat ve prosedürlerde belirtildiði þekilde yenilenir. ***Bu tutanak en geç iki (2) yýlda bir gözden geçirilerek yenilenir. **** 'lar bölüm'lerin iþ güvenliði Uzm./Müh. /ilgililerince teslim edilir. 'yi teslim alan; Adý Soyadý: Ýmzasý:.. T.C.kimlik No: 23

7 Kiþisel koruyucu donanýmlar yerinde; çalýþanlarýn ve yapýlan iþlerin güvenliðini saðlamak amacýyla, gerekli koruyucu teçhizatlar iþyeri yönetimince saðlanmalýdýr. Tüm Kiþisel Koruyucu Donaným, kolay ulaþýlabilir, kuru, serin, iyi havalandýrýlan, doðrudan güneþ ýþýðý ve ý- sý kaynaklarýna maruz kalmayan yerlerde üretici firmalarýn prospektüslerde belirttiði þartlarda depolanmalýdýr. Temin edilen koruyucu alet ve ekipmanlarýn her an kullanýlabilir durumda bulundurulmasý çalýþanlarca saðlanmalýdýr. Her kiþisel koruyucu, uygun bir biçimde seçilmelidir, iþe ve kullanýlmaya baþlamadan önce mutlaka kontrol edilmelidir. Düzenli olarak temizlenmelidir ve kullanýlabilir durumda olmalarý saðlanmalýdýr. Uygun durumda bulunmayan, hasarlanmýþ olan koruyucular derhal deðiþtirilmelidir. Eðer donaným kullanan kiþiye gereði gibi uymuyorsa giyilmemelidir, uyan ile deðiþtirilmelidir. Uygun mýn seçimine iþçilerde katýlmalýdýr. Bazý durumlarda, iþçiye tam uymalýdýr (örneðin; paraþüt - gövde tipi emniyet kemeri). Eldiven gibi veya gövde koruyucularý (tulum vb.) gi- 24

8 bi, kullanýldýktan sonra atýlan. ler, her iþçiye uymasý için uygun ölçülerde olmalýdýr. Koruyucu a- let ve donanýmýn alýmýnda öncelikle TSE garantisi aranmalýdýr. Eðer ithal koruyucular kullanýlýyorsa ait olduðu ülke standardý veya test sonuçlarý dikkate alýnmalýdýr. çilere verilen koruyucu giyim ve kiþisel korunma donanýmý, (yasal olarak) iþverenin malýdýr. Bunlar yalnýz iþyerinde ve iþbaþýnda kullanýlmalý, bakým ve temizliði kullananlar tarafýndan saðlanmalýdýr. Her kiþisel korunma gerecinin - teçhizatýnýn ö- zel bir kullanma yeri vardýr ve bu yere uygun olarak kullanýlmalýdýr. Bunlarý amaçlarý dýþýnda kullanmak kiþiye beklediði korumayý saðlamayacaktýr. Tehlikeler: Her bir tehlike ayrý ayrý tanýmlanmalý ve ele alýnmalýdýr. Kiþisel korunma donanýmý personelin maruz kalabileceði tehlikelere göre seçilir. Þok tehlikesi için yapýlmýþ bir gerecin parlama korunmasý saðlamayabileceði bilinmelidir. Bunun tersi de doðrudur. Voltaj - Gerilim korunmalý eldivenler parlama korunmasýnda sadece deri koruyucularla birlikte kullanýlýr. Bazý önemli kuruluþlarýn tercih ettiði standard iþletme prosedürüne göre, kuruluþun iþçileri, alt iþveren iþçileri ve ziyaretçilerinin göz ve ayak larýný iþyerinin belirli alanlarýnda giyme zorunluluðu getirilmektedir. Ek olarak, iþçiler müþterilerinin sahasýnda bir çalýþma yapacaklarsa o saha için müþterinin belirlediði ilave varsa onlarý da kullanmak zorundadýr Makinalarla yapýlan çalýþmalarda uygun giysiler giyilmelidir. Gevþek veya yýrtýk giysiler bir makinaya kolay bir þekilde kaptýrýlabilir veya iþçilerin tehlikeli bir þekilde düþmesine neden olabilir. çiler üzelerine tam olarak oturan iþ elbiselerini giymeli, önlerindeki ve ceplerindeki düðmeleri iliklemeli, yakalar ve kollar düðmelenmeli, saat ve yüzükler iþyerinde çýkartýlmalý, künye ve bilezik takýlmamalýdýr. Üç tarafý takviyeli, kalýn, kaymayan tabanlý ve saðlam bir üst kýsmýna sahip iþ güvenliði ayakkabýlarý giyilmelidir. Gevþek kalan herhangi bir ucu dýþarýya taþmayacak þekilde ayakkabýnýn baðlarý baðlanmalýdýr. ayakkabýsýn araksýna basýlarak kullanýlmamalýdýr. Eðer dönen, hareketli parçasý bulunan bir makine baþýnda çalýþýlýyorsa ve iþçinin saçlalrý uzun i- se bunlar bir þapka altýna sýkýþtýrýlmalýdýr. Saçlarýn çok uzun olduðu durumlarda bir saç filesi veya bonesi kullanýlmalýdýr. Makine koruma tertibatýnýn (siperlik) mevcut olmadýðý veya uçan parçacýklara karþý yeterli koruma saðlamadýðý durumlarda kesinlikle iþ güvenliði gözlüðü takýlmalýdýr. Aslýnda ofisler dýþýnda tüm çalýþma alanlarýnda uygun güvenlik gözlüðü kullanýlmalýdýr. Güvenlik gözlükleri kullanýlmadan önce gözlük camlarýnda çatlak olmadýðý, temiz ve kayýþýnýn iyi durumda olduðu kontrol edilmelidir. Düþme tehlikesi olan cisimlerin bulunduðu bir alanda çalýþýldýðýnda veya bu alandan geçildiðinde mutlaka güvenlik bareti giyilmelidir. Baretler yapýlan iþ için gerekli standardlara uygun ve istenilen nitelikte olmalýdýr. Baretlerde herhangi bir çatlak, çentik vb. nin bulunmadýðý kontrol edilmelidir, iþçi kafasýna uyacak þekilde ayarlanabilen iç kýsmýnýn iyi durumda olup olmadýðý kontrol edilmelidir. 25

9 Kaynak 1. Personal Protective Equipment Management Guide, Lab Safety Supply, 1994, Janesville 2. Baðan, Mustafa, Kiþisel Koruyucu Donanýmlarla Çalýþmak, ABÝGEM Kocaeli No:004/ ILO, Encyclopeadia of Occupational Helath and Safety, Volume 1, s , Third Edition, 1985 Geneva. 4. ILO, Accident Prevention a Workers Education Manual second impression, 1986 Geneva s National Safety Council, Supervisors Safety Manual, 6 th Edition 1985, Chicago s U.S.A. 6. National Safety Council, Industrial Supervisor for september 1980, s. 8-11, U.S.A. 7. Plog, Barbara A. (Ed.), Fundamentals of Industrial Hygiene, Third Editional, National Safety Council, Sanayide Güvenliði Eðitim Rehberi, Sayý 7. Çalýþma Bakanlýðý, Yayýn No:136., 9. Handley, William (Ed.), Industrial Safety Handbook, Second Edition, Mc Graw Hill Company Limited, Heinrich H.W. Industrial Accident Prevebtion, Fourth Edition, Mc Graw-Hill Book Company Manþonlu kulak koruyucularý, aþýrý gürültünün duymaya ve konsantrasyon gücüne, vb. ne zarar verebilecek çok gürültülü ortamlarda çalýþýrken kullanýlmalýdýr. Sözün Sonu larýn, gerektiði yerde ve uygun kullanýlmasýnda, iþverenin ve iþ yeri yöneticilerin öncülüðü, örnek olmasý, sözde deðil özde aktif desteði þarttýr. 26