PROJE TANITIM DOSYASI

Transkript

1 PROJE TANITIM DOSYASI BURSA İLİ, MUSTAFAKEMALPAŞA İLÇESİ, ADA MAHALLESİ, KÖKLÜK MEVKİ, 5 PAFTA, 2170 PARSEL KASIM 2014 BURSA Seren Mühendislik San. Tic. Ltd. Şti nin izni olmadan kısmen ya da tamamen kopyalanması yasaktır.

2 PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ YILMAZ ÖZTÜRK Akpınar Mah. Haber Cad. No:24 İç Kapı No:7 Osmangazi/BURSA TELEFON VE FAX NUMARALARI Tel: Fax: E-POSTA PROJENİN ADI PROJENİN BEDELİ PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ) [email protected] Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi ( adet piliç/periyot) TL Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Ada Mahallesi, Köklük Mevkii adresinde kayıtlı 5 pafta, 2170 parsel numarasında kayıtlı toplam m 2 yüzölçümlü alan PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ 3 Ekim 2013 tarih ve sayılı Resmi Gazete de KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği nin Ek II Seçme-eleme kriterleri uygulanacak projeler listesinin, ALT SEKTÖRÜ) Hayvan Yetiştirme Tesisleri alt başlıklı 32.ç Kanatlı üretim tesisleri [(Bir üretim periyodunda adet ve üzeri tavuk (civciv, piliç ve benzeri) veya eşdeğer diğer kanatlılar) (1 adet hindi=7 adet tavuk)] kapsamında kalmaktadır PROJENİN NACE KODU PTD RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI PTD RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADRESİ, TELEFON VE FAX NUMARALARI HAF. TAN. TARM. DAN. İNŞ. MAK. GIDA TEMZ. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. Fethiye Mahallesi Ferhat Sok. Şimşek Apt. No: 269 Nilüfer/Bursa TEL FAX WEB [email protected] PTD SUNUM TARİHİ (GÜN, AY, YIL) KASIM 2014

3 İÇİNDEKİLER BÖLÜM SAYFA NO İÇİNDEKİLER i TABLO DİZİNİ ii ŞEKİLLER DİZİNİ iii KISALTMALAR DİZİNİ PROJENİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ 1 1. PROJENİN ÖZELLİKLERİ 2 a) Projenin Ve Yerin Alternatifleri (Proje Teknolojisinin Ve 2 Proje Alanının Seçilme Nedenleri) b) Projenin İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, 3 Teknolojisi, Çalışacak Personel Sayısı c) Doğal Kaynakların Kullanımı ( Arazi Kullanımı, Su 10 Kullanımı, Kullanılan Enerji Türü Vb.) c.1. Arazi Kullanımı 10 c.2. Su Kullanımı 11 c.3. Enerji Kullanımı 14 ç) Atık Miktarı (Katı, Sıvı, Gaz Ve Benzeri) Ve Atıkların Kimyasal, 15 Fiziksel Ve Biyolojik Özellikleri ç.1. Sıvı Atıklar 15 ç.2.katı Atıklar 17 ç.3. Emisyon Oluşumu 20 ç.4. Gürültü Oluşumu 27 ç.5. Ambalaj Atıkları 30 ç.6. Tıbbi Atıklar 30 ç.7. Atık Pil ve Akümülatörler 31 ç.8. Atık Yağ 32 ç.9. Ömrünü Tamamlamış Lastikler 33 ç.10. Tehlikeli Atıklar 33 d) Kullanılan Teknoloji Ve Malzemelerden Kaynaklanacak 33 Kaza Riski 2. PROJE YERİ VE ALANIN MEVCUT ÇEVRESEL 39 ÖZELLİKLERİ a) Mevcut Arazi Kullanımı Ve Kalitesi ( Tarım Alanı, Orman 39 Alanı, Planlı Alan, Su Yüzeyi Ve Benzeri) b) Ek-5 deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak 45 Korunması Gereken Alanlar 3. PROJENİN İNŞAAT VE İŞLETME AŞAMASINDA ÇEVRESEL 49 ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER 3.1. Sıvı Atıklar Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler Katı Atıklar Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler Hava Kirliliği Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler Gürültü Oluşumu Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler Ambalaj Atıkları Oluşumu Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler Tıbbi Atık Oluşumu Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler Atık Pil ve Akümülatörler Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler Atık Yağ Oluşumu Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler Ömrünü Tamamlamış Lastikler Çevresel Etkileri ve Alınacak 57

4 Tedbirler Tehlikeli Atık Oluşumu Çevresel Etkileri ve Alınacak Tedbirler 55 NOTLAR VE KAYNAKLAR 59 EKLER 61

5 TABLOLAR DİZİNİ TABLO SAYFA NO Tablo 1: Proje Alanının Koordinatları 4 Tablo 2: Projede Yer Alacak Yapılar 4 Tablo 3: Proje Alanının Yakınında Bulunan Yerleşim Yeri, Tesise Göre 4 Konumu ve Nüfusu Tablo 4: Projenin İnşaat Aşamasında Kullanılacak Su Miktarı 12 Tablo 5: Projenin İşletme Aşamasında Kullanılacak Su Miktarı 14 Tablo 6: Kanatlı Hayvanlarda İçme Suyu Kalitesi 14 Tablo 7: Evsel Atıksu Kirlilik Parametreleri ve Tahmini Değerleri 16 Tablo 8: Evsel Nitelikli Katı Atıklarda Bulunan Mikroorganizmalar 18 Tablo 9: Evsel Katı Atıkların Takribi Kompozisyonu 18 Tablo 10: Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak 21 Emisyon Faktörleri Tablo 11: Kümes Hayvanları Cinsinden Hayvan Yeri Sayısını Canlı 24 Hayvan Kütlesine Dönüştürme Faktörleri Tablo 12: İnşaat Döneminde Kullanılacak Araç ve Ekipmanların Ses Gücü 27 Düzeyleri Tablo 13: İnşaat Dönemi Gürültü Kaynağı Sayısı ve Toplam Ses Gücü 27 Düzeyleri Tablo 14: İnşaat Dönemi Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına 27 Dağılımı Tablo 15: İnşaat Döneminde Toplam Ses Gücü Düzeylerinin Oktav 28 Bantlarına Dağılımı Tablo 16: Frekansa Göre Düzeltme Faktörleri 28 Tablo 17: Mesafelere Göre Her Bir Oktav Bandındaki Ses Basıncı Düzeyi 28 Dağılımı Tablo 18: İnşaat Dönemi Atmosferik Yutuş Hesapları 29 Tablo 19: İnşaat Dönemi Oluşacak Nihai Ses Basınç Düzeyleri 29 Tablo 20: Bursa İli Rüzgar Yönlerine Göre Esme Sayısı (40 Yıllık) 42 Tablo 21: Aylık Max Rüzgar Knot (Dk) 42 Tablo 22: Bursa Meteoroloji İstasyonu Sıcaklık Normalleri (2008) 42 Tablo 23: Bursa İli Yıllık Toplam Yağış Miktarı 43 ŞEKİLLER DİZİNİ ŞEKİLLER SAYFA NO Şekil 1: Proje Alanına En Yakın Yerleşim Yerleri Uydu Görüntüsü 5 Şekil 2: İş Akım Şeması 7 Şekil 3: Asgari Mesafe Eğrisi 24 Şekil 4: Tünel Havalandırma 25 Şekil 5: Acil Eylem Planı 37

6 KISALTMALAR Kurum ve Kuruluşlara Ait Kısaltmalar ÇED : Çevresel Etki Değerlendirmesi DMİ : Devlet Meteoroloji İşleri DSİ : Devlet Su İşleri EİE : Elektrik İşleri Etüt İdaresi GSMH : Gayri Safi Milli Hasıla TÜİK : Türkiye İstatistik Kurumu Rapor İçerisinde Kullanılan Yazı Kısaltmaları A.Ş. : Anonim Şirketi Mak. : Makine Bkz. : Bakınız No. : Numara Bld. : Belediye Pet. : Petrol Dan. : Danışmanlık San. : Sanayi Dev. : Devlet Şti. : Şirketi Haf. : Hafriyat İhr. : İhracat İnş. : İnşaat Tem. : Temizlik İth. : İthalat Tic. : Ticaret Rapor İçerisinde Kullanılan Simge Ve Açıklamaları cm : Santimetre mm : Milimetre cm 2 : Santimetrekare mm 2 : Milimetrekare lt : Litre N : Kuzey gr : Gram s : Saniye h : Saat S : Güney ha : Hektar SSE : Güney-Güneydoğu hm 3 : Hektometreküp SW : Güneybatı Hz : Hertz W : Batı kcal : Kilokalori 0 : Derece kg : Kilogram 0 C : Santigrat Derece km : Kilometre µg : Mikrogram km 2 : Kilometrekare m 2 : Metrekare Kw : Kilowatt m : Metre

7 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ PROJENİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ Yılmaz Öztürk tarafından Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Ada Mahallesi, Köklük Mevkii adresinde kayıtlı 5 pafta, 2170 parsel numarasında kayıtlı toplam m 2 yüzölçümlü alan içerisinde toplam 2.799,003 m 2 kapalı alanda Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi işletilmesi planlanmaktadır. Proje alanın tapusu Yılmaz Öztürk e aittir. Proje alanın tapusu ekler kısmında verilmiştir (Bkz. Ek-2). Söz konusu proje alanına ait tapuda tevhit işlemi yapılmış olup işlemden önce ayrı ayrı 832 ve 833 parseller olarak kurum görüşleri alınmıştır. Tevhit işlemi sonucu 832 ve 833 parseller birleşerek 2170 nolu parsel olarak tapu alınmıştır. Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden 832 parsel ile ilgili olarak tarih ve sayılı tarih ve sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamı dışında olduğuna dair görüş yazısı alınmıştır. Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden 833 parsel ile ilgili olarak tarih ve 74 sayılı tarih ve sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamı dışında olduğuna dair görüş yazısı alınmıştır. Planlanan proje IPARD kapsamında yer aldığından dolayı adet piliç/periyot için dosya hazırlanmıştır. Proje kapasitesi itibariyle, 3 Ekim 2013 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği nin Ek II Seçme-eleme kriterleri uygulanacak projeler listesinin, Hayvan Yetiştirme Tesisleri alt başlıklı 32.ç Kanatlı üretim tesisleri [(Bir üretim periyodunda adet ve üzeri tavuk (civciv, piliç ve benzeri) veya eşdeğer diğer kanatlılar) (1 adet hindi=7 adet tavuk)] kapsamında kalmaktadır. Bu raporda, söz konusu projenin işletilmesi esnasında çevresel etkilerinin değerlendirilmesi, olumsuz etkilerinin tespit edilerek önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek şekilde en aza indirilmesi, proje çevresinde bulunan diğer tesislerle etkileşimi incelenmektedir. Bu amaçla raporda, projenin işletilmesi sırasında oluşacak atıklar incelenerek ilgili yönetmeliklerin sınır değerleri ile karşılaştırılmıştır. Yönetmelik sınır değerlerini aşan durumlar var ise alınması gereken tedbirler belirlenmiştir. Proje Bedeli: Planlanan Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi için inşaat maliyeti, kümes ekipmanları giderleri hesaplandığında proje bedeli yaklaşık olarak TL hesaplanmıştır. Tahmini ortalama maliyetler aşağıda verilmiştir: - Mühendislik Projeleri, harç v.s. : TL - İnşaat Maliyeti : TL - Alet Ekipman : TL - Çevre Düzenlemesi : TL 1

8 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ 1. PROJENİN ÖZELLİKLERİ 1.a. Projenin ve Yerin Alternatifleri (Proje Teknolojisinin ve Proje Alanının Seçilme Nedenleri) Proje alanı yoğun yerleşim yerlerinden ve sanayi alanlarından uzaktadır. Civarda zarar görebilecek nadir ve nesli tehlikede, endemik türler bulunmamaktadır. Tüm bu nedenlerden dolayı projenin ve proje yerinin uygun olduğu kanısına varılmış ve uygulamaya konulmuştur. Faaliyet sahası ile ilgili izin işlemlerinin tamamlanması ile birlikte projede işletmeye geçilecektir. Projenin genel amacı, üretim ve satışı firma tarafından yapılmakta olan yumurta ve tavuk ürünlerinin daha iyi koşullarda pazara sunulması için gerekli şartları oluşturmaktır. Proje ile bölge ekonomisine ve bölgedeki yumurta ve tavuk üretimine katkı sağlanmaktadır. Projeden direkt olarak firma bünyesinde kısmi zamanlı ve sürekli çalışacak toplam 13 kişi, Bursa bölgesinde yaşayan nüfus, ayrıca çevre illerde ürünleri satın alan ve bu ürünleri pazarlayan kişi ve kuruluşlar ve tedarikçiler dolaylı faydalanıcılar olarak düşünülmektedir. Yemin ete ve yumurtaya dönüşüm oranının çok uygun olması nedeniyle protein talebini karşılamada tavuk ürünleri, kırmızı et ve süt mamulleri gibi protein kaynaklarından daha çok tercih edilmektedir. Hayvansal üretim kolları arasında tavukçuluk, hayvansal proteinin en kolay ve en ucuz sağlanabileceği özelliktedir. Bu gerçeklerle tavuk eti ve yumurta beslenmede protein eksikliğine etkili bir çözüm olarak görülmektedir. Dolayısıyla bugün için tavukçulukta amaç üreticiler açısından kar sağlamak olarak görülse bile, dünya tavukçuluk endüstrisinin amacı et ve yumurtadan kaliteli gıda maddelerinin üretimi şeklinde tanımlanmaktadır. Tavukçuluğun ülke ekonomisine katkıları önemsenecek boyuttadır. Tavukçuluk geçimini tamamen bu faaliyetten sağlayan büyük işletmelerin yanı sıra kırsal kesimde, köylerde düşük verimli karışık ırklarla, bazen de ticari hibritlerle aile tavukçuluğu şeklinde yapılmaktadır. Beş bin ve daha büyük kapasiteli işletme sahipleri geçimini tamamen bu faaliyetten sağlarlar ve ürettikleri ürünlerle milli ekonomiye katkıda bulunurlar. Etlik ve ticari işletmelerin sayı ve kapasitelerinin artması yem sanayi, kuluçka ve diğer kümes ekipmanları sanayi, ilaç endüstrisi ve kesimhane gibi tavukçuluk sektörünün tüm kollarındaki gelişme, her birinin ayrı iş kolu olarak büyümesi, bu sektördeki işçi istihdamını da gittikçe artırmaktadır. 2

9 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ b) Projenin İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, Teknolojisi, Çalışacak Personel Sayısı Yılmaz Öztürk tarafından Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Ada Mahallesi, Köklük Mevkii adresinde kayıtlı 5 pafta, 2170 parsel numarasında kayıtlı toplam m 2 yüzölçümlü alan içerisinde toplam 2.799,003 m 2 kapalı alanda Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi işletilmesi planlanmaktadır. Proje alanın tapusu Yılmaz Öztürk e aittir. Proje alanın tapusu ekler kısmında verilmiştir (Bkz. Ek-2). Söz konusu proje alanına ait tapuda tevhit işlemi yapılmış olup işlemden önce ayrı ayrı 832 ve 833 parseller olarak kurum görüşleri alınmıştır. Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden 832 parsel ile ilgili olarak tarih ve sayılı tarih ve sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamı dışında olduğuna dair görüş yazısı alınmıştır. Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden 833 parsel ile ilgili olarak tarih ve 74 sayılı tarih ve sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamı dışında olduğuna dair görüş yazısı alınmıştır. Planlanan proje IPARD kapsamında yer aldığından dolayı adet piliç/periyot için dosya hazırlanmıştır. Proje kapasitesi itibariyle, 3 Ekim 2013 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği nin Ek II Seçme-eleme kriterleri uygulanacak projeler listesinin, Hayvan Yetiştirme Tesisleri alt başlıklı 32.ç Kanatlı üretim tesisleri [(Bir üretim periyodunda adet ve üzeri tavuk (civciv, piliç ve benzeri) veya eşdeğer diğer kanatlılar) (1 adet hindi=7 adet tavuk)] kapsamında kalmaktadır. İnsanların sağlıklı yaşamalarının yolu, sağlıklı beslenmeden geçmektedir. Beslenme fiziksel olarak doyumun yanı sıra, yaşam için gerekli olan besin maddelerinin dengeli tüketilmesini kapsar. Bu çerçevede dünya genelinde nicel açlıktan söz edilmese de hayvansal protein yönünden açlık sorunu vardır. Hayvansal protein ihtiyacının karşılanmasında, hayvansal üretim dalları içinde tavukçuluk önemli bir yer tutmaktadır. Bu olgu, tavuk yetiştiriciliğinin ve tavukçuluk ürünlerinin özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Planlanan tesiste üretim, yer tavukçuluğu şeklinde yapılacaktır. Tesisin ömrü, tesisin işletmesi süresince ileriki aşamalarda yapılacak olan yenileme çalışmaları, tesis çevresindeki yerleşimin artması ve kalkınması göz önünde bulundurulduğunda 50 yıl olarak tahmin edilmektedir. Yılmaz Öztürk tarafından işletilmesi planlanan Etlik Piliç Yetiştirme Tesisine ait koordinatlar aşağıdaki tablolarda verilmiştir. 3

10 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tablo 1: Proje Alanının Koordinatları Koor. Sırası : Sağa, Yukarı Datum : ED-50 Türü : UTM D.O.M. : 35 Zone : 27 Ölçek Fak.: 6 derecelik : : : : : : : : Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : WGS84 Türü : COĞRAFİK D.O.M. : - Zone : - Ölçek Fak. : : : : : : : : : Toplam Alan: m 2 Projede 2 adet kümes, 1 adet idari bina, 1 adet su deposu, 1 adet sızdırmaz fosseptik, 1 adet ölü imha çukuru ve 1 adet jeneratör yeri bulunacak olup tesise ait vaziyet planı ekte verilmiştir.(bkz.ek-5). Tablo 2: Projede Yer Alacak Yapılar Adet Türü Alanı 1 Kümes 1.282,573 m 2 1 Kümes 1.282,43 m 2 1 İdari Bina 79 m 2 1 Fosseptik 6 m 2 1 Ölü İmha Çukuru 14 m 2 1 Bakıcı Evi 71 m 2 1 Gübre Deposu 48 m 2 1 Su Deposu 8 m 2 1 Jeneratör 8 m 2 TOPLAM 2.799,003 m 2 Yılmaz ÖZTÜRK tarafından işletilmesi planlanan proje alanına en yakın yerleşim yeri 780 m. kuzeybatısında yer alan Adaköy Mahallesidir. Proje alanının m. güneybatısında Taşköprü Mahallesi, m. kuzeydoğusunda Kosova Mahallesi bulunmaktadır. Tesisin yakınında bulunan yerleşim yerleri ve nüfusları Tablo 3 te verilmiştir. Tablo 3: Proje Alanının Yakınında Bulunan Yerleşim Yeri, Tesise Göre Konumu ve Nüfusu Yerleşim Yeri Adı Uzaklığı (m) Yönü Nüfusu (kişi) Adaköy Mahallesi 780 Kuzeybatı 485 Taşköprü Mahallesi Güneybatı 759 Kosova Kuzeydoğu 340 4

11 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Şekil 1: Proje Alanına En Yakın Yerleşim Yerleri Uydu Görüntüsü Proje Alanının Bursa İli ndeki yerini gösteren Yer Buldurur Haritası ekler kısmında verilmektedir (Bkz. Ek-6) Proje alanı ile ilgili olarak MÜLGA İl Özel İdaresi Başkanlığından alınan Tarih ve 9180 sayılı görüş yazısında proje alanının Bursa 2020 yılı 1/ Ölçekli İl Çevre Düzeni Planında Tarımsal Niteliği Korunacak Alan içerisinde kaldığı bilgisi verilmiştir. Proje kapsamında tesis çalışmalarında Çevre Düzeni Plan Hükümleri ve Uygulama Kararlarına uyulacaktır (Bkz. Ek-8). Tevhit işlemi öncesi 832 numaralı parsel ile ilgili olarak İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden alınan tarih ve sayılı görüş yazısında sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu, buna bağlı Uygulama Yönetmeliği, Tarım Arazisinin Korunması ve Değerlendirilmesi Teknik Talimatı ve diğer mevzuatımız hükümleri ölçeğinde konunun değerlendirilmesi neticesinde; etüt alanı, Tarım Arazisinin Korunması ve Değerlendirilmesi Teknik Talimatının Madde 10.5 (ç) bendi olan Hayvansal Üretim İşletmeleri/Tesisleri başlığı içerisinde yer almaktadır. Söz konusu Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Adaköy Köyü sınırları içerisinde Bursa Uluabat AT ve TİGH Projesi başlamış ve devam etmektedir. Yılmaz Öztürk e ait Tarla vasıflı ekili bulunmayan parselde Etlik Piliç Tesisi yapmak üzere bina yapılacağından oluşturulacak tesisin yapımı ve işletimi esnasında çevre tarım arazilerine zarar verilememesi projesine ve taahhütnamesine bağlı kalınması, toplulaştırma şartlarını kabul etmesi kaydıyla; 5 pafta, 832 parselin m 2 lik alanın Etlik Piliç Tesisi olarak m 2 lik kısmının Tarım Dışı Amaçlarda kullanılması konusunda bir sakınca bulunmamaktadır. denilmektedir. Alınan kurum görüşüne uygun çalışılacaktır (Bkz. Ek-16). Tevhit işlemi öncesi 833 numaralı parsel ile ilgili olarak İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden alınan tarih ve sayılı görüş yazısında..833 numaralı tarla vasıflı tavuk yetiştirme tesisi talep edilen parselde atıkların ilgili yönetmelikler uygun olarak bertaraf edilmesi, Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkındaki Yönetmelik ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması, tavukçuluk yapmak 5

12 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ üzere bina yapılacağından, oluşturulacak tesisin yapımı ve işletimi esnasında çevre tarım arazilerine zarar verilememesi, projesine ve taahhütnamesine bağlı kalınması, toplulaştırma şartlarını kabul etmesi kaydıyla; 833 sayılı bahse konu parselin mimari projesinde belirtilen m 2 lik alanın Tavuk Yetiştirme Tesisi olarak tarım dışı amaçlarla kullanılmasında bir sakınca bulunmadığı ancak tavuk kümesi yapılmak istenen 833 numaralı bahse konu parsel için Bursa İli 2020 yılı 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı hüküm ve yasaklarına uyulması gerekmekte verilen iznin hiçbir şekilde ruhsat, plan veya yapı kullanım izni gibi değerlendirilmeyeceğinin talepliye bildirilmesi hususunda bilgi ve gereğini arz ederim. denilmektedir. Alınan kurum görüşüne uyulacaktır. Proje alanı çevresindeki tarım arazilerine zarar verilmeyecektir. Proje ile ilgili olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdülüğü nden alınan tarih ve sayılı görüş yazısında.. Yapılan inceleme neticesinde bahse konu yerin herhangi bir projemiz içerisinde yer almadığı belirlenmiştir. Faaliyet esnasında ölü tavuk ve gübre için sızdırmaz depolar yapılarak zemin ile temasın önlenmesi, ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilmesi, gerek çalışan personel, gerekse işletme kaynaklı her türlü katı ve sıvı atıktan dolayı yüzey ve yeraltısuyu kirlenmesini önleyici tüm tedbirlerin işletmeci tarafından alınması, Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması kaydıyla, konunun Bursa 2020 yılı 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılmasında İdaremiz açısından sakınca bulunmamaktadır. denilmektedir. Alınan kurum görüşüne uyulacaktır (Bkz. Ek-16). Yılmaz ÖZTÜRK tarafından işletilecek olan Etlik Piliç Yetiştirme tesisinin kapasitesinin adet/periyot olması planlanmaktadır. Broiler piliçlerin yer ihtiyacı hesaplanırken, piliçlerin gelişmesini yavaşlatmayacak ve ölüm oranı artırmayacak şekilde planlanması gerekmektedir. En uygun yetiştirme alanı adet piliç/m 2 kapasite olması uygundur ( Proje kapsamında 2 adet kümeste yetiştirilecek broiler piliç sayısı adet piliç/periyot olacaktır. Projenin toplam kapasitesi adet piliç/üretim periyodu olarak hesaplanmış ve (MÜLGA) Tarım Bakanlığı nın Etlik (Broiler) Piliç Yetiştirme Kılavuzu nda yer alan adet piliç/m 2 aralığına uygun olduğu görülmektedir ( Yılmaz ÖZTÜRK tarafından işletilmesi planlanan Broiler Piliç Yetiştirme Tesisi ne ait iş akım şeması aşağıda Şekil 1 de verilmiştir. 6

13 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Altlığın Temizlenmesi ve Alandan Uzaklaştırılması K.A. S.A. Su İle Ön Yıkama ve Dezenfeksiyon S.A. Altlık Temini ve Serilmesi Kümeslerde Kullanılan Ekipmanların Bakımı ve Yerleştirilmesi Kümeslerde İstenilen Isı, Işık, Nem ve Havalandırma Ayarlarının Yapılması Broiler Civcivlerin Kümese Kabulü G Broiler Civcivlerin Büyütme Bölmelerine Yerleştirilmesi G ND+ IB Aşısının Sprey Olarak Yapılması (1.Gün) G E K.A. S.A. IBD-L Aşısının Enjeksiyon Olarak Yapılması G E K.A. S.A. Büyütme Bölmelerinin Açılması (7.Gün) G E K.A. S.A. G E : Gürültü : Emisyon ND+IB Aşısının İçme Suyuna Yapılması (10.Gün) G E K.A. S.A. K.A. : Katı Atık ND Aşısının İçme Suyuna Yapılması (21.Gün) G E K.A. S.A. S.A. Broiler Piliçlerin Kesimhaneye : Sıvı Atık Sevk Edilmesi (42-45.Günler) G E K.A. S.A. Şekil 2: İş Akım Şeması 7

14 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Projede yılda 6 dönem üretim yapılması planlanmaktadır. Broiler piliçlerin yenileri ile değişme periyodu gündür. Projenin yıkamalı temizlik işlemi; üretim dönemi sonunda 2 hafta sürecek olup, yılda toplam 6 kez temizlik işlemi yapılacaktır. Projede üretime başlamadan önce kümesler basınçlı su ile yıkandıktan sonra dezenfeksiyon işlemi yapılacaktır. Broiler civcivlerinin kümese gelmeden 1 hafta önce temizlik işlemleri tamamlanacaktır. Temizlik işleminden sonra kümes içerisine kuş, fare gibi canlıların girmesini önlemek amacıyla kümesler kapalı tutulacaktır. Broiler civcivler kümeslere gelmeden 24 saat öncesinde ortam sıcaklığı ayarlanacaktır. Broiler piliçlerin yaşayacağı alanın tabanı betonarme malzemeden yapılmış sızdırmaz nitelikte zemin olacaktır. Bu zemin üzerine önce 0,1 cm toz kireç serpildikten sonra üzerine 4 cm iri ve reçinesiz talaş serilecektir. Broiler piliçlerin değişimi döneminde, kümeslerin altlarında biriken katı ve sıvı atıklar ile birlikte serilen talaş da alınacaktır. Talaşın içinde yabancı maddeler (naylon kırpıntısı, tel parçası, taş vs.) olmamasına dikkat edilmelidir. Altlık hafif olmalı ve nem oranı % 20 civarında olmalıdır. Her üretim döneminde bu işlem tekrarlanacaktır. Broiler piliçler tesise sertifikalı damızlık işletmeleri kuluçkahanelerinden temin edilecektir. Civcivleri tesise getiren araç tesise girerken dezenfekte edilecektir. Tesise getirilen civcivler öncelikle perdeler ile bölünmüş olan kümeslere ve ısıtıcıların yanına yavaş yavaş bırakılacaktır. Kümeste bulunan perdeler, zaman geçtikçe kaldırılarak broiler piliçleri yetiştirmek için ihtiyaç duyulan sağlıklı yaşama alanı sağlanmış olacaktır. Broiler piliçlerin enerji ihtiyacı fazladır. Civciv kümese alınır alınmaz ilk 3 saatte % 8,5-10 luk şekerli su verilir. İçme sularına uygun vitaminler katılacaktır. Piliçlere verilecek olan suyun içerisinde hastalıklara neden olabilecek bakteri ve mikropların olmaması önem taşımaktadır. Projede su otomatik suluklar vasıtasıyla verilecektir. Söz konusu suluklar hayvanların ulaşabileceği mesafede tavandan asılı halde yer alacaktır. Ayrıca su ile birlikte çeşitli ilaçlar ve vitaminler verilecektir. Her kümeste broiler piliçlerin günlük yem ihtiyaçlarının karşılanması için hazırlıkların yapıldığı bölümler bulunacaktır. Broiler piliçler, kısa zamanda büyümelerini sağlamak için her dönemde farklı niteliklere sahip yem tüketirler. Projede kullanılacak olan yemler, hazır yem fabrikalarından satın alınacaktır. Satın alınacak olan yemler, broiler piliçlerin enerji ve protein ihtiyaçları karşılayacak özellikte olacaktır. Kümeslerde yemleme işlemi otomatik yem sistemi ile sağlanacaktır. Projede, kümes ısısını, havalandırmasını, yemlenmesini, sulanmasını ve ışık düzenini sağlayan ekipman ve elektronik panolar bulunacaktır. Tavukların ter bezi yoktur ve vücuttaki su; idrar ve solunum yoluyla atılır. Onun için kümesin nemi artar, havası bozulur. Bu nedenle kümeslerde nem oranına dikkat edilecek ve koku oluşması engellenecektir. Havalandırma, kümes sıcaklığını bozmayacak şekilde 8

15 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ dikkatlice yapılacaktır. Havalandırma sırasında piliçler üzerinde hava cereyanı olmamasına dikkat edilecektir. Kümeslerde sürekli devir daim yapan soğutucu pet bulunacaktır. Açılabilen dış pencerelerin tamamı sinek, haşere ve kemiricilerin içeri girmesini engelleyecek şekilde pencere teli ile kapanacaktır. Sinek, haşere, kemirici ve diğer zararlılara karşı bir program dahilinde periyodik olarak mücadele yapılacaktır. Hayvanların bakımı, beslenmesi, ilaçlanması, ölümü, hastalığı ile ilgili hususlarda Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili yönetmeliklerine göre işlem yapılacaktır. Kümeslerde kullanılacak havalandırma sistemiyle, kümes içerisindeki nem ve koku dışarıya çıkacaktır. Kokuyu minimize etmek için; otomatik fan ve pedlerin bir arada kullanıldığı otomatik havalandırma sistemi kullanılacaktır. Kümeslerde havalandırma, ısı ve neme duyarlı sensörler vasıtasıyla çalışacak tam otomatik fanlar ile sağlanacaktır. Kümes dışına salınacak hava davlumbazlar ile toplanarak fanlardan koku ve gazların direk atmosfere çıkışı engellenecektir. Havalandırma fanlarının egzozlarına koku giderici su perdesi yapılacaktır. Hava atmosfere verilmeden önce su perdelerine çarpacak ve içindeki koku veren maddeler su fazına alınacaktır. Oluşan atıksu fosseptiğe aktarılacaktır. Kümes içerisindeki havalandırma sistemi hakim rüzgar yönü dikkate alınarak konumlandırılacaktır. Tesisin işletilmesi aşamasında, koku önleyici olarak kullanılacak sistemde toplam 2 m 3 su kullanılacağı öngörülmektedir. Kullanılacak bu su sürekli devri daim ettirilecektir. Ancak kullanılacak suyun günlük olarak buharlaşması sonucu %10 oranında azalan kısmı sürekli takviye edilecektir. Takviye edilecek su miktarı günlük 0,2 m 3 civarında olacaktır. Tam Otomatik Havalandırma Ve Soğutma Sistemi: Kapalı sistem ve 'in üzerinde kapasitedeki kümeslerde mutlaka kullanılması gereken bir sistemdir. Kümeslerde homojen havalandırma, soğutma ve nem kontrolü sağlar. Kümes içindeki ısıyı kontrol ederken, aynı zamanda hayvanların minimum ve maksimum hava ihtiyacını karşılar. Tam otomatik havalandırma sisteminin en büyük özelliği kümes içi tüm hava hareketlerinin kontrolünün PLC (Bilgisayarlı Sistem) tarafından gerçekleştirilmesidir. PLC sistemi; kümesin sağ ön, sağ arka, sol ön, sol arka ve ortasının ayrı ayrı sıcaklıklarını gösterir. Kümes içi nem oranını verir ve kontrol eder. Kümes kapasitesine göre yerleştirilen fanların kademeli olarak çalıştırılmasını ve durmasını kontrol eder. (maksimum minimum havalandırma) Kümes kapasitesine göre yerleştirilen soğutma petlerinin devreye girip çıkmasını kontrol eder. Kümes içi soğutma petleri önündeki flap ve damperlerin (üst ve alt kapak) açılma ve kapanma oranlarını belirler. Sistem ile ilgili bir arıza, elektrik kesilmesi ve kümes içindeki maksimum ve minimum sıcaklık değerlerine ulaşılması durumunda alarmı devreye sokar ve alarma neden olan arıza PLC' nin ekranında okunarak en kısa sürede giderilir. Sistem manüel olarak da kullanılabilir. Enerji tasarrufu sağlanmış olur. 9

16 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tam otomatik havalandırma sistemi, insan hatalarını ortadan kaldırır ve 24 saat boyunca kümes içi havalandırma ve soğutmada istenilen değerler konulur. Su indirgeme sistemi (Koku Giderme Sistemi): Kümeslerde bulunan havalandırma fanlarının önüne davlumbaz takılarak gazların alıcı ortama salınımı önlenecektir. Fanlar ve davlumbaz sistemi vasıtasıyla kümes dışına atılacak olan gazlar toplanacak ve fandan çıkan gazlar davlumbazda bulunan basınçlı su püskürtme sistemiyle spreyleme yapılarak tüm toz ve partiküllerden arıtılacaktır. Bu sayede çıkması muhtemel kötü kokulu gazların da partiküllerle beraber çökmesi sağlanarak gaz salınımının önüne geçilmiş olunacaktır. Gazlar su ile beraber borularla bir depoda toplanacaktır. Su yerleştirilecek olan pompa vasıtasıyla sürekli devir daim olarak kullanılacaktır. Bu sistemde her bir kümes için 1 m 3 su kullanılacaktır. Depoda bulunan ve kullanılmış olan su işlevini kaybetmeye başladığı sırada sızdırmasız fosseptiğe verilecektir. Spreyleme sistemi fanlardan komut alacak olup fanların çalışmaya başlamasıyla devreye girecektir. Projede, yetiştirilen broiler piliçler kesim süresine ve ağırlığına ulaştıklarında kesimhaneye sevki yapılacaktır. Yetiştirme dönemi sonunda sevkiyatı yapılacak olan broiler piliçler 1,8 kg ile 2,2 kg canlı ağırlığa ulaşmış olacaklardır. Kesimhaneye gönderilecek olan broiler piliçlere yem verilmesi 12 saat, su verilmesi 2 saat önceden kesilecektir. Kesime gönderilecek olan broiler piliçleri panik yapmasını engelleyecek şartlar sağlanarak kümeslerden alınarak özel kasalı araçlara yüklenecektir. Üretim döneminde ölen piliçler tesis içerisinde yönetmeliklere uygun olarak oluşturulan imha çukuruna atılarak kireçle dezenfekte yapılacak ve üzerleri kapatılacaktır. Böylece ölü hayvanlardan herhangi bir hastalık geçmesi engellenecektir. Ölü imha çukurunun dolması durumunda üzeri toprakla kapatılacak ve üstüne beton dökülerek çevreye zarar vermesi ve hastalık yayması önlenecek ve aynı özelliklerde yeni çukur açılacaktır. Tesis işletilmesi veteriner hekim kontrolünde gerçekleşecektir. Yapılması planlanan projede tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5996 numaralı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu na uyulacaktır. Projede oluşacak personelden, üretimden kaynaklı atık sular tesis içerisinde yapılacak olan iki gözlü sızdırmaz nitelikli fosseptik çukurunda biriktirilecektir. Sızdırmaz fosseptikte biriktirilecek olup (Bkz-Ek-8), fosseptiğin dolması halinde Mustafakemalpaşa Belediyesi tarafından düzenli olarak bertaraf edilecektir. Üretim sırasında kümeslerin ısısının ayarlanmasında 2 adet yakma sistemi kullanılacaktır. Projede ısınma amacıyla 2 adet 350 kw gücünde katı yakıt yakan sistem kullanılması planlanmaktadır. Bu kazanlarda yakıt olarak Bursa MÇK kararlarına uygun özelliklerine sahip taş kömürü kullanılacaktır. 10

17 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ 1.c. Doğal Kaynak Kullanımı ( Arazi Kullanımı, Su Kullanımı, Enerji Kullanımı vb.) 1.c.1. Arazi Kullanımı Yılmaz Öztürk tarafından Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Ada Mahallesi, Köklük Mevkii adresinde kayıtlı 5 pafta, 2170 parsel numarasında kayıtlı toplam m 2 yüzölçümlü alan içerisinde toplam 2.799,003 m 2 kapalı alanda Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi işletilmesi planlanmaktadır. Planlanan faaliyet alanın tapusu Yılmaz ÖZTÜRK e aittir (Bkz. Ek-2). Yılmaz ÖZTÜRK tarafından işletilmesi planlanan proje alanına en yakın yerleşim yeri Adaköy Mahallesidir. Proje alanının m. kuzeybatısında İncilipınar Mahallesi, m. güneydoğusunda Aliseydi Mahallesi bulunmaktadır. Tesise ait yer bulduru haritası ekler kısmında verilmektedir(bkz. Ek-6). Proje alanı çevresindeki tarım arazilerine zarar verilmeyecektir. Tesis alanını gösteren Topografik Harita ekler kısmında verilmiştir (Bkz. Ek-7). Proje alanı ile ilgili olarak MÜLGA İl Özel İdaresi Başkanlığından alınan Tarih ve 9180 sayılı görüş yazısında proje alanının Bursa 2020 yılı 1/ Ölçekli İl Çevre Düzeni Planında Tarımsal Niteliği Korunacak Alan içerisinde kaldığı bilgisi verilmiştir. Proje kapsamında tesis çalışmalarında Çevre Düzeni Plan Hükümleri ve Uygulama Kararlarına uyulacaktır (Bkz. Ek-8). 1.c.2. Su Kullanımı Proje alanında kullanılacak önemli doğal kaynaklarımızdan olan su; inşaat aşamasında ve işletme aşamasında kullanılacaktır. -İnşaat Aşamasında; Bu aşamada su, personelin günlük içme ve kullanma suyu ihtiyacının giderilmesinde, nakliye sırasında kullanılacak olan toprak yollardaki toz oluşumunun indirgenmesinde ve inşaat aşamasında kullanılacaktır. Tesis arazisinin hazırlanması 60 gün, inşaat faaliyeti 60 gün olmak üzere toplam 120 gün çalışma süresi planlanmaktadır. Personelin günlük içme suyu, piyasada faaliyet göstermekte olan ticari dolumpaketleme firmalarından, kullanma suyu ise yer altı kuyu suyundan temin edilecektir. İnşaat aşamasında 10 personelin çalışması planlanmaktadır. Evsel amaçlı günlük su tüketimi kişi başına 150 lt./kişi.gün (Muslu, Y., 1994, Atıksuların Arıtılması, İTÜ, İSTANBUL) kabul edildiğinde; Q evsel = 10 kişi x 150 lt./kişi.gün = lt/gün = 1,5 m 3 /gün evsel nitelikli su ihtiyacı söz konusudur. Projenin inşaat aşaması süresi baz alındığında; Q evsel = 1,5 m 3 /gün x 120 gün = 180 m 3 su kullanımı olacaktır. 11

18 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ İnşaat esnasında alanın tozmasının önlenmesi amacıyla belirli aralıklarla arasözle sulama yapılacaktır. Tozlanmanın engellenmesi amacıyla yapılacak spreyleme işlemi için gereken su miktarı 1,5 lt./m 2 alınarak hesaplanmıştır (Muslu, Y., 1994, Atıksuların Arıtılması, İTÜ, İstanbul). Yapılacak olan inşaat faaliyeti 2.799,003 m 2 alanda gerçekleşeceği için tüm inşaat alanının spreyleme çalışması için; Q sprey = 2.799,003 m 2 x 1,5 lt./m 2 4,2 m 3 /gün suya ihtiyaç vardır. Projenin inşaat aşaması süresi baz alındığında; Q sprey = 4,2 m 3 /gün x 120 gün = 504 m 3 su kullanımı olacaktır. Proje alanında yapılacak olan yapılar için hazır beton kullanılacaktır. Dökümü tamamlanan taze betonun su içeriği, çimentonun hidratasyonunu tamamlayabilmesi için yeterlidir. Ancak dökümün hemen arkasından başlamak üzere betonun yeterli dayanım ve dayanıklılığa erişinceye kadar geçen sürede gerekli olan nem ve sıcaklık durumlarını; değişik olumsuz etkilere karşı korumak gerekir. Betonun dayanım ve dayanıklılık özelliklerinin zamanla ve yüksek performansla sağlanması için gereken nem ve sıcaklık koşullarının oluşturulması yöntemlerine bakım ( kür ) işlemi yapılacaktır. Bakım işlemine, su kaybını (kurumayı) önlemek için beton dökümünün hemen arkasından başlanacak ve günlük basınç dayanımının oluştuğu güne kadar kesintisiz sürdürülecektir. Bu amaçla kür için sulama yöntemi uygulanacak olup söz konusu betonların sulama işlemleri için 40 m 3 /gün suya ihtiyaç duyulacağı öngörülmektedir. Projede inşaat aşaması süresi baz alındığında; Q beton = 40 m 3 /gün x 60 gün = m 3 su kullanımı olacaktır. Projede inşaat aşamasında kullanılacak su miktarı; Q toplam = 180 m m m 3 = m 3 su tüketimi olacaktır. Projede söz konusu kullanma suyu, proje sahasında açılacak olan 1 adet sondaj kuyusundan temin edilecektir. Söz konusu kuyu için DSİ den Yeraltı Suyu Arama ve Kullanma İzin Belgesi alınacaktır tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun da belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacaktır. Tablo 4: Projenin İnşaatı Aşamasında Kullanılacak Su Miktarı Günlük Miktar Dönemlik Miktar Nereden Temin Edileceği Personelin Su İhtiyacı 1,5 m m 3 Satın Alınarak Tozlanmayı Önlemek Amaçlı Su İhtiyacı 4,2 m m 3 Yer altı Kullanma Suyu İnşaat İçin Su İhtiyacı 40 m m 3 Yer altı Kullanma Suyu TOPLAM 45,7 m m 3-12

19 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ -İşletme Aşamasında; Bu aşamada gerekli olan su ise, personelin günlük içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanmasında, kümeslerin temizlik işleri ve etlik piliçlerin içme suyu ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılacaktır. Evsel Amaçlı Su Kullanımı: Personelin günlük içme suyu, piyasada faaliyet göstermekte olan ticari dolumpaketleme firmalarından, kullanma suyu ise tesis alanı içerisinde açılacak olan 1 adet sondaj kuyusundan temin edilecektir. Söz konusu kuyu ile ilgili DSİ 1.Bölge Müdürlüğü nden Yeraltı Suyu Arama ve Kullanma İzin Belgesi alınacaktır ve tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun da belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacaktır. Tesis işletme aşamasında 2 personelin çalışması planlanmaktadır. Evsel amaçlı günlük su tüketimi kişi başına 150 lt./kişi.gün (Muslu, Y. 1994, Atıksuların Arıtılması, İTÜ, İSTANBUL) kabul edildiğinde; Q evsel = 2 kişi x 150 lt./kişi.gün = 300 lt/gün = 0,3 m 3 /gün Evsel nitelikli su ihtiyacı söz konusudur. Üretim Aşamasında Su Kullanımı; Yılmaz ÖZTÜRK tarafından işletilecek olan Etlik Piliç Yetiştirme tesisinin kapasitesinin adet piliç/periyot olması planlanmaktadır. Etlik piliç başına su tüketiminin maksimum 0,265 lt/gün ( Tavukçuluk Enstitüsü, 2007, Ankara) olacağı öngörüldüğünde günlük su ihtiyacı; Araştırma Planlanan Kapasite Q Piliç = adet x 0,265 lt/gün = lt/gün Q Piliç = 9,275 m 3 / gün su ihtiyacı söz konusudur. Tesisin işletme süresi baz alındığında; Q Piliç = 9,275 m 3 / gün x 365 gün/yıl =3.385,375 m 3 /yıl hesaplanmıştır. Temizlik işlemleri sulukların, kümeslerin, alet ve ekipmanların ve yer zemin temizliği işlemlerini kapsamaktadır. İşletme aşamasında kümes temizlik işleri için ihtiyaç duyulacak su miktarı; birim alan başına düşen temizlik suyu miktarının 1,5 lt (Öztürk İ, Atıksu Arıtımının Esasları) olduğu varsayımına dayanarak aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Q Temizlik =1,5 lt/m 2 x 2.799,003 m 2 (temizlik alanı) = lt 13

20 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Q Temizlik = 4,2 m 3 /gün hesaplanmıştır. Tesisin işletme sürecinde kullanılacak su miktarı; Q toplam= Q evsel + Q Piliç + Q temizlik Q toplam = 0,3 m 3 /gün + 9,275 m 3 /gün + 4,2 m 3 /gün = 13,775 m 3 /gün su tüketimi olacaktır. Tesisin işletme sürecinde kullanılacak yıllık su miktarı; Q Toplam Günlük = 13,775 m 3 /gün Q Toplam Yıllık = 13,775 m 3 /gün x 365 gün/yıl = 5.027,8 m 3 / yıl Tablo 5: Projenin İşletme Sürecinde Kullanılacak Su Miktarı İçme Ve Kullanma Amaçlı Suyun Hangi Ünitelerde Kullanılacağı Günlük miktar Yıllık miktar Nereden temin edileceği Evsel Nitelikli Su İhtiyacı 0,3 m 3 109,5 m 3 Satın Alınacak Tavuklar İçin Gerekli Su Miktarı 9,275 m ,375 m 3 Kuyu Temizlik İşlemleri için Kullanılacak Su Miktarı 4,2 m m 3 Kuyu TOPLAM 13,775 m ,8 m 3 Tesisteki Etlik Piliçlerin kullanacağı su kalitesi aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 6: Kanatlı Hayvanlarda İçme Suyu Kalitesi Özellikler Optimum Maksimum Seviye Seviye Notlar Bakteri Total Bakteri 0/ml 100 ml 0 ml olması arzu edilir Koliform Baktari 0/ml 50 ml 0 ml olması arzu edilir Nitrojen Bileşikleri Nitrat 10ml/lt 25 mg/lt 3-20 mg/lt düzeyleri performansı etkiler Nitrit 0,4 mg/lt 4 mg/lt - Asitlik ve Sertlik ph 6,8-7,5-6 dan az olması arzu edilmez 6,3 ün üstündeki düzeyler performans düşürülebilir. Total Sertlik dan az sertlikteki düzeyler yumuşaktır 180 nin üzerindekiler çok serttir Doğal Var olan Kimyasallar Doğal Var olan Kimyasallar Kalsiyum 60 mg/lt - - Klor 14 mg/lt 250 mg/lt Eğer sodyum düzeyi 50 mg/lt den yüksek ise 4 mg/lt kadar düşük düzeyler zararlı olabilir Bakır 0,002 mg/lt 0,6 mg/lt Yüksek düzeyler acı bir tat oluşturur Demir 0,2 mg/lt 0,3 mg/lt Yüksek düzeylerde kötü bir koku ve acı bir tat oluşturur Kaynak: Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü,2007, Ankara 14

21 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ 1.c.3 Enerji Kullanımı Faaliyet yapılması planlanan üretim aşamasında kullanılacak makinelerin enerji ihtiyaçları elektrik enerjisinden karşılanacaktır. Tesiste elektrik kesilmesi durumunda kullanılan 1 adet 200kW jeneratörden faydalanılması planlanmaktadır. Üretim sırasında kümeslerin ısısının ayarlanmasında ve idari binanın ısıtılmasında toplamda 3 adet yakma sistemi kullanılacaktır. Bu kazanlarda yakıt olarak Bursa İMÇK kararlarına uygun özelliklere sahip taş kömürü kullanılacaktır. Söz konusu ısınma amaçlı kullanımda kullanılan kazanların her biri 350 kw lık olmak üzere üç adet için toplam 1050 kw lık anma ısıl gücüne sahip olacaktır. Kullanılan kömürün alt ısıl değeri kcal/kg olup yılda yaklaşık 20 ton taş kömürü tüketilmesi planlanmaktadır. 1.ç. Atık Üretim Miktarı (Katı, Biyolojik Özellikleri 1.ç.1. Sıvı Atık Üretimi -İnşaat Aşamasında; Sıvı, Gaz vb.) ve Atıkların Kimyasal, Fiziksel ve Arazi hazırlık ve inşaat aşamasında 10 personelin çalışması planlanmıştır. Personelin kullanacağı suyun tamamının atık suya dönüştüğü varsayımıyla içme ve kullanma amaçlı kullanılan sudan kaynaklı evsel nitelikli atık su miktarı maksimum 1,5 m 3 / gün olacaktır. Projede arazi hazırlık ve inşaat aşaması süresi baz alındığında; Q evsel = 1,5 m 3 /gün x 120 gün = 180 m 3 atık su oluşacaktır. Projenin inşaat aşamasında, betonu ıslatmak amacıyla kullanılacak olan m 3 su kullanımından dolayı atık su oluşumu olmayacaktır. Proje alanlarında toz oluşumunun engellenmesi amacı kullanılacak olan toplamda 504 m 3 suyun büyük kısmı toprak tarafından emilecek kalan kısmı da mevsimsel etkilere bağlı olarak buharlaşacaktır. Dolayısıyla bu aşamadan kaynaklı olarak atık su oluşumu söz konusu değildir. Projenin inşaat aşamasında personelden kaynaklanacak evsel nitelikli atık sular, faaliyet sahasında yapılacak olan iki gözlü sızdırmaz nitelikli fosseptikte biriktirilecek olup (Bkz-Ek-9), fosseptiğin dolması halinde Mustafakemalpaşa Belediyesi tarafından düzenli olarak bertaraf edilecektir. -İşletme Aşamasında; Projenin işletilmesi sürecinde 2 kişinin çalışması planlanmaktadır. Evsel amaçlı günlük su tüketimi kişi başına 150 lt/kişi.gün (Muslu,Y, 1994, Atıksuların Arıtılması, İTÜ, İstanbul) kabul edildiğinde; 15

22 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Q Evsel = 2 kişi x150 lt/kişi.gün = 300 lt/gün = 0,3 m 3 /gün evsel nitelikli su ihtiyacı söz konusudur. Bu hesaplamaya göre çalışacak personelin kullanacağı suyun tamamının atık suya dönüştüğü varsayımıyla içme ve kullanma sudan kaynaklı evsel nitelikli atık su miktarı maksimum 0,3 m 3 /gün olacaktır. Tesisi işletmesi süresince yıllık oluşacak atıksu miktarı; Q Evsel = 0,3 m 3 /gün x 365 gün/yıl = 109,5 m 3 /yıl atık su oluşumu olacaktır. Etlik piliçlerin tüketeceği 3.385,375 m 3 /yıl suyun geri dönüşü olmayacağı için bu su kullanımından kaynaklı atıksu oluşmayacaktır. Sulukların temizliği ve üretimin sona ermesi döneminde kümeslerin temizliği için gerekli olan su yer altı kuyu suyundan temin edilecektir. Q Temizlik = m 3 /yıl su ihtiyacı olacaktır. Bu işlemler için kullanılacak suyun tamamının geri döneceği göz önüne alınırsa tamamı atıksu olacaktır. Tesisin işletme aşamasında oluşacak yıllık atıksu miktarı; Q Toplam Atıksu = Q Evsel +Q Temizlik Atıksu = 109,5 m 3 /yıl m 3 /yıl = 1.642,5 m 3 /yıl olacaktır. Tesisin işletme sürecinde personelden kaynaklanacak evsel nitelikli atıksular, faaliyet sahasında bulunan sızdırmaz nitelikli fosseptikte biriktirilecek olup, fosseptiğin dolması halinde Mustafakemalpaşa Belediyesi ile sözleşmeli vidanjörle çekilerek Belediye nin gösterdiği kanalizasyon sistemine deşarj edilecektir. Sızdırmaz fosseptik planı ekler kısmında verilmektedir (Bkz.Ek-9). Tesiste işletme aşamasında Tarih Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlarla İlgili Yönetmelik te belirtilen tüm hususlara uyulacaktır. Tesiste işletme sürecinde personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli atık suyun özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. 16

23 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tablo 7:Evsel Atıksu Kirlilik Parametreleri ve Tahmini Değerleri Parametre Değer AKM 200 ml/l BOİ 200 ml/l KOİ 500 ml/l Toplam Azot 40 ml/l Fosfor 10 ml/l Klorür 50 ml/l Alkalinite 100 ml/l Yağ-Gres 100 ml/l Kaynak: Çevre Mühendisliği Uygulamaları, TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, 2002 Proje kapsamında Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ne, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği ne ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacaktır. 1.ç.2. Katı Atık Üretimi -İnşaat Aşamasında; Projenin inşaat aşamasında çalışacak olan personel kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusu olacaktır. İnşaat aşamasında çalışan kişi sayısının 10 olduğu ve kişi başına oluşabilecek günlük evsel katı atık miktarı 1,34 kg/kişi.gün ( olarak kabul edildiği göz önünde bulundurularak, aşağıdaki gibi hesaplanabilir; Evsel atık miktarı = 10 kişi 1,34 kg / kişi. gün = 13,4 kg /gün dür. Evsel nitelikli katı atıklar Mustafakemalpaşa Belediyesi tarafından düzenli olarak bertaraf edilecektir. Proje kapsamında yapılacak temel kazıları sonucu oluşacak hafriyat miktarı: Kümeslerin temel kazısı hafriyat miktarı = 2.565,003 m 2 x 0,5 m = 1.282,5 m 3 İdari bina temel kazısı hafriyat miktarı = 79 m 2 x 0,5 m = 39,5 m 3 Fosseptik hafriyat miktarı = 6 m 2 x 3 m = 18 m 3 Ölü çukuru hafriyat miktarı = 14 m 2 x 3 m = 42 m 3 Su deposu hafriyat miktarı = 8 m 2 x 0,5 m = 4 m 3 Bakıcı evi hafriyat miktarı = 71 m 2 x 0,5m = 35,5 m 3 Jeneratör hafriyat miktarı = 8 m 2 x 0,5 m = 4 m 3 Gübre deposu hafriyat miktarı = 48 m 2 x 6 m = 288 m 3 Toplam hafriyat miktarı = 1.713,5 m 3 17

24 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Temel kazısı esnasında oluşacak hafriyatın çevre düzenlemesinde kullanılması planlanmaktadır. Kalan kısım olması halinde Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen ilgili tüm hususlara uyularak bertaraf ettirilecektir. -İşletme Aşamasında; Proje kapsamında çalışacak kişi sayısının 2 olacağı ve kişi başına oluşabilecek günlük evsel katı atık miktarı 1,34 kg/kişi.gün ( olarak kabul edildiğinde, aşağıdaki gibi hesaplanabilir; Evsel Atık Miktarı = 2 kişi x 1,34 kg/kişi.gün = 2,68 kg/gün dür. Bir Yıllık Üretim Süresince Oluşacak Evsel Atık Miktarı; Evsel Atık Miktarı = 2,8 kg/gün x 365 gün = 978,2 kg olacaktır. İşletme sürecinde yıllık olarak personelden kaynaklanacak evsel nitelikli 978,2 kg katı atık hijyenik ve ağzı kapalı bir şekilde toplanacak ve firmanın kendisine ait araçlarla Mustafakemalpaşa Belediyesi ne ait katı atık nakil istasyonuna aktarılacaktır. Tablo 8: Evsel Nitelikli Katı Atıklarda Bulunan Mikroorganizmalar Mikroorganizma Yaptığı hastalık çeşidi Yaşama süresi-gün Salmonella Tifüs Salmonellaparaty Paratifüs 100 Salmonellaentert. Gıda zehirlenmesi 180 Vibriocholerae Kolera 1 Ascarislumbricoides Bağırsak paraziti 120 Larva durumunda Portör Günlerce Kaynak: BAŞTÜRK.A. Prof. Dr YTÜ Müh. Fak. Çevre Müh. Bölümü Katı Atıklar Ders Notları,İstanbul) Tablo 9: Evsel Katı Atıkların Takribi Kompozisyonu Cinsi Yüzde Organik Madde % 42,97 Kağıt % 7,76 Plastik % 4,8 Naylon % 9,37 Tekstil % 5,36 Cam % 6,2 Metal % 5,8 Diğer %17,74 Kaynak : ISTAC Verileri Yılmaz Öztürk tarafından işletilecek olan Etlik Piliç Yetiştirme tesisinin kapasitesinin adet piliç/periyot olması planlanmaktadır. 18

25 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Proje kapsamında tesiste evsel nitelikli atıklar dışında üretimden kaynaklanan katı atık üretimi de söz konusu olacaktır. Bunlar gübre başta olmak üzere tesisin faaliyeti sonucu oluşacak katı atıklardır. Yem Tüketimi Etlik piliçlerin yem tüketimi 105 gr/gün (Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü,2007,Ankara) olacaktır. Tesisteki tavuk sayısı baz alındığında; Planlanan Kapasite Yem Miktarı = 105 gr/gün x adet piliç = gr/gün = kg/gün Yıllık Yem Miktarı = kg/gün x 365 gün = kg/yıl 1.341,4 ton/yıl Yemler kümes içerisine otomatik sistemle dağıtılacak olup, tesiste 1.341,4 ton/yıl yem tüketiminden kaynaklı atık oluşumu söz konusu olmayacaktır. İşletme aşamasında kümeslerde oluşacak günlük atık miktarı (bir tavuktan kaynaklanan atık miktarı TÜBİTAK ın Kümes ve Ahır Gübrelerinin Geri Kazanılması ve Bertarafı Projesi ne göre 0,03 kg/tavuk-gün olarak alınarak); Günlük Gübre Miktarı= 0,03 kg/tavuk-gün x adet tavuk = kg/gün (1,05 ton/gün) olarak hesaplanmıştır. Bu durumda bir dönemde (45 günlük üretim süreci boyunca) oluşacak olan altlık niteliğindeki gübre miktarının 47,25 ton olacağı öngörülmektedir. Kanatlı hayvanların gübre yoğunluğu 0,975 ton/m 3 ( olduğundan yıllık oluşacak gübre hacmi; 1 periyottaki gübre miktarı= 1,05 ton/gün x 45 = 47,25 ton 1 yıldaki periyot sayısı = 6 1 yıldaki gübre miktarı = 47,25 ton x 6 = 283,5 ton Gübrenin yoğunluğu = 0,975 ton/m 3 1 yıldaki gübre hacmi = 283,5 ton x 0,975 ton/m 3 = 276,4 m 3 Atık toz kireç miktarı = 0,001 m/dönem x 2.565,003 m 2 x 1,65 ton/m 3 Atık toz kireç miktarı = 4,23 ton/dönem = 4,23 ton/dönem x 6 dönem/yıl = 25,38 ton/yıl Atık toz kireç yoğunluğu= 1,65 ton/m 3 1 yıldaki toz kireç hacmi = 25,38 ton x 1,65 ton/m 3 = 41,87 m 3 Atık talaş miktarı = 0,04 m/dönem x 2.565,003 m 2 x 0,25 ton/m 3 Atık talaş miktarı = 25,65 ton/dönem = 25,65 ton/dönem x 6 dönem/yıl =153,9 ton/yıl Atık talaş yoğunluğu = 0,25 ton/m 3 1 yıldaki atık talaş miktarı = 153,9 ton x 0,25 ton/m 3 = 38,48 m 3 Piliçlerden kaynaklı, üretim periyodu sonunda çıkacak toplam katı atık hacmi; Piliçlerin Gübre Miktarı + Atık Toz Kireç Miktarı + Atık Talaş Miktarı şeklinde hesaplanır. Buna göre; 276,4 m 3 /yıl+ 41,87 m 3 /yıl + 38,48 m 3 /yıl= 356,75 m 3 /yıl atık meydana gelecektir. 19

26 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Gübre deposunun hacmi = 6 m x 6 m x 8 m= 288 m 3 olacak olup kümeslerden çıkacak atıklar yaklaşık 8 ay sonunda gübre deposundan anlaşmalı firma tarafından alınacaktır. Broiler piliçlerin dışkıları (gübreleri) üretim periyodu boyunca yetiştirme alanının tabanda bulunan ve betonarme malzemeden yapılmış sızdırmaz alanda birikecektir. Piliçlerden kaynaklanan katı atıklar gübre olarak üretim periyodu sonunda gübre deposuna aktarılacaktır. Tesisten oluşan gübreler özellik itibariyle tarımsal faaliyetlerde kullanılabilmektedir. Toplanan gübreler talepler doğrultusunda bölge halkına verilebilecektir. Proje sahası içerisinde gübre deposu dışında herhangi bir alanda gübre biriktirimi yapılmayacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İnsan Tüketimi Amacıyla Olmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Tesiste gübreler, her üretim periyodu sonunda kümeslerin içerisinden alınacaktır. Tesiste oluşacak gübreler tesis içerisinde kurulan gübre deposunda biriktirilecektir. Depolama alanında doğal olarak fermente olmamış ve nem içeriği olan gübre kesinlikle çiftçilere verilmeyecektir. Gübre deposunun üstü sundurma şeklinde örtülü olarak yağmurdan etkilenmeyecek şekilde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili yönetmeliklerine göre yapılacaktır ve bu yönetmeliklere uyulacaktır. Gübrelerin bertarafı ile ilgili olarak Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. ile sözleşme imzalanmış olup tesiste oluşan gübreler Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. ye ait biyogaz firmasında bertaraf edilecektir. Hayvanların bakımı, beslenmesi, ilaçlanması, ölümü, hastalığı ile ilgili hususlarda Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili yönetmeliklerine göre işlem yapılacaktır. İşletme esnasında ortalanma %2 ölüm oranı gerçekleşecektir ( Bir broiler piliç üretim periyodun sonunda ortalama ağırlığı 2,2 kg ulaşması öngörülmektedir ( adet piliç/periyot üretim kapasiteli bir projede; Atık miktarı = adet piliç / periyot x 2,2 kg / adet x %2 ( ölüm oranı) Atık miktarı = kg / periyot Atık miktarı = kg /periyot x 6 periyot / yıl Atık miktarı = kg / yıl 9,24 ton / yıl olarak hesaplanmaktadır. Üretim esnasında ölen broiler piliçler arazide açılacak olan imha çukuruna koyulacak ve kireçle dezenfekte edildikten sonra üstü kapatılacaktır. Böylece ölü hayvanlardan herhangi bir hastalık bulaşması engellenecektir. Ölü imha çukurunun dolması durumunda üzeri toprakla kapatılacak ve üstüne beton dökülerek çevreye zarar vermesi ve hastalık yayması önlenecek ve aynı özelliklerde yeni çukur açılacaktır.(bkz. Ek.7). Taş kömürünün yanması sonucu ortaya çıkan kül ayrı olarak depolanacak ve Belediye nin göstermiş olduğu atık depolama tesislerine ulaşımı sağlanacaktır. Proje kapsamında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi, bertarafı v.b. işlemler için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 20

27 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hususlara uyulacaktır. 1.ç.3 Emisyon Oluşumu -İnşaat Aşamasında; Projenin inşaat aşamasında; toprağın sıyrılması, yükleme-boşaltma ve nakliye işlemleri esnasında toz emisyonu oluşumu söz konusu olacaktır. Projede hafriyat miktarı az olacağından çalışacak araç sayısı da az olacaktır. Arazi hazırlama süresince yapılan hesaplamalara göre 1.791,5 m 3 hafriyat oluşması beklenmektedir. Proje alanı açığa çıkacak hafriyat parsel içerisinde eğimin rehabilitasyon çalışmalarında kullanılacaktır. Fazla olması halinde geriye kalan kısmı tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne uygun olarak bertarafı sağlanacaktır. Toprak yoğunluğunun 1,5 ton /m 3 olarak öngörüldüğünde; Hafriyat toprağı = 1.791,5 m 3 x 1,5 ton /m 3 = 2.687,25 ton toprak çıkacaktır. Faaliyet alanında toprağın sıyrılma ve düzenleme tamamlanacak olup; işlemi 90 gün içerisinde Günlük hafriyat miktarı: 2.687,25 ton / 90 gün = 30 ton/gün hafriyat toprağı açığa çıkacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğü giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği nde belirtilmiş olan emisyon faktörleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur. 21

28 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tablo 10: Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak Emisyon Faktörleri Kaynaklar Emisyon Faktörleri kg/ton Kontrolsüz Kontrollü Patlatma 0,080 - Sökme 0,025 0,0125 Yükleme 0,010 0,005 Nakliye (gidiş-dönüş toplam mesafesi) 0,7 0,35 Boşaltma 0,010 0,005 Depolama 5,8 2,9 Birincil Kırıcı 0,243 0,0243 İkincil Kırıcı 0,585 0,0585 Üçüncül Kırıcı 0,585 0,0585 Kaynak: tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ( Tablo 12.6: Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak Emisyon Faktörleri) Bitkisel toprağın araziden sökülmesi işlemde oluşacak toz emisyon; Kontrolsüz E 1 = Toprağın temizlenmesinde oluşacak toz emisyonu E 1 = 30 ton/gün x 0,025 kg/ton x 1/8 gün /h E 1 = 0,093 kg/h 1 kg/h Kontrollü E 1 = Toprağın temizlenmesinde oluşacak toz emisyonu E 1 = 30 ton/gün x 0,0125 kg/ton x 1/8 gün /h E 1 = 0,046 kg/h 1 kg/h Aynı günde kamyonların yükleme-boşaltması ve nakliyesinde de toz oluşumu söz konusudur. Yükleme-boşaltma işleminde emisyon faktörü 0,01 kg/ton alınmıştır (SKHKKY, Tablo 12.6). Bitkisel toprağın kamyonlara yüklenmesi ve boşaltılması işlemde oluşacak toz emisyon; Kontrolsüz E 2 = Toprağın yükleme boşaltması esnasında oluşacak olan toz emisyonu E 2 = 30 ton/gün x 0,01 kg/ton x 1/8 gün/h x 2 E 2 = 0,075 kg/h 1 kg/h Kontrollü E 2 = Toprağın yükleme boşaltması esnasında oluşacak olan toz emisyonu E 2 = 30 ton/gün x 0,005 kg/ton x 1/8 gün/h x 2 E 2 = 0,038 kg/h 1 kg/h 22

29 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Proje alanı içerisinde kat edilecek yol uzunluğu ortalama 100 m dir. Bitkisel toprağın kamyonlara taşınması süresince oluşacak toz emisyonunun emisyon faktörü; Kontrolsüz E 3 = Kamyonların, malzemeyi stabilize yolda nakletmesi sonucu oluşacak toz emisyonu E 3 = 0,7 kg/taşıt km. x 2 sefer/gün x 3 taşıt x 0,1 km/sefer x 1/8 gün/h x 2 E 3 = 0,105 kg/h < 1 kg/h Kontrollü E 3 = Kamyonların, malzemeyi stabilize yolda nakletmesi sonucu oluşacak toz emisyonu E 3 = 0,35 kg/taşıt km. x 2 sefer/gün x 3 taşıt x 0,1 km/sefer x 1/8 gün/h x 2 E 3 = 0,053 kg/h < 1 kg/h Arazi hazırlama işlemleri toplam 60 gün sürecek olup oluşacak toplam toz emisyonu; E t = Arazi hazırlama aşamasında oluşacak toplam toz emisyonu Kontrolsüz E t = E 1 +E 2+ E 3 E t = 0,093 kg/h + 0,075 kg/h + 0,105 kg/h E t = 0,273 kg/h < 1 kg/h [1kg/h = SKHKKY Ek 2 Tablo 2. 1 Kütlesel Debiler Baca dışındaki Yerlerden oluşacak toz emisyonu sınır değeri ] Kontrollü E t = E 1 +E 2+ E 3 E t = 0,046 kg/h + 0,038 kg/h + 0,053 kg/h E t = 0,137 kg/h < 1 kg/h [1kg/h = SKHKKY Ek 2 Tablo 2. 1 Kütlesel Debiler Baca dışındaki Yerlerden oluşacak toz emisyonu sınır değeri ] Bu hesaplamalarda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğü giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği Ek-2 Tablo 2.1. de verilen kütlesel debi (kg/saat) sınır değerleri dik kate alınmıştır. Söz konusu tabloda baca dışındaki yerlerden oluşacak toz emisyonu sınır değer 1 kg/h tir. Proje kapsamında yapılacak hafriyat işlemlerinden kaynaklanacak toz emisyon debisi 1 kg/h değerinin altında kalmaktadır. Bu nedenle faaliyet ile ilgili toz modellemesi yapılmamıştır. -İnşaat Aşaması; Proje inşası sırasında oluşabilecek toz miktarı hesaplarında, 2.799,003 m 2 lik bir inşaat sahası için yaklaşık 90 günlük bir dönem ve 8 saat çalışma süresi göz önünde 23

30 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ bulundurulmuştur. Ayrıca hesaplarda Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Teşkilatı (USEPA) emisyon faktörleri dikkate alınmış ve inşaat faaliyetlerinde birim alana düşen toz emisyon değeri 9,9 g/m²/gün olarak kabul edilmiştir. (Bu varsayım çapı 30 μm den küçük ve 2-2,25 g/cm 3 olan parçacıklar için ve % 30 silt muhtevasına sahip yarı kurak topraklar üzerinde yapılan orta yoğunluktaki inşaat çalışmaları için verilmiştir. Toz Miktarı = 9,9x10-3 kg/m².gün x (1 gün / 8 h) x 2.799,003 m 2 / 90 gün Toz Miktarı = 0,039 kg/h < 1 kg/h (SKHKKY Sınır Değeri) Bu hesaplamalarda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğü giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği Ek 2 Tablo 2.1 de verilen kütlesel debi (kg/saat) sınır değerleri dikkate alınmıştır. Söz konusu tabloda baca dışındaki yerlerden oluşacak toz emisyonu sınır değer 1 kg/h tir. Proje kapsamında yapılacak inşaat işlemlerinden kaynaklanacak toz emisyon debisi 1kg/h değerinin altında kalmaktadır. Bu nedenle faaliyet ile ilgili toz modellemesi yapılmamıştır. Projenin inşaatı sırasında oluşan tozu minimize etmek için arasöz yardımı ile sahada sulama yapılacaktır. Faaliyet alanında inşaat süresi boyunca tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak çalışılacaktır. Proje alanında yer alacak idari bina ile kümeslerde ısınmak için taş kömürü kullanılacak olup yanma gazlarından kaynaklanacak emisyon söz konusu olacaktır. Planlanan tesiste tarih ve sayılı Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliği nin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine harfiyen uyulacaktır. Ayrıca tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliği ile tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete lerde yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacaktır ve Çevre İzni almak için başvuruda bulunulacaktır. SKHKKY Ek-5 T.1.2 gereği Kirletici Vasfı Yüksek Olan Tesisler İçin Özel Emisyon Sınırları Ondokuzuncu Grup tesislerde kümes ve ahırların uyması gereken esaslar bulunmaktadır. Ancak tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik gereğince Madde-8 Ek-5'in "T) Ondokuzuncu Grup Tesisler" 24

31 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ bölümü yürürlükten kaldırılmıştır. denilmektedir. Bu kapsamda SKHKKY Ek-5 Ondokuzuncu Grup Tesisler hükümleri göre değerlendirme yapılmamıştır. Ancak tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda bu tesislerin, yerleşim alanına olan asgari uzaklığı Asgari Mesafe Eğrisi grafiğinden okunan değerin altında olmayacaktır. Eğer yüksek kokulu atık gaz filtre edilerek koku problemi gideriliyorsa, asgari uzaklık belirlenen değerin altında olabilir denilmektedir. Projenin yerleşim alanına olan asgari mesafe uzaklığı için asgari mesafe eğrisinde okunan değeri hesaplanacak olursa; Tablo 11: Kümes Hayvanları Cinsinden, Hayvan Yeri Sayısını Canlı Hayvan Kütlesine Dönüştürme Faktörleri Hayvan Cinsi Ortalama Münferit Hayvan Kütlesi Kümes Hayvanları Yumurtlayan kümes hayvanları 0,0034 Genç kümes hayvanları (18. haftaya kadar) 0, güne kadar besi piliçleri 0, güne kadar besi piliçleri 0,0024 Yetiştirilen pekin ördekleri (3. haftaya kadar) 0,0013 Besi pekin ördekleri (7. haftaya kadar) 0,0038 Yetiştirilen uçan ördek (3. haftaya kadar) 0,0012 Besi uçan ördeği (10. haftaya kadar) 0,0050 Yetiştirilen hindi (6. haftaya kadar) 0,0022 Besi hindisi, dişi kanatlılar (16. haftaya kadar) 0,0125 Besi hindisi, erkek kanatlılar (21. haftaya kadar) 0,0222 Projede adet etlik piliç bulunacak olup, projede üretilen etlik piliçler 49 güne kadar besi piliçleri kapsamındadır. 49 güne kadar olan besi piliçleri için ortalama münferit hayvan kütlesine çevrim katsayısı 0,0024 dür. (GV) cinsinden canlı hayvan kütlesi= Ortalama münferit hayvan kütlesi x kümeste bulunan hayvan adedi GV= 0,0024* = 84 dir. Asgari mesafe eğrisinde okunan değer yaklaşık 230 m olup en yakın yerleşim merkezine olan uzaklık 780 m dir. Dolayısıyla en yakın yerleşim yerine olan mesafe sağlanmaktadır. Kümülatif Değerlendirme Söz konusu planlanan tesis ve yanındaki parsellerde yer alacak olan tesislerin toplam kapasiteleri adet piliç/dönem olacaktır. Buradan hesapla; x 0,0024 GV = 709,2 GV olarak belirlenmektedir. Asgari mesafe eğrisi üzerinde, toplam tesis kapasitelerinde koku etkisinin 500 m mesafeye ulaşması mümkün olmaktadır tarih ve 4316 sayılı Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığından alınan yazıda Adaköy Mahallesi Köy Yerleşik Alanı ile parselin yerleşik alana olan mesafesi verilmiş olup ölçülen değer 780 mt.dir. Tesislerin yerleşim yerlerine en yakın olduğu mesafe 780 m olduğundan kümülatif anlamda olumsuz bir etki öngörülmemektedir. 25

32 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Şekil 3: Asgari Mesafe Eğrisi Kümeslerde kullanılacak havalandırma sistemiyle, kümes içerisindeki nem ve koku dışarıya çıkacaktır. Kokuyu minimize etmek için; otomatik fan ve pedlerin bir arada kullanıldığı otomatik havalandırma sistemi kullanılacaktır.(bakınız Şekil-4) Kümeslerde havalandırma, ısı ve neme duyarlı sensörler vasıtasıyla çalışacak tam otomatik fanlar ile sağlanacaktır. Kümes dışına salınacak hava davlumbazlar ile toplanarak fanlardan koku ve gazların direk atmosfere çıkışı engellenecektir. Havalandırma fanlarının egzozlarına koku giderici su perdesi yapılacaktır.(bakınız Şekil-4) Hava atmosfere verilmeden önce su perdelerine çarpacak ve içindeki koku veren maddeler su fazına alınacaktır. Oluşan atıksu fosseptiğe aktarılacaktır. Kümes içerisindeki havalandırma sistemi hakim rüzgar yönü dikkate alınarak konumlandırılacaktır. Ayrıca kokunun önlenmesi amacıyla tesis çevresi ağaçlandırma çalışmaları da yapılacaktır. Şekil 4: Tünel Havalandırma İşletmede tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik te belirtilen aşağıdaki maddelere uyulacaktır. - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra; yeni tesislerin yerleşim alanına olan asgari uzaklığı, dokuzuncu fıkrada yer alan Asgari Mesafe Eğrisi grafiğinden 26

33 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ belirlenen değerin altında olamaz. Şayet yüksek kokulu atık gaz filtre edilerek koku problemi gideriliyorsa, asgari uzaklık belirlenen değerin altında olabilir. - Tam bir temizlik ve kuruluk sağlanır. - Koku giderme ünitelerine sahip havalandırma sistemi bulunur. - Katı dışkılar için sızdırmaz bir depolama platformu yapılır ve depolamadan kaynaklanarak çevreyi rahatsız edecek sorunlar giderilir (koku veya sinek gibi). - Kümes ve ahır ile sıvı dışkı kanalları ve konteynırları arasında koku önleyici tedbirler alınır. - Sıvı dışkılar, sızdırmaz alanlar ve kapalı kanallardan geçirilerek ahırların dışında kapalı konteynırlarda veya eşdeğer emisyon azaltma tedbirleri alınmış yerlerde depolanır. - Sıvı ve katı dışkıların öncelikle uygun şekilde bertarafı sağlanır. Bununla beraber; bertarafı için uygun koşullar sağlanamadığında, kullanılacak dışkının depo kapasitesi olarak en az üç aylık miktar dikkate alınarak belirlenir. Bu maddelerin değerlendirilme yerleri ve süreleri ile kompostlama, kurutma veya atık gaz tesisleri gibi uygun tesislerde işleme tabi tutulma durumu dikkate alınarak, yetkili merci tarafından artırılabilir veya azaltılabilir. - Canlı hayvan kütlesi 0-50 GV arasında olan tesisler için asgari mesafe şartı aranmaz. Bursa Meteoroloji İstasyonuna ait verilere göre hakim rüzgar yönü birinci derecede Doğu Kuzeydoğu (ENE), İkinci derece Kuzeydoğu (NE) ve Üçüncü derece Kuzey Kuzeydoğu (NNE) dir. Proje alanına en yakın yerleşim yeri Adaköy Mahallesidir. Hayvan çiftliklerinde çalışma şekli ve fiziksel yapı koku oluşumunu büyük ölçüde etkilemektedir. Bu açıdan koku oluşumunu en aza indirmenin en uygun yolu, bu tesisleri belirli standartlara göre kurmak ve işletmektir. Söz konusu tesisin son teknolojiye uygun olarak kurulması, donatılması ve işletilmesi planlanmaktadır. Tesiste işletme aşamasında oluşması beklenen koku problemini önlemek için otomatik havalandırma sistemi kurulacaktır. Her bir kümeste otomatik fan sistemi kullanılacaktır. Yaz aylarında kümesler içerisindeki havanın serinletilmesi amacıyla ped sistemi kullanılacaktır. Fanlar sürekli olarak çalıştırılarak kümes içerisindeki hava sirkülasyonu daimi olarak sağlanacaktır. Kümeslerde kullanılacak havalandırma sistemiyle, kümes içerisindeki nem ve koku dışarıya çıkacaktır. Kokuyu minimize etmek için; otomatik fan ve pedlerin bir arada kullanıldığı otomatik havalandırma sistemi kullanılacaktır. Kümeslerde havalandırma, ısı ve neme duyarlı sensörler vasıtasıyla çalışacak tam otomatik fanlar ile sağlanacaktır. Kümes dışına salınacak hava davlumbazlar ile toplanarak fanlardan koku ve gazların direk atmosfere çıkışı engellenecektir. Havalandırma fanlarının egzozlarına koku giderici su perdesi yapılacaktır. Hava atmosfere verilmeden önce su perdelerine çarpacak ve içindeki koku veren maddeler su fazına alınacaktır. Oluşan atıksu fosseptiğe aktarılacaktır. Kümes içerisindeki havalandırma sistemi hakim rüzgar yönü dikkate alınarak konumlandırılacaktır. Ayrıca kokunun önlenmesi amacıyla tesis çevresi ağaçlandırma çalışmaları da yapılacaktır. 27

34 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Projenin işletme aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. İşletmedeki her prosesten kaynaklanacak emisyonlar için, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 1.ç.4 Gürültü Üretimi Projenin inşaatı döneminde gürültü oluşumu söz konusudur. İnşaat döneminde gürültü kaynağı olan araç/ekipmanın ses gücü düzeyleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Proje kapsamında yapılacak inşaat faaliyeti sırasında, alan içerisinde 3 adet damperli kamyon, 1 adet kazıcı-yükleyici, 2 adet transmikser ve 1 adet su tankeri kullanılacaktır. Açık alanda kullanılan ekipmanların gürültü düzeylerinin belirlenmesinde T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı nca hazırlanan ve tarih ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik (2000/14/AT) hükümlerine uyulacaktır. Tablo 12: İnşaat Döneminde Kullanılacak Araç ve Ekipmanların Ses Gücü Düzeyleri Gürültü Kaynağı Araç/Ekipman Araç Sayısı (Adet) Ses Gücü Düzeyi (db) Toplam Ses Gücü Düzeyi L wt (db) Damperli Kamyon ,8 Kazıcı-Yükleyici Transmikser Su Tankeri Proje inşaatı sırasında bütün makinelerin aynı yerde ve aynı anda çalışacağı kabulü ile hesaplar yapılmıştır. Gruplamaya göre toplam ses gücü düzeyi (Lw T ) aşağıdaki formülle hesaplanmış ve hesap sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir. L wt = 10 log ( 10 lwi/10 ) Tablo 13: İnşaat Dönemi Gürültü Kaynağı Sayısı ve Toplam Ses Gücü Düzeyleri Çalışma Alanı Gürültü Kaynağı Sayısı Toplam Ses Gücü Düzeyi (L wt )(db) Proje İnşaatı 7 109,5 Gürültü kaynaklarının bir noktada çalışacağı kabulü ile toplam ses gücü düzeylerinin 4 oktav bandındaki ses basınç düzeyi aşağıdaki formüle göre hesaplanmış olup sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir. 28

35 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ L w = 10 log ( 10 lwi/10 ) L w(i) = 10 log (10 lw/10 /4) Tablo 14: İnşaat Dönemi Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına Dağılımı Ses Basınç Düzeyi (db) Gürültü Kaynakları Toplam Ses Gücü 500 Hz 1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz Düzeyi Proje İnşaatı 109, Not: Toplam ses gücü düzeyinin 4 oktav bandına eşit olarak dağıldığı kabul edilmiştir. Her gürültü kaynağından 1 m.den m.ye kadar mesafelere bağlı olarak ses basınç düzeyleri aşağıdaki formüle göre ayrı ayrı hesaplanmıştır. Lp = L w + 10 log [(Q)/(4.π.r 2 )] Lp = x mesafesindeki ses basıncı düzeyi (db) L w = Kaynağın ses gücü düzeyi r = x mesafede yarıçap Q = Yönelme katsayısı (serbest alan olduğu için 1 alınacaktır) Tablo 15: İnşaat Döneminde Toplam Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına Dağılımı Gürültü Kaynakları Proje İnşaatı Ses Basınç Düzeyi (db) Mesafe 500 Hz 1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz Hz ile 4000 Hz frekans aralığında ses düzeylerini bulmak için düzeltme faktörleri kullanılmaktadır. 4 oktav bandı için düzeltme faktörleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 16: Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri Merkez Frekansı (Hz) Düzeltme Faktörü 500-3, ,

36 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tablo 17: Mesafelere Göre Her Bir Oktav Bandındaki Ses Basıncı Düzeyi Dağılımı Gürültü Kaynakları Proje İnşaatı Ses Basınç Düzeyi (db) Mesafe 500 Hz 1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz Tüm kaynakların açık havada çalışmasından dolayı, hava moleküllerinin sesin iletilmesi sırasında ses enerjisinin bir kısmı yutulmaktadır. Bu da ses basıncı düzeyinde belirgin bir azalmaya yol açmaktadır. Her frekansa göre atmosferik yutuş değerleri aşağıdaki formüle göre hesaplanmış olup bağıl nem (Q) % 70 alınmıştır. Hesaplanan atmosferik yutuş değerleri Tablo 10 da verilmiştir. A atm : 7, (f 2.r)/ø f : İletilen ses frekansı (yada söz konusu frekans bandının merkez frekansı) (Hz) r : Mesafe Tablo 18: İnşaat Dönemi Atmosferik Yutuş Hesapları Mesafe Atmosferik Yutuş (db) 500 Hz 1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz , , ,42 1, ,06 4, ,11 8, ,17 12, ,23 16,91 Atmosferik yutuş değerlerinin düşülmesinden sonra her bir gürültü kaynağının 4 oktav bandındaki nihai ses basınç düzeyi aşağıdaki formüle göre hesaplanmış olup sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir. L eq = L PT - A atm L T = 10 log ( 10 lwi/10 ) 30

37 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tablo 19: İnşaat Dönemi Oluşacak Nihai Ses Basınç Düzeyleri Gürültü Kaynakları Proje İnşaatı Ses Basınç Düzeyi (db) Mesafe 500 Hz 1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz Toplam Ses Düzeyi (dba) Söz konusu faaliyet sonucu meydana gelebilecek gürültü; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği EK-VII Tablo.5 Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değeri gereği Diğer Kaynaklar kapsamında değerlendirilirse L gündüz değerinin 70 dba dan yüksek olmaması gerekmektedir. Yapılan hesaplamalardan da görüldüğü üzere faaliyet alanına 50 m. mesafede oluşacak gürültü seviyesi 64,28 dba olacaktır. Dolayısıyla inşaat aşamasından dolayı oluşacak gürültü seviyesinin yönetmelikte verilen sınır değeri altında kaldığı gözlemlenmektedir. Uygulama sırasında tüm araçların aynı anda ve aynı yerde çalışması mümkün değildir. Projede inşaat aşamasında sahada çalışacak iş makineleri, işletme aşamasında ise projede kullanılacak makine ve ekipmandan (jeneratör, traktör, vb.) kaynaklı çevresel gürültü oluşumu söz konusudur. Tesis proses itibariyle tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliği Ek ve maddeleri kapsamında yer almakla birlikte gürültü kontrolünden muaftır. Projede oluşacak gürültüden çalışanların etkilenmemesi amacıyla kişisel koruyucu ekipmanlar kullanılacaktır. Tesiste üretimde kullanılan makine ve ekipmanların çalışmasından kaynaklı gürültü oluşumu söz konusudur. Ancak üretim kapalı alanda gerçekleşmektedir. Tesiste tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği uygun olarak çalışılacak ve gerekli yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 1.ç.5. Ambalaj Atığı Oluşumu Projenin inşaatı ve işletilmesi sırasında ofis kağıt atıkları, plastik, cam, metal vb. geri dönüşümü mümkün ambalaj atıklar meydana gelecektir. Meydana gelen ambalaj atıkları diğer 31

38 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ atıklardan ayrı olarak depolandıktan sonra, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisanslı firmalara verilerek geri kazanımı veya bertarafı lisanslı firma tarafından yapılacaktır. Evsel nitelikli katı atıkların kompozisyonu ile ilgili ulusal düzeyde yapılmış olan tek çalışma (Mülga) Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) tarafından 1993 yılında gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu çalışmada evsel nitelikli katı atıkların %12 sinin geri kazanılabilir atık olduğu kabul edilmiştir. Ambalaj Atık Miktarı = Evsel Katı Atık Miktarı x 0,12 İnşaat Dönemi Ambalaj Atık Miktarı = 13,4 kg/gün x 0,12 = 1,608 kg/gün dür. İşletme Dönemi Ambalaj Atık Miktarı = 2,68 kg/gün x 0,12 = 0,32 kg/gün dür. Ambalaj atıklarının toplanması, depolanması, nakliyesi ve bertarafı gibi işlemler için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesisten uzaklaştırılacaktır. 1.ç.6. Tıbbi Atık Oluşumu Yılmaz Öztürk tarafından kurulup işletilmesi planlanan tesiste işletme aşamasında 2 personelin çalışması planlanmaktadır sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu nun 180. maddesi uyarınca Devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran bütün iş sahipleri, işçilerin sıhhi ahvaline bakmak üzere bir veya müteaddit tabibin sıhhî murakabesini temine ve hastalarını tedaviye mecburdur. Büyük müessesatta veya kaza ihtimali çok olan işlerde tabip daimi olarak iş mahallerinde yahut civarında bulunur. Hastanesi olmayan mahallerde veya şehirler ve kasabalar haricinde bulunan yerlerdeki iş müesseseleri bir hasta odası ve ilk yardım vasıtalarını ihzar ederler. Yüzden beş yüze kadar daimi amelesi olan müesseseler bir revir mahalli ve beş yüzden yukarı amelesi olanlar yüz kişiye bir yatak hesabı ile hastane açmaya mecburdurlar. denilmektedir. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu nun yukarıda belirtilen hükmü doğrultusunda tesisin işletme aşamasında revir ünitesi kurulmayacaktır. Tesiste herhangi bir nedenle tıbbi müdahale gerektirecek bir kaza ve yaralanma durumunda Mustafakemalpaşa İlçesinde ve Bursa İli nde mevcut bulunan sağlık birimleri tarafından yapılacaktır. Bu nedenle personelden kaynaklı bir tıbbi atık oluşumu söz konusu olmayacaktır. Proje kapsamında etlik piliçlere hastalıklara karşı uygulanan aşılama işlemi yapılacaktır. Aşılama uygulaması veteriner hekimler tarafından yapılacaktır. Piliçlere uygulanan aşılarda kullanılan ilaçlardan ve üretim periyodu sonunda uygulanan dezenfeksiyon işleminde kullanan dezenfektan maddelerden kaynaklanan tıbbi atıklar oluşacaktır. Proje alanında tıbbi atık oluşması söz konusu olduğu durumlarda diğer atıklardan ayrı olarak depolanacak ve lisanslı Tıbbi Atık Sterilizasyon tesisinde işlem gördükten sonra Bursa Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Depolama sahasına gönderilecektir. Ayrıca tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te 32

39 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesisten uzaklaştırılacaktır. 1.ç.7. Atık Pil ve Akümülatörler Üretimi Projede, personelin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılan piller olacaktır. Bu piller zamanla ömrünü tamamlayarak atık pil oluşturacaktır. Projede kullanılan araçlardan kaynaklanan ve ekonomik ömrünü tamamlamış akümülatörler ile çeşitli mekanik ve elektronik alet-ekipmandan kaynaklanan atık pillerin oluşumu söz konusu olacaktır. Projede kullanılacak çeşitli mekanik ve elektronik alet-ekipmandan kaynaklanan atık pil ve akümülatör oluşumu söz konusu olduğunda Aküler, Aküder ya da Tümaküder ile anlaşmalı tesislerde yenisi ile değiştirilmesi esnasında eskisi iade edilecektir. Atık piller tesis içerisinde evsel atıklardan ayrı olarak TAP kutusunda toplanacak ve kutunun dolması halinde TAP tarafından alınacaktır. Projede oluşabilecek atık pil ve akümülatörler tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve diğer atıklardan ayrı toplanarak bertaraf edilecektir. 1.ç.8. Atık Yağ Üretimi Projede çalışacak işçilerin yemek ihtiyaçları dışarıdan hazır gelecektir. Bu nedenle tesis içerisinde bitkisel atık yağ oluşmayacaktır. Herhangi bitkisel atık yağ oluşması halinde çıkan atık yağlar lisanslı firmalara verilerek, bertarafı veya geri kazanımı lisanslı firmalarca sağlanacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacaktır. Projede makine ve ekipmanların bakımı sırasında atık yağ oluşacaktır. Atık yağlar diğer atıklardan ayrı depolandıktan sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisanslı firmalara verilerek bertarafı sağlanacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesisten uzaklaştırılacaktır. 1.ç.9. Ömrünü Tamamlamış Lastikler Projede araç kullanımı olmayacağından, ömrünü tamamlamış lastik de oluşmayacaktır. Atık lastik oluşması halinde tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak 33

40 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Daire Yönetmelik belirtilen tüm hükümlere uyulacaktır. 1.ç.10 Tehlikeli Atık Oluşumu Proje alanında tehlikeli atık niteliğinde, atık yağ, tıbbi atık, atık pil ve akümülatör, tıbbi atık ile kontamine üstübüler oluşacaktır. İşletme süresince oluşması muhtemel tehlikeli atıklar tesis içerisinde zemin sızdırmazlığı sağlanacak bir bölgede depolanacaktır. Söz konusu depo alanının zeminin sızdırmaz olmasına etrafının ve üzerinin kapalı olmasına ayrıca kör giderinin olmasına dikkat edilecektir Tesisin faaliyeti esnasında oluşacak tehlikeli atıklar tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete lerde yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesisten uzaklaştırılacaktır. 1.d. Kullanılan Teknoloji ve Malzemelerden Kaynaklanabilecek Kaza Riski Proje konusu faaliyet Yılmaz Öztürk tarafından yapılması planlanan Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi faaliyetidir. Planlanan tesiste üretim, yer tavukçuluğu şeklinde yapılacaktır. Tesisin ömrü, tesisin işletmesi süresince ileriki aşamalarda yapılacak olan yenileme çalışmaları, tesis çevresindeki yerleşimin artması ve kalkınması göz önünde bulundurulduğunda 50 yıl olarak tahmin edilmektedir. Yılmaz Öztürk tarafından işletilecek olan Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi tesisinin kapasitesinin adet piliç/periyot olması planlanmaktadır. Kümeslerde kümes ısısını, havalandırmasını, yemlenmesini ve ışık düzenini sağlayan elektronik panolar bulunacaktır. Kümeslerin ısısı havalandırma fanları ve soğutucu pedler yardımı ile ayarlanacaktır. Tavukçuluk işletmesinde hayvanların verimlerinin üst düzeyde tutulması, bu seviyede devam ettirilmesi ve bunlara bağlı olarak o işletmenin verimli ve karlı olması hedeflenen en önemli amaçtır. Hayvanların verimli olabilmesi sağlıkları ile yakından ilişkilidir. Hayvanların sağlığını olumsuz yönde etkileyen bütün nedenlerin ortadan kaldırılması ve hastalıklardan koruma ile elde edilebilir. Tesiste hastalıklara karşı özel ve genel koruyucu önlemler alınacaktır. Özel koruyucu önlemler, daha ziyade bir hastalık çıktığında, o hastalık ajanını yok etmeye, hastalığı lokalize ederek etrafa yayılmasını ve zarar vermesini önlemeye yönelik tedbirleri kapsamaktadır. 34

41 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Örneğin hayvanların yem ve sularına etkeni öldürecek ilaçların katılması, barınakların ve diğer bütün malzemenin çok iyi dezenfeksiyonu, varsa sağlam hayvanlara canlı veya ölü aşıların uygulanması, böyle bir infeksiyon çıkmış kümeste alınması gerekli sağlık zabıtası tedbirlerinin (karantina dahil) pratiğe konması ve diğer senitasyon kurallarının kullanılması gibi özel tedbirler alınır. Özel koruyucu önlemler, daha ziyade, hastalık çıktıktan sonra alındığı için etkinliği daha az olmaktadır. Genel koruyucu önlemler, hastalık çıksın veya çıkmasın, devamlı alınması gereken ve korumaya yönelik, önleyici tedbirleri kapsamaktadır. Genel koruyucu önlemler çok dikkatli ve titizlikle uygulandığında, eğer tedbirde kusur edilmezse kümeslere infeksiyonlar genellikle giremez ve tahribat yapamazlar. Bir işletmede koruyucu amaçla alınması gerekli genel koruyucu önlemlerden önemlileri aşağıda belirtilmiştir. Kümesler ve diğer bölmeler (yem muhafaza yerleri, su depoları ve bunlarla ilgili yerler) sorumlu kişiler tarafından dikkatlice kontrol edilecek, eksiklikler ve aksaklıklar hemen düzeltilecektir. Hayvanların sağlığı yönünden, görülebilecek çok ufakta olsa değişmeleri (ye m yemede isteksizlik, tüylerin kabarması, durgunluk, öksürük, hırıltılı solunum vs.) ciddi kabul edilerek üzerinde durulmalı, nedeni araştırılmalı ve böyle hayvanlar ayrılarak bozuklukların nedenini saptamak için ayrı bir yerde gözlem altında tutulacak ve gerektiğinde bir laboratuarla temasa geçilecektir. Hastalar, portörler, hasta görünümlü olanlar, hastalıktan veya bulaşmadan şüpheli olanlar hemen ayrılarak gerekli muayeneleri yaptırılacak, bunların bakıcıları sağlıklı hayvanlara kesinlikle bırakılmayacak, ayrı bir kişi bunlarla ilgilenecektir. Kümesler ve ekipmanlar hastalık çıksın veya çıkmasın, periyodik olarak çok iyi bir dezenfeksiyona tabi tutulacaktır. Yeni alınan malzeme, hiç kullanılmamış olsa bile, dezenfekte edilmeden kümeslere sokulmayacak ve kullanılmayacaktır. İşletmede hayvanların hepsinin aynı yaşta olmasına özen gösterilecek, tavuk yetiştirilen bir müessesede hindi, kaz, ördek veya diğer kümes hayvanları (tavşan vs) yetiştirilmeyecektir. Bakıcılar hastalıklar, mikroplar, mikrop kaynakları, bulaşma yolları vs. hakkında yeterli ve özlü bilgilere sahip olmalı ve zaman zaman bir hizmet içi eğitime tabi tutulacak, kurslara katılacak, bilinçlendirilecektir. Aşılamalardan belli bir süre sonra, yeterli bağışıklığın durumunu anlamak için, belli sayıda hayvandan kan alınarak laboratuvara gönderilecek ve alınan sonuçlar kaydedilecektir. Kümesteki hayvanların sağlık yönünden kontrolleri yapılacak ve titizlikle yürütülecektir. Tavuk kesimleri tesis içerisinde yapılmayacaktır. 35

42 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tesiste ölen ve ağır hasta olan hayvanlar etrafa bırakılmayacak, köpeklere verilmeyecek, usulüne uygun olarak yok edilecektir. Kümeslere kendi bakıcılarından başkası girmeyecek ve bakıcıların kendi köy veya evlerinde tavuk yetiştirmeleri önlenecektir. Kümeslere dışarıdan ziyaretçi sokulmayacak, çok zorunlu hallerde gerekli hijyen koşulları sağlandıktan sonra kümeslere girebileceklerdir. Bakıcıların ayaklarındaki çizmelerin altı düz olacaktır. Özel iş elbisesi, eldiven ve başlık kullanmalı, bunlar sık sık dezenfekte edilecek ve temizlenecektir. Kümeslere sinek, kuş, fare, kedi, köpek ve diğer yabani hayvanların girmeleri ve barınmaları kesinlikle önlenecektir. Kümeslerin zaman zaman mikrobiyolojik yönden kontrolleri yapılacak, mikroflora denetim altında tutulacaktır. İşletmenin komşu çiftliklerle her türlü ilişkisi kesilecektir. Kümesler fazla kalabalık, rutubetli, kokulu, tozlu olmamalı, nem, toz, ışık, havalandırma ve sıcaklık optimal koşullarda olacaktır. Suluk, yemlik ve folluklar her zaman temiz olacak ve devamlı temizlenecektir. Hayvanlar dengeli beslenecek, yemlerindeki protein, mineral, vitamin, karbonhidrat ve diğer besin maddeleri yetiştirme yönüne göre hazırlanacaktır. Kümeslerdeki verim, ölüm, yem sarfiyatı, aşılama, ilaçlama, dezenfeksiyon ve diğer işlemler günü gününe kaydedilecektir. Yemlerin alındığı fabrikalar, yemlerin kalitesi, yem değişikliği, su kalitesine azami dikkat edilecektir. Aşılamalar belli bir program dahilinde, hayvanların yaşları ve yetiştirme yönleri dikkate alınarak ve aşıların prospektüslerine uyularak yapılacaktır. Gerektiğinde hayvanların yem ve sularına koruyucu amaçla bazı ilaçlar (antibiyotik, vitamin vs.) katılabilir. Yemler usulüne göre muhafaza edilecektir. Bozulmalarına veya küflenmelerine engel olunacaktır. Bozuk veya küflü yemler hayvanlara asla verilmeyecektir. Ani su, yem, hava ve yer değişikliklerinden kesinlikle kaçınılacaktır. Kümeslerin havalandırma ve aydınlatma sistemleri optimal limitler içerisinde bulunacaktır. Kümes içinde fazla tozlu havanın bulunması önlenecek ve böyle havanın dışarı atılması sağlanacaktır. 36

43 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tesis işletilmesi veteriner hekim kontrolünde gerçekleşecektir. Yapılması planlanan tesiste tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5996 numaralı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu na uyulacaktır. Tesisteki üretim faaliyeti ile ilgili Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığın dan çıkmış ve çıkacak tüm yönetmeliklere uyulacaktır. Ayrıca tesiste; Çalışan personellerin iş kıyafetlerinde, iş güvenliği kurallarına uygun olacaktır. İşletmede tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 Sayılı İş Kanunu ve İşçi Sağlığı İş Güvenliği Tüzüğü ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ilgili maddelerine uyulacaktır. Tesis içerisinde belirli noktalarda yangın söndürme cihazları bulunacaktır. Yangın söndürme cihazlarının periyodik kontrolleri ve dolumları yapılacaktır. Tesiste olası yangın durumu için alınacak tedbirler şunlardır; Personele yangın eğitimi verilecektir. Yangın ile ilgili uyarı ve ikaz levhaları konulacaktır. Tesis çevresinde gerekli yerlerde yangın tüpleri bulundurulacaktır. Tesiste yangın çıkması durumunda, yangını ilk gören personel Osmangazi Belediyesi İtfaiye Amirliği ne yangın ihbarı yapacaktır. Yangın çıkması halinde, tüm personel Yangın Çıkışı levha yönlerini takip ederek derhal alanı terk edecek ve belirlenen toplanma bölgesinde toplanacak gerektiğinde yardım edebilecek şekilde bekleyecektir tarih ve sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Tesisin bulunacağı alanda, fırtına/sel baskınında gerekirse elektriğin kesilmesi talimatı verilir. Tesiste elektrik kesilmesi durumunda, ekipteki bakım elemanı tarafından acil aydınlatmaların yanıp yanmadığı kontrol edilecektir. Tesis çevreden gelebilecek herhangi bir kaza veya acil durum bildiriminde; olayın tesisi etkileme olasılığına karşı hazır olarak bekletilecektir. İlgili tesis yönündeki yanıcı veya parlayıcı maddeler alandan uzaklaştırılır. Gerekli görülürse müdahale ve tahliye işlemleri gerçekleştirilir. Tesis için bir sabotaj ihbarı alındığında ve/veya şüpheli bir durum olduğunda müdahale ve gerekirse tahliye işlemleri gerçekleştirilir. İhtiyaç halinde çevredeki emniyet güçlerinden (polis, jandarma) destek istenmesi düşünülmektedir. 37

44 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Tesis çalışma faaliyette iken deprem olması durumunda, 15 saniye içinde güvenli bir yere kaçabilecek durumda olanlar hemen dışarı çıkar, 15 saniye içinde güvenli bir yere kaçamayacak olanlar bulundukları yerde kendilerini korumaya alır. Sarsıntı geçer geçmez gerekli çalışmalar yapılır. Sarsıntının şiddetine göre durum değerlendilir. Güvenli bir bölgede yardıma hazır olarak beklemeleri sağlanır. Bu sırada elektrik tesisatını kapatılıp can ve mal emniyetini sağlanacaktır. Deprem yıkıma sebep olmuşsa, kurtarma çalışmalarından sonra oluşan hafriyatın belirli bir yerde toplanması ve gerekli olanların kireçlenerek güvenli bir şekilde bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Söz konusu tesis alanı 1. Derece deprem bölgesinde kalmakta olup, proje alanında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Tesiste, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 2872 sayılı Çevre Kanunu, 5491 sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve bu kanunlara bağlı olarak çıkarılan Yönetmeliklere uyulacak, ayrıca tesisin işletme aşamalarında Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerine uyulacak ve ilgili mevzuat dahilinde ilgili kurum/kuruluşlardan gerekli izinler alınacaktır. Tesisin yapılacağı alana çığ, heyelan ve kaya düşmesi gibi tehlikeleri oluşturacak herhangi bir durum söz konusu değildir. Görevli olmayan kişilerin faaliyet sahasına girmesine izin verilmeyecek ve işçiler bu konuda bilinçlendirilecektir. Yılmaz Öztürk tarafından yapılması planlanan Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi için Acil Durum Eylem Planı aşağıda verilmiştir. 38

45 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Şekil 5 : Acil Eylem Planı Acil eylem planları genel olarak tesiste meydana gelebilecek kaza, yangın, güvenlik gibi konuları kapsamaktadır. Tesiste sabotaj, patlama, doğal afet, kaza, yangın gibi bir durumda telefonlarla gerekli irtibatları kurması ve olası bir durumda yapması gereken ilk yardım müdahaleleri ve sivil savunma tedbir ve müdahale işlemleri hususunda eğitimli personel bulunacaktır. Çevreyi ve işletme faaliyetlerini olumsuz etkileyebilecek kazalar ve acil durumlarda, ortaya çıkacak çevre etkilerinin önlenmesi için Acil Durum İş Talimatları ve Olağanüstü Durum Planları hazırlanacaktır. Olağanüstü Durum Planları tesiste gerektiğinde müracaat edilebilmesi için uygun yerlere asılacaktır. Sistem kazalarına hızlı karşılık verebilmek insan ve çevre sağlığına gelebilecek zararı en aza indirmek bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu bölümde verilen acil çalışma ve eylem planı, işletme personelinin herhangi bir acil durum karşısında alması gereken önlemleri içeren bir rehber plan niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda aşağıdaki adımlar izlenmelidir: Bakım ve kontrol programlarında optimum önlemlerin alınması, Acil durum donanımlarının çalışır ve kullanıma hazır durumda tutulması, Acil durum prosedürüne göre işletme personelinin eğitimi ve bu eğitimlerin belirli aralıklarla tekrarı, Taşınabilir ekipmanın kolay erişilebilir yerlerde bulundurulması, Acil durum karşısında en kritik müdahalelerin zamanında yapılabilmesi için öncelikler listesinin hazırlanması, Acil eylem durumunda operatörün ihtiyaç duyabileceği bilgilerin düzenli kaydedilerek saklanması. Acil durum esnasında ilgili birimler ve şahıslar ile en erken şekilde irtibata geçilmesi son derece önemlidir. Ulaşılması gereken kişilerin isim ve erişim numaraları listesi düzenli olarak güncellenerek, işletmedeki her telefonun yanına asılmalıdır. Etkili bir acil eylem planı, üretim çalışmasının sürekliliğini sağlayabilir. 39

46 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ 2.PROJENİN YERİ Yılmaz Öztürk tarafından Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Ada Mahallesi, Köklük Mevkii adresinde kayıtlı 5 pafta, 2170 parsel numarasında kayıtlı toplam m 2 yüzölçümlü alan içerisinde toplam 2.799,003 m 2 kapalı alanda Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi işletilmesi planlanmaktadır. Proje alanın tapusu Yılmaz Öztürk e aittir. Proje alanı ile ilgili olarak MÜLGA İl Özel İdaresi Başkanlığından alınan Tarih ve 9180 sayılı görüş yazısında proje alanının Bursa 2020 yılı 1/ Ölçekli İl Çevre Düzeni Planında Tarımsal Niteliği Korunacak Alan içerisinde kaldığı bilgisi verilmiştir. Proje kapsamında tesis çalışmalarında Çevre Düzeni Plan Hükümleri ve Uygulama Kararlarına uyulacaktır (Bkz. Ek-8). Söz konusu proje alanında herhangi bir arkeolojik buluntuya rastlanılması veya sit alanı ile karşılaşılması durumunda faaliyet durdurulacak ve yetkili merciye haber verilecektir. Proje alanının 75 m kuzeyinde kuru dere olan ve mevsimsel akış gösteren Köklübayır Deresi bulunmaktadır. 2.a. Mevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi (Tarım Alanı, Orman Alanı, Planlanan Alan, Su Yüzeyi vb) 2.a.1 Tarım Alanları Yılmaz Öztürk tarafından Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Ada Mahallesi, Köklük Mevkii adresinde kayıtlı 5 pafta, 2170 parsel numarasında kayıtlı toplam m 2 yüzölçümlü alan içerisinde toplam 2.799,003 m 2 kapalı alanda Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi işletilmesi planlanmaktadır. Proje alanı ile ilgili olarak MÜLGA İl Özel İdaresi Başkanlığından alınan Tarih ve 9180 sayılı görüş yazısında proje alanının Bursa 2020 yılı 1/ Ölçekli İl Çevre Düzeni Planında Tarımsal Niteliği Korunacak Alan içerisinde kaldığı bilgisi verilmiştir. Proje kapsamında tesis çalışmalarında Çevre Düzeni Plan Hükümleri ve Uygulama Kararlarına uyulacaktır (Bkz. Ek-8). Tevhit işlemi öncesi 832 numaralı parsel ile ilgili olarak İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden alınan tarih ve sayılı görüş yazısında sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu, buna bağlı Uygulama Yönetmeliği, Tarım Arazisinin Korunması ve Değerlendirilmesi Teknik Talimatı ve diğer mevzuatımız hükümleri ölçeğinde konunun değerlendirilmesi neticesinde; etüt alanı, Tarım Arazisinin Korunması ve Değerlendirilmesi Teknik Talimatının Madde 10.5 (ç) bendi olan Hayvansal Üretim İşletmeleri/Tesisleri başlığı içerisinde yer almaktadır. Söz konusu Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Adaköy Köyü sınırları içerisinde Bursa Uluabat AT ve TİGH Projesi başlamış ve devam etmektedir. Yılmaz Öztürk e ait Tarla vasıflı ekili bulunmayan parselde Etlik Piliç Tesisi yapmak üzere bina yapılacağından oluşturulacak 40

47 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ tesisin yapımı ve işletimi esnasında çevre tarım arazilerine zarar verilememesi projesine ve taahhütnamesine bağlı kalınması, toplulaştırma şartlarını kabul etmesi kaydıyla; 5 pafta, 832 parselin m 2 lik alanın Etlik Piliç Tesisi olarak m 2 lik kısmının Tarım Dışı Amaçlarda kullanılması konusunda bir sakınca bulunmamaktadır. denilmektedir. Alınan kurum görüşüne uygun çalışılacaktır (Bkz. Ek-16). Tevhit işlemi öncesi 833 numaralı parsel ile ilgili olarak İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden alınan tarih ve sayılı görüş yazısında..833 numaralı tarla vasıflı tavuk yetiştirme tesisi talep edilen parselde atıkların ilgili yönetmelikler uygun olarak bertaraf edilmesi, Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkındaki Yönetmelik ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması, tavukçuluk yapmak üzere bina yapılacağından, oluşturulacak tesisin yapımı ve işletimi esnasında çevre tarım arazilerine zarar verilememesi, projesine ve taahhütnamesine bağlı kalınması, toplulaştırma şartlarını kabul etmesi kaydıyla; 833 sayılı bahse konu parselin mimari projesinde belirtilen m 2 lik alanın Tavuk Yetiştirme Tesisi olarak tarım dışı amaçlarla kullanılmasında bir sakınca bulunmadığı ancak tavuk kümesi yapılmak istenen 833 numaralı bahse konu parsel için Bursa İli 2020 yılı 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı hüküm ve yasaklarına uyulması gerekmekte verilen iznin hiçbir şekilde ruhsat, plan veya yapı kullanım izni gibi değerlendirilmeyeceğinin talepliye bildirilmesi hususunda bilgi ve gereğini arz ederim. denilmektedir. Alınan kurum görüşüne uyulacaktır. Proje alanı çevresindeki tarım arazilerine zarar verilmeyecektir. 2.a.2 Orman Alanları Faaliyet alanı yakın çevresinde orman alanı yer almamaktadır. 2.a.3 Sanayi alanları Tesis alanı yakın çevresinde sanayi alanı bulunmamaktadır. 2.a.4 Rekreasyon Tesis alanı ve çevresinde herhangi bir rekreasyon alanı bulunmamaktadır. 2.a.5.Okul, Yurt, Turistik Öğe, Peyzaj Değeri Yüksek Alanlar, Hastane vb.: Proje alanı ve çevresinde okul, hastane, kreş vb. yerleşim birimleri elden çıkan mera, orman alanı vb. alanlar, ulusal ya da uluslararası yasalarla ekolojik, peyzaj, kültürel yada diğer değeri için koruma altına alınmış ve projeden etkilenebilecek herhangi bir alan bulunmamaktadır. Tesis alanının yakın çevresinde yurt ve hastane yoktur. Peyzaj değeri yüksek ve turistik öğe olabilecek herhangi bir alan bulunmamaktadır. 2.a.6. Afet Durumu Türkiye nin kuzey kesiminde doğu batı doğrultusunda uzanana kuzey Anadolu deprem kuşağı yaklaşık 1500 km uzunluğa sahiptir. Marmara Bölgesi nde; Saroz Körfezinden başlar, Doğu Anadolu Bölgesindeki Aras Vadisi ne kadar uzanır. Bu kuşak Gelibolu, 41

48 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Marmara Denizi nin derin kısımları, İzmir Körfezi, Adapazarı, Düzce Bolu, Gerede, Merzifon, Suluova, Erbaa-Niksar, Kelkit vadisi ile Erzincan, Erzurum, Varto ve Van üzerinden geçen bir hat şeklinde uzanır. Ayrıca Çanakkale, Edremit, Bursa ve İznik bu kuşak içerisinde kalır (Kuzey Anadolu Fay Hattı). Kuzey Anadolu Fay Hattı dünyanın en hızlı hareket eden ve en aktif sağ-yanal atımlı faylarından biridir. İznik; Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ın orta kolu üzerinde, doğu batı yönlü doğrultu atımlı faylar arasında çökmüş tektonik alanlardan biri olan İznik Gölü nün, doğu tarafında kurulmuştur. Faaliyet alanı ve çevresi 1. Derece deprem bölgesinde bulunmaktadır. Faaliyet alanının gösterildiği deprem haritası Ek-12 de verilmiştir. 2.a.7. Meteorolojik Veriler a) İklim ve Hava Bursa İli Akdeniz iklimi ile Karadeniz iklimi arasında bir geçiş iklimi tipine sahiptir. Kışların çok sert geçmediği ilde yaz dönemlerinde de kuraklık görülmektedir. Marmara denizinin etkisi ile ılımanlık kazanan ilin sayısal sıcaklık değerleri de, deniz etkilerinin il iklimine kazandırdığı bu niteliği açıkça ortaya koymaktadır. Merkez İlçenin yıllık ortalaması 14,4 o C dir. Bu değer çevre illerden Balıkesir de 14,6 o C, Çanakkale de 14,9 o C dir. Buna karşılık Bilecik de 9,9 o C, Kütahya da ise 10,6 o C dir. b) Rüzgâr Yapılan 40 yıllık ortalama değerlere göre, en kuvvetli rüzgar yönü, birinci derecede batı, ikinci derecede güneybatı ve üçüncü derecede güney yönlerden esmektedir. Birinci derece hakim rüzgar yönünde ortalama rüzgar hızı 19.2 m/sn, ikinci derece hakim rüzgar yönünde ortalama rüzgar hızı 16,6 m/sn ve üçüncü derece hakim rüzgar yönünde ortalama rüzgar hızı 15.7 m/sn dir. 40 yıllık ortalama değerlere göre; yıl içinde Ocak ayında hakim rüzgar yönü doğuya doğru 3,4 m/sn, şubat ayında doğuya doğru 3,3 m/sn, Mart ayında kuzeydoğu yönünde 3,6 m/sn, Nisan ayında batı güney batıya doğru 2,7 m/sn, Haziran ayında kuzeydoğuya doğru 2,8 m/sn, Temmuz ayında kuzeydoğuya doğru 3,4 m/sn, Ağustos ayında kuzeydoğuya doğru 3,3 m/sn, Eylül ayında kuzeydoğuya doğru 3,0 m/sn, Ekim ayında kuzeydoğuya doğru 3,1 m/sn, Kasım ayında doğuya doğru 2,5 m/sn, Aralık ayında doğuya doğru 3,4 m/sn hızla esmiştir. Yılın ilk aylarında hakim rüzgar yönünün kuzey ile kuzeydoğu arasında olduğu, bu arada güneybatı yönünde rüzgarın kuvvetlendiği ve Mayıs ayındaki hakim rüzgar yönünün batıya doğru olduğu görülmektedir. Haziran ile Kasım ayları arasında hakim rüzgar yönü kuzeydoğu yönündedir ve Aralık ayında doğu yönünde olmaktadır. Yılın 4 ayı hakim rüzgar yönü doğu yönünde, 6 ayı kuzeydoğu yönündedir. Yalnızca bahar aylarında hakim rüzgar yönü güneybatı yönüne kaymaktadır. Bursa İli nde yıllık ortalama rüzgar hızı 1.7 m/sn dir. En hızlı rüzgar yönü W olup 19.2 m/sn şiddetindedir. Yıllık ortalama fırtınalı gün sayısı, şubat ayında 4.0 olarak tespit edilmiştir. Bursa İli ndeki en çok esen rüzgar yönleri sırasıyla; W-SW-S-SSE dir. Bursa 42

49 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Meteoroloji istasyonu rüzgar rejimi rasat kayıtları, aylık ortalama rüzgar hızı aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo 20. Bursa İli Rüzgar Yönlerine Göre Esme Sayısı (40 yıllık) Tablo 21. Aylık Max Rüzgar Knot (Dk) Yıl Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Top ,8 24,6 46,9 39,0 22,7 31,2 25,0 26,0 38,6 34,1 46,2 27,5 32,2 c)sıcaklık Bursa İli nde en soğuk ay olan Aralık ayında tespit edilen sıcaklık ortalaması -4,4 o C, en sıcak ay olan Temmuz ayında ise ortalama sıcaklık 41,5 o C olarak belirlenmiştir. Kaydedilen en düşük ve en yüksek sıcaklıklar -4,4 o C ve 41,5 o C dir. Bursa Meteoroloji İstasyonu sıcaklık normalleri tabloda verilmektedir. Tablo 22. Bursa Meteoroloji İstasyonu Sıcaklık Normalleri (2008) AYLAR Ortalama Düşük Sıcaklık Ortalama Yüksek Sıcaklık Ortalama Sıcaklık ( o C) Ocak -0,3 7,2 3,0 Şubat 1,1 10,3 5,3 Mart 6,9 17,2 12,0 Nisan 10,0 20,9 15,3 Mayıs 11,1 24,6 18,1 Haziran 16,8 30,2 23,7 Temmuz 17,6 31,9 25,0 Ağustos 19,4 33,6 26,3 Eylül 15,2 26,5 20,3 Ekim 10,8 21,8 15,8 43

50 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Kasım 6,8 17,2 12,1 Aralık 4,1 11,1 7,6 ORTALAMA 10,0 21,1 15,4 d)yağış Yağmur Bursa da yağış genellikle batıdan doğuya doğru azalır, zira batıdan gelen nemli hava kitleleri yağışlar bırakarak, gittikçe daha az nemli olarak doğuya doğru devam ederler. Bursa da ortalama toplam yağış miktarı tabloda verilmektedir. Tablo 23. Bursa İli Yıllık Toplam Yağış Miktarı Yıl Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Top ,6 46, ,4 22,1 28 0, , ,9 639 Yağış miktarının 50 mm. geçtiği gün sayısı bulunmamaktadır. Bursa İli nde en çok kış ve İlkbahar aylarında yağmur yağmaktadır. Kar, Dolu, Sis ve Kırağı Sis olayı soğuk hava kütlesinin üzerine sıcak hava kütlesinin gelmesiyle su buharı yoğunlaşmasından dolayı oluşur yılı için kar, dolu sis, kırağılı gün sayısına yönelik bilgi bulunmamaktadır. 2.a.9. Faaliyet Sahalarındaki Etki Alanındaki Ekosistemler ve Ekosistemlerdeki Türler Flora Aşağıda Bursa İli nin genel flora-fauna özelliklerinden bahsedilmiştir. Bursa İli nin bitki örtüsü, iklim şekillerine bağlı olarak çeşitlilik göstermektedir. Orman yönünden zengin olan Bursa İli nde dağların kuzeye bakan yamaçlarında Karadeniz in nemcil özelliği görülür. İl merkezinde özellikle tarla, yol kenarları, boş alanlar ve mezarlık çevrelerinde; Rosa spp. (gül), R ubus spp. (böğürtlen) gibi çalılara ve Chenopodium spp. (kazayağı), Polygonum spp. (çabandeğneği), Rumex spp. (labada) ayrıca Fabaceae (baklagiller), Lamiaceae (ballıbabagiller), Apiaceae (maydanozgiller), Poaceae (buğdaygiller), Brassicaceae (hardalgiller) familyalarına ait türlere rastlanır. Yenişehir ovası, bitki örtüsü bakımından çevresindeki Bursa ve İnegöl ovalarına oranla daha çıplaktır. Ovanın 500 m. ye kadar olan yerlerinde meşe (Quercus) ve kocayemiş (Arbutus) görülmekte, daha yüksek kesimlerde ise kayın (Fagus) ağaçlarına rastlanmaktadır. Yenişehir ovasındaki su boylarında da selvi, kavak (Populus) ve karakavak (Populus nigra) türleri vardır. Samanlı dağlarında kayın (Fagus), kestane (Castenea) ve gürgen (Carpinus) ormanlarına; güneyinde 44

51 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ ise m. de makilere rastlanır. Mustafakemalpaşa İlçesi dolaylarındaki ağaç türleri; meşe (Quercus), kayın (Fagus), kavak ve karaçam (Pinus nigra) iken bu bölgedeki orman altı bitkileri ise Kocayemiş (Arbutus), Akçaağaç (Acer) ve Kızılağaç (Almus)tır. Keles İlçesi çevresinde yaprak döken meşeler (Quercus) ve karaçamlar (Pinus nigra) yaygındır. Karaçamlara (Pinus nigra) yüksek kesimlerde rastlanmakta, meşe (Quercus) toplulukları ise daha çok bu ağaçlarla karışık bir durumda görülmektedir. Uludağ ın güney eteklerinde köknar (Abies), kavak (Populus), ardıç (Juniperus) gibi cinslerle; dağın m den sonraki yüksekliklerinde Uludağ köknarı (Abies bornmülleriana), karaçam (Pinus nigra), titrek kavak (Populus tremula), bodur ardıç (Juniperus nana) gibi türler bul unmaktadır. İlin Marmara Denizi ne kıyı olan bölümlerinde, özellikle Karadağ ın yüksek kesimlerinde köknar (Abies), ıhlamur (Tilia sylvestris), kayın (Fagus) ve kestane (Castanea) ağaçları vardır. Karadağ ın güney ve güneybatı eteklerinde ise egemen bitki örtüsünü maki oluşturur. Mudanya İlçe si dolaylarında alçak yerlerde maki türleri, yüksek kesimlerde ise yer yer kayın (Fagus), gürgen (Carpinus), meşe (Quercus), köknar (Abies) ve çınar (Pinus) ağaçlarının oluşturduğu nemcil ormanlar görülmektedir (Bursa İl Çevre Durum Raporu). Fauna Bursa İli ndeki yaban hayatı, Türkiye geneline paralel olarak, fazlaca hırpalanmış olup; daha önceleri bol miktarda olduğu söylenen karacanın, geyiğin (Cervus) ve yerli sülünün nesli hemen hemen tükenme noktasına gelmiş, alınan koruma ve üretim tedbirleri ile neslin yok olması şimdilik önlenmiştir. İnegöl-Boğazova ve Uludağ silsilesinin doğuya doğru uzantısında halen bir miktar geyik (Cervus) ve ayı; Karacabey, Karadağ, Pasalar ve Sarnıç mıntıkalarında karaca; Çamlıca Köyü kuzeyinde bir miktar yerli sülün bulunmakta ve zaman zaman görülen yavrularla üreme olduğu tespit edilmektedir. Keklik (Perdix), çil (Tetrastes bonasia) ve tavsan (Lepus europeus) bilhassa av koruma alanlarında ve ağaçlandırma sahalarında üremekte ise de usulsüz avlanmalar önlenemediğinden yeterli düzeyde korunamamaktadır. Çakal (Canis aureus) ve yaban domuzu (Sus scrofa) tüm ormanlık alanlarda bol miktarda bulunmaktadır. Ayrıca yasama alanlarının yok edilmesi ile birey sayısı çok azalmış olan yaban kedisinin Uludağ havalisinde ve Karadağ da bulunduğu tespit edilmiştir. Birey sayısı çok azalan ve koruma altına alınan sakallı akbaba ve apollon kelebeği (Parnassius apollo) de Uludağ Milli Parkı nda bulunmaktadır. Bursa İli sulak alanları özel fauna varlığına sahiptir. Uluabat Gölü göçmen kuşlar için önemli bir konaklama yeri teşkil etmektedir. Gerek sonbahar gerekse ilkbahar göllerinde yoğun kus topluluklarının barınması ve beslenmesine olanak sağlamaktadır. Bursa ili nde kürklü hayvanlar olarak tavsan (Lepus 45

52 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ europeus), tilki (Vulpes vulpes), ayı sayılabilir. Bursa -Karacabey ilçe si Ova Korusu Bölgesinde 50 dekar doğal ormanlık arazide, ayılar Turizm Bakanlığı nın katkısıyla oluşturulan bir proje ile korunmaya alınmışlardır. Bilgisayar denetimli tel çit ve elektrikli çitle çevrili alan içerisinde 1998 yılı itibariyle 47 ayı bulunmaktadır. İlimizde üretilen toplam su ürünleri üretiminin büyük bir miktarı deniz ürünlerinden oluşmaktadır. İç su ürünleri üretiminin arttırılması için göl ve göletlerde balıklandırma çalışmaları devam etmektedir. Deniz balıkları üretiminde meydana gelen düşüş Marmara Denizi nde avlanan balık miktarındaki azalmadan kaynaklanmıştır. İlimizin en önemli iç su kaynakları Uluabat Gölü ve İznik Gölü dür. Bu bölgelerde sazan (Cyprinus), yayın (Silur us glanis), kerevit (Astacus fluviatills) vb. cins su ürünleri üretilmektedir. Ayrıca Demirtaş Baraj gölünde aynalı sazan türü balık üretimi yapılmaktadır. 2.b. EK-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak; Sulak Alanlar, Kıyı Kesimleri, Dağlık Ve Ormanlık Alanlar, Tarım Alanları, Milli Parklar, Özel Koruma Alanları, Nüfusça Yoğun Alanlar, Tarihsel, Kültürel, Arkeolojik Ve Benzeri Önemi Olan Alanlar, Erozyon Alanları, Heyelan Alanları, Ağaçlandırılmış Alanlar, Potansiyel Erozyon Ve Ağaçlandırma Alanları İle 16/12/1960 Tarihli Ve 167 Sayılı Yer Altı Suları Hakkında Kanun Gereğince Korunması Gereken Akiferler Faaliyet alanı ve etki alanı, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, Ek-V deki Duyarlı Yöreler Listesi kapsamında bulunan alanlardan değildir. Ek-V deki Duyarlı Yöreler Listesi ile ilgili açıklamalar aşağıda yapılmaktadır. 2.b.1.Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar a. 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu k.anunun 3. maddesi uyarınca belirlenen Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları ve Tabiat Koruma Alanları bulunmamaktadır. b. 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları" bulunmamaktadır. c. 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar; bulunmamaktadır. Söz konusu proje alanında herhangi bir arkeolojik buluntuya rastlanılması veya sit alanı ile karşılaşılması durumunda faaliyet durdurulacak ve yetkili merciye haber verilecektir. 46

53 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ ç. 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları; bulunmamaktadır. d. 31/12/2004 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17., 18.,19. ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar, bulunmamaktadır. e. 2/11/1986 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49. maddesinde tanımlanan Hassas Kirlenme Bölgeleri bulunmamaktadır. f. 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, bulunmamaktadır. g. 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar, bulunmamaktadır. h. 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler, bulunmamaktadır. ı. 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, bulunmamaktadır. i. 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, bulunmamaktadır. j. 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu nda belirtilen alanlar, bulunmamaktadır. k. 17/5/2005 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde belirtilen alanlar, bulunmamaktadır. 2.b.2 Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar a tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları nda belirtilen I. Ve II. Koruma Bölgeleri, Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları, bulunmamaktadır. b. 12/6/1981 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Akdeniz in Kirlenmeye Karşı korunması Sözleşmesi (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca kor umaya alınan alanlar; (ı) 23/10/1988 tarihli ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol gereği ülkemizde Özel Koruma Alanı olarak belirlenmiş alanlar, bulunmamaktadır. (ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit listesinde yer alan alanlar, bulunmamaktadır. (ııı) Cenova Deklarasyonu nun 17. maddesinde yer alan Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, bulunmamaktadır. c. 14/2/1983 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan Kültürel Miras ve Doğal Miras statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, bulunmamaktadır. 47

54 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ ç. 17/05/1994 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında tespit edilmiş yer bulunmamaktadır. d. 27/7/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi kapsamında değerlendirilen alanlar bulunmamaktadır. 2.b.3. Korunması Gereken Alanlar: a. Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar v.b.). bulunmamaktadır. Proje alanı ile ilgili olarak MÜLGA İl Özel İdaresi Başkanlığından alınan Tarih ve 9180 sayılı görüş yazısında proje alanının Bursa 2020 yılı 1/ Ölçekli İl Çevre Düzeni Planında Tarımsal Niteliği Korunacak Alan içerisinde kaldığı bilgisi verilmiştir. Proje kapsamında tesis çalışmalarında Çevre Düzeni Plan Hükümleri ve Uygulama Kararlarına uyulacaktır (Bkz. Ek-8). b. Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınırları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. Ve II. Sınıfla, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, Tevhit işlemi öncesi 832 numaralı parsel ile ilgili olarak İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden alınan tarih ve sayılı görüş yazısında sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu, buna bağlı Uygulama Yönetmeliği, Tarım Arazisinin Korunması ve Değerlendirilmesi Teknik Talimatı ve diğer mevzuatımız hükümleri ölçeğinde konunun değerlendirilmesi neticesinde; etüt alanı, Tarım Arazisinin Korunması ve Değerlendirilmesi Teknik Talimatının Madde 10.5 (ç) bendi olan Hayvansal Üretim İşletmeleri/Tesisleri başlığı içerisinde yer almaktadır. Söz konusu Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Adaköy Köyü sınırları içerisinde Bursa Uluabat AT ve TİGH Projesi başlamış ve devam etmektedir. Yılmaz Öztürk e ait Tarla vasıflı ekili bulunmayan parselde Etlik Piliç Tesisi yapmak üzere bina yapılacağından oluşturulacak tesisin yapımı ve işletimi esnasında çevre tarım arazilerine zarar verilememesi projesine ve taahhütnamesine bağlı kalınması, toplulaştırma şartlarını kabul etmesi kaydıyla; 5 pafta, 832 parselin m 2 lik alanın Etlik Piliç Tesisi olarak m 2 lik kısmının Tarım Dışı Amaçlarda kullanılması konusunda bir sakınca bulunmamaktadır. denilmektedir. Alınan kurum görüşüne uygun çalışılacaktır (Bkz. Ek-16). Tevhit işlemi öncesi 833 numaralı parsel ile ilgili olarak İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden alınan tarih ve sayılı görüş yazısında..833 numaralı tarla vasıflı tavuk yetiştirme tesisi talep edilen parselde atıkların ilgili yönetmelikler uygun olarak bertaraf edilmesi, Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkındaki Yönetmelik ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması, tavukçuluk yapmak üzere bina yapılacağından, oluşturulacak tesisin yapımı ve işletimi esnasında çevre tarım arazilerine zarar verilememesi, projesine ve taahhütnamesine bağlı kalınması, toplulaştırma şartlarını kabul etmesi kaydıyla; 833 sayılı bahse konu parselin mimari projesinde belirtilen m 2 lik alanın Tavuk Yetiştirme Tesisi olarak tarım dışı amaçlarla kullanılmasında bir 48

55 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ sakınca bulunmadığı ancak tavuk kümesi yapılmak istenen 833 numaralı bahse konu parsel için Bursa İli 2020 yılı 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı hüküm ve yasaklarına uyulması gerekmekte verilen iznin hiçbir şekilde ruhsat, plan veya yapı kullanım izni gibi değerlendirilmeyeceğinin talepliye bildirilmesi hususunda bilgi ve gereğini arz ederim. denilmektedir. Alınan kurum görüşüne uyulacaktır. c. Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketlerinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, bulunmamaktadır ç. Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları, baraj, bulunmamaktadır. Proje ile ilgili olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdülüğü nden alınan tarih ve sayılı görüş yazısında.. Yapılan inceleme neticesinde bahse konu yerin herhangi bir projemiz içerisinde yer almadığı belirlenmiştir. Faaliyet esnasında ölü tavuk ve gübre için sızdırmaz depolar yapılarak zemin ile temasın önlenmesi, ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilmesi, gerek çalışan personel, gerekse işletme kaynaklı her türlü katı ve sıvı atıktan dolayı yüzey ve yeraltısuyu kirlenmesini önleyici tüm tedbirlerin işletmeci tarafından alınması, Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması kaydıyla, konunun Bursa 2020 yılı 1/ ölçekli Çevre Düzeni Planı hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılmasında İdaremiz açısından sakınca bulunmamaktadır. denilmektedir. Alınan kurum görüşüne uyulacaktır (Bkz. Ek-16). d. Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar, bulunmamaktadır. Tesisin faaliyet gösterdiği alanda ÇED Yönetmeliği Ek-V deki Duyarlı Yöreler kapsamında bulunan alanlardan değildir. 49

56 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ 3. PROJENİN İNŞAAT VE İŞLETME AŞAMASINDA ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER Söz konusu tesisin işletilmesi esnasında çevresel etkilerinin değerlendirilmesi, olumsuz etkilerinin tespit edilerek önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek şekilde en aza indirilmesi, tesisin çevresinde bulunan diğer tesislerle etkileşimi incelenmektedir. Bu amaçla raporda, tesisin işletilmesi sırasında oluşacak atıklar incelenerek ilgili yönetmeliklerin sınır değerleri ile karşılaştırılmıştır. Yönetmelik sınır değerlerini aşan durumlar var ise alınması gereken tedbirler belirlenmiştir Su Kirliliği ve Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Faaliyet alanında su, inşaat aşamasında, personelin günlük içme ve kullanma suyu ihtiyacının giderilmesinde ve nakliye sırasında kullanılacak olan toprak yollardaki toz oluşumunun indirgenmesinde kullanılacaktır. Sahada çalışacak personelin içme suyu piyasada faaliyet göstermekte olan ticari dolum paketleme firmalarından, kullanma suyu ise yer altı su kuyusundan temin edilecektir. Nakliye esnasında kullanılacak olan toprak yollardaki tozumanın önlenmesi amacıyla belirli aralıklarla arasözle sulama yapılacaktır. Bu işlem için gerekli olan yer altı su kuyusundan karşılanacaktır. Projenin inşaat aşamasında, personelden kaynaklanacak 180 m 3 evsel nitelikli atık sular, faaliyet sahasında yapılacak olan, iki gözlü sızdırmaz fosseptikte biriktirilecek olup (Bkz. Ek-6),fosseptiklerin dolması halinde Mustafakemalpaşa Belediyesi tarafından düzenli olarak bertaraf edilecektir Sızdırmaz fosseptik boşaltılırken, kokunun önlenmesi için koku giderici sistemler kullanılacaktır. Projenin inşaat aşamasında faaliyet sahasında betonu ıslatmak amacıyla kullanılacak olan m 3 ve proje alanlarında toz oluşumunun engellenmesi amacı kullanılacak olan toplamda 516 m 3 suyun büyük kısmı toprak tarafından emilecek kalan kısmı da mevsimsel etkilere bağlı olarak buharlaşacaktır. Dolayısıyla bu aşamadan kaynaklı olarak atık su oluşumu söz konusu değildir. İşletme döneminde su, personelin günlük içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanmasında, kümeslerin temizlik işleri ve tavukların içme suyu ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılacaktır 50

57 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Kurulması planlanan tesisin işletilmesi sürecinde 2 kişinin çalışması planlanmaktadır. Evsel amaçlı günlük su tüketimi kişi başına 150 lt./kişi.gün (Muslu, Y., 1994, Atıksuların Arıtılması, İTÜ, İstanbul) kabul edildiğinde; Q evsel = 2 kişi x 150 lt./kişi.gün = 300 lt/gün = 0,3 m 3 /gün evsel nitelikli su ihtiyacı söz konusudur. Bu hesaplamaya göre çalışacak personelin kullanacağı suyun tamamının atık suya dönüştüğü varsayımıyla içme ve kullanma amaçlı kullanılan sudan kaynaklı evsel nitelikli atık su miktarı maksimum 0,3 m 3 / gün olacaktır. Tesisi işletmesi süresince yıllık oluşacak atıksu miktarı; Qevsel= 0,3 m 3 /gün x 365 gün/yıl = 109,5 m 3 /yıl atıksu oluşumu olacaktır. Etlik piliçlerin tüketeceği 3.385,375 m 3 /yıl suyun geri dönüşü olmayacağı için bu su kullanımından kaynaklı atıksu oluşmayacaktır. Sulukların temizliği ve üretimin sona ermesi döneminde kümeslerin temizliği için gerekli olan su yeraltı kuyu suyundan temin edilecektir. Q temizlik= 1.533vm 3 /yıl su ihtiyacı olacaktır. Bu işlemler için oluşacak atıksular tesis alanında yapılacak olan sızdırmaz nitelikteki fosseptiklerde biriktirilecektir. Tesiste işletme aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlarla İlgili Yönetmelik te belirtilen tüm hususlara uyulacaktır. Tesisin işletme aşamasında oluşacak yıllık atıksu miktarı; Q toplam atık su= Q evsel atık su + Q temizlik işl.atık su = 109,5 m 3 /yıl m 3 /yıl = 1.642,5 m 3 /yıl olacaktır. Proje kapsamında tesisin işletme sürecinde personelden kaynaklanacak evsel nitelikli atıksular, faaliyet sahasında yapılacak olan sızdırmaz nitelikli fosseptikte biriktirilecek, fosseptiğin dolması halinde Mustafakemalpaşa Belediyesi ile sözleşmeli vidanjörle çekilerek Belediye nin gösterdiği kanalizasyon sistemine deşarj edilecektir. Sızdırmaz fosseptik planı ekte verilmiştir (Bkz. Ek-9). Proje kapsamında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ne, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği ne ve tarih ve sayılı Resmi 51

58 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun çalışılacaktır Katı Atık Oluşumu, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Proje inşaat aşamasında çalışacak personel kaynaklı evsel nitelikli katı atık miktarı 13,4 kg /gün belirlenmiştir. Evsel nitelikli katı atıklar Mustafakemalpaşa Belediyesi tarafından düzenli olarak bertaraf edilecektir. İnşaat aşamasında temel kazıları sonucu oluşacak hafriyat miktarı 1.791,5 m 3 tür. Temel kazısı esnasında oluşacak hafriyatın bir kısmı çevre düzenlemesinde kullanılacak kalan diğer kısmı ise Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen ilgili tüm hususlara göre ve Soma Belediyesinin görüşleri doğrultusunda bertaraf edilecektir. İşletme aşamasında projede oluşan katı atıklar, personelin günlük ihtiyaçlarından, büro ve yemekhaneden kaynaklanan evsel nitelikli ve etlik piliçlerin üretimden kaynaklanan katı atıklar (gübre) olmak üzere iki ana başlık altında incelenebilir. Projede işletme aşamasında tesiste oluşan katı atıklar, personelin günlük ihtiyaçlarından, büro ve yemekhaneden kaynaklanan evsel nitelikli ve piliç üretimden kaynaklanan katı atıklar olmak üzere iki ana başlık altında incelenebilir. Projede çalışacak kişi sayısının 2 olacağı ve kişi başına oluşabilecek günlük evsel katı atık miktarı 1,34 kg/kişi.gün ( olarak kabul edildiğinde, aşağıdaki gibi hesaplanabilir; Evsel atık miktarı = 2 kişi 1,34 kg/kişi. gün = 2,68 kg /gün dür. Bir yıllık üretim süresince oluşacak evsel atık miktarı; Evsel atık miktarı = 2,68 kg /gün x 365 gün = 978,2 kg olacaktır. İşletme sürecinde yıllık olarak personelden kaynaklanacak evsel nitelikli 978,2 kg katı atık hijyenik ve ağzı kapalı bir şekilde toplanacak ve Mustafakemalpaşa Belediyesi tarafından alınacaktır. Proje kapsamında tesiste oluşacak katı atıklar toplanması, biriktirilmesi, bertarafı v.b. işlemler için Tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelikte belirtilen ilgili tüm hususlara uyulacaktır. 52

59 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Proje kapsamında tesiste evsel nitelikli atıklar dışında prosesten kaynaklanan katı atık üretimi de söz konusu olacaktır. Bunlar piliçlerin üretim prosesi sonrası oluşacak ve gübre olarak kullanılmakta olan katı atıklardır. Tesiste oluşan gübreler gübre deposunda bekletilecektir. Gübre deposunun zemini sızdırmaz nitelikli olacaktır. Gübrelerin bertarafı ile ilgili Gönen Yenilenebilir Enerji A.Ş. ile sözleşme imzalanmıştır (Ek -17). Gübre deposunun üstü sundurma şeklinde örtülü olarak yağmurdan etkilenmeyecek şekilde Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili yönetmeliklerine göre yapılacak ve bu yönetmeliklere uyulacaktır. Bununla birlikte tesiste oluşacak katı atıklar toplanması, biriktirilmesi, bertarafı v.b. işlemler için Tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelikte belirtilen ilgili tüm hususlara uyulacaktır Hava Kirliliği Oluşumu, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Faaliyet sahasındaki işlemler sırasında oluşacak olan toz emisyonlar için tüm hesaplamalar maksimum kapasite ve maksimum mesafe üzerinden yapılmış ve etkileri tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ne ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği ne göre irdelenmiştir. Bu hesaplamalarda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 Tablo 2.1 de verilen kütlesel debi (kg/saat) sınır değerleri dikkate alınmıştır. Söz konusu tablod a baca dışındaki yerlerden oluşacak toz emisyonu sınır değer 1 kg/h tir. Proje kapsamında yapılacak hafriyat işlemlerinden kaynaklanacak toz emisyon debisi kontrolsüz 0,273 kg/h ve kontrollü 0,137 kg/h hesaplanmış olup, sınır değer olan 1kg/h altında kalmaktadır. Bu nedenle faaliyet sonucunda oluşacak toz çevreye olumsuz etki oluşturmayacaktır. Projenin inşaatı sırasında oluşan tozu minimize etmek için arasöz yardımı ile sahada sulama yapılacaktır. Projede üretim sırasında gaz atık emisyonu söz konusu olacaktır. Projede kümeslerin ısıtılması için kömür kullanılacaktır. Söz konusu faaliyette tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen tüm hususlara uyulacaktır. 53

60 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Projenin faaliyete geçmesi ile tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. İşletmede tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca işletmedeki her prosesten kaynaklanacak emisyonlar için, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır Gürültü Oluşumu, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Söz konusu faaliyet sonucu meydana gelebilecek gürültü; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği EK-VII Tablo.5 Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değeri gereği Diğer Kaynaklar kapsamında değerlendirilirse L gündüz değerinin 70 dba dan yüksek olmaması gerekmektedir. Yapılan hesaplamalardan da görüldüğü üzere faaliyet alanına 50 m mesafede oluşacak gürültü seviyesi 64,28 dba olacaktır. Dolayısıyla inşaat aşamasından dolayı oluşacak gürültü seviyesinin yönetmelikte verilen sınır değeri altında kaldığı gözlemlenmektedir. Uygulama sırasında tüm araçların aynı anda aynı ve aynı yerde çalışması mümkün değildir. Ayrıca çalışacak araçların çalışma süreleri süreklilik arz etmeyecek ve inşaat bölgesinin çevresine perdeleme yapılarak gürültü kaynakları muhafaza içine alınacaktır. Projede inşaat aşamasında sahada çalışacak iş makineleri, işletme aşamasında ise projede kullanılacak makine ve ekipmandan (jeneratör, traktör, vb.) kaynaklı çevresel gürültü oluşumu söz konusudur. Tesis proses itibariyle tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliği Ek ve maddeleri kapsamında yer almakla birlikte gürültü kontrolünden muaftır. Projede tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak çalışılacak ve gerekli yönetmelik hükümlerine uyulacaktır Ambalaj Atık Oluşumu, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Projenin inşaatı ve işletilmesi sırasında ofis kağıt atıkları, plastik, cam, metal vb. geri dönüşümü mümkün ambalaj atıklar meydana gelecektir. Meydana gelecek olan ambalaj 54

61 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ atıkları diğer atıklardan ayrı toplanacak ve lisanslı firmalara verilmesi sağlanarak tesisten uzaklaştırılacaktır. Ambalaj atıklarının toplanması, depolanması, nakliyesi ve bertarafı gibi işlemler için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesisten uzaklaştırılacaktır Tıbbi Atık Oluşumu, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Projede inşaat aşamasında 10, işletme aşamasında 2 personel görev alacaktır sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu nun 180. maddesi uyarınca Devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran bütün iş sahipleri, işçilerin sıhhi ahvaline bakmak üzere bir veya müteaddit tabibin sıhhî murakabesini temine ve hastalarını tedaviye mecburdur. Büyük müessesatta veya kaza ihtimali çok olan işlerde tabip daimi olarak iş mahallerinde yahut civarında bulunur. Hastanesi olmayan mahallerde veya şehirler ve kasabalar haricinde bulunan yerlerdeki iş müesseseleri bir hasta odası ve ilk yardım vasıtalarını ihzar ederler. Yüzden beş yüze kadar daimi amelesi olan müesseseler bir revir mahalli ve beş yüzden yukarı amelesi olanlar yüz kişiye bir yatak hesabı ile hastane açmaya mecburdurlar. denilmektedir. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu nun yukarıda belirtilen hükmü doğrultusunda projenin işletme aşamasında revir ünitesi kurulmayacaktır. Projede herhangi bir nedenle tıbbi müdahale gerektirecek bir kaza ve yaralanma durumunda Mustafakemalpaşa İlçesinde mevcut bulunan sağlık birimleri kullanılacaktır. Bu nedenle personelden kaynaklı bir tıbbi atık oluşumu söz konusu olmayacaktır. Proje alanında, etlik piliçler hastalıklara karşı uygulanan aşılama işlemi yapılacaktır. Aşılama uygulaması veteriner hekimler tarafından yapılacaktır. Aşılama işleminde endüstriyel cihazlar kullanılacaktır. Piliçlere uygulanan aşılarda kullanılan ilaçlardan ve üretim periyodu sonunda uygulanan dezenfeksiyon işleminde kullanan dezenfektan maddelerden kaynaklanan tıbbi atıklar oluşacaktır. Proje alanında tıbbi atık oluşması söz konusu olduğu durumlarda diğer atıklardan ayrı olarak depolanacak ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesisten uzaklaştırılacaktır Atık Pil ve Akümülatörler, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Projede, personelin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılan piller olacaktır. Bu piller zamanla ömrünü tamamlayarak atık pil oluşturacaktır. Projede kullanılan araçlardan kaynaklanan ve ekonomik ömrünü tamamlamış akümülatörler ile çeşitli mekanik ve elektronik alet-ekipmandan kaynaklanan atık piller TAP tan alınacak olan atık pil kutusunda biriktirilecek ve dolması halinde TAP tarafından alınarak tesisten uzaklaştırılacaktır. 55

62 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Projede oluşabilecek atık pil ve akümülatörler tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve diğer atıklardan ayrı toplanarak bertaraf edilecektir Atık Yağ Oluşumu, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Proje kapsamında çalışacak işçilerin yemek ihtiyaçları dışarıdan hazır gelecektir. Bu nedenle tesis içerisinde bitkisel atık yağ oluşmayacaktır. Herhangi bitkisel atık yağ oluşması halinde; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacaktır. Projede çalışacak iş makinelerinin bakım ve onarımı tesiste yapılmayacaktır. Bu tür teknik destek için en yakın araç bakım istasyonundan yararlanılacaktır. Projede pres, jeneratör v.b. ekipmanların bakım, onarım gibi işlemlerin yapılması durumunda atık yağ oluşacaktır. Oluşacak bu atıkların ayrı toplanacak ve atık sahasında geçici depolandıktan sonra analizleri yaptırılacaktır. Yaptırılacak olan analiz sonucunda çıkacak katogeriye göre tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesisten uzaklaştırılacaktır Ömrünü Tamamlamış Lastik Oluşumu, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Projede inşaat aşamasında araç kullanımı olacaktır. Bu araçların bakımları servislerde gerçekleştirileceğinden ömrünü tamamlamış lastik de oluşmayacaktır. Atık lastik oluşması halinde tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Daire Yönetmelik belirtilen tüm hükümlere uyulacaktır Tehlikeli Atık Oluşumu, Çevre Üzerine Etkileri, Alınacak Tedbirler Proje alanında tehlikeli atık niteliğinde, kontamine üstübüler, kontamine bidonlar, flüoresan lambalar, atık fitre gibi tehlikeli atıkların oluşması söz konusudur. 56

63 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ Projenin faaliyeti esnasında oluşacak tehlikeli atıklar tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete lerde yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik te belirtilen ilgili tüm hükümlere uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesisten uzaklaştırılacaktır. Projede, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Projenin inşaatı ve işletmesi süresince, 4857 sayılı İş Kanunu ile bu kanunda değişiklik yapan kanunlara ve bu kanunlara bağlı olarak çıkarılan ilgili mevzuata, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik ve bu yönetmelikte değişiklik yapan yönetmeliklerin ilgili hükümlerine, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile bu yönetmelikte değişiklik yapan yönetmeliklerin ilgili hükümlerine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu kanunda değişiklik yapan kanunlara ve bu kanunlara bağlı olarak çıkarılan ilgili mevzuata, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve bu yönetmelikte değişiklik yapan yönetmeliklerin ilgili hükümlerine, 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 5491 sayılı Çevre Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun a ve bu kanunlara bağlı olarak çıkarılan mevzuatın ilgili hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca mer i mevzuat dahilinde gerekli tüm ruhsat, onay ve izinlerin alınacağı taahüt edilmektedir. Projenin inşaat ve işletmesi aşamalarında; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği 57

64 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve 28035sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Daire Yönetmeliği tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete lerde yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Denetimi Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Denetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliği 58

65 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İnsan Tüketimi Amacıyla Olmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve diğer mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli izin ve ruhsatlar alınacaktır. Hayvanların bakımı, beslenmesi, ilaçlanması, ölümü, hastalığı ile ilgili hususlarda Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili yönetmeliklerine göre işlem yapılacaktır. Tesiste, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 2872 sayılı Çevre Kanunu ile Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 5491 sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerine uyulacak ve ilgili mevzuat dahilinde ilgili kurum/kuruluşlardan gerekli izinler alınacaktır. 59

66 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ NOTLAR VE KAYNAKLAR 1. MUSLU, Y., 1994, Atıksuların Arıtılması, İTÜ, İSTANBUL, 2. MUSLU,Y., Kullanılmış Suların Arıtılması, İSTANBUL, 3.BAŞTÜRK A. Prof. Dr., Katı atıklar dersi, ders notları Yıldız Teknik Üniversitesi Müh.Fak. Çevre Müh. Bölümü; İSTANBUL, 4. Çevre Mühendisliği Uygulamaları, 2002, TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, 5. Doç. Dr. MÜEZZİNOĞLU A., 1987, Hava Kirliliğinin ve Kontrolünün Esasları, İZMİR 6. KARAMAN S., Jeolojik ve Jeoteknik Etüd Raporu, İZMİR 1. Metcalf & Eddy, 1991, Wastewater Engineering Treatment Disposal and Reuse, McGraw-Hill International Editions Civil Engineering Series tarih ve sayılı Resmi Gazete: Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 60

67 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ tarih ve sayılı Resmi Gazete: Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Daire Yönetmeliği tarihli ve sayılı Resmi Gazete: Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete lerde yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Çevre Denetimi Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Çevre Denetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazete: Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği 35. T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı Deprem Dairesi Başkanlığı resmi internet sitesi ( 36. Türkiye İstatistik Kurumu resmi internet sitesi ( 37. Türkiye Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesi ( 38. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı resmi internet sitesi ( 61

68 YILMAZ ÖZTÜRK ETLİK PİLİÇ YETİŞTİRME TESİSİ EKLER 1. Koordinatlar 2. Tapu 3. Aplikasyon Krokisi 4. Arazi Kullanım Kabiliyet Haritası 5. Vaziyet ve Yerleşim Planı 6. Yer Bulduru Haritası ve Uydu Görüntüsü 7. Topografik Harita 8. Çevre Düzeni Planı 9. Sızdırmaz Fosseptik Planı 10. Ölü İmha Çukuru Planı 11. Jeolojik Harita 12. Depremsellik Haritası 13. Acil Eylem Planı 14. Taahhütname 15. Vekaletname 16. Kurum Görüşleri 17. Gübre Alım Sözleşmesi 62

69 EKLER

70 EK 1 PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI

71 Koor. Sırası Datum Türü D.O.M. Zone Ölçek Fak : Sağa, Yukarı : ED-50 : UTM : 35 : 27.: 6 derecelik : : : : : : : : Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : WGS84 Türü : COĞRAFİK D.O.M. :Zone :Ölçek Fak. : : : : : : : : : Toplam Alan: m2

72 EK 2 TAPU

73

74 EK 3 APLİKASYON KROKİSİ

75

76 EK 4 ARAZİ KULLANIM KABİLİYET HARİTASI

77 ÖLÇEKSİZDİR. Faaliyet Alanı

78 EK 5 VAZİYET VE YERLEŞİM PLANI

79 PROJE ALANINI GÖSTERİR VAZİYET PLANI 4 ÖLÜ İMHA ÇURU 5 K KÜMES 1 1/ m2 FOSSEPTİK ÇUKURU KÜMES İDARİ BİNA BAKICI EVİ SU DEPOSU JENERATÖR GÜBRE DEPOSU 6 1 YERALTISUYU KUYUSU PROJE ALANI : m2 KÜMES 1 : m2 KÜMES 2 : m2 İDARİ BİNA : 79 m2 BAKICI EVİ : 71 m2 ÖLÜ İMHA ÇUKURU : 16 m2 GÜBRE DEPOSU : 120 m2 FOSSEPTİK ÇUKURU : 6 m2 SU DEPOSU : 8 m2 JENERATÖR : 8 m2

80 VAZİYET PLANI KOORDİNAT LİSTESİ PROJE ALANI KOORDİNATLARI NoktaNo Y X NOLU KÜMES KOORDİNATLARI NoktaNo Y X NOLU KÜMES KOORDİNATLARI NoktaNo Y X ÖLÜ İMHA ÇUKURU KOORDİNATLARI NoktaNo Y X İDARİ BİNA KOORDİNATLARI NoktaNo Y X BAKICI EVİ KOORDİNATLARI NoktaNo Y X SU DEPOSU KOORDİNATLARI NoktaNo Y X JENERATÖR KOORDİNATLARI NoktaNo Y X ZÜBEYDE AMAK'A AİT ALANIN KOORDİNATLARI NoktaNo Y X Z Z Z Z Z ÖZGÜR AMAK'A AİT ALANIN KOORDİNATLARI NoktaNo Y X Ö Ö Ö Ö Ö İKBAL KARACA'YA AİT ALANIN KOORDİNATLARI NoktaNo Y X İ İ İ İ İ İ İ İ İ İ İ İ SEMRA AMAK'A AİT ALANIN KOORDİNATLARI NoktaNo Y X S S S S S S FOSSEPTİK ÇUKURU KOORDİNATLARI NoktaNo Y X GÜBRE DEPOSU KOORDİNATLARI NoktaNo Y X G G G G AYHAN AMAK'A AİT ALANIN KOORDİNATLARI NoktaNo Y X A A A A A A

81 GENEL YERLEŞİM PLANI K ZÜBEYDE AMAK'A AİT ALAN 1/ ÖZGÜR AMAK'A AİT ALAN İKBAL KARACA'YA AİT ALAN SEMRA AMAK'A AİT ALAN AYHAN AMAK'A AİT ALAN PROJE ALANI

82 EK 6 YER BULDURU HARİTASI

83

84

85 EK 7 TOPOGRAFİK HARİTA

86 BURSA İLİ, MUSTAFAKEMALPAŞA İLÇESİ, ADA MAHALLESİ, KÖKLÜK MEVKİİ H20-D3 PAFTADA BULUNAN YILMAZ ÖZTÜRK'E AİT PROJENİN TOPOĞRAFİK HARİTASI K / m G1 2 6 G2 G4 G m PROJE ALANI KOORDİNATLARI NoktaNo Y X AÇIKLAMALAR PROJE ALANI ALAN : m2 GÜBRE DEPOSU ALANI GÜBRE DEPOSU KOORDİNATLARI NoktaNo Y X G G G G ALAN : 120 m2

87 EK 8 ÇEVRE DÜZENİ PLANI

88

89

90

91

92

93

94

95 EK 9 SIZDIRMAZ FOSSEPTİK PLANI

96

97 EK 10 ÖLÜ İMHA ÇUKURU PLANI

98

99 EK 11 JEOLOJİ HARİTASI

100 BURSA İLİ, MUSTAFAKEMALPAŞA İLÇESİ, ADA MAHALLESİ, KÖKLÜK MEVKİİ H210-D3 PAFTADA BULUNAN YILMAZ ÖZTÜRK'E AİT PROJENİN JEOLOJİ HARİTASI VE KESİTİ K A 4 3 1/ A' PROJE ALANI KOORDİNATLARI NoktaNo Y X AÇIKLAMALAR PROJE ALANI YOL EŞYÜKSELTİ ALAN : m2 MİYOSEN LEJAND ÇAKILTAŞI, KUMTAŞI, ÇAMURTAŞI, KARASAL, ÇÖKEL KAYA KB A-A' KESİTİ GD 30 A A'

101 EK 12 DEPREMSELLİK HARİTASI

102 BURSA İLİ, MUSTAFAKEMALPAŞA İLÇESİ DEPREMSELLİK HARİTASI

103 EK 13 ACİL EYLEM PLANI

104 ACİL EYLEM PLANI Yılmaz Öztürk tarafından Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Ada Mahallesi, Köklük Mevkii adresinde kayıtlı 5 pafta, 2170 parsel numarasında kayıtlı toplam m2 yüzölçümlü alan içerisinde toplam 2.765,003 m2 kapalı alanda Etlik Piliç Yetiştirme Tesisi nde oluşması muhtemel acil durumlar aşağıda açıklanmıştır. Tesis ile ilgili olarak hazırlanacak acil durum planı ve yangın tüpleri ve vanaları ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri doğrultusunda hareket edilecektir. AMAÇ Bu prosedür tesiste meydana gelebilecek olay ve kazalar ve acil durumlarda, canlı yaşamının ve çevrenin, işyerinin, malzemenin, ürünün ve ekipmanın korunmasını amaçlar. KAPSAM VE SORUMLULUK Bu prosedür acil durumlarda nasıl hareket edileceğini, ilgili ekiplerin ve kişilerin acil durum rolleri ve sorumluluklarını, birlikte hareket edecek ekipler ve/veya diğer sorumlular, sorumluluklar, görevleri, acil durumlarda uygulanacak iletişim yöntemlerini ve işyerlerinin acil durumlara karşı emniyetli olması için alınacak tedbirleri kapsar. Prosedürün uygulanmasından prosedürde kendisine sorumluluk verilen tüm kişi(ler)/birimler sorumludur. TANIMLAR Acil Durum: Deprem, yangın, trafik kazası, iş kazası, yoğun kar yağışı gibi can ve mala zarar verme potansiyeli olan tehlikeli olay ve koşulların oluşması veya tehlikelerin meydana gelmesi ile gerekli önlemlerin alınması arasındaki durum Lokal veya Küçük Acil Durumlar: İşyerlerinin lokal alanlarında meydana gelen, meydana geldiği bölümden başka diğer bölümleri etkileme olasılığı bulunmayan acil durumlar. Büyük Acil Durumlar: Bu tip acil durumlar, işyerlerinin geniş bir alanında meydana gelen acil durumları kapsar. İlk Yardım: İnsanın normal sağlık durumunda sapma göstermesi veya yaralanması durumunda, sağlık personeli veya ilgili eğitimi alanlar tarafından yapılacak ilk tıbbi müdahale Kaza: Ölüme, hastalığa, hasara, zarara ya da diğer kayıplara yol açan istenmeyen olay. Olay: Kazaya sebep olan veya kazaya sebep olacak potansiyele sahip olay. Bir planın, yönetmeliğin veya talimatın ilgili şartlarını pratik olarak gerçekleştirme Tatbikat:

105 Tıbbi Müdahale: Doktor veya sağlık görevlisi tarafından yapılan müdahale ve tedavi Yangın: Katı, sıvı veya gaz halinde bulunan bir maddenin ateşlenmesi sonucu ortaya çıkan yanma İŞLEM 1. Acil Durum Ekibi ve Temel Prensipler 1.1 Acil Durum Ekibi Acil durumlara müdahale acil durum ekibinin koordinasyonu ile gerçekleştirilir. Acil durum ekibi aşağıdaki üyelerden oluşur: 1. Acil durum koordinatörü 2. Vardiya acil durum koordinatörü 3. Haberci 4. Yangın sistemi sorumlusu 5. Yangın müdahale ekibi 6. Elektrik tesisatı sorumlusu 7. İlkyardım ve kurtarma ekibi 1.2 Küçük Acil Durumlara Müdahale Tesiste meydana gelen küçük acil durumlar, Acil Durum Koordinatörüne bildirilir. Acil Durum Koordinatörü talimatlarına göre Acil durum ekipleri meydana gelen olaylara müdahale eder. 1.3 Büyük Acil Durumlara Müdahale Büyük çaplı acil durumlar, Acil Durum Koordinatörüne bildirilir. Görevli tarafından acil durum alarmı verilir ve ilgili birimlere haber verilir. Acil Durum Müdahale Ekipleri, ilgili lokal resmi ekipler gelinceye kadar acil duruma müdahale eder. 1.4 Acil Durum Alarmı veya Sireni Çaldığında; a) Çalışanlar, acil toplanma noktasında ekipler bir arada olacak şekilde toplanır ve Acil Durum Koordinatörünün talimatlarını bekler. Toplanma yeri idari binanın önüdür. b) Ziyaretçiler, ziyaretinde bulundukları personel ile birlikte toplanma yerine giderler. 1.5 Acil durumlarda gerekiyorsa ambulans, itfaiye, vinç ve diğer yardım birimlerinin çağrılması durumlarında görevli tarafından bu birimler çağrıldığı andan itibaren tesis girişi yardım birimlerinin geçişi için hazır bekletilir. 1.6 Tüm ekip üyeleri yangınla mücadele, solunum maskesi kullanma, kurtarma, koruma ve temel ilkyardım konularında eğitilir. Yaralı ağır ise müdahale edilmez. Eğer yaralı ağır değilse temel ilk yardım, temel ilk yardım eğitimi almış ilk yardımcı tarafından yapılır. Tıbbi yardım gelinceye kadar kazalının rahat olması sağlanır.

106 2. Acil Durumlarda Yapılacak İşlemler 2.1 Deprem Deprem anında sarsıntı geçene kadar kap ıda duruluyorsa kapıda kalınacak bina içinde duruluyorsa ya masa altına girilecek ya da kirişe yakın durulacaktır. Bina dışında bulunuluyor ise binalardan, elektrik hatlarından veya düşme tehlikesi olabilecek şeylerden uzak durulacaktır. Araçta iken araç açık bir alanda durdurulacak ve sarsıntı bitinceye kadar araç içinde kalınacaktır. Sarsıntı durduktan sonra artçı şoklara karşı dikkatli olunacak malzeme düşmesi ihtimali olan yerlerden uzak durulacaktır. Toplanma noktalarında ekip liderleri sayım yapar, varsa eksik kişi/kişiler ve deprem öncesinde bulundukları yerler belirlenir. Acil Durum Ekipleri, Acil Durum Koordinatörü koordinasyonunda varsa çalışabilecekleri enkaz alanlarını belirler. Çalışmak için gerekli malzeme ekipman belirlenir, temini sağlanır. Acil Durum Koordinatörü koordinasyonu ile çalışmaya başlanır. Elektrik tesisat sorumlusu tarafından Acil Durum Koordinatörü talimatıyla gerekli kısımlarda elektrik kesilir. İlkyardım ve kurtarma ekibi tarafından öncelikle acil durum görevi olmayan personel ve müşterilerin güvenli alanlara sevk edilmeleri, daha sonra kay ıp personelin bulunması sağlanacaktır. Son olarak önemli ve acil kurtarılması gereken evrak ve malzemelerin kurtarılması ve bunların emniyetli bir alanda muhafaza edilmesi sağlanacaktır. İlkyardım ve kurtarma ekibi tarafından yaralananlar toplanma noktasına taşınarak burada ambulans gelene kadar gerekli ilk yardım yapılacaktır. Yaralı sayısı ve durumları en yakın sağlık birimine bildirilecektir. Deprem anında ve tahliye sırasında zarar gören elektrik hatlarına karşı dikkatli olunur ve sarsıntı durduktan sonra tesisat Elektrik tesisatı sorumlusu tarafından kontrol edilerek Acil Durum Koordinatörüne rapor verilir. Acil Durum Koordinatörü, binaların çökme ihtimali olmadığından emin olduktan sonra tesiste yangın olup olmadığını yang ın müdahale ekibine tespit ettirir. Binaların yangın emniyeti sağlanır. Deprem anında, telefonlar, yalnızca acil durumlar için kullanılacaktır. 2. Acil Durumlarda Yapılacak İşlemler 2.1 Deprem Deprem anında sarsıntı geçene kadar kap ıda duruluyorsa kapıda kalınacak bina içinde duruluyorsa ya masa altına girilecek ya da kirişe yakın durulacaktır. Bina dışında bulunuluyor ise binalardan, elektrik hatlarından veya düşme tehlikesi olabilecek şeylerden uzak durulacaktır. Araçta iken araç açık bir alanda durdurulacak ve sarsıntı bitinceye kadar araç içinde kalınacaktır. Sarsıntı durduktan sonra artçı şoklara karşı dikkatli olunacak malzeme düşmesi ihtimali olan yerlerden uzak durulacaktır. Toplanma noktalarında ekip liderleri sayım yapar, varsa eksik kişi/kişiler ve deprem öncesinde bulundukları yerler belirlenir. Acil Durum Ekipleri, Acil Durum Koordinatörü koordinasyonunda varsa çalışabilecekleri enkaz alanlarını belirler.

107 Çalışmak için gerekli malzeme ekipman belirlenir, temini sağlanır. Acil Durum Koordinatörü koordinasyonu ile çalışmaya başlanır. Elektrik tesisat sorumlusu tarafından Acil Durum Koordinatörü talimatıyla gerekli kısımlarda elektrik kesilir. İlkyardım ve kurtarma ekibi tarafından öncelikle acil durum görevi olmayan personel ve müşterilerin güvenli alanlara sevk edilmeleri, daha sonra kayıp personelin bulunması sağlanacaktır. Son olarak önemli ve acil kurtarılması gereken evrak ve malzemelerin kurtarılması ve bunların emniyetli bir alanda muhafaza edilmesi sağlanacaktır. İlkyardım ve kurtarma ekibi tarafından yaralananlar toplanma noktasına taşınarak burada ambulans gelene kadar gerekli ilk yardım yapılacaktır. Yaralı sayısı ve durumları en yakın sağlık birimine bildirilecektir. Deprem anında ve tahliye sırasında zarar gören elektrik hatlarına karşı dikkatli olunur ve sarsıntı durduktan sonra tesisat Elektrik tesisatı sorumlusu tarafından kontrol edilerek Acil Durum Koordinatörüne rapor verilir. Acil Durum Koordinatörü, binaların çökme ihtimali olmadığından emin olduktan sonra tesiste yangın olup olmadığını yang ın müdahale ekibine tespit ettirir. Binaların yangın emniyeti sağlanır. Deprem anında, telefonlar, yalnızca acil durumlar için kullanılacaktır. 2.2 Yangın Yangın tesisteki bir kişi tarafından görüldü ise ilk gören kişi YANGIN diye bağırır. Telefona uzak, Yangın alarm butonlarına yakın ise butona basarak acil tahliye alarmı verir. Panik yapmadan acil durum koordinatörüne haber verir. Acil durum koordinatörü, acil durum ekibini ve ilk yardım ekibini harekete geçirir. Yangının yerini ve cinsini (elektrik, akaryakıt, plastik ambalaj vb.) cinsini ve lokasyonunu bildirir. Hemen telefonla İtfaiyeyi aranır ve yangının cinsi ve yeri bildirilir. Ayrıca, yangın algılama detektörlerinden alarm geldiği zaman veya yangın veya duman tespit ettiğinde otomatik olarak tesiste acil tahliye alarmı verilir ve hemen telefonla İtfaiye aranır. İtfaiye arandıktan sonra da üst yönetime bilgi verilir, tesise araç girişine engel olunur, girişi ve tesisteki yolları itfaiye ve ambulansın kolayca geçeceği şekilde boşaltılır. Yaralıların tedavisi için hastanelerle temas kurularak yatak ve ön hazırlıklar sağlanır. Yangın Pompası Operatörü yangın pompalarının aktif hale getirilmesi ve bu durumun sürdürülmesi sağlar. Acil Tahliye alarmını duyan tüm çalışan personel derhal çalışma bölgelerini terk ederek daha önceden belirlenmiş olan toplanma bölgelerine giderler ve beşli sıralar oluştururlar. Toplanma Bölgesi sayım sorumluları sorumlulukları altındaki toplanma bölgesindeki personeli sayarlar ve sayım sonuçlarını yangın ekip liderine bildirirler. İlkyardım ve Kurtarma Ekibi Lideri kapı güvenlikten tesiste bulunan toplam kişi sayısını öğrenir, toplanma bölgelerinden gelen sonuçlarla karşılaştırır. Eksik bulunmaması durumunda Elektrik tesisat sorumlusu tarafından alarm susturulur. Acil Durum Koordinatörü koordinasyonu ile Yangın Müdahale Ekibi tarafından yangın söndürme çalışmalarına başlanır. Çalışmak için öncelikle uygun söndürme sistemi ve gerekli malzeme ekipman belirlenir, temini sağlanır. Yangın Söndürme Ekibi Lideri Söndürme Ekibini yangın bölgesine sevk eder. Ekip hemen yangına müdahaleye başlar. Ekip Lideri nin belirlemiş olduğu Yangın Söndürme cihaz ve ekipmanları ile müdahale edilir.

108 Yangına müdahale ederken önce can emniyeti göz önünde bulundurulur. Yangın Söndürme Ekibi, Bölge İtfaiyesi yangın yerine gelinceye kadar yangının çevreye sirayeti ve genişlemesini önlemeye çalışır. İtfaiye gelince tesisin yangın söndürme ekibi İtfaiye Amiri/vekili talimatına göre görevine devam eder. İlkyardım ve Kurtarma Ekibi tarafından öncelikle müşteriler ve acil durum ekiplerinde görevi bulunmayanların güvenli yerlere tahliyesi daha sonra kayıp personelin bulunması için çalışma yapılır. Son olarak önemli ve acil kurtarılması gereken evrak ve malzemelerin kurtarılması ve bunların emniyetli bir alanda muhafaza edilmesi sağlanır. İlkyardım ve Kurtarma Ekibi tarafından yaralananlar toplanma noktasına taşınarak burada ambulans gelene kadar gerekli ilk yardım yapılacaktır. Yaralı sayısı ve durumları en yakın sağlık birimine bildirilecektir. İlkyardım ve Kurtarma Ekibi yangın kontrol altına alındıktan sonra can kurtarma faaliyetleri ve enkaz kaldırmasına yardımcı olur. Olayın sonradan incelenebilmesi için olay yeri mümkün olduğunca bozulmaz. Saha güvenliği sağlanana ve Acil Durum Koordinatörü talimat verene kadar iş mahallerine dönülmez çalışanlar toplanma bölgelerini terk edemezler. Kontrol önlemleri etkisiz oluyorsa veya yangın veya patlama artma potansiyeli varsa, koşulların elverdiği ölçüde işyerinin veya sahanın kısmi veya tamamen boşaltımı sağlanır. 2.3 Trafik-Araç Kazası Acil Durum Koordinatörüne haber verilir. Kurtarma ve ilk yardım ekibi olaya müdahale eder. Ölen veya yaralı olup olmadığı tespit edilir. Yakıt sızıntısı varsa köpükle kontrol altına alınır. Kıvılcım kaynakları (Araç bataryasının besleme kabloları) izole edilir. Eğer yaralanmalar varsa, temel ilkyardım ve tıbbi tahliye uygulanacaktır. Kazalılar ani tehlikede olmadıkları sürece ambulans gelene kadar hareket ettirilmez. Eğer sıkışan bir kazalıyı açtan kurtarmak için bir kaldırma ekipmanı kullanımı gerekiyorsa, kaldırma işlemi sırasında oluşacak tehlikelerden kazalı uzak tutulacaktır. 2.4 Tesiste Meydana Gelebilecek Yaralanmalar ve Tıbbi Tahliye Acil Durum Koordinatörüne haber verilir. Acil durum koordinatörü tıbbi tahliyeyi onaylar ve en yakın ve uygun sağlık tesisini belirler. Tıbbi tahliye için ilk önce en yakın uygun sağlık tesislerine yapılır. Olay mahallinin bozulmaması sağlanacaktır. Kaza mahallinin etrafı bariyerle çevrilecektir, ciddi bir kanıt oluşturabileceğinden dolayı hiçbir ekipman veya malzeme hareket ettirilmeyecektir. Tüm personel olay mahallinden uzak tutulacaktır. Şahitlerden yazılı ifadeler toplanacak ve fotoğraf çekilecektir. Tüm yazılı bilgileri ve fotoğrafları içeren bir Kaza/Olay Raporu hazırlanacaktır. 2.5 Tesiste Meydana Gelebilecek Ölümler Bir kişiye gösterilen tüm yaşatma çabalarına rağmen öldüğüne kanaat getirilirse, kişinin bedeni adli makamlar tarafından incelemesi yapılana kadar hareket ettirilmeyecektir.

109 Adli mercilerle temasa geçecek olan Acil durum koordinatörüne derhal haber verilecektir. Olay mahallinin bozulmaması sağlanacaktır. Kaza mahallinin etrafı bariyerle çevrilecektir, ciddi bir kanıt oluşturabileceğinden dolayı hiçbir ekipman veya malzeme hareket ettirilmeyecektir. Tüm personel olay mahallinden uzak tutulacaktır. Şahitlerden yazılı ifadeler toplanacak ve fotoğraf çekilecektir. Tüm yazılı bilgileri ve fotoğrafları içeren bir Kaza/Olay Raporu hazırlanacaktır. 2.6 Tesiste Meydana Gelebilecek Hayvan Hastalıkları Yahut Toplu Ölümler Acil durum koordinatörüne haber verilir. Faaliyet sahibi durumu mahallin mülki amirine, belediye başkanına, jandarma karakoluna, polise veya bakanlık il müdürlüğüne bildirir. Hükümet Veteriner Hekimi gelinceye kadar yapılacak işlemler, tecrit edilen hayvanların bakımı, ölen hayvanlara yapılacak işlemler, hastalık yerinin ilanı, kordon ve tecrit mahallerindeki giriş çıkış yasağı, biyolojik madde uygulamaları, aşı ve ilaç uygulamaları, hayvanların imhası, temizlik ve dezenfeksiyon vb. konularda, Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliği ne göre belirlenmiş tüm yükümlülükler yerine getirilir. Hastalık çıkan yere hükümet veteriner hekimi gelinceye kadar ölen hayvanlar muayene için muhafaza altına alınır. Ölen hayvanın kokuşması halinde, bu hayvanların derileri yüzülmeden ve uygun bir şekilde nakledilerek hayvanların uğrağı olmayan, akarsulardan uzak, yeraltı sularını kirletmeyecek şekilde en az iki metre derinliğindeki çukurlara kireçlenerek gömülmeleri veya yakılmaları mahalli idari makamlar tarafından temin olunur. Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliği nin tüm hükümlerine titizlikle uyulur. 3. İzleme ve Gözden Geçirme 3.1 Acil Müdahale Planı; a) Üretim yöntemlerinin ve teknolojisinin değişiminde b) Kazalar, beklenmeyen durumlar ve muhtemel acil durumlardan sonra c) Vardiya sistemlerinin değişiminde d) En çok 5 yılda bir güncellenir. 3.2 Acil müdahale planının güncellenmesi sırasında tesis bünyesinde yapılan faaliyetler, faaliyetlerin yapılması esnasında olabilecek uygunsuzluklar, kazalar, geçmişte işlerin yapımında meydana gelen kazalar, acil durumlar, aynı sektörde faaliyette bulunan kuruluşların yaşadığı tecrübeler ve benzeri hususlar gözden geçirilecek, yangın yönetmelikleri vb. yasal mevzuatla uyum değerlendirilir. 3.3 Tesiste kaza veya acil durumların olması halinde bunların nedenleri, etkilerinin büyüklüğü, önemi, tekrarlanmaması için gerekli önlemler belirlenerek raporlanır, üst yönetime bildirilir ve işyerinde saklanır. 3.4 Acil müdahale planı çoğaltılarak çalışanlara dağıtılır. 3.5 Her bir acil durumla ilgili uygun periyotlarda tatbikat yapılır ve bunların kayıtları tutulur.

110 EK 14 TAHHÜTNAME

111

112 EK 15 VEKALETNAME

113

114

115 EK 16 KURUM GÖRÜŞLERİ

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140 EK 17 GÜBRE ALIM SÖZLŞEMESİ

141

142