ÖRNEKLERLE. Günay ÖZMEN Engin ORAKDÖĞEN Kutlu DARILMAZ

Transkript

1 ÖRNEKLERLE Günay ÖZMEN Engin ORAKDÖĞEN Kutlu DARILMAZ

2 ÖRNEKLERLE SAFE Yazarlar: GÜNAY ÖZMEN ENGİN ORAKDÖĞEN KUTLU DARILMAZ

3

4 İÇİNDEKİLER: GENEL KULLANIM İLKELERİ... 1 KOORDİNAT SİSTEMLERİ VE GRİD ÇİZGİLERİ... 2 SAFE EKRANI... 3 File Menüsü :... 5 Edit Menüsü :... 7 View Menüsü :... 8 Define Menüsü :... 9 Draw Menüsü:...10 Select Menüsü :...11 Assign Menüsü :...11 Design Menüsü :...12 Run Menüsü :...12 Display Menüsü :...13 Detailing Menüsü :...14 Tools Menüsü :...14 Options Menüsü :...15 Help Menüsü :...16 Üst Düğmeler :...16 Yan Düğmeler :...18 YARDIMCI BİLGİLER Örnek 1: Plak Döşeme Örnek 2: İki Doğrultuda Dişli (Kaset) Döşeme Örnek 3: Kirişsiz Döşeme Örnek 4 Plak Döşeme (Elverişsiz Yükleme) Örnek 5 Elastik Zemine Oturan Sürekli Temel Örnek 6: Kalıp Planı Çizimi Üzerinden Hesap Modeli Oluşturulması Örnek 7: ETABS Programından Döşeme Bilgisi Aktarılması Örnek 8: Ard Germeli Döşeme Örnek 9: Radye Temel Hesabı Örnek 10: Büyük Dışmerkezliğe Sahip Tekil Temel

5

6 1 GENEL KULLANIM İLKELERİ SAFE yazılımı, Computers and Structures, Inc. (CSI) firması tarafından betonarme döşeme ve temel sistemlerinin çözümü ve boyutlandırılması amacıyla geliştirilmiş bir programdır. Program Windows ortamında çalışmakta ve tüm işlemler özel Grafik Kullanıcı Arayüzü yardımı ile çalışma ekranı üzerinde gerçekleştirilmektedir. Herhangi bir döşeme veya temel sisteminin SAFE programı ile analiz ve boyutlandırılmasında, genel olarak, aşağıdaki yol izlenmektedir : 1. Sistem Modelinin oluşturulması : Bu ilk aşamada, ya doğrudan doğruya veya SAFE içinde bulunan Şablon (Template) sistemler kullanılarak döşeme ve temel sistemleri oluşturulabilir. Bu sırada, çeşitli yapı elemanlarının birleştiği noktalar program tarafından otomatik olarak oluşturulabilmektedir. Oluşturulan öğelerin (çubuk eleman, sonlu eleman) tümüne Nesne (Object) adı verilmektedir. Bazı durumlarda, ele alınan sistemin önce küçük (veya kaba) bir bölümü oluşturulur. Daha sonra SAFE in Copy, Paste, Replicate, Divide, Delete gibi olanaklarından yararlanarak sistem tamamlanır. Bazı özel durumlarda da, sisteme ilişkin geometrik bilgiler AutoCAD (DXF ve DWG olarak) veya tüm bilgiler EXCEL veya ACCESS yazılımları ile oluşturulup SAFE ortamına aktarılabilmektedir. 2. Malzeme Özelliklerinin Tanımlanması : SAFE programı içinde standart olarak, tüm özellikleri ile tanımlanmış olan öngerilme kablo malzemesi (A416MGr186), Beton (C30) ve donatı çeliği (CSA-G30.18Gr400) malzemeleri mevcuttur. İstenirse bu malzeme türlerine ait özelliklerin bazıları veya tümü değiştirilebileceği gibi, yeni malzeme türleri de tanımlanıp kullanılabilir. Seçilen veya tanımlanan malzeme türleri, kesit tanımlaması sırasında kullanılmaktadır. 3. Kesit Özelliklerinin Tanımlanması : Döşeme, kiriş, kolon ve perde elemanlar için çeşitli kesit özellikleri ve türleri tanımlanabilmektedir. Seçilen veya tanımlanan kesitler sistem elemanlarına atanmaktadır. 4. Yüklerin Tanımlanması : Döşeme ve temel üzerinde yayılı yükler, kirişler üzerinde yayılı ve tekil yükler, öngerme yükleri tanımlanarak çözümleme yapılabilmektedir. Yüklemeler çeşitli süperpozisyon katsayıları ile çarpılarak Yükleme Birleşimleri de oluşturulabilmektedir. 5. Çözüm (Analiz) : Sistem modelinin malzeme, kesit özellikleri ve yükleme durumları ile birlikte tanımlanması bittikten sonra Çözüm (Analiz) yapılır. Çözüm sonuçları da SAFE ekranında görüntülenmektedir. Bu görüntü üzerinde istenen her türlü ayrıntı ayrıca görüntülenip incelenebilir. İstenirse, çözüm sonuçları bir dosyaya yazdırılıp orada incelenebilir veya çıktısı alınabilir. 6. Boyutlandırma : Çözüm işlemi tamamlandıktan sonra, seçilen bir yönetmeliğin kuralları uygulanarak döşeme veya temel sisteminin boyutlandırmaları da yapılabilmektedir. Boyutlandırma, program içinde tanımlı ilgili yönetmeliklerden seçilen esas alınarak yapılmaktadır. 7. Detaylandırma: SAFE programı içerisinde döşeme ve kirişlerin donatı detaylandırması yapılarak gerekli çizimler oluşturulabilmektedir.

7 2 KOORDİNAT SİSTEMLERİ VE GRİD ÇİZGİLERİ Sistem modelleri, Genel (GLOBAL) bir Koordinat Sistemine göre oluşturulmaktadır. Koordinat sistemi X, Y, Z eksenlerinden oluşan Karteziyen bir sistem olabileceği gibi, r, θ, z eksenlerinden oluşan Silindirik bir sistem olarak da seçilebilir. X, Y, Z eksenleri sağ el kuralına uygun olarak düzenlenmiştir. İstenirse, bir model içinde farklı koordinat sistemleri kullanılıp, model geliştirilirken bir sistemden diğerine geçilerek kolaylık sağlanabilir. Sistem modelini oluşturan her nesne (Döşeme, temel, kiriş, v.b.) kendi Yerel (LOCAL) eksenine sahiptir. Her nesne için farklı olmak üzere, 1, 2 ve 3 olarak tanımlanan bu eksenler kesit özelliklerinin, yüklerin ve iç kuvvetlerin tanımlanmasında kullanılır. Aşağıdaki şekilde döşeme, kiriş ve kolonlar için yerel eksenler, sistem için tanımlanmış genel eksenler ile birlikte gösterilmektedir. Şekilde görüldüğü gibi, tüm çubuk elemanların 1 eksenleri, çubuk doğrultusunda ve çubuğun başlangıç noktasından bitiş noktasına doğrudur (i ucundan j ucuna doğru). Bunlar ekranda kırmızı renkli olarak görünürler. 2 1 j i Y Z X 3 Güçlü Eksen adı verilen 3 eksenleri ekranda mavi renkli olarak görünmektedirler. Bu eksenler, düşey çubuklar (kolonlar) için Y eksenine paraleldirler. Grid Çizgileri (Grid Lines), koordinat eksenlerine paralel olan ve ekranda ince ve soluk olarak çizilen çizgilerdir. Sistem modelinin geliştirilmesinde çok yararlı olan bu yardımcı çizgiler, istenildiği gibi

8 3 kaydırılabilir, silinebilir veya çoğaltılabilir. Koordinat sistemleri değiştirildiğinde, eski grid çizgilerinin yerini yeni sistemin grid çizgileri alır. SAFE EKRANI SAFE Grafik Kullanıcı Arayüzü aşağıdaki gibidir. Görüldüğü gibi SAFE Ekranı, farklı işlevleri olan bölümlerden oluşmaktadır. Ekranın en üstünde yer alan Ana Başlık bandında SAFE Logosu ile geliştirilen modelin adı yer alır. Bu bandın sağ üst köşesinde yer alan düğmelerden ile SAFE ekranı geçici olarak kapatılıp Windows ekranının altına bir düğme olarak aktarılır. ile SAFE ekranının boyutları küçültülür. Küçülen ekranın Ana Başlık bandında bu düğme biçimini alır ve ekranı yeniden büyütmek için kullanılır. ile SAFE ekranı kapatılır yani programın çalışması sona erdirilir. Menüler : Ana Başlığın altında 14 adet Menü bulunur Bunlar SAFE ile ilgili tüm işlemleri gerçekleştiren, yani komutlara, alt komutlara ve ileti kutularına erişimi sağlayan Çekme (Pull-down) menülerdir. Üst Düğmeler : Menülerin altında, uygulamada sıkça kullanılan komut ve alt komutlara hızlı erişimi sağlayan simgelerden oluşan Düğmeler vardır. Üst bölümdeki düğmeler genel olarak File, View ve Display menülerindeki komut ve alt komutlarla ilgilidir. Yan Düğmeler : SAFE Ekranının sol tarafında, yine sıkça kullanılan ve bazı komut ve alt komutlara hızlı erişimi sağlayan düğme vardır. Bu bölümdeki düğmeler, Draw ve Select menülerindeki komut ve alt komutlarla ilgilidir.

9 4 Başlangıçta düğmelerin tümü aktif değildir. Hazırlanan model geliştikçe, uygulanan komuta bağlı olarak gereken (ilgili) düğmeler aktif hale gelir. Üst ve Yan Düğmelerin hemen tümüne ait işlevlere menülerdeki komut veya alt komutlarla da erişilebilir. Görüntü Penceresi : Ekranın büyük bölümünü kaplayan Görüntü Penceresi (Display Window), sistem modelini geometrik bir çizim olarak gösterir. Çizim üzerinde koordinat eksenleri ve grid çizgileri ile birlikte tüm nesneler görünür. İstenirse kesit, yükleme v.b. özellikler de görüntülenebilir. Çözüm sonuçları da Görüntü Penceresi üzerinde gösterilmektedir. İstenirse 1 den fazla (en çok 4) pencere açılıp sonuçlar, değişik görüntü ve/veya özellikler içeren, çok sayıda pencereden izlenebilir. Bu durumda sadece bir pencere Aktif durumdadır. Herhangi bir pencereyi aktif duruma getirmek için o pencerenin kendi Başlık Çubuğunun üzerine tıklamak, pencereyi kapatmak için de o pencereye ait Başlık Çubuğunun sağındaki işaretini tıklamak gerekir. Model Explorer Penceresi: Hazırlanan model ile ilgili ayrıntılara hızlı şekilde erişebilmeyi sağlayan ağaç ve dalları yapısına sahip bölümdür. Model, Display ve Detailing bölümleri bulunmaktadır. Model bölümünde malzeme, kesit, yük tanımları ile nesne bilgileri bulunmaktadır. Display bölümünden görünüm ve sonuçların gösterimi bilgilerine ulaşılabilmektedir. Detailing bölümü ise donatı ve diğer çizimlerin gösterimini sağlamaktadır. Durum Çubuğu : SAFE ekranının alt tarafında, programın çalışma durumu hakkında bilgiler içeren Durum Çubuğu bulunur. Çubuğun sol tarafında görünüm ve seçim bilgileri bulunur. Sağ tarafta Seçim Aracının (Pointer) koordinatları vardır. Çözümden sonra burada, değişik yüklemelere ait yerdeğiştirmelerin görüntülenmesi ile ilgili düğmeler belirir. En sağda birim seçimini sağlayan düğme vardır.

10 5 SAFE Genel Menü Düzeni Yukarıda belirtildiği gibi, SAFE yazılımı ile çeşitli işlemleri gerçekleştirmek için kullanılan 14 adet çekme (pull-down) menü vardır. Bunlar ekranın en üst bölümünde yer almaktadırlar. Aşağıda bu menüler sıra ile ele alınarak her birine ait komutların işlevleri açıklanacaktır. File Menüsü : Bu menü altındaki komutlar ve alt komutlar yardımıyla yeni çalışma başlatma, dosya kayıt işlemleri, çalışmanın başka ortamlara aktarılması veya başka ortamlardan bilgi aktarımı, çıktı oluşturma gibi işlemler gerçekleştirilir. Şekilde görüldüğü gibi, bazı komutların sol taraflarında küçük şekiller (ikonlar) vardır. Bunlar bu komutlara kolayca ulaşmak için düzenlenmiş olan düğmeleri tanıtmaktadır ve komutlara bu düğmeler aracılığı ile erişmek daha pratik olmaktadır. Ayrıca bazı komutların sağ taraflarında da Ctrl+N, Ctrl+O gibi tuş isimleri bulunmaktadır. Bunlar aracılığı ile de ilgili komutlara klavye aracılığı ile erişmek mümkündür. Aşağıda bu menüye ait komutların işlevleri açıklanacaktır.

11 6 New Model... : Yeni bir sistem modeli oluşturmak. Not : Şekilde görüldüğü gibi bazı komutların sağ tarafında üç nokta bulunmaktadır. Bu noktaların bulunduğu komutların seçilmesi halinde, ekrana çeşitli bilgiler ve alt komut düğmelerinin bulunduğu İleti Kutuları (Dialog Boxes) gelir ve işlemler buradaki düğmeler yardımı ile sürdürülür. Burada İleti Kutuları ile ilgili ayrıntılı açıklamalar verilmeyecektir. İleti Kutularındaki düğmelerin nasıl kullanıldıkları, ileride örnekler üzerinde açıklanacaktır. New Model from Existing File...: Mevcut bir dosyadan yeni bir model oluşturmak. Daha önceden oluşturulan modeldeki malzeme ve kesit özellikleri yeni modelde de kullanılmak istendiğinde bu komuttan yararlanılabilir. Open... : Önceden oluşturulmuş ve kaydedilmiş bir modeli yeniden açmak. Save : Oluşturulan bir sistem modelini sabit diskte veya başka bir veri depolama ortamında saklamak. Save As... : Oluşturulan sistem modelini farklı bir isimle saklamak. Import : Başka ortamlardan bilgi aktarmak. Not : Şekilde görüldüğü gibi bazı komutların sağ tarafında işareti bulunmaktadır. Bu işaretin bulunduğu komutların alt menüleri ve alt komutları vardır. Şekilde örnek olarak Import komutunun alt menüsü gösterilmiştir. Burada, bu alt menüler ile ilgili ayrıntılı açıklamalar verilmeyecektir. Alt menü ve komutların nasıl kullanıldıkları, ileride örnekler üzerinde açıklanacaktır. Export Model: Hesap modelini başka ortamlara aktarmak. Export Drawings: Çizimleri AutoCAD ortamına aktarmak. Modify/Show Project Information : Söz konusu model (proje) ile ilgili tanıtım bilgileri düzenlemek. Modify/Show Comments and Log... : Sistem oluşturma ve çözüm aşamalarında yapılan işlemlerin kayıtlarını görüntülemek veya düzeltmek. Create Video : Sistem hesap sonuçları ile video görüntüsü oluşturmak. Print Graphics : Grafik ortamdan çıktı almak. Print Tables : Sistem girdi, sonuç veya boyutlandırma bilgilerinin çıktısını almak. Print Drawings...: Çizimlerin çıktısını almak. Report Setup...: Hazırlanacak raporun yapısını düzenlemek. Create Report: Raporu oluşturmak. Advanced Report Writer : Çıktı raporlarının gelişmiş ayarlarını yapmak. Capture Picture : Ekrandaki görüntüden resim dosyası (*.bmp, *.jpg, *.png, *.tif, *.gif uzantılı) oluşturmak Show Input/Output Text Files... : Girdi ve çıktı text dosyalarını görüntülemek. Exit : Programdan çıkış.

12 7 Edit Menüsü : Bu menüdeki komutlar ile sistem elemanlarının düzenlenmesi, kopyalanması, çoğaltılması, silinmesi, yeniden adlandırılması gibi işlemler yapılabilir. Undo : Yapılan son işlemi geçersiz kılmak. Bu komut birkaç kez ard arda kullanılarak çok sayıda işlem geçersiz kılınabilir. Redo : Geçersiz kılınmış olan işlemi tekrarlamak. Cut : Seçilen nesneleri sistemden çıkararak (silerek) belleğe almak. Copy : Seçilen nesneleri kopyalayarak belleğe almak. Paste : Belleğe alınan nesneleri sisteme eklemek (yapıştırmak). Delete : Seçilen nesneleri silmek. Grid Data: Yardımcı çizgileri (grid çizgileri) düzenlemek. Interactive Database Editing : Etkileşimli olarak veri tabanı dosyası üzerinde model bilgilerinin düzenlemesini yapmak. Replicate... : Seçilen nesnelerden çoğaltma işlemi yapmak. Merge Points...: Seçili noktaları birleştirmek. Align Points/Lines/Edges...: Seçilen noktaların, çizgilerin ve kenarların belirli bir düzende yerleşimini yapmak. Move Points/Lines/Edges...: Seçilen noktaların, çizgilerin ve kenarların yerlerini değiştirmek. Edit Lines...: Çubuk elemanları düzenlemek. Edit Areas...: Yüzeysel elemanları düzenlemek. Add/Edit Slab Rebar: Döşeme donatısı eklemek veya mevcut donatıyı düzenlemek. Add/Edit Design Strips: Döşeme hesap şeridi eklemek veya mevcut olan hesap şeridini düzenlemek.

13 8 View Menüsü : Bu menüdeki komutlar ile sistemin görünümü ile bakış açılarını düzenleme işlemleri gerçekleştirilir. Set Default 3D View... : Sistemin 3 boyutlu görünümünü ekrana getirmek. Set Plan View... : Sistemin XY düzlemindeki plan görünümünü ekrana getirmek. Set Elevation View: Sistemin bir kesitinin düşey görünümünü ekrana getirmek. Set Display Options : Görüntü özelliklerini düzenlemek. Rubberband Zoom : Pencere içine alınan bölgenin yakın görünümünü almak. Restore Full View : Sistemin tümünü görüntülemek. Previous Zoom : Bir önceki görünüme geri dönmek. Zoom In One Step : Görünümü bir adım büyütmek. Zoom Out One Step : Görünümü bir adım küçültmek. Pan : Görünümü sürükleyerek kaydırmak. Show Grids : Yardımcı çizgilerinin görünmesini veya görünmemesini sağlamak. Show Axes : Koordinat eksenlerinin görünmesini veya görünmemesini sağlamak. Show Selected Objects Only : Ekranda sadece seçilen nesnelerin görünmesini sağlamak. Invert Visibility of Objects: Ekranda seçim işlemi görünür hale getirilen nesneleri görünmeyen, görünür durumdan çıkarılanları tekrar görünür duruma getirmek. Show selection only seçeneği ile beraber kullanılabilir. Make Selected Objects Invisible: Seçili nesneleri görünmez hale getirmek. Restore Visibility of Previous Selection: Make Selected Objects Invisible ile görünmez hale getirilen nesneleri yeniden görünür hale getirmek. Show All Objects: Ekranda tüm nesnelerin görünmesini sağlamak. Refresh Window : Aktif pencere görüntüsünü güncellemek. Refresh View : Aktif pencere görüntüsünü, tüm nesneleri ekrana getirerek güncellemek.

14 9 Define Menüsü : Bu menüdeki komutlar ile sistemi oluşturan elemanların özellikleri, yüklemeler, yük birleşimleri v.b. tanımlanabilir. Materials... : Malzeme özelliklerini tanımlamak. Slab Properties...: Döşeme kesiti özelliğini tanımlamak. Beam Properties...: Kiriş kesiti özelliğini tanımlamak. Reinforcing Bar Sizes...: Donatı bilgilerini düzenlemek. Column Properties...: Kolon kesiti özelliği tanımlamak. Wall Properties...: Perde kesiti özelliği tanımlamak. Soil Subgrade Properties...: Zemin yatak katsayısını tanımlamak. Point Spring Properties...: Noktasal yay özelliği tanımlamak. Line Spring Properties...: Çizgisel yay özelliği tanımlamak. Coordinate Systems...: Koordinat sistemi tanımlamak. Groups... : Gruplar tanımlamak. Mass Source... : Kütle kaynaklarını tanımlamak. Load Patterns... : Yüklemeleri tanımlamak. Load Cases...: Analiz tiplerini ve özelliklerini tanımlamak. Load Combinations... : Yükleme birleşimlerini (kombinasyonlarını) tanımlamak. Add Default Design Combinations: Varsayılan yükleme birleşimlerini kullanmak. Convert Combinations To Nonlinear Uplift Cases...: Yük birleşimlerini, doğrusal olmayan zeminden ayrılma problemi yüklemesi durumuna dönüştürmek. Database Table Named Sets...: Model bilgilerine ait veritabanı oluşturmak.

15 10 Draw Menüsü: Bu menüdeki komutlar ile sistem elemanlarının oluşturulması, yardımcı çizgilerin ve çizim yardımcı araçlarının düzenlenmesi v.b. işlemler yapılabilir. Select Object : Nesne seçmek. Reshape Object : Varolan bir elemanın şeklini değiştirme moduna geçmek. Draw Slabs/Areas : Döşeme ve alansal nesne oluşturmak. Draw Rectangular Slabs/Areas: Dikdörtgen şeklinde döşeme ve yüzeysel nesne oluşturmak. Quick Draw Slabs/Areas : Hızlı döşeme ve yüzeysel eleman oluşturmak. Quick Draw Areas Around Points: Seçilen nokta etrafında alansal eleman oluşturmak. Draw Beams/Lines: Kiriş veya çizgisel eleman oluşturmak. Quick Draw Beams/Lines: Hızlı Kiriş veya çizgisel eleman oluşturmak. Draw Columns: Kolon eleman oluşturmak. Draw Walls: Perde eleman oluşturmak. Draw Points: Noktasal eleman oluşturmak. Draw Design Strips: Hesap şeritleri oluşturmak. Draw Grids: Grid çizgisi oluşturmak. Draw Dimension Lines: Ölçü çizgisi oluşturmak. Draw Slab Rebar: Döşeme donatısı oluşturmak. Snap Options...: Kenetlenme özelliklerini ayarlamak.

16 11 Select Menüsü : Bu menüdeki komutlar ile sistem modelini oluşturma sırasında gereken seçim işlemleri yapılabilir. Select : Seçim işlemleri yapmak. Deselect : Seçilen nesneleri seçilmemiş duruma getirmek. Invert Selection: Seçilen nesneleri seçilmemiş, seçilmemiş nesneleri seçilmiş duruma getirmek. Get Previous Selection : Bir önceki seçimde seçilmiş olan nesneleri tekrar seçmek. Clear Selection : Seçilen tüm nesneleri seçili konumdan çıkarmak. Assign Menüsü : Bu menüdeki komutlar ile sistem elemanlarına kesit özellikleri veya yüklemeler atanabilir ve gruplama işlemleri yapılabilir. Slab Data: Döşeme özelliği atamak. Beam Data: Kiriş özelliği atamak. Column/Brace Data:Kolon veya çapraz özelliği atamak. Wall/Ramp Data: Perde veya eğimli döşeme özelliği atamak. Support Data: Mesnet özelliği atamak. Load Data: Yük atamak. Assign To Group: Gruplama işlemi yapmak. Include/Exclude Point in Analysis Mesh: Seçilen noktayı sonlu eleman ağı içine dahil etmek veya sonlu eleman ağından çıkarmak. Include/Exclude Line in Analysis Mesh: Seçilen çizgisel elemanı sonlu eleman ağı içine dahil etmek veya sonlu eleman ağından çıkarmak. Clear Display of Assigns : Ekrandan atama işlemi sonuçlarını kaldırmak.

17 12 Design Menüsü : Bu menüdeki komutlar ile sistemin boyutlandırılmasında kullanılacak ayarlamalar yapılır. Design Preferences...: Boyutlandırma ön ayarlarını düzenlemek. Design Combos...: Boyutlandırmada kullanılacak yük birleşimlerini düzenlemek. Slab Design Overwrites...: Döşeme boyutlandırma değişkenlerinde değişiklik yapmak. Beam Design Overwrites...: Kiriş boyutlandırma değişkenlerinde değişiklik yapmak. Punching Check Overwrites...: Zımbalama kontrolü değişkenlerinde değişiklik yapmak. Run Menüsü : Bu menüdeki komutlar ile sistemin boyutlandırılmasında kullanılacak ayarlamalar yapılır. Run Analysis: Analizi başlatmak. Run Analysis & Design: Analiz ve boyutlandırmayı birlikte yapmak. Run Detailing...: Donatı detaylandırması yapmak. Automatic Slab Mesh Options...: Analizde kullanılacak sonlu eleman ağının eleman boyutlarını düzenlemek. Cracking Analysis Options...: Çatlamış kesit özelliğini dikkate alan analiz türü seçeneklerini düzenlemek. Advanced Modeling Options...: Gelişmiş modelleme seçeneklerini (2 boyutlu veya 3 boyutlu çözüm, rijit diyafram kullanımı vb.) düzenlemek. Advanced SapFire Options...: Gelişmiş SapFire çözüm algoritması seçeneklerini düzenlemek. Show Last Run Details...: En son yapılan analize ait çözüm adımlarını göstermek.

18 13 Display Menüsü : Bu menüdeki komutlar ile sistemin şekildeğiştirmiş durumu, yüklemeler, mod şekilleri gibi çeşitli durumlarda görünümü elde edilebilir. Show Undeformed Shape : Şekildeğiştirmemiş durumu göstermek. Show Loads... : Yüklemeleri göstermek. Show Deformed Shape... : Şekildeğiştirmiş durumu göstermek. Show Reaction Forces... : Zemin gerilmesi veya mesnet tepkilerini göstermek. Show Beam Forces/Stresses : Kirişlerin iç kuvvetlerini veya gerilmelerini göstermek. Show Slab Forces/Stresses... : Döşemelerin iç kuvvetlerini veya gerilmelerini göstermek. Show Strip Forces... : Hesap şeridi iç kuvvetlerini göstermek. Show Slab Design... : Döşeme boyutlandırma bilgilerini göstermek. Show Beam Design... : Kirişlerin boyutlandırma bilgilerini göstermek. Show Punching Shear Design : Zımbalama kontrolü sonuçlarını göstermek. Show Crack Widths... : Çatlak genişliklerini göstermek. Save Named Display: Seçilen bir görünümü kaydetmek. Show Named Display: Seçilen bir görünümü göstermek. Show Tables... : Modele ait giriş bilgileri veya sonuçları tablo halinde göstermek.

19 14 Detailing Menüsü : SAFE ile donatı detaylandırması yapmak için bu menü kullanılabilir. Detailing Preferences...: Detaylandırma için kullanılacak ön ayarları düzenlemek. Slab/Mat Reinforcing Preferences... : Döşeme veya Radye temel donatıları ön ayarlarını düzenlemek. Beam Reinforcing Preferences... : Kiriş donatıları ön ayarlarını düzenlemek. Assign Slab/Mat/Footing Groups... : Döşeme veya Temel grupları atamak. Drawing Sheet Setup... : Çizim kağıdı ayarlarını düzenlemek. Drawing Format Properties... : Çizim ayarlarını düzenlemek. Add/Modify Sections... : Çizime kesit eklemek veya düzenlemek. Edit Reinforcement... : Donatıları düzenlemek. Edit Drawing Sheets List... : Çizim listelerini düzenlemek. Show Detailing... : Detaylandırmayı göstermek. Add View to Drawing... : Çizime başka çizim bilgisi eklemek. Clear Detailing... : Detaylandırmayı iptal etmek. Tools Menüsü : SAFE ile eşdeğer çerçeve çözümü yapmak için bu menü kullanılabilir. Equivalent Frame... : Eşdeğer çerçeve çözümü için sistem oluşturmak.

20 15 Options Menüsü : Units... : Çalışma birimlerini seçmek. Auto Merge Tolerance... : Otomatik birleştirme için tolerans değeri belirlemek. Graphics Peferences... : Grafik ayarlarını düzenlemek. Graphics Colors... : Grafik renklerini düzenlemek. Architecture Plan Options... : Mimari plan seçeneklerini düzenlemek. Use Classic Toolbar Buttons: Klasik simgelerin kullanımını sağlamak. Architectural Dimensioning: Mimari ölçülendirmeye geçmek. Database: Veritabanı yapısını düzenlemek. Windows: Modelin çalışma penceresi sayısını düzenlemek. Graphic Mode: Grafik türünü seçmek. Show Tips at Startup : Program başlangıcında ipuçlarını göstermek. Moment Diagram on Tension Side : Moment diyagramlarını çekme bölgesindeki momentler pozitif olacak biçimde göstermek. Animation Sound: Animasyonda kullanılan sesi açmak veya kapatmak. Lock/Unlock Model: Modeli kilitlemek veya kilidi açmak. Auto Save Model... : Model dosyasının otomatik kaydedilme özelliğini düzenlemek. Advancd DirectX Settings... : DirectX ayarlarını düzenlemek. Show Model Explorer: Model Explorer penceresinin ekranda gösterilmesini sağlamak.

21 16 Help Menüsü : Contents and Index : İçindekiler ve indeks bölümüne ulaşmak. Documentation : SAFE programına ilişkin pdf formatındaki kullanım kitaplarına ulaşmak. CSI on the Web : CSI ile ilgili internet bağlantısına ulaşmak. SAFE v12 News... : SAFE v12 ile ilgili güncel haberlere ulaşmak. Watch and Learn... : SAFE eğitim videolarının bulunduğu internet sayfasına ulaşmak. About SAFE... : SAFE programı ve sürümü hakkında bilgi sahibi olmak. Üst Düğmeler : Yukarıda belirtildiği gibi, SAFE ile ilgili tüm işlemler Ana Başlığın altında bulunan Menülerdeki komutlar ve alt komutlar yardımı ile gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, uygulamada sıkça kullanılan komut ve alt komutlara hızlı erişimi sağlayan simgelerden oluşan Düğme menüler vardır. Bunlardan, genel olarak File, View ve Display menülerindeki komut ve alt komutlarla ilgili olan Üst Düğmelerin özellikleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Düğme Menü Komut Açıklama File New Model Yeni bir dosya açma File Open Eski bir dosyayı açma File Save Dosya saklama Edit Undo Son işlemi geçersiz kılma Edit Redo Son işlemi tekrarlama View Refresh Window Görüntüyü yenileme Options Lock/Unlock Model Kilitleme/Kilit açma Run Run Analysis Analiz (Çözüm) Run Run Detailing Detaylandırma View Rubber Band Zoom Pencere görüntüleme View Restore Full View Tüm görüntü View Previous Zoom Önceki görüntü View Zoom In One Step Bir adım görüntü büyütme View Zoom Out One Step Bir adım görüntü küçültme View Pan Görüntü kaydırma View 3D View 3 boyutlu görüntüleme View Set Plan View X-Y düzleminde görüntüleme View Set Elevation View Düşey düzlemde görüntüleme Rotate 3D View 3 boyutlu görüntüyü döndürme

22 17 Üst Düğmeler (Devam) : Düğme Menü Komut/Alt Komut Açıklama Perspective Toggle Perspektif görünüm View Set Display Options Elemanları kısaltarak gösterme seçeneği View Set Display Options Eleman görüntü özellikleri seçimi Display Show Undeformed Shape Şekildeğiştirmemiş durumu gösterme Display Show Loads Yüklemeleri gösterme Display Show Deformed Shape Şekildeğiştirmiş durumu gösterme Display Show Reaction Forces Zemin gerilmesi veya mesnet tepkilerini gösterme Display Show Beam Forces/Stresses Kiriş iç kuvvetlerini gösterme Display Show Slab Forces/Stresses Döşeme iç kuvvetlerini gösterme Display Display Display Display Show Strip Forces Show Slab Design Show BeamDesign Show Punching Shear Design Hesap şeridi iç kuvvetlerini gösterme Döşeme boyutlandırma bilgilerini gösterme Kiriş boyutlandırma bilgilerini gösterme Zımbalama kontrolü sonuçlarını gösterme Detailing Show Detailing Detaylandırmayı gösterme Display Show Tables Tabloları gösterme

23 18 Yan Düğmeler : SAFE ekranının sol tarafında yer alan ve Draw ve Select menülerindeki sıkça kullanılan komut ve alt komutlara hızlı erişimi sağlayan Yan Düğmelerin özellikleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Düğme Menü Komut/Alt Komut Açıklama Draw Draw Draw Draw Draw Select Object Set Reshape Element Mode Draw Slabs/Areas Draw Rectangular Slabs/Areas Quick Draw Slabs/Areas Quick Draw Areas Around Points Eleman ve nokta seçim aracı Eleman yeniden şekillendirme Döşeme ve yüzeysel nesne oluşturma Dikdörtgen şeklinde döşeme ve yüzeysel nesne oluşturma Hızlı döşeme ve yüzeysel eleman oluşturma Seçilen nokta etrafında yüzeysel eleman oluşturma Draw Draw Beams/Lines Kiriş veya çizgisel eleman oluşurma Draw Quick Draw Beams/Lines Hızlı Kiriş veya çizgisel eleman oluşurma Draw Draw Columns Kolon eleman oluşturma Draw Draw Walls Perde eleman oluşturma Draw Draw Design Strips Hesap şeritleri oluşturma Draw Draw Grids Grid çizgisi oluşturma Draw Draw Dimension Lines Ölçü çizgisi oluşturma Draw Draw Slab Rebar Döşeme donatısı oluşturma Select Select/All Tüm eleman ve düğüm noktalarının seçimi Select Get Previous Selection Önceki seçimi yineleme Select Clear Selection Seçimi temizleme (yoketme) Select Select/Intersecting Line Kesme çizgisi ile seçim Draw Snap to /Points and Grid Intersections Düğüm noktaları ile grid çizgilerinin kesiştiği noktalara kilitlenme

24 19 YARDIMCI BİLGİLER Uygulamada kullanılan bazı beton sınıflarının ve donatı çeliğinin karakteristik değerleri ve katsayıları aşağıda özetlenmiştir. E C [N/mm 2 ] f cd [N/mm 2 ] f ctk [N/mm 2 ] Beton Sınıfı (28 Günlük) f ck [N/mm 2 ] (γ c =1.5 için) BS14 (C14) BS16 (C16) BS18 (C18) BS20 (C20) BS25 (C25) BS30 (C30) BS35 (C35) BS40 (C40) BS45 (C45) BS50 (C50) f ck : Karakteristik silindir basınç dayanımı f cd : Beton tasarım basınç dayanımı (f ck /γ c ) f ctk : Beton karakteristik eksenel çekme dayanımı E = 3250 f (Birimler N/mm 2 ) cj ckj + f ctk = 0.35 f ck (Birimler N/mm 2 ) Donatı Çeliği Elastisite Modülü : E s =2x10 5 N/mm 2 Isıl genleşme katsayıları: Beton α =1.0x10-5 1/ o C Çelik α =1.2x10-5 1/ o C Betonarme: Birim hacim ağırlığı :25 kn/m 3 Birim hacim kütlesi :25/9.81=2.55 kn-s 2 /m 4 Poisson oranı: ν 1/6-1/5 Birim Dönüşümleri: 1 N/mm 2 = 1 MPa 1 N/mm 2 = 1000 kn/m 2 1 kn 100 kg 1 kn 0.1 t

25 20 Örnek 1: Plak Döşeme A B C 3.25m 5.25m 6.00m 300x3550 h=200mm 3 Şekildeki döşeme sisteminin hesabı yapılacaktır. Malzeme C25/S420 g kaplama+sıva =1.2kN/m 2 q=2kn/m 2 300x m h=200mm 300x /600 1 Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.File menüsünden New Model Seçeneğine tıklayın veya düğmesine basınız. 2.Ekrana gelen New Model Initialization (Yeni Model Oluşturma) ileti kutusunda Design Code (Boyutlandırma için kullanılacak yönetmelik) olarak ACI seçeneğine tıklayınız. 3.Units (Birimler) düğmesine basarak birimlerin ayarlanacağı ileti kutusunu ekrana getiriniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Metric Defaults düğmesine basarak metrik sistem birimlerinin kullanılmasını sağlayınız. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız.

26 21 4.Design Preferences (Boyutlandırmada kullanılacak başlangıç ayarları) bölümünde Modify/Show (Düzenle/Göster) düğmesine basınız. 5.Ekrana gelen ileti kutusunda Min. Cover Slabs (Beton Örtüsü Değerleri) bölümünü seçiniz. 6.Clear Cover Top (mm) (Üst donatı net beton örtüsü) değerini 20 olarak değiştiriniz. 7.Clear Cover Bottom (mm) (Alt donatı net beton örtüsü) değerini 20 olarak değiştiriniz. 8.Preferred Bar Size (Tercih edilen donatı çapı) değerini 8 olarak düzenleyiniz ve OK düğmesine basınız. 9.Initial Model bölümünde Grid Only (Yardımcı Çizgiler) seçeneğine tıklayınız.

27 22 10.Ekrana gelen bilgi girişi penceresinde, Number of Grid Lines bölümünde X Direction kutucuğuna 3, Y Direction kutucuğuna 3 yazınız. Grid Spacing bölümünde X Direction kutucuğuna 3.25, Y Direction kutucuğuna 6 yazınız. 11.X yönündeki aks aralıkları eşit olmadığından düzenlenmesi gerekmektedir. Düzenleme için Edit Grid... düğmesine basınız. 12.Ekrana gelen Coordinate System ileti kutusunda Display Grid Data as bölümünde Spacing seçeneğini seçiniz. 13.X Grid Data bölümünde B aksının bulunduğu satırda aralığı 5.25 olarak değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. 14.Ekrana aralıkları düzenlenmiş aks sistemi gelecektir.

28 23 Malzeme Özelliklerinin Tanımlanması: 15.Define Menüsünde Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 16.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Material düğmesine basınız. 17.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna C25 yazınız. Material Type bölümünde Concrete seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume (Birim hacim ağırlığı) kutucuğuna 25 (kn/m 3 )

29 24 Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Poisson s Ratio, U kutucuğuna 0.2 Coefficient of Thermal Expansion, A kutucuğuna 1E-5 Specified Concrete Compressive Strength, f c (Beton basınç dayanımı) kutucuğuna 16.7 (N/mm 2 ) yazınız ve OK düğmesine basınız. 18.Donatı malzemesini tanımlamak için Add New Material seçeneğine tıklayınız. 19.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna S420 yazınız. Material Type bölümünde Rebar seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume kutucuğuna 0 Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Minimum Yield Stress, Fy kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) yazınız ve iki kez OK düğmesine basınız. Kesitlerin Tanımlanması: 20.Define menüsünde Slab Properties seçeneğine tıklayınız. 21.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. 22.Ekrana gelen ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna d200 yazınız. Slab Material açılır listesinden C25 i seçiniz. Analyses Property Data bölümünde Type açılır listesinden Slab seçeneğini seçiniz. Thickness kutucuğuna 200 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

30 25 23.Menüde Define Beam Properties (Kiriş kesiti tanımlama) seçeneğine tıklayınız. 24.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna B300X600 yazınız. Beam Material açılır listesinden C25 i seçiniz. Rebar Material açılır listesinden S420 yi seçiniz. Rebar Material Shear açılır listesinden S420 yi seçiniz. Analysis Property Data bölümünde, o Beam Shape Type açılır listesinden Rectangular Beam seçeneğini seçiniz. o Web Width at Top kutucuğuna 300 o Web Width at Bottom kutucuğuna 300 o Depth kutucuğuna 600 yazınız. Modelde döşemeler de bulunduğundan, etkili tabla genişliği analiz sırasında program tarafından dolaylı olarak gözönüne alınacaktır. Boyutlandırma için tabla boyutlarının program tarafından belirlenmesini sağlamak için Design Property Data bölümünde o Flange Dimensions Automatic from Slab Property seçeneğini seçiniz. o Cover Top (to Centroid) kutucuğuna 40 (mm) o Cover Bottom (to Centroid) kutucuğuna 40 (mm) yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

31 26 25.Menüde Define Column Properties... seçeneğini seçiniz. 26.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna C300X300 yazınız. Material açılır listesinden C25 i seçiniz. Column Section Dimensions bölümünde, o Column Shape açılır listesinden Rectangular (dikdörtgen) seçeneğini seçiniz. o Parallel to 2-Axis kutucuğuna 300 o Parallel to 3-Axis kutucuğuna 300 yazınız. o Kolon uçlarında çok büyük değerlerin çıkmasını engellemek amacıyla Include Automatic Rigid Zone Area Over Column seçeneğini seçili hale getiriniz. o 2 kez OK düğmesine basınız.

32 27 27.Menüde Define Wall Properties... (Perde kesiti özellikleri) seçeneğini seçiniz. 28.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name kutucuğuna P300 yazınız. Wall Material açılır listesinden C25 i seçiniz. Thickness kutucuğuna 300 (mm) yazınız. Include Automatic Rigid Zone Area Over Wall ve Wall Takes Out of Plane Moment kutucuklarını seçili duruma getiriniz. 2 kez OK düğmesine basınız.

33 28 29.Menüde Draw Draw Slabs/Areas seçeneğine tıklayınız veya simgesine tıklayınız. 30.Ekrana gelen ileti kutusunda, Type of Object bölümünden Slab i seçiniz. Property bölümünden d200 ü seçiniz. Edge Drawing Type bölümünde Straight Line (Doğrusal çizgi) seçeneğinin seçili olduğunu kontrol ediniz. 31.Sırasıyla A-1, C-1, C-2, B-2, B-3 ve A-3 akslarının kesişim noktalarına fare ile tıklayınız ve klavyede Enter tuşuna basınız. 32.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işlemini tamamlayınız. 33.Oluşturulan döşemeye fare sol tuşu ile tıklayarak seçili duruma getiriniz. Ekranın sol alt köşesinde 1 Areas, 6 Edges selected yazmalıdır. 34.Menüde Edit Edit Areas Expand/Shrink Areas seçeneğini seçiniz. 35.Ekrana gelen ileti kutusunda Offset Value kutucuğuna 150 yazınız ve OK düğmesine basınız. 36.Menüde Draw Draw Columns seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 37.Ekrana gelen ileti kutusunu aşağıda gösterildiği şekilde düzenleyiniz.

34 29 38.Sırasıyla A-1, B-1, C-1, B-2, A-2 aks kesişim noktalarına tıklayarak kolonları oluşturunuz. 39.Menüde Draw Draw Walls seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 40.Ekrana gelen ileti kutusunu aşağıda gösterildiği şekilde düzenleyiniz. 41.A-3 aksının kesişim noktasının 150mm solundaki noktaya tıklayınız. ( ve simgeleri ile bu bölge yakınlaştırılarak çalışılabilir) 42.B-3 aksının kesişim noktasının 150mm sağındaki noktaya tıklayarak veya çalışma ekranının sol alt bölümündeki uzunluk (L=3.55) ve açı (θ=0) ile ikinci noktanın belirlenebileceği kutucuklara değerler yazılıp Enter tuşuna basarak perde oluşturulabilir. 43.Klavyede Esc tuşuna basarak ilk perdenin çizimini tamamlayınız. 44. simgesine tıklayarak ekranı eski haline getiriniz. 45.Menüde Draw Walls seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 46.C-2 aksının kesişim noktasının 150mm üstündeki noktaya tıklayınız. ( ve simgeleri ile bu bölge yakınlaştırılarak çalışılabilir) 47.Çalışma ekranının sol alt bölümündeki uzunluk (L=2.7) ve açı (θ=-90) ile ikinci noktanın belirlenebileceği kutucuklara gerekli değerleri yazıp Enter tuşuna basarak perdeyi oluşturunuz.

35 30 48.Klavyede Esc tuşuna basarak ikinci perdenin çizimini tamamlayınız. 49.Menüde Draw Draw Beams/Lines seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 50.Sırasıyla A-1, B-1, C-1 akslarının kesişim noktalarına ve C aksı üzerindeki perdenin alt kenar orta noktasına tıklayarak kirişleri oluşturunuz. Farenin sağ tuşuna basarak çizimi geçici olarak sonlandırınız. 51.Sırasıyla A-1, A-2, A-3 akslarının kesişim noktalarına tıklayarak kirişleri oluşturunuz. Farenin sağ tuşuna basarak çizimi geçici olarak sonlandırınız. 52.Sırasıyla A-2, B-2, C-2 akslarının kesişim noktalarına tıklayarak kirişleri oluşturunuz. Farenin sağ tuşuna basarak çizimi geçici olarak sonlandırınız. 53.B-2, B-3 akslarının kesişim noktalarına tıklayarak kirişi oluşturunuz. Klavyede Esc tuşuna basarak çizimi sonlandırınız. 54.SAFE programında boyutlandırma sonlu elemanlar çözümü ile elde edilen sonuçlara göre veya strip (şerit) adı verilen bölgeler oluşturularak yapılabilmektedir. Bu örnekte şeritler oluşturularak boyutlandırma yöntemi kullanılacaktır. Şeritler kolon şeritleri ve orta şeritler olarak sınıflandırılmaktadır. Kolon şeridi, kolon veya perde ekseninin her bir tarafında ayrı ayrı, L 1 /4 veya L 2 /4 genişlikleri ile tanımlanan şeritlerden dar olanlarının birleştirilmesi ile elde edilmektedir. Burada L 1 ve L 2 sırasıyla döşemenin incelenen doğrultuda ve incelenen doğrultuya dik doğrultuda mesnet eksenleri arasında kalan açıklığı göstermektedir. Kolon şeritleri arasında kalan döşeme parçası orta şerit olarak tanımlanmaktadır.

36 31 L 1 a b L2A L2B Kolon şeridi genişliğinin belirlenmesi a=min( L ) 1/4;L 2A /4 b=min( L /4;L 2B /4 ) 1 orta şerit kolon şeridi orta şerit 55.Hesap şeritlerini oluşturmak için menüde Draw Draw Design Strips seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 56.Ekrana gelen ileti kutusunda, Type of Object bölümünden Strip seçeneğini Strip Layer bölümünden A seçeneğini Strip Design Type bölümünden Column Strip seçeneğini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna 0.15 Start Width Right (m) kutucuğuna End Width Left (m) kutucuğuna 0.15 End Width Right (m) kutucuğuna değerlerini yazınız Sırasıyla 3 aksı üzerindeki perdenin sol kenar orta noktasına ve sağ kenar orta noktasına tıklayınız ve klavyede Enter düğmesine basınız. Bu işlem ile CSA1 adlı kolon şeridi oluşturulmuş olacaktır. 57.Draw Design Strips ileti kutusunda, Start Width Left (m) kutucuğuna Start Width Right (m) kutucuğuna End Width Left (m) kutucuğuna

37 32 End Width Right (m) kutucuğuna değerlerini yazınız. Sırasıyla 2-A aksları kesişim noktası üzerindeki kolonun sol kenar orta noktasına ve 2- B aksları kesişim noktası üzerindeki kolonun sağ kenar orta noktasına tıklayınız ve klavyede Enter düğmesine basınız. Bu işlem ile CSA2 adlı kolon şeridi oluşturulmuş olacaktır. 58.Draw Design Strips ileti kutusunda, Start Width Left (m) kutucuğuna 0.15 Start Width Right (m) kutucuğuna End Width Left (m) kutucuğuna 0.15 End Width Right (m) kutucuğuna değerlerini yazınız. Sırasıyla 2-B aksları kesişim noktası üzerindeki kolonun sağ kenar orta noktasına ve 2-C aksları kesişim noktası üzerindeki perdenin sağ kenarına dik olarak karşı gelen noktaya tıklayınız ve klavyede Enter düğmesine basınız. Bu işlem ile CSA3 adlı kolon şeridi oluşturulmuş olacaktır. 59.Draw Design Strips ileti kutusunda, Start Width Left (m) kutucuğuna Start Width Right (m) kutucuğuna 0.15 End Width Left (m) kutucuğuna End Width Right (m) kutucuğuna 0.15 değerlerini yazınız. Sırasıyla 1-A aksları kesişim noktası üzerindeki kolonun sol kenar orta noktasına ve 1- B aksları kesişim noktası üzerindeki kolonun sağ kenar orta noktasına tıklayınız ve klavyede Enter düğmesine basınız. Bu işlem ile CSA4 adlı kolon şeridi oluşturulmuş olacaktır. 60.Draw Design Strips ileti kutusunda, Start Width Left (m) kutucuğuna Start Width Right (m) kutucuğuna 0.15 End Width Left (m) kutucuğuna End Width Right (m) kutucuğuna 0.15 değerlerini yazınız. Sırasıyla 1-B aksları kesişim noktası üzerindeki kolonun sağ kenar orta noktasına ve 1-C aksları kesişim noktası üzerindeki kolonun sağ kenar orta noktasına tıklayınız ve klavyede Enter düğmesine basınız. Bu işlem ile CSA5 adlı kolon şeridi oluşturulmuş olacaktır. 61.Draw Design Strips ileti kutusunda, Strip Design Type açılır listesinden Middle Strip (Orta Şerit) seçeneğini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna Start Width Right (m) kutucuğuna End Width Left (m) kutucuğuna End Width Right (m) kutucuğuna değerlerini yazınız.

38 33 Sırasıyla A aksı üzerindeki 3 ve 2 aksları arasındaki kirişin üzerinde bir noktaya ve B aksı üzerindeki 3 ve 2 aksları arasındaki kirişin üzerinde bir noktaya tıklayınız ve klavyede Enter düğmesine basınız. Bu işlem ile MSA1 adlı orta şerit şematik olarak oluşturulmuş olacaktır. Oluşturulan şeridin sol orta noktasına gelindiğinde ekranda Point yazarak şeridi tanımlayan ilk noktaya kenetlenme sağlanacaktır. Bu noktanın üzerine sağ fare tuşu ile tıklayınız. Ekrana gelen Point Object Information kutusunda Geometry bölümüne geçiniz. Point Global X,Y,Z Coords (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Point Coordinates ileti kutusunda, o Global X Coordinate kutucuğuna o Global Y Coordinate kutucuğuna 9 yazınız ve iki kez OK düğmesine basınız. Oluşturulan şeridin sağ orta noktasına gelindiğinde ekranda Point yazarak şeridi tanımlayan ilk noktaya kenetlenme sağlanacaktır. Bu noktanın üzerine sağ fare tuşu ile tıklayınız. Ekrana gelen Point Object Information kutusunda Geometry bölümüne geçiniz. Point Global X,Y,Z Coords (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Point Coordinates ileti kutusunda, o Global X Coordinate kutucuğuna 3.4 o Global Y Coordinate kutucuğuna 9 yazınız ve iki kez OK düğmesine basınız. Böylece oluşturulan ilk orta şerit düzenlenmiş olacaktır. 62.Benzer şekilde diğer şeritleri tanımlayınız. Kolon şeritleri arasında kalan bölgeler orta şeritleri oluşturmaktadır. Bu bölgeleri tanımlarken Strip Design Type bölümünü Middle Strip olarak tanımlayınız. Y yönündeki şeritleri tanımlarken de Strip Layer bölümünden B seçeneğini seçiniz. Aşağıdaki tabloda diğer şeritler için gerekli bilgiler verilmektedir. Şerit Adı Strip Design Strip Type Layer SWL SWR EWL EWR P1 (X,Y) P2 (X,Y) MSA2-1 Middle Strip A , , 3.0 MSA2-2 Middle Strip A , , 3.0 CSB1 Column Strip B , , 6 CSB2 Column Strip B , 6 0, CSB3 Column Strip B , , 6.15

39 34 CSB4 Column Strip B , , 6 CSB5 Column Strip B , , 6.15 MSB2-1 Middle Strip B , , 6 MSB2-2 Middle Strip B , , MSB1 Middle Strip B , , 6.15 SWL: Start Width Left SWR: Start Width Right EWL: End Width Left EWR: End Width Right P1 ve P2 şeridi tanımlayan noktaların koordinatlarını göstermektedir. 63.Şeritleri ekrana getirmek için simgesine basınız veya klavyede Ctrl+W düğmelerine birlikte basınız. 64.Ekrana gelen ileti penceresinde Items Present In View (Görünürdeki elemanlar) bölümünde Design Strip Layer A kutucuğunu seçili duruma getirin. Bu işlem X yönündeki şeritleri genişlikleri ile birlikte göstermek için Design Strip Objects bölümünde Show Width (Genişliği Göster) kutucuğunu da seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 65.Ekrana X yönündeki şeritler gelecektir. Şerit adlarının da ekranda gösterilmesi istenirse Design Strip Objects bölümünden Labels (Etiket) kutucuğu seçili duruma getirilmelidir. CSA adlı olanlar X yönündeki kolon şeritlerini, MSA adlı olanlar X yönündeki orta şeritleri göstermektedir. 66.Benzer şekilde Y yönündeki şeritler ekrana getirmek için Items Present In View (Görünürdeki elemanlar) bölümünde Design Strip Layer B kutucuğunu seçili duruma getiriniz.

40 35 67.Ekranın sol bölümünde Model Explorer penceresi bulunmaktadır. Eğer bu pencere görünmüyor ise menüde Options Show Model Explorer ile pencerenin görünmesini sağlayınız. 68.Bu pencerede Objects bölümünde Design Strip Objects yanındaki küçük kutucuğu seçerek alt bölümünün açılmasını sağlayınız. Ağaç liste şeklinde şerit adları gösterilecektir. 69.Her şeridin üzerinde farenin sağ tuşuna tıklayınız ve Modify/Show seçeneğini seçerek ilgili şerit hakkındaki bilgi penceresini ekrana getiriniz. 70.Ekrana gelen pencerede Rebar Material (Donatı malzemesi) açılır listesinden S420 yi seçiniz ve OK düğmesine basınız.

41 36 71.Benzer düzenlemeyi tüm şeritler için yineleyiniz. 72. simgesine basınız veya klavyede Ctrl+W düğmelerine birlikte basınız. Ekrana gelen pencerede düğmesine ve düğmesine basınız. Yüklerin Tanımlanması: 73.Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız. 74.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız ve G olarak yükleme adını değiştiriniz. LIVE yazısına çift tıklayınız, Q olarak yükleme adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. 75.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız. 76.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız ve ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna G yazarak adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. LIVE yazısına çift tıklayınız ve ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna Q yazarak adını değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 77.Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 78.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 79.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda Load Combination Name kutucuğuna 1.4G+1.6Q yazınız.

42 37 Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. G yüklemesinin Scale Factor değerini 1.4 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırda Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1.6 olarak düzenleyiniz. Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 80.Döşemenin üzerine tıklayarak seçili duruma getiriniz. 81.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 82.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde G yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 1.2 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 83.Döşemenin üzerine tıklayarak yeniden seçili duruma getiriniz. 84.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 85.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde Q yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 2.0 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 86. düğmesine basarak sistemin 3 boyutlu görünümünü ekrana getiriniz.

43 38 87.Menüde View Set Display Options seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Options bölümünde Extrude View kutucuğunu, View by Colors of bölümünde Section Properties kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 88.Ekrana sistemin 3 boyutlu görüntüsü gelecektir. 89.Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna 0.5 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 90.Design menüsünde Design Preferences... seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Code bölümünde, o Design Code olarak ACI seçeneğini seçiniz. o Phi Tension Controlled kutucuğuna 1 o Phi Compression Controlled kutucuğuna 1

44 39 o Phi Shear kutucuğuna 1 yazınız. Min. Cover Slabs bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 20 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 20 o Preferred Bar Size kutucuğuna 10 yazınız. Min. Cover Beams bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 30 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 30 o Preferred Bar Size (Flexure) kutucuğuna 12 o Preferred Bar Size (Shear) kutucuğuna 8 yazınız ve OK düğmesine basınız. 91. simgesine basarak ve uygun bir ad vererek dosyayı kaydediniz. 92.Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız. 93.Analiz tamamlandıktan sonra ekrana renk ölçeği şeklinde şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir.

45 40 94.Ekranın sol alt bölümünde ilgili yüklemede en büyük ve en küçük yerdeğiştirme değerleri koordinatları ile birlikte yazılmaktadır. Bu yerdeğiştirmeler elastik çözümden elde edilen yerdeğiştirmelerdir. Gerçek yerdeğiştirmelerin bu değerlerden daha büyük olabileceği unutulmamalıdır. 95.Klavyede F4 tuşuna basarak şekildeğiştirmemiş sistemi ekrana getiriniz. 96. düğmesine basınız, ekrana gelen ileti kutusunda Area Objects bölümünden Local Axes (Yerel Eksenler) seçeneğine tıklayınız ve OK düğmesine basınız. 97.Bu işlem ekranda döşemelerin yerel eksenlerini gösterilmesini sağlayacaktır. 98.Sonlu elemanlar yöntemi ile elde edilen iç kuvvetleri görebilmek için simgesine veya Display Show Slab Forces / Stresses... seçeneğine tıklayınız. 99.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination bölümüne ve 1.4G+1.6Q seçeneğine tıklayınız. 100.Component (Bileşen) bölümünde M11 seçeneğini seçili duruma getiriniz ve önce Apply sonra Close düğmelerine basınız.

46 41 M11 momenti eleman yerel eksenlerine göre 2 ekseni etrafında eğilme oluşturan momenttir. Benzer şekilde M22 momenti eleman yerel eksenlerine göre 1 ekseni etrafında eğilme oluşturan momenttir. Betonarme sistemlerde M11 momenti 1 yerel ekseni doğrultusunda yerleştirilecek eğilme donatısının belirlenmesinde, M22 momenti ise 2 yerel ekseni doğrultusunda yerleştirilecek eğilme donatısının belirlenmesinde kullanılmaktadır M M22 1

47 Hesap şeritlerindeki iç kuvvetleri ekrana getirmek için simgesine veya Display menüsünde Show Strip Forces seçeneğine tıklayınız Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination (Yük Kombinasyonu) açılır listesinden 1.4G+1.6Q seçeneğini seçiniz. 103.Component bölümünden Moment seçeneğini seçili duruma getiriniz. 104.X yönündeki şeritlerdeki eğilme momenti değerlerini göstermek için Show Forces For These Strip Layers bölümünde Layer A seçeneğini seçili duruma getiriniz. Ekranda değerlerin yazılmasını sağlamak için Show Values on Diagram kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. 105.Ekrana değerleri ile birlikte şeritlerdeki eğilme momenti diyagramı gelecektir. Fare ile diyagramların üzerinde gezilerek ilgili noktadaki değerler incelenebilir.

48 simgesine basarak plan görünümünü ekrana getiriniz. 107.Menüde Options Windows Two Tiled Vertically seçeneğini seçerek ekranda iki pencere görünmesini sağlayınız. 108.Sağdaki pencereye tıklayarak aktif duruma getiriniz simgesine basınız. Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination bölümüne ve 1.4G+1.6Q seçeneğine tıklayınız. 110.Component (Bileşen) bölümünde M11 seçeneğini seçili duruma getiriniz ve önce Apply sonra Close düğmelerine basınız. 111.Şeritlerdeki eğilme momentleri şerit genişliğine etkiyen değerler olmakla birlikte, M11 veya M22 gibi eleman iç kuvvetlerinden elde edilen eğilme momentleri birim genişliğe etkiyen değerlerdir (birimi knm/m). Örnek: MSA2-2 orta şeridinde moment değeri 46.8kNm, sonlu eleman momet diyagramında bu bölgedeki M11 değerleri ise ortalama 14kNm/m dolaylarındadır. Bu şeridin genişliği 3.375m olduğundan sözkonusu moment =47.25kNm/şerit olarak hesaplanmaktadır. Buna göre, programdan elde edilen şerit moment değeri ile kabul edilebilir mertebede bir yaklaşıklığın sağlandığı görülmektedir.

49 Detaylandırmayı yapmak için düğmesine basınız veya Run menüsünden Run Detailing seçeneğine tıklayınız. Ekrana gelen ileti kutusunda OK düğmesine basınız. 113.Detaylandırma işleminden sonra Model Explorer penceresinde Detailing bölümünde Drawing Sheets-Slab Rebar Plan- Bottom Bars-Bottom Rebar Plan seçeneğine çift tıklanarak döşeme alt donatılarının çizimi ekrana getirilebilir. Benzer şekilde diğer donatı çizimleri de düzenlenebilir.

50 Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya simgesine basınız. 115.Ekrana gelen ileti kutusunda, Choose Display Type bölümünde, o Design Basis açılır listesinden Strip Base seçeneğini seçiniz. o Display Type açılır listesinden Enveloping Flexural Reinforcing seçeneğini seçiniz. Rebar Location Shown bölümünde, o Show Top Rebar (Üst donatıyı göster)

51 46 o Show Bottom Rebar (Alt donatıyı göster) seçeneklerini seçiniz. Reinforcing Display Type bölümünde Show Rebar Intensity (Area/Unit Width) (Birim genişlik için gerekli donatı alanı) seçeneğini seçiniz. Choose Strip Direction (Şerit yönünü seçiniz) bölümünde Layer A kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Display Options bölümünde Fill Diagram ve Show Values at Controlling Stations on Diagram kutucuklarını seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. 116.Ekranda birim genişlik (1m) için gerekli donatı alanları grafik olarak gösterilecektir.

52 47 Kısa süreli ve uzun süreli yerdeğiştirmelerin hesabı: 117.SAFE programı ile döşemelerin kısa süreli ve uzun süreli (zamana bağlı) sehim değerleri hesaplanabilmektedir. Bu bölümde bu hesabın nasıl yapılacağı açıklanmaktadır. Öncelikle modelde değişiklik yapılacağı için simgesine basarak kilidi açınız. 118.Menüde Define Load Case... seçeneğine tıklayınız. 119.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Case... düğmesine basınız. 120.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Case Name kutucuğuna KISASURELI yazınız. Analysis Type bölümünde Nonlinear (Cracked) seçeneğini seçiniz. Loads Applied bölümünde, o Load Name kolonunda G yüklemesini seçiniz ve Scale Factor kutucuğuna 1 yazınız. o Load Name kolonunda Q yüklemesini seçiniz, Scale Factor kutucuğuna 1 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız. 121.Bu yükleme kısa süreli sehimlerin hesabı için yeterlidir. Uzun süreli sehimlerin hesabında sünme ve rötre etkileri gözönüne alınmalı ve kalıcı yük değerleri ile çözüm yapılmalıdır. Bu örnekte hareketli yükün %60 ının kalıcı olarak döşeme üzerinde bulunacağı kabul edilecektir. 122.Menüde Define Load Case... seçeneğine tıklayınız. 123.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Case... düğmesine basınız. 124.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Case Name kutucuğuna UZUNSURELI-KALICI yazınız. Analysis Type bölümünde Nonlinear (Long Term Cracked) seçeneğini seçiniz. Loads Applied bölümünde,

53 48 o Load Name kolonunda G yüklemesini seçiniz ve Scale Factor kutucuğuna 1 yazınız. o Load Name kolonunda Q yüklemesini seçiniz, Scale Factor kutucuğuna 0.6 yazınız ve OK düğmesine basınız. 125.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Case... düğmesine basınız. 126.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Case Name kutucuğuna KISASURELI-KALICI yazınız. Analysis Type bölümünde Nonlinear (Cracked) seçeneğini seçiniz. Loads Applied bölümünde, o Load Name kolonunda G yüklemesini seçiniz ve Scale Factor kutucuğuna 1 yazınız. o Load Name kolonunda Q yüklemesini seçiniz, Scale Factor kutucuğuna 0.6 yazınız ve OK düğmesine basınız.

54 Böylece aşağıdaki yüklemeler tanımlanmış olmaktadır. OK düğmesine basarak yük tanımlama işlemini tamamlayınız. 128.Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 129.Add New Combo... düğmesine basınız. 130.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna GQ-ELASTIK yazınız. Load Name kolonunda G yüklemesini seçiniz ve Scale Factor kutucuğuna 1 yazınız. Load Name kolonunda Q yüklemesini seçiniz, Scale Factor kutucuğuna 1 yazınız ve OK düğmesine basınız.

55 Yeniden Add New Combo... düğmesine basınız. 132.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna GQ-UZUNSURELI yazınız. Load Name kolonunda UZUNSURELI-KALICI yüklemesini seçiniz ve Scale Factor kutucuğuna 1 yazınız. Load Name kolonunda KISASURELI yüklemesini seçiniz ve Scale Factor kutucuğuna 1 yazınız. Load Name kolonunda KISASURELI-KALICI yüklemesini seçiniz, Scale Factor kutucuğuna -1 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız. UZUNSURELI-KALICI G+0.6Q Nonlinear (Long Term Crack) KISASURELI G+Q Nonlinear (Cracked) KISASURELI-KALICI G+0.6Q Nonlinear (Cracked) Böylece, yük birleşiminin son iki bileşeni (KISASURELI)-(KISASURELI-KALICI) ile kalıcı olmayan hareketli yük bölümünün (0.60Q) etkisi gözönüne alınmış olmaktadır.

56 Ekranın solundaki bölümde simgesine tıklayarak tüm elemanları seçiniz. 134.Menüde Design Slab Design Overwrites Finite Element Based... seçeneğine tıklayınız. 135.Ekrana gelen ileti kutusunda Rebar Material açılır listesinden S420 seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 136.Menüde Run Cracking Analysis Options... seçeneğine tıklayınız. 137.Ekrana gelen ileti kutusunda Reinforcement Source bölümünde From Finite Element Based Design seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız.

57 Menüde Run Run Analysis&Design seçeneğini seçerek veya simgesine tıklayarak çözümü başlatınız. Doğrusal olmayan çözümleme ardışık yaklaşım gerektirdiğinden çözümün tamamlanmasını bekleyiniz. 139.Çözüm tamamlandığında menüde Options Windows Three seçeneğini seçerek ekranda 3 pencere görünmesini sağlayınız. 140.Her pencereye tıklayarak aktif duruma getiridikten sonra simgesine tıklayarak ilgili pencerede plan görünümünü ekrana getiriniz. 141.Sağ üstteki pencereye tıklayarak bu pencerenin aktif olmasını sağlayınız. 142.Menüde Display Show Deformed Shape seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 143.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case bölümünde KISASURELI seçeneğini seçiniz ve Apply ve Close düğmelerine basınız. 144.Sağ alttaki pencereye tıklayarak bu pencerenin aktif olmasını sağlayınız. 145.Menüde Display Show Deformed Shape seçeneğine veya simgesine tıklayınız.

58 Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination bölümünde GQ-ELASTIK seçeneğini seçiniz ve Apply ve Close düğmelerine basınız. 147.Soldaki pencereye tıklayarak bu pencerenin aktif olmasını sağlayınız. 148.Menüde Display Show Deformed Shape seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 149.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination bölümünde GQ-UZUNSURELI seçeneğini seçiniz ve Apply ve Close düğmelerine basınız. 150.Aktif olan penceredeki yüklemeye ait en büyük ve en küçük yerdeğiştirme değerleri ekranın sol alt bölümünde yazılacaktır. Buradan, sünme ve rötre etkileri ile yerdeğiştirme değerlerinin uzun süreli yükleme durumunda arttığı görülebilmektedir. 151.Menüde Display Show Crack Widths... seçeneğine tıklayınız. 152.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination açılır listesinden GQ-UZUNSURELI seçeneğine tıklayınız. 153.Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

59 Ekrana uzun süreli yükleme altında, döşeme üzerindeki çatlak dağılımını gösteren grafik gelecektir.

60 55 Örnek 2: İki Doğrultuda Dişli (Kaset) Döşeme 10m Şekilde gösterilen kaset döşeme sisteminin hesabını yapılacaktır. Malzeme: C25/S420 Kolonlar 300mm 300mm Kaplama+sıva yükü: 1.5kN/m 2 Hareketli yük q=7.5kn/m 2 Diş yüksekliği: 400mm Diş gövde genişliği:300mm Diş üzerindeki döşeme kalınlığı:100mm 10m 0.70m t=0.10m 0.30m 0.40m Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.File menüsünden New Model Seçeneğine tıklayın veya düğmesine basınız. 2.Ekrana gelen New Model Initialization (Yeni Model Oluşturma) ileti kutusunda Design Code (Boyutlandırma için kullanılacak yönetmelik) olarak ACI seçeneğine tıklayınız. 3.Units (Birimler) bölümünde Modify/Show... düğmesine basarak birimlerin ayarlanacağı ileti kutusunu ekrana getiriniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Metric Defaults düğmesine basarak metrik sistem birimlerinin kullanılmasını sağlayınız. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız.

61 56 4.Initial Model bölümünde Waffle Slab (İki Doğrultuda Dişli (Kaset) Döşeme) seçeneğine tıklayınız. 5.Ekrana gelen bilgi girişi penceresinde, Along X Direction (X Yönünde) bölümünde, o Left Edge Distance (X yönünde sol kenarda grid çizgisi dışına taşan döşeme parçası uzunluğu) kutucuğuna 0.15 yazınız. o Right Edge Distance (X yönünde sağ kenarda grid çizgisi dışına taşan döşeme parçası uzunluğu) kutucuğuna 0.15 yazınız. o Number of spans (Açıklık sayısı) kutucuğuna 1 yazınız. o Spacing (Uzunluk) kutucuğuna 10 yazınız. Along Y Direction (Y Yönünde) bölümünde, o Top Edge Distance (Y yönünde üst kenarda grid çizgisi dışına taşan döşeme parçası uzunluğu) kutucuğuna 0.15 yazınız. o Bottom Edge Distance (Y yönünde alt kenarda grid çizgisi dışına taşan döşeme parçası uzunluğu) kutucuğuna 0.15 yazınız. o Number of spans (Açıklık sayısı) kutucuğuna 1 yazınız. o Spacing (Uzunluk) kutucuğuna 10 yazınız. Slab Thickness (Plak kalınlığı) bölümünde Specified kutucuğuna 100 yazınız.

62 57 Column Dimensions (Kolon boyutları) bölümünde, o Column Size (square) kutucuğuna 300 yazınız. o Column Height Below (Kolon boyu) kutucuğuna 3 yazınız. o Model Column Intersection as Stiff Slab kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Bu seçenek kolon ile döşemenin kesiştiği bölgede döşeme rijitliğinin arttırılmasını sağlamaktadır. Load bölümünde, o Dead Load (Additional) (Ek sabit yük) kutucuğuna 1.5 o Live Load (Hareketli Yük) kutucuğuna 7.5 yazınız. Rib Dimensions (Diş boyutları) bölümünde, o Depth (Includes Slab) (Plak ile birlikte toplam diş kalınlığı) kutucuğuna 400 yazınız. o Width Top kutucuğuna 300 o Width Bottom kutucuğuna 300 o Spacing (Dişler arası mesafe) kutucuğuna 1 yazınız. Drop Panel Dimensions bölümünde Include drop panels kutucuğunu seçili durumdan çıkarınız ve OK düğmesine basınız. 6.Ekrana aşağıdakine benzer bir görünüm gelecektir.

63 58 7.Ekranda boş bir alanda fare sağ tuşuna basarak sıkça kullanılan gösterim ayarları menüsünü ekrana getirin. Bu menüden Add/Modify Grids... seçeneğini seçiniz. 8.Ekrana gelen Coordinate Systems ileti kutusunda Modify/Show System... seçeneğine tıklayınız. 9.Ekrana gelen ileti kutusunda X Ordinate kolonunda boş olan hücreye 2 yazınız. Bu işlemden sonra altta bir boş hücre daha otomatik olarak eklenecektir. Bu hücreye 4 yazınız. Benzer işlemi tekrarlayarak 6 ve 8 koordinatlarına da grid ekleyiniz. 10.Benzer işlemi Y yönü için de yineleyiniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

64 59 Malzemelerin Tanımlanması: 11.Define Menüsünde Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 12.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Material düğmesine basınız. 13.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna C25 yazınız. Material Type bölümünde Concrete seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume (Birim hacim ağırlığı) kutucuğuna 25 (kn/m 3 ) Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Poisson s Ratio, U kutucuğuna 0.2 Coefficient of Thermal Expansion, A kutucuğuna 1E-5 Specified Concrete Compressive Strength, f c (Beton basınç dayanımı) kutucuğuna 16.7 (N/mm 2 ) yazınız ve OK düğmesine basınız. 14.Donatı malzemesini tanımlamak için CSA-G30.18Gr400 malzemesine ve Modify/Show Material seçeneğine tıklayınız. 15.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna S420 yazınız. Material Type bölümünde Rebar seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume kutucuğuna 0 yazınız. Modulus of Elasticity, E kutucuğuna Minimum Yield Stress, Fy kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) Minimum Tensile Stress, Fu kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

65 60 Kesitlerin Tanımlanması: 16.Menüde Define Beam Properties (Kiriş kesiti tanımlama) seçeneğine tıklayınız. 17.Ekrana gelen ileti kutusunda BEAM1 i seçiniz ve Modify/Show Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna B300X400 yazınız. Beam Material açılır listesinden C25 i seçiniz. Rebar Material açılır listesinden S420 yi seçiniz. Rebar Material Shear açılır listesinden S420 yi seçiniz. Analysis Property Data bölümünde, o Beam Shape Type açılır listesinden Rectangular Beam seçeneğini seçiniz. o Web Width at Top kutucuğuna 300 yazınız. o Web Width at Bottom kutucuğuna 300 yazınız. o Depth kutucuğuna 400 yazınız. Modelde döşemeler de bulunduğundan etkili tabla genişliği program tarafından analizde dolaylı olarak gözönüne alınmış olacaktır. Boyutlama için tabla boyutlarının program tarafından belirlenmesini sağlamak için Design Property Data bölümünde, o Flange Dimensions Automatic from Slab Property seçeneğini seçiniz. o Cover Top (to Centroid) kutucuğuna 40 (mm) o Cover Bottom (to Centroid) kutucuğuna 40 (mm) yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

66 61 18.Menüde Define Column Properties... seçeneğini seçiniz. 19.Ekrana gelen ileti kutusunda Modify/Show Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna C300X300 yazınız. Material açılır listesinden C25 i seçiniz. Column Section Dimensions bölümünde, o Column Shape açılır listesinden Rectangular (dikdörtgen) seçeneğini seçiniz. o Parallel to 2-Axis kutucuğuna 300 o Parallel to 3-Axis kutucuğuna 300 yazınız. o Kolon uçlarında çok büyük değerlerin çıkmasını engellemek amacıyla Include Automatic Rigid Zone Area Over Column seçeneğini seçili hale getiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

67 62 20.Define menüsünde Slab Properties seçeneğine tıklayınız. 21.Ekrana gelen ileti kutusunda WAFFLE seçeneğini seçiniz ve Modify/Show Property düğmesine basınız. 22.Ekrana gelen ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna KASET yazınız. Slab Material açılır listesinden C25 i seçiniz ve OK düğmesine basınız. SAFE programında dişlerin kesit bilgileri döşeme kesiti tanımlanırken programa verilmektedir. Program bu bilgileri kullanarak çözümlemede kullanılacak eşdeğer kesit özelliklerini otomatik olarak oluşturmaktadır.

68 63 23.Ekrana gelen ileti kutusunda STIFF seçeneğini seçiniz ve Modify/Show Property düğmesine basınız. 24.Ekrana gelen ileti kutusunda Slab Material açılır listesinden C25 i seçiniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 25.Menüde Draw Draw Columns seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 26.Kenarlarda grid kesişim noktalarına tıklayarak ve Enter tuşuna basarak kolonları oluşturunuz. Tüm kolonları oluşturduktan sonra klavyede Esc tuşuna basarak kolon oluşturma işleminden çıkınız. 27.View menüsünde Set Display Options seçeneğine tıklayınız veya düğmesine basınız. 28.Ekrana gelen pencerede, Area Objects bölümünde Slab Internal Ribs seçeneğini seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 29.Ekranda çözümlemede kullanılacak şekilde dişler de gösterilecektir.

69 64 Yüklerin Tanımlanması: 30.Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız. 31.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayın ve G olarak yükleme adını değiştiriniz. LIVE yazısına çift tıklayın ve Q olarak yükleme adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. 32.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız. 33.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayın ve ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna G yazarak adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. LIVE yazısına çift tıklayın ve ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna Q yazarak adını değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

70 65 34.Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 35.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 36.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna 1.4G+1.6Q yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. G yüklemesinin Scale Factor değerini 1.4 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırdaki Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1.6 olarak düzenleyiniz. Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

71 66 37.Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna 0.5 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 38.Design menüsünde Design Preferences... seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Code bölümünde, o Design Code olarak ACI seçeneğini seçiniz. o Phi Tension Controlled kutucuğuna 1 o Phi Compression Controlled kutucuğuna 1 o Phi Shear kutucuğuna 1 yazınız. Min. Cover Slabs bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 20 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 20 o Preferred Bar Size kutucuğuna 16 yazınız.

72 67 Min. Cover Beams bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 40 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 40 o Preferred Bar Size (Flexure) kutucuğuna 12 o Preferred Bar Size (Shear) kutucuğuna 8 yazınız ve OK düğmesine basınız. 39.Şeritleri ekrana getirmek için simgesine basın veya klavyede Ctrl+W düğmelerine birlikte basınız. 40.Ekrana gelen ileti penceresinde Items Present In View (Görünürdeki elemanlar) bölümünde Design Strip Layer A, Design Strip Layer B kutucuklarını seçili duruma getiriniz. X yönündeki şeritleri genişlikleri ile birlikte göstermek için Design Strip Objects bölümünde Show Width (Genişliği Göster) kutucuğunu da seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 41.Menüde Select Select Properties Design Strip Layers... seçeneğini seçiniz. 42.Ekrana gelen ileti kutusunda LayerA, LayerB ve Layer Other seçeneklerini klavyede Ctrl tuşu basılı tutularak seçiniz ve OK düğmesine basınız.

73 68 43.Bu işlem program tarafından otomatik olarak oluşturulmuş hesap şeritlerinin seçimini yapacaktır. Klavyede Delete tuşuna basarak bu hesap şeritlerini siliniz. 44.Kullanılacak hesap şeritlerini oluşturmak için menüde Draw Draw Design Strips seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 45.Ekrana gelen ileti kutusunda, Type of Object bölümünden Strip seçeneğini Strip Layer bölümünden A seçeneğini Strip Design Type bölümünden Column Strip seçeneğini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna 0.5 Start Width Right (m) kutucuğuna 0.5 End Width Left (m) kutucuğuna 0.5 End Width Right (m) kutucuğuna 0.5 değerlerini yazınız. 46.Sırasıyla döşemenin sol kenarının orta noktasının hemen üzerindeki kolonun sol kenar orta noktasına ve döşemenin sağ kenarının orta noktasının hemen üzerindeki kolonun sağ kenar orta noktasına tıklayınız. tamamlayınız. simgesine basarak hesap şeridini oluşturma işlemini 47.Draw Draw Design Strips seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 48.Ekrana gelen ileti kutusunda, Type of Object bölümünden Strip seçeneğini Strip Layer bölümünden A seçeneğini Strip Design Type bölümünden Middle Strip seçeneğini seçiniz.

74 69 Start Width Left (m) kutucuğuna 0.5 Start Width Right (m) kutucuğuna 0.5 End Width Left (m) kutucuğuna 0.5 End Width Right (m) kutucuğuna 0.5 değerlerini yazınız. Sırasıyla A aksı üzerindeki döşeme kenarının orta noktasına yakın bir noktaya ve B aksı üzerindeki döşeme kenarının orta noktasına yakın bir noktaya tıklayınız ve klavyede Enter düğmesine basınız. Bu işlem ile orta şerit şematik olarak oluşturulmuş olacaktır. Oluşturulan şeridin sol orta noktasına gelindiğinde ekranda Point yazarak şeridi tanımlayan ilk noktaya kenetlenme sağlanacaktır. Bu noktanın üzerine sağ fare tuşu ile tıklayınız. Ekrana gelen Point Object Information kutusunda Geometry bölümüne geçiniz. Point Global X,Y,Z Coords (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Point Coordinates ileti kutusunda, o Global X Coordinate kutucuğuna o Global Y Coordinate kutucuğuna 5 yazınız ve iki kez OK düğmesine basınız Oluşturulan şeridin sağ orta noktasına gelindiğinde ekranda Point yazarak şeridi tanımlayan ilk noktaya kenetlenme sağlanacaktır. Bu noktanın üzerine sağ fare tuşu ile tıklayınız. Ekrana gelen Point Object Information kutusunda Geometry bölümüne geçiniz. Point Global X,Y,Z Coords (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Point Coordinates ileti kutusunda, o Global X Coordinate kutucuğuna o Global Y Coordinate kutucuğuna 5 yazınız ve iki kez OK düğmesine basınız o Böylece orta şerit düzenlemesi yapılmış olmaktadır. 49.Benzer şekilde Y yönünde de 2 hesap şeridi oluşturunuz. Y yönündeki şeritleri tanımlarken de Strip Layer bölümünden B seçeneğini seçiniz.

75 70 Aşağıdaki tabloda Y yönündeki şeritler için gerekli bilgiler verilmektedir. Strip Design Strip Şerit Adı SWL SWR EWL EWR P1 (X,Y) P2 (X,Y) Type Layer MSB1 Middle Strip B , , CSB1 Column Strip B , , SWL: Start Width Left SWR: Start Width Right EWL: End Width Left EWR: End Width Right P1 ve P2 şeridi tanımlayan noktaların koordinatlarını göstermektedir. 50. simgesine basarak ve uygun bir ad vererek dosyayı kaydediniz. 51.Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak analizi yapınız. 52.Analizden sonra ekrana renk ölçeği şeklinde şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir. 53.Hesap şeritlerindeki iç kuvvetleri ekrana getirmek için simgesine veya Display menüsünde Show Strip Forces seçeneğine tıklayınız. 54. Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination (Yük Kombinasyonu) açılır listesinden 1.4G+1.6Q yu seçiniz. 55.Component bölümünden Moment seçeneğini seçili duruma getiriniz. 56.X yönündeki şeritlerdeki eğilme momenti değerlerini göstermek için Show Forces For These Strip Layers bölümünde Layer A seçeneğini seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmesine basınız.

76 71 57.Ekrana değerleri ile birlikte şeritlerdeki eğilme momenti diyagramı gelecektir. Mouse ile diyagramların üzerinde gezilerek ilgili noktadaki değerler incelenebilir. 58.Kolonlar arasında olmayan dişin yük aldığı bölge olarak tanımlanan orta şeritte, en büyük açıklık momenti knm olarak hesaplanmıştır. Kolonlar arasında bulunan dişin yük alanı ile tanımlanan kolon şeridinde ise açıklık momenti knm olarak hesaplanmıştır. Bu şeritte yaklaşık -45 knm mesnet momenti oluşmaktadır. Fare ilgili şeridin üzerinde gezdirilerek farklı noktalardaki değerler okunabilir. 59.Detaylandırmayı yapmak için düğmesine basınız veya Run menüsünden Run Detailing seçeneğine tıklayınız. 60.Ekrana gelen ileti kutusunda OK düğmesine basınız.

77 72 61.Detaylandırma işleminden sonra Model Explorer penceresinde Detailing bölümünde Drawing Sheets-Slab Rebar Plan- Bottom Bars-Bottom Rebar Plan seçeneğine çift tıklanarak döşeme alt donatılarının çizimi ekrana getirilebilir. Benzer şekilde diğer donatı çizimleri de ekrandan izlenebilir. 62.Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya simgesine basınız. 63.Ekrana gelen ileti kutusunda, Choose Display Type bölümünde,

78 73 o Design Basis açılır listesinden Strip Base seçeneğini seçiniz. o Display Type açılır listesinden Enveloping Flexural Reinforcing seçeneğini seçiniz. Rebar Location Shown bölümünde, o Show Top Rebar (Üst donatıyı göster) ve o Show Bottom Rebar (Alt donatıyı göster) seçeneklerini seçiniz. Reinforcing Display Type bölümünde Show Total Rebar Area for Strip seçeneğini seçiniz. Choose Strip Direction (Şerit yönünü seçiniz) bölümünde Layer A kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Display Options bölümünde Fill Diagram ve Show Values at Controlling Stations on Diagram kutucuklarını seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. 64.Ekranda X yönünde iki farklı şerit için donatı alanı/şerit genişliği değerleri gösterilecektir. Şerit genişlikleri ilgili doğrultudaki dişin yük alanı esas alınarak (1.0m) belirlendiğinden bu değerler dişin tasarımında kullanılacak donatı alanı olarak değerlendirilebilir. 65.M d = knm, b=1.0m, h=0.40m, d =0.03m ve Malzeme C25/S420 olarak diş kesitinin hesabı yapılırsa gerekli çekme donatısı alanı A s =852 mm 2 olarak elde edilmektedir. Bu değer ile SAFE programının hesapladığı mm 2 değeri birbirine oldukça yakındır.

79 74 Örnek 3: Kirişsiz Döşeme A B C D E 4.0m 5.0m 5.0m 4.0m 4 4.0m 400X m 2 4.0m 300X X300 1 Şekilde verilen kirişsiz döşeme sisteminin hesabını yapınız. Malzeme C20/S420 Döşeme kalınlığı h=200mm Yük: g kaplama+sıva =1.3kN/m 2 q=3.5kn/m 2 Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.File menüsünden New Model Seçeneğine tıklayın veya düğmesine basınız. 2.Ekrana gelen New Model Initialization (Yeni Model Oluşturma) ileti kutusunda Design Code (Boyutlandırma için kullanılacak yönetmelik) olarak ACI seçeneğine tıklayınız. 3.Units (Birimler) bölümünde Modify/Show... düğmesine basarak birimlerin ayarlanacağı ileti kutusunu ekrana getiriniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Metric Defaults düğmesine basarak metrik sistem birimlerinin kullanılmasını sağlayınız. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 4.Initial Model bölümünde Grid Only (Yardımcı Çizgiler) seçeneğine tıklayınız.

80 75 5.Ekrana gelen bilgi girişi penceresinde, Number of Grid Lines bölümünde X Direction kutucuğuna 5, Y Direction kutucuğuna 4 yazınız. Grid Spacing bölümünde X Direction kutucuğuna 4, Y Direction kutucuğuna 4 yazınız. 6.X yönündeki aks aralıkları eşit olmadığından düzenlenmesi gerekmektedir. Düzenleme için Edit Grid... düğmesine basınız. 7.Ekrana gelen Coordinate System ileti kutusunda Display Grid Data as bölümünde Spacing seçeneğini seçiniz. 8.X Grid Data bölümünde B ve C aksının bulunduğu satırdaki uzunlukları 5 olarak değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. 9.Ekrana aralıkları düzenlenmiş aks sistemi gelecektir.

81 76 Malzemelerin Tanımlanması: 10.Define Menüsünde Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 11.Ekrana gelen ileti kutusunda C30 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız. 12.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna C20 yazınız. Material Type bölümünde Concrete seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume (Birim hacim ağırlığı) kutucuğuna 25 (kn/m 3 ) Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Poisson s Ratio, U kutucuğuna 0.2 Coefficient of Thermal Expansion, A kutucuğuna 1E-5 Specified Concrete Compressive Strength, f c (Beton basınç dayanımı) kutucuğuna 13 (N/mm 2 ) yazınız ve OK düğmesine basınız. 13.Donatı malzemesini tanımlamak için CSA-G30.18Gr400 adlı malzemeyi seçiniz ve Modify/Show Material seçeneğine tıklayınız. 14.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna S420 yazınız. Material Type bölümünde Rebar seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume kutucuğuna 0 yazınız. Modulus of Elasticity, E kutucuğuna Minimum Yield Stress, Fy kutucuğuna 365 (N/mm 2 )

82 77 Minimum Tensile Stress, Fu kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) değerlerini yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız. Kesitlerin Tanımlanması: 15.Define menüsünde Slab Properties seçeneğine tıklayınız. 16.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. 17.Ekrana gelen ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna D200 yazınız. Slab Material açılır listesinden C20 i seçiniz. Analyses Property Data bölümünde Type açılır listesinden Slab seçeneğini seçiniz. Thickness kutucuğuna 200 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

83 78 18.Menüde Define Column Properties... seçeneğini seçiniz. 19.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna C300X300 yazınız. Material açılır listesinden C20 yi seçiniz. Column Section Dimensions bölümünde, o Column Shape açılır listesinden Rectangular (dikdörtgen) seçeneğini seçiniz. o Parallel to 2-Axis kutucuğuna 300 o Parallel to 3-Axis kutucuğuna 300 yazınız. o Kolon uçlarında çok büyük değerlerin çıkmasını engellemek amacıyla Include Automatic Rigid Zone Area Over Column seçeneğini seçili hale getiriniz ve OK düğmesine basınız.

84 79 20.Ekrana gelen ileti kutusunda yeniden Add New Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna C400X400 yazınız. Material açılır listesinden C20 yi seçiniz. Column Section Dimensions bölümünde, o Column Shape açılır listesinden Rectangular (dikdörtgen) seçeneğini seçiniz. o Parallel to 2-Axis kutucuğuna 400 o Parallel to 3-Axis kutucuğuna 400 yazınız. o Kolon uçlarında çok büyük değerlerin çıkmasını engellemek amacıyla Include Automatic Rigid Zone Area Over Column seçeneğini seçili hale getiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 21.Menüde Draw Draw Rectangular Slabs/Areas seçeneğine veya tıklayınız. 22.Ekrana gelen ileti kutusunda, Type of Object bölümünden Slab seçeneğini seçiniz. Property bölümünden D200 ü seçiniz. simgesine

85 80 23.A-1 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak E-4 aks kesişim noktasına tıklayınız ve Enter tuşuna basınız. 24.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işlemini tamamlayınız. 25.Menüde Draw Columns seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 26.Ekrana gelen ileti kutusunu aşağıdaki şekilde düzenleyiniz. 27.Sırasıyla A-1, B-1, C-1, D-1, E-1, E-2, E-3, E-4, D-4, C-4, B-4, A-4, A-3, A-2 aks kesişim noktalarına tıklayarak kenar kolonlarını oluşturunuz. 28.Draw Columns ileti kutusunda Property Below kutucuğunu C400X400 olarak seçiniz. 29.Sırasıyla B-2, C-2, D-2, B-3, C-3, D-3 aks kesişim noktalarına tıklayarak iç kolonları oluşturunuz. 30.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işlemini tamamlayınız. 31.Oluşturulan döşemeye fare sol tuşu ile tıklayarak seçili duruma getiriniz. Ekranın sol alt köşesinde 1 Areas, 4 Edges selected yazmalıdır. 32.Menüde Edit Edit Areas Expand/Shrink Areas seçeneğini seçiniz. 33.Ekrana gelen ileti kutusunda döşemenin kenar kolonları içine alması amacıyla Offset Value kutucuğuna 150 yazınız ve OK düğmesine basınız.

86 81 34.SAFE programında boyutlandırma, sonlu elemanlar çözümü ile elde edilen sonuçlara göre veya strip (şerit) adı verilen bölgeler oluşturularak yapılabilmektedir. Bu örnekte şeritler oluşturularak boyutlandırma yöntemi kullanılacaktır. Şeritler kolon şeritleri ve orta şeritler olarak sınıflandırılmaktadır. Kolon şeridi, kolon veya perde ekseninin her bir tarafında ayrı ayrı, L 1 /4 veya L 2 /4 genişlikleri ile tanımlanan şeritlerden dar olanlarının birleştirilmesi ile elde edilmektedir. Burada L 1 ve L 2 sırasıyla döşemenin incelenen doğrultuda ve incelenen doğrultuya dik doğrultuda mesnet eksenleri arasında kalan açıklığı göstermektedir. Kolon şeritleri arasında kalan döşeme parçası orta şerit olarak tanımlanmaktadır. 35.X yönündeki hesap şeritlerini oluşturmak için üzerine fare ile tıklayarak döşemeyi seçiniz. 36.Menüde Edit Add/Edit Design Strips Add Design Strips... seçeneğine tıklayınız. 37.Ekrana gelen ileti kutusunda, Include Middle Strips kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Grid Direction açılır listesinden X seçeneğini seçiniz. Strip Layer bölümünden A seçeneğini seçiniz. Strip Width bölümünde Auto seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız.

87 82 38.Şeritleri ekrana getirmek için simgesine basınız veya klavyede Ctrl+W düğmelerine birlikte basınız. 39.Ekrana gelen ileti penceresinde, Items Present In View (Görünürdeki elemanlar) bölümünde Design Strip Layer A kutucuğunu seçili duruma getiriniz. X yönündeki şeritleri genişlikleri ile birlikte göstermek için Design Strip Objects bölümünde Show Width (Genişliği Göster) ve Labels kutucuklarını da seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız.

88 83 40.Program X yönündeki hesap şeritlerini aşağıdan yukarıya doğru adlandırmaktadır. SA1 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getiriniz. 41.Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Right (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Right ve End Width Right kutucuklarına 0.15 yazınız. OK düğmesine basarak geometri bilgileri penceresine geri dönünüz. OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleme işlemini tamamlayınız. 42.SA7 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getiriniz. 43.Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Left ve End Width Left kutucuklarına 0.15 yazınız OK düğmesine basarak geometri bilgileri penceresine geri dönünüz. OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleme işlemini tamamlayınız.

89 84 44.Y yönündeki hesap şeritlerini oluşturmak için döşemeyi seçiniz. 45.Menüde Edit Add/Edit Design Strips Add Design Strips... seçeneğine tıklayınız. 46.Ekrana gelen ileti kutusunda, Include Middle Strips kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Grid Direction açılır listesinden Y seçeneğini seçiniz. Strip Layer bölümünden B seçeneğini seçiniz. Strip Width bölümünde Auto seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 47. simgesine basınız veya klavyede Ctrl+W düğmelerine beraber basınız. 48.Ekrana gelen ileti penceresinde, Items Present In View (Görünürdeki elemanlar) bölümünde Design Strip Layer B kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Design Strip Layer A kutucuğunu seçili durumdan çıkarınız ve OK düğmesine basınız.

90 85 49.Program Y yönündeki hesap şeritlerini soldan sağa doğru adlandırmaktadır. 50.SB1 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getiriniz. 51.Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Left ve End Width Left kutucuklarına 0.15 yazınız. 2 kez OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleyiniz. 52.SB3 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getiriniz. 53.Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Right ve End Width Right kutucuklarına 1 yazınız. 2 kez OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleyiniz. 54.SB4 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getiriniz. Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Left, Start Width Right ve End Width Left, End Width Right kutucuklarına 1.5 yazınız. 2 kez OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleyiniz. 55.SB5 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getirin. Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Left, Start Width Right ve End Width Left, End Width Right kutucuklarına 1 yazınız. 2 kez OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleyiniz. 56.SB6 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getiriniz. Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Left, Start Width Right ve End Width Left, End Width Right kutucuklarına 1.5 yazınız. 2 kez OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleyiniz.

91 86 57.SB7 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getirin. Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Left, Start Width Right ve End Width Left, End Width Right kutucuklarına 1 yazınız 2 kez OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleyiniz. 58.SB8 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getiriniz. Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Left, Start Width Right ve End Width Left, End Width Right kutucuklarına 1 yazınız. 2 kez OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleyiniz. 59.SB9 hesap şeridinin üzerine farenin sağ tuşu ile tıklayarak ilgili şeridin bilgi penceresini ekrana getiriniz. Ekrana gelen Strip Object Information penceresinde Geometry sekmesini seçiniz. Start Width Left (m) kutucuğuna tıklayınız. Ekrana gelen Edit Strip Widths penceresinde Start Width Right ve End Width Right kutucuklarına 0.15 yazınız. 2 kez OK düğmesine basarak ilgili şeridin genişliğini düzenleyiniz. 60. simgesine basınız veya klavyede Ctrl+W düğmelerine beraber basınız. Ekrana gelen pencerede önce düğmesine, daha sonra düğmesine basınız. Yüklerin Tanımlanması: 61.Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız.

92 87 62.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız ve G olarak yükleme adını değiştiriniz. LIVE yazısına çift tıklayınız, yükleme adını Q olarak değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. 63.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız. 64.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayın ve ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna G yazarak adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. LIVE yazısına çift tıklayınız, ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna Q yazarak adını değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 65.Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 66.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 67.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna 1.4G+1.6Q yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. G yüklemesinin Scale Factor değerini 1.4 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırda Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1.6 olarak düzenleyiniz. Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

93 88 68.Döşemenin üzerine tıklayarak seçili duruma getiriniz. 69.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 70.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde G yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 1.3 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 71.Döşemenin üzerine tıklayarak yeniden seçili duruma getiriniz. 72.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız.

94 89 73.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde Q yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 3.5 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 74. düğmesine basarak sistemin 3 boyutlu görünümünü ekrana getiriniz. 75.Menüde View Set Display Options seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Options bölümünde Extrude View kutucuğunu, View by Colors of bölümünde Section Properties kuucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 76.Ekrana sistemin 3 boyutlu görüntüsü gelecektir.

95 90 77.Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna 0.5 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 78.Design menüsünde Design Preferences... seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Code bölümünde, o Design Code olarak ACI seçeneğini seçiniz. o Phi Tension Controlled kutucuğuna 1 o Phi Compression Controlled kutucuğuna 1 o Phi Shear kutucuğuna 1 yazınız. Min. Cover Slabs bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 20 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 20 o Preferred Bar Size kutucuğuna 8 yazınız ve OK düğmesine basınız.

96 simgesine basarak ve uygun bir ad vererek dosyayı kaydediniz. 80.Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız. 81.Analizin tamamlanmasından sonra ekrana G yüklemesindeki şekildeğiştirmiş durum bilgileri renk ölçeği şeklinde gelecektir. 82. düğmesine basarak 3 boyutlu görünümde şekildeğiştirmiş durumu ekrana getiriniz. 83.Ekranın sol alt bölümünde ilgili yüklemede en büyük ve en küçük yerdeğiştirme değerleri, koordinatları ile birlikte yazılmaktadır. Bu yerdeğiştirmeler elastik çözümden elde edilen

97 92 yerdeğiştirmelerdir. Gerçek yerdeğiştirmelerin bu değerlerden daha büyük olabileceği unutulmamalıdır. 84.Klavyede F4 tuşuna basarak veya ekrana getiriniz. simgesine tıklayarak şekildeğiştirmemiş sistemi 85. düğmesine basınız, ekrana gelen ileti kutusunda Area Objects bölümünden Local Axes (Yerel Eksenler) seçeneğine tıklayınız ve OK düğmesine basınız. 86.Bu işlem, ekranda döşemelerin yerel eksenlerini gösterilmesini sağlayacaktır. 87.Sonlu elemanlar yöntemi ile elde edilen iç kuvvetleri görebilmek için simgesine tıklayınız veya Display Show Slab Forces / Stresses... seçeneğine tıklayınız. 88.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination bölümünden 1.4G+1.6Q seçeneğine tıklayınız. 89.Component (Bileşen) bölümünde M11 seçeneğini seçili duruma getiriniz ve önce Apply sonra Close düğmelerine basınız.

98 93 90.M11 momenti eleman yerel eksenlerine göre 2 ekseni etrafında eğilme oluşturan momenttir. Benzer şekilde M22 momenti eleman yerel eksenlerine göre 1 ekseni etrafında eğilme oluşturan momenttir. Betonarme sistemlerde M11 momenti 1 yerel ekseni doğrultusunda yerleştirilecek eğilme donatısının belirlenmesinde, M22 momenti 2 yerel ekseni doğrultusunda yerleştirilecek eğilme donatısının belirlenmesinde kullanılmaktadır. 3 2 M M düğmesine basarak XY düzlemindeki görünüme geçiniz. 92.Hesap şeritlerindeki iç kuvvetleri ekrana getirmek için simgesine veya Display menüsünde Show Strip Forces seçeneğine tıklayınız. 93. Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination (Yük Kombinasyonu) açılır listesinden 1.4G+1.6Q seçeneğini seçiniz. Component bölümünden Moment seçeneğini seçili duruma getiriniz.

99 94 X yönündeki şeritlerdeki eğilme momenti değerlerini görmek için Show Forces For These Strip Layers bölümünde Layer A seçeneğini seçili duruma getiriniz. Ekranda değerlerin yazılmasını sağlamak için Show Values on Diagram kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. 94.Ekrana değerleri ile birlikte şeritlerdeki eğilme momenti diyagramı gelecektir. Fare ile diyagramların üzerinde gezilerek ilgili noktadaki değerler incelenebilir.

100 95 95.Şeritlerdeki eğilme momentleri şerit genişliğine etkiyen değerler olmakla birlikte, M11 veya M22 gibi eleman iç kuvvetlerinden elde edilen eğilme momentleri birim genişliğe etkiyen değerlerdir (birimi knm/m). Örneğin Y doğrultusunda C aksı üzerinde 1-2 aksları arasındaki kolon şeridi açıklığında hesap şeridi eğilme momenti değeri 33.9 knm, sonlu eleman momet diyagramında bu bölgedeki M22 değerleri ortalama 17 knm/m dolaylarındadır. Bu şeridin genişliği 2m dir. Program tarafından 17 2=34 knm/şerit olarak hesaplanan şerit moment değeri, yukarıda 33.9 knm olarak hesaplanan şerit momenti ile yeterli yaklaşıklıktadır.

101 96 Gerek sonlu eleman çözümünden, gerekse hesap şeritleri eğilme momenti diyagramlarından, bir doğrutudaki kolon şeritlerinin, diğer doğrultudaki hesap şeritlerine mesnetlik yapmaya çalıştıkları gözlemlenebilmektedir. Zımbalama Kontrolü: 96.Menüde Display Show Punching Shear Design... seçeneğine veya simgesine tıklayınız. Bu işlem zımbalama kontrolünü gerçekleştirecektir. Ekrana zımbalama sonucu oluşan kayma gerilmelerinin kapasite gerilmelerine oranları gelecektir. 1.0 den küçük olan oranlar zımbalama açısından kritik bölgede gerilmenin kapasiteden küçük kaldığı ve zımbalama güvenliğinin sağlandığını göstermektedir. Değerler kolonlar ve mesnetlerin olduğu noktalarda yazılmaktadır. 97.C aksı ile 2 aksının kesişim noktasındaki kolonda bu değer olarak hesaplanmıştır. Bu kolona sağ fare tuşu ile tıklayınız. 98.Ekrana söz konusu kolon için zımbalama hesabı bilgilerini içeren pencere gelecektir.

102 97 Elde edilen sonucun mertebesini kontrol etmek amacıyla yaklaşık hesap ta yapılabilir. Bu kolonun 4m 5m lik bir bölgeden yük aldığı varsayılmaktadır. Zımbalama çevresi kenar uzunlukları 0.572m (kolon boyutu+ortalama döşeme kalınlığı) olarak belirlenirse, toplam zımbalama çevresi uzunluğu 2.288m olarak hesaplanır. Hesap yükü p=14.42 kn/m 2 dir. Tasarım zımbalama yükü V pd = ( ) = 283.7kN olarak hesaplanır. Zımbalama dayanımı ise yaklaşık olarak Vpr = /1000 = 393kN olarak hesaplabilir. Bu değer, eğilme etkisi gözönüne alınmadığından güvensiz tarafta kalan bir değerdir. Mertebe olarak sonuç elde edilmek istendiğinden işleme devam edilecektir. Zımbalama Vpd yükünün dayanıma oranından, = = 0.72 V 393 pr elde edilir. Bu değer, SAFE programı ile hesaplanan değere oldukça yakındır. 99.Done düğmesine basarak Design Details penceresini kapatınız. 100.Detaylandırmayı yapmak için düğmesine basınız veya Run menüsünden Run Detailing seçeneğine tıklayınız. Ekrana gelen ileti kutusunda OK düğmesine basınız.

103 Detaylandırma işleminden sonra Model Explorer penceresinde Detailing bölümünde Drawing Sheets-Slab Rebar Plan- Bottom Bars-Bottom Rebar Plan seçeneğine çift tıklanarak döşeme alt donatılarının çizimi ekrana getirilebilir. Benzer şekilde diğer donatı çizimleri de ekrandan izlenebilir. 102.Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya düğmesine basınız.

104 Ekrana gelen ileti kutusunda, Choose Display Type bölümünde, o Design Basis açılır listesinden Strip Based seçeneğini seçiniz. o Display Type açılır listesinden Enveloping Flexural Reinforcement seçeneğini seçiniz. Rebar Location Shown bölümünde, o Show Top Rebar (Üst donatıyı göster) ve o Show Bottom Rebar (Alt donatıyı göster) seçeneklerini seçiniz. Reinforcing Display Type bölümünde Show Rebar Intensity (Area/Unit Width) (Birim genişlik için gerekli donatı alanı) seçeneğini seçiniz. Choose Strip Direction (Şerit yönünü seçiniz) bölümünde Layer A kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Display Options bölümünde Fill Diagram ve Show Values at Controlling Stations on Diagram kutucuklarını seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

105 Ekranda birim genişlik (1m) için gerekli donatı alanları grafik olarak gösterilecektir.

106 101 Örnek 4 Plak Döşeme (Elverişsiz Yükleme) A B C D E 4.0m 3.5m 4.0m 4.0m 300/500 D1 D2 D4 h=120mm h=120mm h=250mm 5.5m 400X X X Şekilde verilen döşeme sisteminde elverişsiz yüklemeleri yaparak gerekli donatı alanları belirlenecektir. Malzeme C30/S420 Kirişler: 300/500 Kolonlar ve Yükler: Kendi ağırlığı dışındaki döşeme yükleri 5.5m D3 h=140mm Sistem Modelinin Oluşturulması: 300mm 1 g (kn/m 2 ) q (kn/m 2 ) D D D D File menüsünden New Model Seçeneğine tıklayınız veya düğmesine basınız. 2.Ekrana gelen New Model Initialization (Yeni Model Oluşturma) ileti kutusunda Design Code (Boyutlandırma için kullanılacak yönetmelik) olarak ACI seçeneğine tıklayınız. 3.Units (Birimler) bölümünde Modify/Show... düğmesine basarak birimlerin ayarlanacağı ileti kutusunu ekrana getiriniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Metric Defaults düğmesine basarak metrik sistem birimlerinin kullanılmasını sağlayınız. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız.

107 102 4.Design Preferences (Boyutlandırmada kullanılacak başlangıç ayarları) bölümünde Modify/Show (Düzenle/Göster) düğmesine basınız. 5.Ekrana gelen ileti kutusunda Min. Cover Slabs (Beton Örtüsü Değerleri) bölümünü seçiniz. 6.Clear Cover Top (mm) (Üst donatı net beton örtüsü) değerini 20 olarak değiştiriniz. 7.Clear Cover Bottom (mm) (Alt donatı net beton örtüsü) değerini 20 olarak değiştiriniz. 8.Preferred Bar Size (Tercih edilen donatı çapı) değerini 10 olarak düzenleyiniz ve OK düğmesine basınız. 9.Initial Model bölümünde Grid Only seçeneğine tıklayınız.

108 Ekrana gelen bilgi girişi penceresinde, Number of Grid Lines bölümünde X Direction kutucuğuna 5, Y Direction kutucuğuna 3 yazınız. Grid Spacing bölümünde X Direction kutucuğuna 4, Y Direction kutucuğuna 5.5 yazınız. 11.X yönündeki aks aralıkları eşit olmadığından düzenlenmesi gerekmektedir. Düzenleme için Edit Grid... düğmesine basınız. 12.Ekrana gelen Coordinate System ileti kutusunda Display Grid Data as bölümünde Spacing seçeneğini seçiniz. 13.X Grid Data bölümünde B aksının bulunduğu satırdaki uzunlukları 3.5 olarak değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. 14.Ekrana aralıkları düzenlenmiş aks sistemi gelecektir. Malzemelerin Tanımlanması: 15.Define Menüsünde Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 16.Ekrana gelen ileti kutusunda C30 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız.

109 Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna C30 yazınız. Material Type bölümünde Concrete seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume (Birim hacim ağırlığı) kutucuğuna 25 (kn/m 3 ) Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Poisson s Ratio, U kutucuğuna 0.2 Coefficient of Thermal Expansion, A kutucuğuna 1E-5 Specified Concrete Compressive Strength, f c (Beton basınç dayanımı) kutucuğuna 20 (N/mm 2 ) yazınız ve OK düğmesine basınız. 18.Donatı malzemesini tanımlamak için CSA-G30.18Gr400 adlı malzemeyi seçiniz ve Modify/Show Material seçeneğine tıklayınız. 19.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna S420 yazınız. Material Type bölümünde Rebar seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume kutucuğuna 0 yazınız. Modulus of Elasticity, E kutucuğuna Minimum Yield Stress, Fy kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) Minimum Tensile Stress, Fu kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) değerlerini yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

110 Define menüsünde Slab Properties seçeneğine tıklayınız. 21.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. 22.Ekrana gelen ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna D120 yazınız. Slab Material açılır listesinden C30 u seçiniz. Analyses Property Data bölümünde Type açılır listesinden Slab seçeneğini seçiniz. Thickness kutucuğuna 120 yazınız ve OK düğmesine basınız. 23.Ekrana gelen ileti kutusunda Add Copy of Property düğmesine basınız.

111 Ekrana gelen ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna D250 yazınız. Thickness kutucuğuna 250 yazınız ve OK düğmesine basınız. 25.Ekrana gelen ileti kutusunda Add Copy of Property düğmesine basınız. 26.Ekrana gelen ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna D140 yazınız. Thickness kutucuğuna 140 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız. 27.Menüde Define Beam Properties (Kiriş kesiti tanımlama) seçeneğine tıklayınız. 28.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna B300X500 yazınız. Beam Material açılır listesinden C30 u seçiniz. Rebar Material açılır listesinden S420 yi seçiniz. Rebar Material Shear açılır listesinden S420 yi seçiniz. Analysis Property Data bölümünde, o Beam Shape Type açılır listesinden Rectangular Beam seçeneğini seçiniz. o Web Width at Top kutucuğuna 300 yazınız. o Web Width at Bottom kutucuğuna 300 yazınız. o Depth kutucuğuna 500 yazınız. Modelde döşemeler de bulunduğundan etkili tabla genişliği program tarafından dolaylı olarak gözönüne alınmış olacaktır. Boyutlandırma için tabla boyutlarının program tarafından belirlenmesini sağlamak için Design Property Data bölümünde, o Flange Dimensions Automatic from Slab Property seçeneğini seçiniz. o Cover Top (to Centroid) kutucuğuna 40 (mm) o Cover Bottom (to Centroid) kutucuğuna 40 (mm) yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

112 Menüde Define Column Properties... seçeneğini seçiniz. 30.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna C300X500 yazınız. Material açılır listesinden C30 u seçiniz. Column Section Dimensions bölümünde, o Column Shape açılır listesinden Rectangular (dikdörtgen) seçeneğini seçiniz. o Parallel to 2-Axis kutucuğuna 500 o Parallel to 3-Axis kutucuğuna 300 yazınız. o Kolon uçlarında çok büyük değerlerin çıkmasını engellemek amacıyla Include Automatic Rigid Zone Area Over Column seçeneğini seçili hale getiriniz ve OK düğmesine basınız.

113 Ekrana gelen ileti kutusunda yeniden Add New Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna C400X400 yazınız. Material açılır listesinden C30 u seçiniz. Column Section Dimensions bölümünde, o Column Shape açılır listesinden Rectangular (dikdörtgen) seçeneğini seçiniz. o Parallel to 2-Axis kutucuğuna 400 o Parallel to 3-Axis kutucuğuna 400 yazınız. o Kolon uçlarında çok büyük değerlerin çıkmasını engellemek amacıyla Include Automatic Rigid Zone Area Over Column seçeneğini seçili hale getiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

114 Menüde Define Wall Properties... (Perde kesiti özellikleri) seçeneğini seçiniz. 33.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name kutucuğuna P300 yazınız. Wall Material açılır listesinden C30 u seçiniz. Thickness kutucuğuna 300 mm yazınız. Include Automatic Rigid Zone Area Over Wall ve Wall Takes Out of Plane Moment kutucuklarını seçili duruma getiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 34.Menüde Draw Draw Rectangular Slabs/Areas seçeneğine veya 35.Ekrana gelen Draw Rectangular Slabs/Areas ileti kutusunda, Type of Object bölümünden Slab i seçiniz. Property bölümünden D120 yi seçiniz. simgesine tıklayınız. 36.A-2 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak B-3 aks kesişim noktasına tıklayınız.

115 B-2 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak C-3 aks kesişim noktasına tıklayınız. 38.Ekrandaki Draw Rectangular Slabs/Areas ileti kutusunda Property bölümünden D140 ı seçiniz. 39.A-1 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak C-2 aks kesişim noktasına tıklayınız. 40.Ekrandaki Draw Rectangular Slabs/Areas ileti kutusunda Property bölümünden D250 yi seçiniz. 41.C-1 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak E-3 aks kesişim noktasına tıklayınız. 42.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işlemini tamamlayınız Aksı üzerindeki 4 noktayı pencere içine alarak seçiniz. 44.Menüde Edit Move Points/Lines/Areas... seçeneğine tıklayınız. 45.Ekrana gelen ileti kutusunda Delta Y kutucuğuna 0.15 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız.

116 Aksı üzerindeki 3 noktayı pencere içine alarak seçiniz. 47.Menüde Edit Move Points/Lines/Areas... seçeneğine tıklayınız. 48.Ekrana gelen ileti kutusunda Delta Y kutucuğuna (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 49.A Aksı üzerindeki 3 noktayı pencere içine alarak seçiniz. 50.Menüde Edit Move Points/Lines/Areas... seçeneğine tıklayınız. 51.Ekrana gelen ileti kutusunda Delta X kutucuğuna (m), Delta Y kutucuğuna 0 yazınız ve OK düğmesine basınız. 52.E Aksı üzerindeki 2 noktayı pencere içine alarak seçiniz. 53.Menüde Edit Move Points/Lines/Edges... seçeneğine tıklayınız. 54.Ekrana gelen ileti kutusunda Delta X kutucuğuna 0.15 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 55.Menüde View Set Display Options seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 56.Ekrana gelen ileti kutusunda Items Present In View bölümünde Slab (Area) kutucuğunu seçili durumdan çıkarınız ve OK düğmesine basınız. Bu işlem ekranda döşemelerin görünmemesini sağlayacaktır. 57.Menüde Draw Draw Beams/Lines seçeneğini seçiniz. 58.A aksı üzerinde sırasıyla 1, 2 ve 3 aksları ile kesişim noktalarına tıklayınız. Fare sağ düğmesine tıklayarak çizimi geçici olarak durdurunuz. 59.B aksı üzerinde sırasıyla 2 ve 3 aksları ile kesişim noktalarına tıklayınız. Fare sağ düğmesine tıklayarak çizimi geçici olarak durdurunuz aksı üzerinde sırasıyla B, C, D ve E aksları ile kesişim noktalarına tıklayınız. Fare sağ düğmesine tıklayarak çizimi geçici olarak durdurunuz.

117 aksı üzerinde sırasıyla A, C ve D aksları ile kesişim noktalarına tıklayınız. Fare sağ düğmesine tıklayarak çizimi geçici olarak durdurunuz aksı üzerinde sırasıyla A, B ve C aksları ile kesişim noktalarına tıklayınız. Fare sağ düğmesine tıklayarak çizimi geçici olarak durdurunuz. 63.C aksı üzerinde sırasıyla 1, 2 ve 3 aksları ile kesişim noktalarına tıklayınız. Fare sağ düğmesine tıklayarak çizimi geçici olarak durdurunuz. 64.E aksı üzerinde sırasıyla 1, 2 ve 3 aksları ile kesişim noktalarına tıklayınız. Fare sağ düğmesine tıklayarak çizimi geçici olarak durdurunuz. 65.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işlemini tamamlayınız. 66.Menüde View Set Display Options seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 67.Ekrana gelen ileti kutusunda Items Present In View bölümünde Slab (Area) kutucuğunu seçili duruma getiriniz, Beam (Line) kutucuğunu seçili durumdan çıkarınız ve OK düğmesine basınız. 68. simgesine basınız ve A-B aksları ile 3 aksının bulunduğu bölgeyi içine alan pencere çizerek görünümü büyütünüz. 69.Menüde Draw Draw Walls seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 70.Ekrana gelen ileti kutusunda Plan Offset Normal (m) kutucuğuna (m) yazınız. Bu işlem perdenin çizim için belirlenen noktalara göre 0.15 m dışmerkezliğe sahip olarak yerleştiğini belirtmektedir. 71.Döşemenin sol üst köşesine tıklayınız ve fareyi sağa doğru hareket ettiriniz. Perdenin diğer noktası belirlenirken, program perde görünümünü ve uzunluğunu ekranda göstermektedir. 72.Perdenin ikinci noktasını belirtmek için çizim ekranının sol altındaki veri giriş kutucukları kullanılacaktır. Burada uznluk ve açı bilgileri girilerek perde kesitinin yerleşimi yapılabilmektedir. Uzunluk olarak 4.3 (m) açı olarak 0 (derece) giriniz ve klavyede Enter tuşuna basınız.

118 Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işlemini tamamlayınız. 74. simgesine tıklayarak tüm görünümü ekrana getiriniz. 75.Bir önceki adımda oluşturulan perdeyi pencere içine alarak seçili duruma getiriniz. Ekranın sol altında 6 Points, 1 Areas, 4 Edges selected yazmalıdır. 76.Menüde Edit Replicate... seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Increment, dx kutucuğuna 11.5 Increment, dy kutucuğuna -11 Number of Increments kutucuğuna 1 yazınız ve OK düğmesine basınız. 77.Menüde View Set Display Options seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 78.Ekrana gelen ileti kutusunda Items Present In View bölümünde Wall/Ramp Below (Area) kutucuğunu seçili durumdan çıkarınız ve OK düğmesine basınız.

119 Menüde Menüde Draw Draw Columns seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 80.Ekrana gelen Draw Columns ileti kutusunda, Property Below açılır listesinden C300X500 seçeneğini seçiniz. Cardinal Point açılır listesinden 2 (box edge midpoint) seçeneğini seçiniz. A aksı ile 2 aksının kesişim noktasına yakın döşeme kenar noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 81.Draw Columns ileti kutusunda, Cardinal Point açılır listesinden 1 (box corner) seçeneğini seçiniz. A aksı ile 1 aksının kesişim noktasına yakın döşeme köşe noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 82.Draw Columns ileti kutusunda, Cardinal Point açılır listesinden 4 (box edge midpoint) seçeneğini seçiniz. C aksı ile 1 aksının kesişim noktasına yakın döşeme kenar noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 83.Draw Columns ileti kutusunda, Cardinal Point açılır listesinden 10 (centroid) seçeneğini seçiniz. B ve C aksları ile 2 aksının kesişim noktalarına tıklayarak kolonları oluşturunuz. 84.Draw Columns ileti kutusunda, Cardinal Point açılır listesinden 6 (box edge midpoint) seçeneğini seçiniz. C aksı ile 3 aksının kesişim noktasına yakın döşeme kenar noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 85.Draw Columns ileti kutusunda,

120 115 Cardinal Point açılır listesinden 9 (box corner) seçeneğini seçiniz. E aksı ile 3 aksının kesişim noktasına yakın döşeme köşe noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 86.Draw Columns ileti kutusunda, Cardinal Point açılır listesinden 6 (box edge midpoint) seçeneğini seçiniz. D aksı ile 3 aksının kesişim noktasına yakın döşeme kenar noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 87.Draw Columns ileti kutusunda, Cardinal Point açılır listesinden 8 (box edge midpoint) seçeneğini seçiniz. E aksı ile 2 aksının kesişim noktasına yakın döşeme kenar noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 88.Menüde View Show Grids seçeneğini seçiniz ve gridlerin tekrar görünmesini sağlayınız. 89.Draw Columns ileti kutusunda, Property Below açılır listesinden C400X400 seçeneğini seçiniz. Cardinal Point açılır listesinden 10 (centroid) seçeneğini seçiniz. D aksı ile 2 aksının kesişim noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 90.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işlemini tamamlayınız. 91.Menüde View Set Display Options seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 92.Ekrana gelen ileti kutusunda sırasıyla Reset Defaults ve OK düğmelerine basınız. 93.C aksı ile 2 aksı üzerindeki kolonu pencere içine alarak seçili duruma getiriniz. 94.Menüde Assign Column/Brace Data Local Axis seçeneğine tıklayınız. 95.Ekrana gelen ileti kutusunda Angle kutucuğuna 90 yazınız ve OK düğmesine basınız. Yüklerin Tanımlanması: 96.Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız. 97.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayın ve G olarak yükleme adını değiştiriniz.

121 116 LIVE yazısına çift tıklayınız ve yükleme adını Q1 olarak değiştiriniz, Type bölümünde ise yük türünü PATTERN LIVE olarak düzenleyiniz. Add Load Pattern düğmesine basınız. Yükleme adını Q2 olarak değiştiriniz ve Type bölümünde yük türünü PATTERN LIVE olarak düzenleyiniz. Add Load Pattern düğmesine basınız. Yükleme adını Q3 olarak değiştiriniz ve Type bölümünde yük türünü PATTERN LIVE olarak düzenleyiniz. Add Load Pattern düğmesine basınız. Yükleme adını Q4 olarak değiştiriniz. Type bölümünde yük türünü PATTERN LIVE olarak düzenleyiniz ve OK düğmesine basınız. 98.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız. 99.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız ve ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna G yazarak adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. LIVE yazısına çift tıklayınız ve ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna Q1 yazarak adını değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 100.Menüde View Set Display Options seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 101.Ekrana gelen ileti kutusunda Slab (Area), Wall/Ramp Below (Area), Beam (Line), Column/Brace Below (Line) kutucuklarını seçili durumdan çıkarınız ve OK düğmesine basınız.

122 Elverişsiz yüklemeleri tanımlamak için döşeme üzerlerinde Panel adı verilen bölgeler tanımlanmalıdır. Bu amaçla menüde Draw Draw Rectangular Slabs/Areas seçeneğine tıklayınız veya simgesine tıklayınız. 103.Ekrana gelen Draw Rectangular Slabs/Areas ileti kutusunda, Type of Object bölümünden Slab i seçiniz. Property bölümünden NONE seçeneğini seçiniz. 104.A-2 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak B-3 aks kesişim noktasına tıklayınız. 105.B-2 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak C-3 aks kesişim noktasına tıklayınız. 106.A-1 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak C-2 aks kesişim noktasına tıklayınız. 107.C-1 aks kesişim noktasına tıklayınız ve fare sol düğmesine basılı tutarak E-3 aks kesişim noktasına tıklayınız. 108.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işlemini tamamlayınız. 109.A-B ve 2-3 aksları arasında kalan ilk panelin üzerine tıklayarak seçiniz. 110.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 111.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde Q1 yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 3.5 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız.

123 B-C ve 2-3 aksları arasında kalan panelin üzerine tıklayarak seçiniz. 113.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 114.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde Q2 yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz Uniform Load kutucuğuna 3.5 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 115.A-C ve 1-2 aksları arasında kalan panelin üzerine tıklayarak seçiniz. 116.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 117.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde Q3 yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 5 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 118.C-E ve 1-3 aksları arasında kalan panelin üzerine tıklayarak seçiniz. 119.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 120.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde Q4 yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 5 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 121.Menüde View Set Display Options seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 122.Ekrana gelen ileti kutusunda sırasıyla Reset Defaults ve OK düğmelerine basınız. 123.Menüde Select Select Properties Slab Properties... seçeneğini seçiniz. 124.Ekrana gelen ileti kutusunda D120, D140, D250 kesitlerini fare sol tuşu basılı tutularak seçiniz ve OK düğmesine basınız.

124 Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 126.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde G yüklemesini seçiniz. Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 1.5 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 127.Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 128.Ekrana gelen ileti kutusunda Add Default Design Combos... düğmesine basarak program tarafından ilgili yönetmeliğe ait hazır yük kombinasyonlarının oluşturulmasını sağlayın. 129.Ekrana gelen ileti kutusunda PATTCOMBO0 dışındaki tüm yük birleşimlerini seçiniz ve Delete Combo düğmesine basarak bu yük birleşimlerini siliniz. 130.Modify/Show Combo... düğmesine basarak PATTCOMBO0 yük birleşimine ait içeriği ekrana getiriniz.

125 Cancel düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 132.Add New Combo... düğmesine basınız. 133.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna 1.4G+1.6Q yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. PATTCOMBO0 yüklemesinin Scale Factor değerini 1.6 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırda G yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1.4 olarak düzenleyiniz. Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

126 Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna 0.5 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 135.Design menüsünde Design Preferences... seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Code bölümünde, o Design Code olarak ACI seçeneğini seçiniz. o Phi Tension Controlled kutucuğuna 1 o Phi Compression Controlled kutucuğuna 1

127 122 o Phi Shear kutucuğuna 1 yazınız. Min. Cover Slabs bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 20 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 20 o Preferred Bar Size kutucuğuna 10 yazınız. Min. Cover Beams bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 30 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 30 o Preferred Bar Size (Flexure) kutucuğuna 12 o Preferred Bar Size (Shear) kutucuğuna 8 yazınız ve OK düğmesine basınız simgesine basarak ve uygun bir ad vererek dosyayı kaydediniz. 137.Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız.

128 Analizin tamamlanmasından sonra ekrana renk ölçeği şeklinde G yüklemesine ait şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir düğmesine basarak 3 boyutlu görünümü ekrana getiriniz. 140.Menüde Display Show Loads... seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 141.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name açılır listesinden Q1 seçiniz. Load Type bölümünde Analysis Model Loads seçeneğini seçiniz. Ekranda yük değerlerinin yazılmasını sağlamak için Show Loading Values kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız.

129 Ekranın sağ alt bölümündeki düğmelerini kullanarak diğer yüklemeler arasında geçiş yapılabilir. 143.Menüde Options Windows Four seçeneğine tıklayarak ekranda dört pencere görünümünü sağlayınız. 144.Sol üst pencereye tıklayarak aktif hale getiriniz. 145.Menüde Display Show Deformed Shape... seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 146.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Case açılır listesinden Q1 seçiniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. Ekranda Q1 yüklemesine ait şekildeğiştirmiş durum gösterilecektir. 147.Sırasıyla diğer pencerelerde Q2, Q3 ve Q4 yüklemelerine ait şekildeğiştirmiş durum incelenebilir.

130 Menüde Options Windows One seçeneğine tıklayarak ekranda tek bir pencerenin görünmesini sağlayınız 149. simgesine basarak plan görünümünü ekrana getiriniz. 150.Sonlu elemanlar yöntemi ile elde edilen iç kuvvetleri görebilmek için simgesine veya Display Show Slab Forces / Stresses... seçeneğine tıklayınız. 151.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination bölümünden 1.4G+1.6Q seçeneğine tıklayınız. Component (Bileşen) bölümünde M11 seçeneğini seçili duruma getiriniz ve önce Apply sonra Close düğmesine basınız. 152.Ekrana gelen renk ölçeği olarak gösterilen sonlu eleman çözümü, döşeme sisteminin X doğrultusundaki eğilme momenti değişimini göstermektedir. Gösterilen sonuçlar birim genişliğe etkiyen moment değerleridir. Fare döşeme üzerinde gezdirilerek moment değerleri döşeme üzerinde ve ekranın sol alt köşesinde görülebilir. Fare ilgili ekranda döşeme dışında bir noktaya getirildiğinde ekranın sol altında en büyük ve en küçük moment değerleri ile bunların oluştuğu yerin koordinatları da bilgi olarak verilmektedir.

131 Y yönündeki birim genişliğe etkiyen eğilme momenti değişimini ekranda göstermek için yeniden simgesine veya Display Show Slab Forces / Stresses... seçeneğine tıklayınız. 154.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination bölümünden 1.4G+1.6Q seçeneğine tıklayınız. Component (Bileşen) bölümünde M22 seçeneğini seçili duruma getiriniz ve önce Apply sonra Close düğmesine basınız. 155.Detaylandırmayı yapmak için düğmesine basınız veya Run menüsünden Run Detailing seçeneğine tıklayınız. 156.Ekrana gelen ileti kutusunda OK düğmesine basınız.

132 Bu örnek için detaylandırmada hesap şeritleri (strip) yerine sonlu eleman çözümünün kullanılması tercih edileceğinden şerit tanımı yapılmamıştır. Bu nedenle, ekrana bir uyarı mesajı çıkacaktır. Bu ileti mesajında OK düğmesine basarak detaylandırmaya geçiniz. 158.Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 159.Ekrana gelen ileti kutusunda, Choose Display Type bölümünde, o Design Basis açılır listesinden Finite Element Based seçeneğini seçiniz.

133 128 o Display Type açılır listesinden Enveloping Flexural Reinforcing seçeneğini seçiniz. Reinforcing Direction and Location bölümünde Direction 1 Bottom Rebar seçeneğini seçiniz ve sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. 160.Ekranda X yönünde birim genişlik için gerekli donatı alanları renk ölçeği olarak gösterilecektir. M d =13.7 knm, b=1.0m, h=0.14m ve Malzeme C25/S420 olarak hesap yapılırsa gerekli çekme donatısı alanı A s =355 mm 2 olarak elde edilmektedir. Bu değer ile SAFE programı ile hesaplanan 399mm 2 değeri birbirine yakındır. 161.D aksı ile 2 aksının kesiştiği kolon için zımbalama kontrolü yapılması gerekmektedir. Diğer kolonlar, kirişler ile bağlı olduğundan bu elemanlarda zımbalama kontrolüne gerek yoktur. Menüde Display Show Punching Shear Design... seçeneğine veya simgesine tıklayınız. Bu işlem zımbalama kontrolünü gerçekleştirecektir. Ekrana zımbalama sonucu oluşan kayma gerilmelerinin kapasite gerilmelerine oranları gelecektir. 1.0 den küçük oranlar zımbalama açısından kritik bölgelerdeki kayma gerilmelerinin, kayma kapasitelerinden küçük kaldığını ve zımbalama güvenliğinin sağlandığını göstermektedir. Not: N/C (Not Calculated), ilgili noktada zımbalama güvenliği kontrolünün yapılmadığı anlamına gelmektedir.

134 129 Örnek 5 Elastik Zemine Oturan Sürekli Temel A B 1 400x x m 0.70m N 1 N 2 M 1 M m m 1.40m Malzeme C30 E c = kn/m 2 Zemin yatak katsayısı K o =20000kN/m 3 Zemin grubu (C) Yükleme N 1 [kn] N 2 [kn] M 1 [knm] M 2 [knm] G Q E Verilen yüklemeler altında, elastik zemine oturan sürekli temelin hesabı yapılacaktır. Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.File menüsünden New Model Seçeneğine tıklayınız veya düğmesine basınız. 2.Ekrana gelen New Model Initialization (Yeni Model Oluşturma) ileti kutusunda Design Code (Boyutlandırma için kullanılacak yönetmelik) olarak ACI seçeneğine tıklayınız.

135 130 3.Units (Birimler) düğmesine basarak birimlerin ayarlanacağı ileti kutusunu ekrana getiriniz ve ekrana gelen ileti kutusunda Metric Defaults düğmesine basarak metrik sistem birimlerinin kullanılmasını sağlayınız. Daha sonra OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 4.Initial Model bölümünde Combined Footing (Birleştirilmiş temel, sürekli temel) seçeneğine tıklayınız. 5.Ekrana gelen bilgi girişi penceresinde, Along X Direction bölümünde, o Left Edge Distance kutucuğuna 1.25 o Right Edge Distance kutucuğuna 1.25 Along Y Direction bölümünde, o Top Edge Distance kutucuğuna 0.7 o Bottom Edge Distance kutucuğuna 0.7 yazınız. Load Spacing and Size bölümünde, o X Direction kutucuğunu seçili duruma getiriniz. o Spacing kutucuğuna 6 o Load Size (square) kutucuğuna 400 yazınız. Load Values Load 1 bölümünde, o P (Dead) kutucuğuna 382.6

136 131 o P (Live) kutucuğuna 154 o My (Dead) kutucuğuna 35.6 o My (Live) kutucuğuna 22.7 Load Values Load 2 bölümünde, o P (Dead) kutucuğuna o P (Live) kutucuğuna o My (Dead) kutucuğuna 47.9 o My (Live) kutucuğuna 32.5 değerlerini yazınız. Properties bölümünde, o Footing Thickness kutucuğuna 400 o Subgrade Modulus kutucuğuna yazınız ve OK düğmesine basınız. 6.Ekrana aşağıdakine benzer bir görüntü gelecektir. Malzemelerin Tanımlanması: 7.Define Menüsünde Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 8.Ekrana gelen ileti kutusunda C30 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız. 9.Ekrana gelen pencerede, Material Type bölümünde Concrete seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume (Birim hacim ağırlığı) kutucuğuna 25 (kn/m 3 ) Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Poisson s Ratio, U kutucuğuna 0.2

137 132 Coefficient of Thermal Expansion, A kutucuğuna 1E-5 yazınız. Specified Concrete Compressive Strength, f c (Beton basınç dayanımı) kutucuğuna 20 (N/mm 2 ) yazınız ve OK düğmesine basınız. 10.Donatı malzemesini tanımlamak için CSA-G30.18Gr400 malzeme adını seçiniz ve Modify/Show Material seçeneğine tıklayınız. 11.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna S420 yazınız. Material Type bölümünde Rebar seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume kutucuğuna 0 Modulus of Elasticity, E kutucuğuna Minimum Yield Stress, Fy kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) Minimum Tensile Stress, Fu kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) değerlerini yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

138 Define menüsünde Slab Properties seçeneğine tıklayınız. 13.Ekrana gelen ileti kutusunda FOOTING seçneğine tıklayınız ve Modify/Show Property düğmesine basınız. 14.Ekrana gelen ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna TEMEL yazınız. Slab Material açılır listesinden C30 u seçiniz. Analyses Property Data bölümünde Type açılır listesinden Footing ve Thickness kutucuğunda 400 yazmaktadır. Bu değer, başlangıçta sürekli temel şablonu kullanılarak girilen bilgilere göre program tarafında otomatik olarak tanımlanmıştır. OK düğmesine basınız.

139 Ekrana gelen ileti kutusunda TEMEL kesitine ek olarak STIFF adında bir kesit tanımı da bulunmaktadır. Bu kesit program tarafından kolon yüklerinin etkitileceği bölgede kullanılacak rijit bir kesit özelliği olarak oluşturulmuştur. İstenirse Modify/Show Property... düğmesine basarak kesit özellikleri incelenebilir. OK düğmesine basarak kesit tanımlama işlemini tamamlayınız. 16.Temel üzerinde farenin sağ tuşuna basınız. 17.Ekrana temel bilgilerini içeren ileti kutusu gelecektir. Temelin zemin özelliği (Soil Property) olarak SOIL1 adında zemin özelliği kullanılmaktadır. Bu özellik başlangıçta sürekli temel şablonu kullanılarak verilen bilgilerden zemin yatak katsayısı değerini içermektedir. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 18.Zemin özelliğini değiştirmek veya incelenmek isterseniz, menüde Define Soil Subgrade Properties... seçeneğini seçiniz.

140 Ekrana gelen ileti kutusunda SOIL1 özelliğini seçerek Modify/Show Property... düğmesine basınız. 20.Ekrana gelen ileti kutusundaki Subgrade Modulus değeri zeminin yatak katsayısıdır. 2 kez OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. Yüklerin Tanımlanması: 21.Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız. 22.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız ve G olarak yükleme adını değiştiriniz. LIVE yazısına çift tıklayınız ve Q olarak yükleme adını değiştiriniz. Add Load Pattern düğmesine basınız. Yükleme adını E olarak değiştiriniz, Type bölümünde yükleme türünü QUAKE olarak düzenleyiniz ve OK düğmesine basınız. 23.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız. 24.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız ve ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna G yazarak adını değiştiriniz. LIVE yazısına çift tıklayınız, ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna Q yazarak adını değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

141 A aksı ile 1 aksının kesiştiği noktaya tıklayarak bu noktayı seçili duruma getiriniz. 26.Menüde Assign Load Data Point Loads seçeneğine tıklayınız. 27.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name açılır listesinden E seçeneğini seçiniz. Gravity (-Z) kutucuğuna yazınız. My kutucuğuna 57.4 yazınız ve OK düğmesine basınız. 28.B aksı ile 1 aksının kesiştiği noktaya tıklayarak bu noktayı seçili duruma getiriniz. 29.Menüde Assign Load Data Point Loads seçeneğine tıklayınız. 30.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name açılır listesinden E seçeneğini seçiniz. Gravity (-Z) kutucuğuna yazınız. My kutucuğuna 65.9 yazınız ve OK düğmesine basınız. 31.Etkitilen yükleri kontrol etmek amacıyla getiriniz. simgesine basarak 3 boyutlu görünümü ekrana

142 Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 33.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 34.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna 1.4G+1.6Q yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. G yüklemesinin Scale Factor değerini 1.4 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırdaki Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1.6 olarak düzenleyiniz. Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 35.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 36.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna G+Q yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. Load Name bölümünde G yüklemesinin Scale Factor değerini 1 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırdaki Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1 olarak düzenleyiniz. 37.Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 38.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 39.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna G+Q+E yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. Load Name bölümünde G yüklemesinin Scale Factor değerini 1 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırda Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1 olarak düzenleyiniz. Load Name kolonunda üçüncü satırda E yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1 olarak düzenleyiniz.

143 138 Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 40.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 41.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna G+Q-E yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. Load Name bölümünde G yüklemesinin Scale Factor değerini 1 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırda Q yüklemesini seçiniz. Load Name kolonunda üçüncü satırda E yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini -1 olarak düzenleyiniz. Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getirinizve 2 kez OK düğmesine basınız.

144 Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna 0.5 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 43.Design menüsünde Design Preferences... seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Code bölümünde, o Design Code olarak ACI seçeneğini seçiniz. o Phi Tension Controlled kutucuğuna 1 o Phi Compression Controlled kutucuğuna 1 o Phi Shear kutucuğuna 1 yazınız. Min. Cover Slabs bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 60 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 60

145 140 o Preferred Bar Size kutucuğuna 16 yazınız ve OK düğmesine basınız. 44. simgesine basarak ve uygun bir ad vererek dosyayı kaydediniz. 45.Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız. 46.Analizin tamamlanmasından sonra ekrana renk ölçeği şeklinde G yüklemesine ait şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir. 47.Menüde Display Show Reaction Forces... seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 48.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination açılır listesinden G+Q seçeneğini seçiniz. Type of Reactions bölümünde Soil Pressures seçeneğini seçiniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

146 Seçilen boyutların uygun olması için ekrana gelen pencerede mutlak değerce en büyük zemin gerilmesinin, zeminin güvenlik gerilmesinden küçük olması gerekmektedir. Ekranın sol altında zemin gerilmesi değeri olarak Max= kn/m 2 ve Min= kn/m 2 yazmaktadır. En büyük değer olan kN/m 2, zeminin güvenlik gerilmesi olan 250 kn/m 2 den küçüktür. Ayrıca, en küçük gerilme pozitif değerli olmadığından zeminde ayrılma ortaya çıkmadığı görülmektedir. Zeminde ayrılma (zemin gerilmesinin çekme olarak hesaplanması durumu) olması durumunda, çözülen problem doğrusal olmayan problem haline dönüşmekte ve ardışık çözüm gerektirmektedir. SAFE programı bu tür sistemlerin de çözümünü yapabilmektedir. Bu örnekte böyle bir durum ortaya çıkmadığından doğrusal çözüm sonuçları ile devam edilecektir. 50.Ekranın sağ alt bölümündeki düğmelerini kullanarak G+Q+E ve G+Q-E yük birleşimlerinde de zemin güvenlik gerilmesinin aşılıp aşılmadığı kontrol edilmelidir. Not: Deprem Yönetmeliği 2007 ye göre bölüm de temel zemini olarak (A), (B) ve (C) gruplarına giren zeminlerde, statik yüklere göre tanımlanan zemin güvenlik gerilmesinin deprem durumunda en fazla %50 arttırılabileceği belirtilmektedir. 51. düğmesine basarak plan görünümünü ekrana getiriniz.

147 Modeli oluşturmaya şablon kullanılarak başlandığından hesap şeritlerini program otomatik olarak oluşturmaktadır. Hesap şeritlerindeki iç kuvvetleri ekrana getirmek için simgesine veya Display menüsünde Show Strip Forces seçeneğine tıklayınız. 53. Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination (Yük Kombinasyonu) açılır listesinden 1.4G+1.6Q yu seçiniz. Component bölümünden Moment seçeneğini seçili duruma getiriniz. X yönündeki şeritlerdeki eğilme momenti değerlerini göstermek için Show Forces For These Strip Layers bölümünde Layer A seçeneğini seçili duruma getiriniz Show Values on Diagram kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. 54.Ekrana 1.4G+1.6Q tüklemesinde X yönündeki moment diyagramı gelecektir. 55.Detaylandırmayı yapmak için düğmesine basınız veya Run menüsünden Run Detailing seçeneğine tıklayınız. 56.Ekrana gelen ileti kutusunda OK düğmesine basınız. 57.Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız.

148 Ekrana gelen ileti kutusunda, Choose Display Type bölümünde, o Design Basis açılır listesinden Strip Based seçeneğini, o Display Type açılır listesinden Enveloping Flexural Reinforcing seçeneğini seçiniz. Rebar Location Shown bölümünde, o Show Top Rebar (Üst donatıyı göster) ve o Show Bottom Rebar (Alt donatıyı göster) seçeneklerini seçiniz Reinforcing Display Type bölümünde Show Total Rebar Area for Strip seçeneğini seçiniz. Choose Strip Direction (Şerit yönünü seçiniz) bölümünde Layer A kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Display Options bölümünde Fill Diagram ve Show Values at Controlling Stations on Diagram kutucuklarını seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

149 Ekranda X yönünde donatı alanı/şerit genişliği değerleri gösterilecektir. 60.M d =397 knm, b=1.4m, h=0.40m, d =0.06m ve Malzeme C30/S420 olarak temel kesitinin hesabı yapılırsa gerekli çekme donatısı alanı A s =3482mm 2 olarak elde edilmektedir. Bu değer ile SAFE programı ile hesaplanan 3580mm 2 değeri birbirine yakın mertebededir. 61.Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 62.Ekrana gelen ileti kutusunda, Reinforcing Display Type bölümünde Show Number of Bars of Size seçeneğini seçiniz. Top Bar Size açılır listesinden 16 seçeneğini, Bottom Bar Size açılır listesinden 16 seçeneğini seçiniz ve sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. 63.Ekrana X doğrultusunda gerekli donatı adet ve çap bilgileri gelecektir. (18-16, 18 adet φ16 donatı anlamındadır)

150 145 Örnek 6: Kalıp Planı Çizimi Üzerinden Hesap Modeli Oluşturulması Dwg veya dxf uzantılı dosya oluşturabilen bir çizim programı kullanılarak kalıp planı hazırlanmış ise bu dosya SAFE programında alt katman olarak kullanılarak hesap modeli hızlı bir şekilde oluşturulabilmektedir. Bu örnekte, yukarıdaki şekilde gösterilen kalıp planı çiziminin SAFE programına aktarılması ve hesap modelinin oluşturulması aşamaları açıklanacaktır. Çizimin SAFE Programına Akatarılması ve Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.SAFE programını çalıştırınız. 2.File menüsünden Import.DXF/.DWG Architectural Plan... seçeneğini seçiniz. 3.Ekrana gelen ileti kutusunu kullanarak çizimin bulunduğu dosyayı açınız.

151 146 4.Aktarılan çizim oluşturulurken uzunluk birimi olarak cm kullanılmış olduğundan, ekrana gelen Architectural Plan Import ileti kutusunda CAD Drawing Units açılır listesinde cm seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 5.Ekrana, aktarılan çizim görünümü gelecektir. Önceden hazırlanmış çizimlerdeki perde, kolon, döşeme ve boşlukların, kapalı çoklu çizgi (polyline) komutu kullanılarak çizilmiş olması gerekmektedir. Farklı elemanların farklı katmanlarda çizilmesi de çalışmayı kolaylaştıracaktır. 6.İlk olarak kolonlar oluşturulacaktır. Menüde Options Architectural Plan Options... seçeneğine tıklayınız.

152 147 7.Ekrana gelen ileti kutusunda önce Deselect All düğmesine basınız, daha sonra COLUMN katmanında Visibility kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 8.Ekranda yalnızca kolonlar görünecektir. simgesine 3 kez kez tıklayarak daha uzaktan bir görünümü ekrana getiriniz. 9.Hesap modelindeki perdelerin oluşturulması için menüde Draw Draw Columns seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 10.Klavyede Shift tuşuna basılı tutarak tüm kolonları pencere içine alınız ve hesap modelindeki kolonlarını oluşturunuz. 11.Klavyede Esc tuşuna basarak kolon oluşturma işlemini tamamlayınız. 12.Menüde Options Architectural Plan Options... seçeneğine tıklayınız. 13.Ekrana gelen ileti kutusunda önce Deselect All düğmesine basınız, daha sonra WALL katmanında Visibility kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız.

153 Ekranda kolonlar ile birlikte WALL katmanındaki perde dış çizgileri görünecektir. simgesine bir kaç kez tıklayarak perdelere daha yakın bir görünümü ekrana getiriniz. 15.Hesap modeli için perdelerin oluşturulması için menüde Draw Draw Walls seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 16.Klavyede Shift tuşuna basılı tutarak perdeleri pencere içine alınız. Her bir perdeyi teker teker pencere içine almak, daha kontrollü bir hesap modeli elemanı oluşturmayı sağlayacaktır. 17.Klavyede Esc tuşuna basarak perde oluşturma işlemini tamamlayınız. 18.Menüde Options Architectural Plan Options... seçeneğine tıklayınız. 19.Ekrana gelen ileti kutusunda önce Deselect All düğmesine basınız, daha sonra SLAB katmanında Visibility kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 20. simgesine basarak normal görünümü ekrana getiriniz. 21.Ekranda kolonlar, perdeler ile birlikte SLAB katmanındaki döşeme dış çizgileri görünecektir. 22.Hesap modelindeki perdelerin oluşturulması için menüde Draw Draw Slabs/Areas seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız.

154 Klavyede Shift tuşuna basılı tutarak fare imlecini döşeme sınır çizgisi üzerine getiriniz. Döşeme dış çizgisi kalınlaşıp ekranda Arch. Area yazısı çıktığında farenin sağ tuşuna basınız. 24.Ekrana gelen menüde Add SAFE Area seçeneğini seçiniz. 25.Klavyede Esc tuşuna basarak döşeme oluşturma işlemini tamamlayınız. 26.Menüde Options Architectural Plan Options... seçeneğine tıklayınız.

155 Ekrana gelen ileti kutusunda önce Deselect All düğmesine basınız, daha sonra OPENING katmanında Visibility kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 28.Hesap modelinde boşlukların oluşturulması için menüde Draw Draw Slabs/Areas seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 29.Ekrana gelen ileti kutusunda Type of Object açılır listesinden Opening seçeneğini seçiniz. 30.Klavyede Shift tuşuna basılı tutarak fare imlecini boşluk sınır çizgisi üzerine getiriniz. Döşeme dış çizgisi kalınlaşıp ekranda Arch. Area yazısı çıktığında fare sağ tuşuna basınız. 31.Ekrana gelen menüde Add SAFE Area seçeneğini seçiniz. 32.Benzer işlemi tüm döşeme boşluğu alanları üzerinde tekrarlayınız. 33.Klavyede Esc tuşuna basarak boşluk oluşturma işlemini tamamlayınız. 34.Menüde Options Architectural Plan Options... seçeneğine tıklayınız. 35.Ekrana gelen ileti kutusunda önce Deselect All düğmesine basınız, daha sonra AKS katmanında Visibility kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız.

156 Gridlerin oluşturulması için menüde Draw Draw Grids seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 37.Klavyede Shift tuşuna basılı tutarak tüm modeli pencere içine alınız ve grid çizgilerini oluşturunuz. 38.Klavyede Esc tuşuna basarak grid oluşturma işlemini tamamlayınız. 39. simgesine basarak Set Display Options ileti kutusunu ekrana getiriniz. Bu ileti kutusunda Options bölümünde düğmesine basınız. kutucuğunu seçili durumdan çıkarınız ve OK 40. simgesine basarak 3 boyutlu görünümü ekrana getiriniz. 41. simgesine basarak Set Display Options ileti kutusunu ekrana getiriniz. Bu ileti kutusunda Options bölümünde Extrude View kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 42.Bu aşamadan sonra malzeme özellikleri ve yüklemeler düzenlenebilir ve hesap modeli çözüme hazır duruma getirilebilir.

157 152 Örnek 7: ETABS Programından Döşeme Bilgisi Aktarılması Herhangi bir binanın döşeme ve temel bilgileri, CSI firmasının bina türü sistemlerin çözümü için geliştirdiği ETABS programından, daha ayrıntılı çözüm ve detaylandırma amacıyla SAFE programına aktarılabilmektedir. Bu örnekte aşağıdaki şeklilde ETABS programındaki hesap modeli gösterilen binaya ait tipik bir kat ve temel sisteminin SAFE programına nasıl aktarılacağı açıklanacaktır. ETABS Programından Veri Akatarılması ve Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.ETABS programında modelin oluşturulması ve çözümün yapılması işleminden sonra menüde File Export Save Story as SAFE v12.f2k Text File... seçeneğine tıklayınız. 2.Ekrana gelen SAFE V12 Export Options ileti kutusunda, Story to Export açılır listesinden STORY1 seçeneğini seçiniz. Bu durumda, birinci kat döşemesi SAFE programına aktarılacaktır.

158 153 SAFE programında yalnzıca döşemenin düşey yük hesabı yapılması amaçlandığından Export Floor Loads Only seçeneğini seçiniz. Aktarılacak yüklemeleri seçmek için Load Cases to Export bölümünde Select Cases düğmesine basınız ve ekrana gelen ileti kutusunda G ve Q yüklemelerini seçiniz. 2 kez OK düğmesine basınız ve ekrana gelen ileti kutusunda dosyaya bir ad vererek kaydediniz. 3.Dosyayı kaydettikten sonra SAFE pogramını çalıştırınız. 4.File menüsünden Import SAFE.F2K File... seçeneğini seçiniz. 5.Ekrana gelen ileti kutusunu kullanarak kaydedilen dosyayı açınız.

159 154 6.Aktarılan bilgiler ile SAFE hesap modeli otomatik olarak oluşturulacaktır. 7.Menüde Define Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 8.Ekrana gelen ileti kutusunda Materials bölümünde MAT1 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız. 9.Ekrana gelen ileti kutusunda, Material Name kutucuğuna C25 yazınız. Material Display Color (Malzeme gösterim rengi) bölümünde Change düğmesine basarak malzeme için bir gösterim rengi seçiniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

160 Ekrana gelen ileti kutusunda Materials bölümünde MAT2 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız. 11.Ekrana gelen ileti kutusunda, Material Name kutucuğuna S420 Weight per Unit Volume kutucuğuna 0 yazınız. Minimum Tensile Stress, Fu kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız. 12. simgesine basarak 3 boyutlu görünümü ekrana getiriniz.

161 simgesine basarak Set Display Options ileti kutusunu ekrana getiriniz. Bu ileti kutusunda View by Colors of: bölümünde Material Properties kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. Bu işlem, ekranda elemanların kullandıkları malzeme özelliği renkleriyle gösterimini sağlamaktadır. Tüm elemanların C25 malzeme özelliği renginde olup olmadığını kontrol ediniz. 14.Menüde File Save seçeneğini seçerek veya veriniz ve kaydediniz. simgesine tıklayarak dosyaya uygun bir ad 15. simgesine basarak plan görünümünü ekrana getiriniz. 16.Döşeme üzerine sağ fare tuşuyla tıklayarak bilgi penceresini ekrana getiriniz. 17.Ekrana gelen ileti kutusunda Loads sekmesine tıklayınız. G ve Q yüklemelerinde döşemeye etkiyen yük bilgileri gösterilecektir. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 18.SAFE programı grid çizgilerini esas alarak elverişsiz yüklemelerin otomatik olarak tanımlanmasına olanak sağlamaktadır. Bu amaçla ETABS programından aktarılan grid bilgileri her bir döşemenin sınırlarından geçecek şekilde düzenlenecektir. 19.Çalışma ekranının boş bir alanında fare sağ tuşuna basarak açılan menüde Add/Modify Grids... seçeneğine tıklayınız. 20.Ekrana gelen ileti kutusunda Modify/Show System... düğmesine basınız. 21.X Grid Data bölümünde C aksının bulunduğu satırı seçili duruma getiriniz. (C yazan hücrenin solundaki bölüme tıklayarak tüm satır seçili duruma getirilebilir.)

162 Klavyede Delete düğmesine basarak bu aksın silinmesini sağlayın. 23.Benzer silme işlemini X Grid Data bölümünde E yazan, Y Grid Data bölümünde 2 ve 4 yazan satırlara da uygulayınız. 24.X Grid Data bölümünde Grid ID kolonunda aks adlarını sırasıyla A, B, C, D ; Y Grid Data bölümünde Grid ID kolonunda aks adlarını sırasıyla 1, 2, 3, 4 olarak düzenleyiniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 25.Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız. 26.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonununda sol fare tuşunu basılı tutarak EXP ve EYN arasında fareyi sürükleyiniz. Bu dört yükleme seçili duruma geldikten sonra Delete Load Pattern düğmesine basarak siliniz. Silinen yüklemeler ETABS programında tüm binanın yatay yük hesabı için tanımlanmış yüklemelerdir. 27.Add Load Pattern düğmesine basarak yeni bir yükleme oluşturunuz. Yükleme adını QELVERISSIZ, türünü (Type) AUTO PATTERN LIVE olarak düzenleyiniz. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız.

163 Menüde Define Load Cases... seçeneğini seçiniz. 29.Ekrana gelen ileti kutusunda, elverişsiz yükleme için programın türü Linear Multi-Step Static (Çok adımlı doğrusal statik) olan yüklemeyi otomatik olarak oluşturduğu görülmektedir. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 30.Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 31.Ekrana gelen ileti kutusunda ETABS programında tüm yapı için kulanılan yük birleşimleri listesi görünecektir. DUSEY yük birleşimi dışındaki tüm yük birleşimlerini Delete Combo düğmesine basarak siliniz. 32.DUSEY yük birleşimini seçiniz ve Modify/Show Combo... düğmesine basınız. 33.Ekrana gelen ileti kutusunda Q yüklemesinin bulunduğu açılır listeden yüklemeyi QELVERISSIZ olarak değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

164 Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna 0.5 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 35.Design menüsünde Design Preferences... seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Code bölümünde, o Design Code olarak ACI seçeneğini seçiniz. o Phi Tension Controlled kutucuğuna 1 o Phi Compression Controlled kutucuğuna 1

165 160 o Phi Shear kutucuğuna 1 yazınız. Min. Cover Slabs bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 20 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 20 o Preferred Bar Size kutucuğuna 10 yazınız. Min. Cover Beams bölümünde, o Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 30 o Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 30 o Preferred Bar Size (Flexure) kutucuğuna 12 o Preferred Bar Size (Shear) kutucuğuna 8 yazınız ve OK düğmesine basınız. 36. simgesine basarak ve uygun bir ad vererek dosyayı kaydediniz. 37.Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız. 38.Analizin tamamlanmasından sonra ekrana renk ölçeği şeklinde G yüklemesine ait şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir.

166 düğmesine basarak 3 boyutlu görünümü ekrana getiriniz. 40.Menüde Display Show Loads... seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 41.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name açılır listesinden QELVERISSIZ i seçiniz. Load Type bölümünde Analysis Model Loads seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 42.Ekranın sağ alt bölümündeki düğmelerini kullanarak elverişsiz yüklemeyi oluşturan hareketli yüklerin farklı konumları arasında geçiş yapılabilir. Program, boyutlandırma yapmak üzere, bu yüklemelerden elde edilen en elverişsiz pozitif ve negatif momentleri, DUSEY adlı yük birleşiminde G yüklemesi ile birleştirmektedir.

167 Sonlu elemanlar yöntemi ile elde edilen iç kuvvetleri görebilmek için simgesine veya Display Show Slab Forces / Stresses... seçeneğine tıklayınız. 44.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination bölümünden DUSEY ve yanındaki açılır listeden Max seçeneğine tıklayınız. Component (Bileşen) bölümünde M11 seçeneğini seçili duruma getiriniz ve önce Apply sonra Close düğmesine basınız. 45.Ekrana gelen renk ölçeği olarak gösterilen sonlu eleman çözümü, döşeme sisteminin X doğrultusundaki eğilme momentlerinin en büyük değerlerini göstermektedir. Gösterilen sonuçlar birim genişliğe etkiyen moment değerleridir. Fare, döşeme üzerinde gezdirilerek moment değerleri döşeme üzerinden ve ekranın sol alt köşesinden izlenebilir. Not: Yükleme birleşimi elverişsiz yükleme içerdiğinden Max seçeneği değer olarak en büyük değerleri göstermektedir. Pozitif momentler için bu diyagram boyutlandırma değeri olarak değerlendirilebilir. Negatif momentin boyutlandırma değerleri Min seçeneği kullanılarak yapılmalıdır. 46.Detaylandırmayı yapmak için düğmesine basınız veya Run menüsünden Run Detailing seçeneğine tıklayınız. 47.Ekrana gelen ileti kutusunda OK düğmesine basınız.

168 Bu örnek için detaylandırmada hesap şeritleri (strip) yerine sonlu eleman çözümü tercih edildiğinden şerit tanımı yapılmamıştır. Bu nedenle ekrana bir uyarı mesajı çıkacaktır. Bu ileti mesajında OK düğmesine basarak detaylandırmaya geçiniz. 49.Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 50.Ekrana gelen ileti kutusunda, Choose Display Type bölümünde, o Design Basis açılır listesinden Finite Element Base seçeneğini o Display Type açılır listesinden Enveloping Flexural Reinforcing seçeneğini seçiniz. Reinforcing Direction and Location bölümünde Direction 1 Bottom Rebar seçeneğini seçiniz ve sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

169 simgesine basarak plan görünümünü ekrana getiriniz. 52.X yönünde birim genişlik için gerekli donatı alanları ekranda renk ölçeği olarak gösterilecektir.

170 165 Örnek 8: Ard Germeli Döşeme A 4.85m 8.5m 4.85m 3.65m m B 4.85m C D E 4.85m 3.65m 6.0m 8.5m F Malzeme: C35 Döşeme kalınlığı h: 200mm Kolonlar 300mm 300mm Perde kalınlığı 250mm Ard germe öz ağırlığın %60-%80 ini dengeleyecek şekilde uygulanacaktır. Ardgerme kablolarının alanı 100mm 2 Uygulanan Gerilme: 1488 MPa Toplam Gerilme Kaybı: 279 MPa X yönünde band şeklinde kablolar, Y yönünde yayılı kablolar kullanılacaktır. Y yönündeki kabloların aralığı 965mm olarak düzenlenecektir. Ard germe uygulanarak genel olarak döşeme kalınlığında %30 a varan bir azalma sağlanabilmektedir. Bu da döşeme sabit yük ağırlığının azaltılarak daha ekonomik çözüm elde edilebilmesine olanak sağlamaktadır. Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.Menüde File New Model... seçeneğine tıklayınız. 2.Ekrana gelen New Model Initialization (Yeni Model Oluşturma) ileti kutusunda Design Code (Boyutlandırma için kullanılacak yönetmelik) olarak ACI seçeneğini seçiniz.

171 166 3.Units (Birimler) düğmesine basarak birimlerin ayarlanacağı ileti kutusunu ekrana getiriniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Metric Defaults düğmesine basarak metrik sistem birimlerinin kullanılmasını sağlayınız ve OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 4.Initial Model bölümünde Grid Only seçeneğine tıklayınız. 5.Ekrana gelen bilgi girişi penceresinde, Number of Grid Lines bölümünde X Direction kutucuğuna 8, Y Direction kutucuğuna 8 yazınız. Grid Spacing bölümünde X Direction kutucuğuna 4.85, Y Direction kutucuğuna 4.85 yazınız. 6.Aks adlarını düzenlemek için Grid Labels düğmesine basınız. 7.Ekrana gelen ileti kutusunda,

172 167 X Grid bölümünde, o Beginning X ID kutucuğuna 1 yazınız. o Label Left to Right seçeneğini seçiniz. Y Grid bölümünde, o Beginning Y ID kutucuğuna A yazınız. o Label Top to Bottom seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız 8.X ve Y yönündeki aks aralıkları eşit olmadığından düzenlenmesi gerekmektedir. Düzenleme için Edit Grid... düğmesine basınız. 9.Ekrana gelen Coordinate System ileti kutusunda Display Grid Data as bölümünde Spacing seçeneğini seçiniz. 10.X Grid Data bölümünde, 2 aksının bulunduğu satırdaki uzunluğu aksının bulunduğu satırdaki uzunluğu ve 6 aksının bulunduğu satırdaki uzunlukları aksının bulunduğu satırdaki uzunluğu 6 olarak değiştiriniz. 11.Y Grid Data bölümünde, F aksının bulunduğu satırdaki uzunluğu 6 E aksının bulunduğu satırdaki uzunluğu 3.65 C aksının bulunduğu satırdaki uzunluğu 8.5 olarak değiştiriniz ve OK düğmesine basınız.

173 Ekrana aralıkları düzenlenmiş aks sistemi gelecektir. 13.Menüde File Save seçeneğini seçerek veya simgesini tıklayarak dosyaya uygun bir ad veriniz ve kaydediniz. 14.Menüde Define Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 15.Ekrana gelen ileti kutusunda Materials bölümünde C30 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız. 16.Ekrana gelen ileti kutusunda, Material Name kutucuğuna C35 yazınız. Material Type bölümünde Concrete seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume (Birim hacim ağırlığı) kutucuğuna 25 (kn/m 3 ) Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Poisson s Ratio, U kutucuğuna 0.2 Coefficient of Thermal Expansion, A kutucuğuna 1E-5 Specified Concrete Compressive Strength, f c (Beton basınç dayanımı) kutucuğuna 23 (N/mm 2 ) yazınız ve OK düğmesine basınız.

174 Öngerme kablosu malzemesini tanımlamak için Add New Material... düğmesine basınız. 18.Ekrana gelen ileti kutusunda, Material Name kutucuğuna OngermeKablosu yazınız. Material Type bölümünde Tendon seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume kutucuğuna 77 Modulus of Elasticity, E kutucuğuna Minimum Yield Stress, Fy kutucuğuna 1700 (N/mm 2 ) Minimum Tensile Stress, Fu kutucuğuna 1900 (N/mm 2 ) yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

175 Menüde Define Slab Properties... seçeneğine tıklayınız. 20.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property... düğmesine basınız. 21.Ekrana gelen ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna D200 yazınız. Slab Material açılır listesinden C35 i seçiniz. Analyses Property Data bölümünde Type açılır listesinden Slab seçeneğini seçiniz. Thickness kutucuğuna 200 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

176 Menüde Define Tendon Properties... seçeneğini seçiniz. 23.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. 24.Ekrana gelen Tendon Property Data ileti kutusunda, Property Name kutucuğuna KABLO yazınız. Material Type açılır listesinden OngermeKablosu seçeneğini seçiniz. Strand Area kutucuğuna 100 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız. 25.Menüde Define Column Properties... seçeneğini seçiniz. 26.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name Kutucuğuna C300X300 yazınız. Material açılır listesinden C35 i seçiniz. Column Section Dimensions bölümünde, o Column Shape açılır listesinden Rectangular (dikdörtgen) seçeneğini seçiniz.

177 172 o Parallel to 2-Axis kutucuğuna 300 o Parallel to 3-Axis kutucuğuna 300 yazınız. o Kolon uçlarında çok büyük değerlerin çıkmasını engellemek amacıyla Include Automatic Rigid Zone Area Over Column seçeneğini seçili hale getiriniz. 2 kez OK düğmesine basınız. 27.Menüde Define Wall Properties... (Perde kesiti özellikleri) seçeneğini seçiniz. 28.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Property düğmesine basınız. Property Name kutucuğuna P250 yazınız. Wall Material açılır listesinden C35 i seçiniz. Thickness kutucuğuna 250 (mm) yazınız. Include Automatic Rigid Zone Area Over Wall ve Wall Takes Out of Plane Moment kutucuklarını seçili duruma getiriniz. 2 kez OK düğmesine basınız.

178 Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız. 30.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız ve yükleme adını G olarak değiştiriniz. LIVE yazısına çift tıklayınız ve yükleme adını Q olarak değiştiriniz. Add Load Pattern düğmesine basınız. o Load bölümüne ARDGERME-SON yazınız. o Type bölümünden PRESTRESS-FINAL seçeneğini seçiniz. Add Load Pattern düğmesine basınız. o Load bölümüne ARDGERME-AKTARMA yazınız. o Type bölümünden PRESTRESS-TRANSFER seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 31.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız. 32.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız, ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna G yazarak adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız.

179 174 LIVE yazısına çift tıklayınız, ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna Q yazarak adını değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 33.Menüde Draw Slabs... seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 34.Ekrana gelen Draw Slabs/Areas ileti kutusunda, Type of object açılır listesinden Slab i seçiniz. Property açılır listesinden D200 ü seçiniz. 35.Sırasıyla A-1 (A aksı ile 1 aksının kesişim noktası), A-8, D-8, D-4, F-4, F-1 noktalarına tıklayınız ve son noktada Enter tuşuna basarak döşeme oluşturma işlemini tamamlayınız. 36.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işleminden çıkınız. 37.Döşemenin üzerine sol fare tuşuna basarak seçili duruma getiriniz. 38.Menüde Edit Edit Areas Expand/Shrink Areas... seçeneğne tıklayınız. 39.Ekrana gelen ileti kutusunda Offset Value kutucuğuna 150 (mm) yazınız ve OK düğmesine basınız. Bu durumda, kolonları da içine alacak şekilde döşeme boyutları büyüyecektir.

180 Menüde Draw Draw Columns seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 41.Ekrana gelen Draw Columns ileti kutusunda, Type of Object bölümünde Column seçeneğini Property Below bölümünde C300X300 seçeneğini Property Above bölümünde C300X300 seçeneğini seçiniz. Height Below [m] kutucuğuna 3 Height Above [m] kutucuğuna 3 yazınız. 42.A aksı ile 1 aksının kesişim noktasına tıklayarak kolonu oluşturunuz. 43.Sırasıyla B-1, A-2, B-2, F-1, F-2, F-3, F-4, A-5, B-5, D-5, A-8, B-8, C-8, D-8 aks kesişim noktalarına tıklayarak diğer kolonları oluşturunuz. 44.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işleminden çıkınız. 45.Menüde Draw Snap Options... (Kenetlenme seçenekleri) seçeneğine tıklayınız. 46.Ekrana gelen ileti kutusunda Snap To bölümünde Line Ends and Midponts (Çizgilerin uç ve orta noktalarına kenetlenme), Perpendicular Projections (dik izdüşümler) ve Intersections (kesişim) kutucuklarını seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 47.Menüde Draw Walls seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 48.Ekrana gelen ileti kutusunu aşağıdaki şekilde düzenleyiniz.

181 Ekrana gelen Draw Walls ileti kutusunda, Type of Object bölümünde Wall seçeneğini Property Below bölümünde P250 seçeneğini Property Above bölümünde P250 seçeneğini seçiniz. Wall Height Below [m] kutucuğuna 3 Wall Height Above [m] kutucuğuna 3 yazınız. 50.C aksı ile 1 aksının kesişim noktasının solundaki döşeme kenarı ile aks çizgisinin kesişim noktasına tıklayınız. C aksı ile 2 aksının kesişim noktasına tıklayınız. Klavyede Enter tuşuna basarak perdeyi oluşturunuz. Daha kolay seçim için bölgeyi simgesine basarak pencere içine alabilir ve daha yakından bir görünüm elde edebilirsiniz. 51.C-3 ile C-4 aks kesişim noktalarına tıklayınız. Klavyede Enter tuşuna basarak ikinci perdeyi oluşturunuz. 52.E aksı ile 1 aksının kesişim noktasının solundaki döşeme kenarı ile aks çizgisinin kesişim noktasına tıklayınız. E aksı ile 2 aksının kesişim noktasına tıklayınız. Klavyede Enter tuşuna basarak perdeyi oluşturunuz. 53.E-3 aks kesişim noktasından E-4 aks kesişim noktasının sağındaki döşeme kenarını dik olarak kesen noktaya tıklayınız. Klavyede Enter tuşuna basarak perdeyi oluşturunuz. 54.B-3 aks kesişim noktasından A-3 aks kesişim noktasının üstündeki döşeme kenarını dik olarak kesen noktaya tıklayınız. Klavyede Enter tuşuna basarak Y yönündeki ilk perdeyi oluşturunuz. 55.E aksı üzerinde 3-4 aksları arasındaki perdenin orta noktasından, C aksı üzerinde 3-4 aksları arasında kalan perdeye dik olan perde gövdesini çiziniz ve Klavyede Enter tuşuna basınız. 56.C-6 aks kesişim noktasından D-6 aks kesişim noktasının altındaki döşeme kenarını dik olarak kesen noktaya tıklayınız. Klavyede Enter tuşuna basarak perdeyi oluşturunuz. 57.B-7 aks kesişim noktasından A-7 aks kesişim noktasının üstündeki döşeme kenarını dik olarak kesen noktaya tıklayınız. Klavyede Enter tuşuna basarak perdeyi oluşturunuz. 58.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işleminden çıkınız. 59.Menüde Draw Draw Rectangular Slabs/Areas seçeneğine tıklayınız. 60.Ekrana gelen ileti kutusunda Type of Object açılır listesinden OPENING seçeneğini seçiniz.

182 C-3 aks kesişim noktasına ve D aksının perde gövdesini kestiği noktaya tıklayınız aksı ile A aksının kesişim noktasının üzerindeki döşeme kenarından 7 aksı üzerinde A-B aksı arasında kalan perdenin orta noktasına tıklayarak ikinci döşeme boşluğunu oluşturunuz. 63.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işleminden çıkınız. 64.Menüde Draw Draw Design Strips seçeneğine veya simgesine tıklayınız. Bu örnekte şeritler, Ard-Germe kablolarının yerleşiminde kullanılacaktır. 65.Ekrana gelen ileti kutusunda, Strip Layer açılır listesinde A seçeneğini Strip Design Type açılır listesinden Column Strip seçeneğini seçiniz. Şerit genişlikleri daha sonra otomatik olarak belirleneceğinden herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek yoktur. 66.A-1 ve A-6 aks kesişim noktalarına tıklayarak ilk şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 67.A-7 ve A-8 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız.

183 B-1 ve B-8 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 69.C-1 ve C-8 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 70.E-1 ve E-4 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 71.F-1 ve F-4 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 72.Sırasıyla, D aksı - Perde gövdesi kesişim noktası ve D-8 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 73.Y yönündeki yayılı ardgerme kablolarının oluşturulmasında kullanılmak üzere Y yönünde kolon şeritleri oluşturulacaktır. Bu şeritlerin genişlikleride daha sonra düzenleneceğinden değiştirilmesine gerek bulunmamaktadır. Draw Design Strips ileti kutusunda Strip Layer bölümünde B seçeneğini seçiniz. 74.A-1 ile F-1 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 75.A-2 ile F-2 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 76.A-3 ile F-3 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 77.A-4 ile F-4 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 78.A-5 ile D-5 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 79.A-6 ile D-6 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 80.A-7 ile D-7 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 81.A-8 ile D-8 aks kesişim noktalarına tıklayarak şeridi oluşturunuz. Fare sağ tuşuna basarak çizimi askıya alınız. 82.Klavyede Esc tuşuna basarak çizim işleminden çıkınız.

184 Menüde Select Select Properties Design Strip Layers... seçeneğini seçiniz. 84.Ekrana gelen ileti kutusunda Layer A ve Layer B seçeneklerini seçiniz ve OK düğmesine basınız. Not: Klavyede Ctrl tuşu basılı tutularak çoklu seçim de yapılabilir. 85.Ekranın sol altında 15 adet şerit seçili (15 Design Strips selected) şekline yazı çıkacaktır. 86.Menüde Edit Add/Edit Design Strips Edit Strip Widths... seçeneğine tıklayınız. 87.Ekrana gelen ileti kutusunda Auto Widen Entire Strip seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 88.Menüde Select Select Properties Design Strip Layers... seçeneğini seçiniz. 89.Ekrana gelen ileti kutusunda yalnızca Layer A seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 90.Menüde Edit Add/Edit Tendons Add Tendons in Strips... seçeneğine tıklayınız. 91.Ekrana gelen ileti kutusunda, Layout Type açılır listesinde Banded (Bant şeklinde yerleşim) seçeneğini seçiniz. Band Width kutucuğuna 0 yazınız. Bu işlem ile her banddaki toplam kablo sayısını program hesaplayacaktır.

185 180 Ard-Germe kabloları parabol şeklinde yerleştirileceğinden Vertical Profile bölümünde Parabola seçeneğini seçiniz. Precompression Level bölümünde, o Maximum kutucuğuna 2 o Minimum kutucuğuna 0.85 yazınız. Self Load Balancing Ratio bölümünde, o Maximum kutucuğuna 0.8 o Minimum kutucuğuna 0.6 yazınız ve OK düğmesine basınız. 92.Menüde Select Select Properties Design Strip Layers... seçeneğini seçiniz. 93.Ekrana gelen ileti kutusunda yalnızca Layer B seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 94.Menüde Edit Add/Edit Tendons Add Tendons in Strips... seçeneğine tıklayınız. 95.Ekrana gelen ileti kutusunda, Layout Type açılır listesinde Distributed (Yayılı şekilde yerleşim) seçeneğini seçiniz. Tendon Spacing (Kablo aralığı) kutucuğuna 965 yazınız. Ard-Germe kabloları ters parabol şeklinde yerleştirileceğinden Vertical Profile bölümünde Reverse Parabola seçeneğini seçiniz. Precompression Level bölümünde, o Maximum kutucuğuna 2 o Minimum kutucuğuna 0.85 yazınız. Self Load Balancing Ratio bölümünde, o Maximum kutucuğuna 0.8 o Minimum kutucuğuna 0.6 yazınız ve OK düğmesine basınız.

186 B aksı üzerindeki ardgerme kablosuna fare sağ tuşu ile tıklayınız. Ekrana İlgili eleman bilgilerini içeren ileti kutusu gelecektir. 97.Geometry bölümünde Span 1 kutucuğuna tıklayarak kablo profilinin görünümünü ekrana getiriniz. 98.Ekrana gelen Tendon Vertical Profile ileti kutusunda Span Data bölümünde Current Span değerini kutucuğun sağındaki aşağı ve yukarı ok kutucuklarını kullanarak Span 3 (3. açıklık) değerine getirin. 99. simgesine basarak mesnet silme işlemine başlayınız. Ekrana gelen Remove Support From Span 3 ileti kutusunda Right Support seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız.

187 Ekrana gelen Tendon Vertical Profile ileti kutusunda Span Data bölümünde Current Span değerini kutucuğun sağındaki aşağı ve yukarı ok kutucuklarını kullanarak Span 4 (4. açıklık) değerine getiriniz simgesine basarak mesnet silme işlemine başlayınız. Ekrana gelen Remove Support From Span 5 ileti kutusunda Right Support seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 102.Ekrana kablo düşey profilinin yeniden düzenlenmiş hali gelecektir. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 103.Tendon Object Information ileti kutusunda Assignments bölümüne geçiniz.

188 İlgili bant genişliğinde 13 adet kabloya gereksinim olduğu Number of Strands kutucuğundan belirlenebilmektedir. Tür olarak Unbonded (Aderanssız) sistem öngörülmektedir. 105.Tendon Object Information ileti kutusunda Loads bölümüne geçiniz. 106.Bu bölümde ardgerme için uygulanan kuvvet, gerilme kaybı gibi bilgiler bulunmaktadır.

189 Gerekli durumda Tendon Jacking Stress kutucuğuna tıklanarak değişiklikler yapılabilir. 108.OK düğmesine basarak ilgili pencereyi kapatınız Aksının sağında döşeme dışına taşan kabloyu seçiniz ve klavyede Delete tuşuna basarak siliniz. 110.Silinen kablonun hemen sağındaki kabloyu seçiniz. 111.Menüde Edit Replicate seçeneğine tıklayınız. 112.Ekrana gelen ileti kutusunda Increment, dx kutucuğuna yazınız ve OK düğmesine basınız.

190 Sistemin yeni görünümü aşağıdaki şekilde olacaktır. 114.Fare yardımı ile döşemenin üzerine tıklayarak döşemeyi seçili duruma getiriniz. 115.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 116.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde G yüklemesini Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 1.7 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız.

191 Menüde Select Get Previous Selection... seçeneğine tıklayarak veya düğmesine basarak döşemeyi yeniden seçili duruma getiriniz. 118.Menüde Assign Load Data Surface Loads... seçeneğine tıklayınız. 119.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name bölümünde Q yüklemesini Direction açılır listesinden Gravity seçeneğini seçiniz. Uniform Load kutucuğuna 3.5 (kn/m 2 ) değerini yazınız ve OK düğmesine basınız. 120.Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna 0.5 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız. 121.Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız. 122.Analizin tamamlanmasından sonra ekrana renk ölçeği şeklinde G yüklemesine ait şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir düğmesine basarak 3 boyutlu görünümü ekrana getiriniz.

192 Elde edilen iç kuvvetleri görebilmek için simgesine tıklayınız veya Display Show Slab Forces / Stresses... seçeneğine tıklayınız. 125.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Case bölümünden ARDGERME-AKTARMA seçeneğine tıklayınız. Component Type bölümünde Stresses Top Face (Üst yüzde gerilmeler) seçeneğini seçiniz. (Bileşen) bölümünde S11 seçeneğini seçili duruma getiriniz (1 yerel ekseni doğrultusundaki gerilmeler) ve önce Apply sonra Close düğmelerine basınız simgesine basarak plan görünümünü ekrana getiriniz.

193 Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 128.Ekrana gelen ileti kutusunda, Choose Display Type bölümünde, o Design Basis açılır listesinden Strip Base seçeneğini o Display Type açılır listesinden Flexural Stress Check Long Term seçeneğini seçiniz. Stress Type Shown bölümünde, o Compressive (Basınç) seçeneğini seçiniz. Choose Strip Direction (Şerit yönünü seçiniz) bölümünde Layer B kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. 129.Ekranda, oluşan basınç gerilmeleri gösterilecektir.

194 130.Bu gerilmelerin ilgili yüklemedeki sınır gerilme değerlerini aşıp aşmadığı kontrol edilmelidir. 189

195 190 Örnek 9: Radye Temel Hesabı A B C 0.8m 3.2m 3.6m 0.8m m 3.2m 0.8m S1 S2 S1 S3 S4 S3 Şekilde gösterilen 50 cm kalınlığındaki Radye Temelin aşağıdaki tabloda verilen düşey yüklere göre hesabı yapılacaktır. Zemin yatak katsayısı C z = kn/m 3 dir. Kolonlar 400mm 400mm Düşey Yükler Kolon G (kn) Q (kn) S S S S Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.Menüde File New Model... seçeneğine tıklayınız. 2.Ekrana gelen New Model Initialization (Yeni Model Oluşturma) ileti kutusunda Design Code (Boyutlandırma için kullanılacak yönetmelik) olarak ACI seçeneğine tıklayınız. 3.Units (Birimler) düğmesine basarak birimlerin ayarlanacağı ileti kutusunu ekrana getiriniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Metric Defaults düğmesine basarak metrik sistem birimlerinin kullanılmasını sağlayınız ve OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız.

196 191 4.Initial Model bölümünde Base Mat seçeneğine tıklayınız. 5.Ekrana gelen bilgi girişi penceresinde Plan Dimensions bölümünde, Along X Direction bölümünde, o Left Edge Distance kutucuğuna 0.8 o Right Edge Distance kutucuğuna 0.8 o Number of Spans kutucuğuna 2 o Spacing kutucuğuna 3.2 yazınız. Along Y Direction bölümünde, o Top Edge Distance kutucuğuna 0.8 o Bottom Edge Distance kutucuğuna 1.2 o Number of Spans kutucuğuna 1 o Spacing kutucuğuna 3.2 yazınız. Load bölümünde, o Typical Point Load (Dead) kutucuğuna 400 o Typical Point Load (Live) kutucuğuna 200 o Load Size (square) kutucuğuna 400 Properties bölümünde, Mat Thickness kutucuğuna 500 Subgrade Modulus kutucuğuna yazınız. OK düğmesine basarak modeli oluşturunuz. 6.Menüde Edit Grid Data Add/Modify Grids... seçeneğine tıklayınız. 7.Ekrana gelen ileti kutusunda Modify/Show System... düğmesine basınız. 8.Ekrana gelen Coordinate System ileti kutusunda Display Grid as bölümünde Spacing seçeneğini seçiniz.

197 192 9.X Grid Data bölümünde B aksında X Spacing (m) hücresindeki değeri 3.6 olarak değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 10. C aksındaki kolonları ve radye temelin sağ kenarını içine alarak bir seçim işlemi yapınız. Ekranın sol alt bölümünde 17 Points, 2 Areas, 8 Edges şeklinde seçilen elemanların adedi yazacaktır. 11.Menüde Edit Move Points/Lines/Areas... seçeneğine tıklayınız. 12.Ekrana gelen ileti kutusunda Delta X kutucuğuna 0.4 yazınız ve OK düğmesine basınız. Bu durumda, seçilen nesneler pozitif X yönünde 0.4 m hareket ettirilecektir. 13.Sistemin yeni geometrisi aşağıdaki şekilde olacaktır.

198 Menüde File Save seçeneğini seçerek veya simgesine basarak dosyaya uygun bir ad veriniz ve kaydediniz. 15.Menüde Define Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 16.Ekrana gelen ileti kutusunda Materials bölümünde C30 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız. 17.Ekrana gelen ileti kutusunda, Material Name kutucuğuna C30 yazınız. Material Type bölümünde Concrete seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume (Birim hacim ağırlığı) kutucuğuna 25 (kn/m 3 ) Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Poisson s Ratio, U kutucuğuna 0.2 Coefficient of Thermal Expansion, A kutucuğuna 1E-5 Specified Concrete Compressive Strength, f c (Beton basınç dayanımı) kutucuğuna 20 (N/mm 2 ) yazınız ve OK düğmesine basınız.

199 Donatı malzemesini tanımlamak için CSA-G30.18Gr400 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız. 19.Ekrana gelen pencerede, Material Name kutucuğuna S420 yazınız. Material Type bölümünde Rebar seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume kutucuğuna 0 Modulus of Elasticity, E kutucuğuna Minimum Yield Stress, Fy kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) Minimum Tensile Stress, Fu kutucuğuna 365 (N/mm 2 ) yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

200 195 Yüklerin Tanımlanması: 20.Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız. 21.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız ve yükleme adını G olarak değiştiriniz. LIVE yazısına çift tıklayınız, yükleme adını Q olarak değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. 22.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız. 23.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayınız, ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna G yazarak adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. LIVE yazısına çift tıklayınız, ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna Q yazarak adını değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız.

201 Menüde Options Windows Two Tiled Vertically... seçeneğine tıklayınız. 25.Sağdaki pencerede 3 boyutlu görünüm ekrana gelecektir. Eğer gelmediyse bu pencereye tıklayarak aktif hale getiriniz ve düğmesine basarak 3 boyutlu görünümü ekrana getiriniz. 26.Menüde Display Show Loads... seçeneğine tıklayınız. 27.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Pattern Name açılır listesinden G yüklemesini seçiniz. Show Loading Values kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 28.Ekranda düğüm noktalarında G yüklemesine ait yük değerleri gösterilecektir. 29.Plan görünümünün bulunduğu ekranda B-2 aks kesişim noktasına tıklayarak noktayı seçili duruma getiriniz. 30.Menüde Assign Load Data Point Loads... seçeneğine tıklayınız. 31.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name kutucuğundan G seçeneğini Options bölümünde Replace Existing Loads seçeneğini seçiniz. Gravity (-Z) kutucuğuna 1000 yazınız ve OK düğmesine basınız. 32.Sırasıyla A-1 ve C-1 aks kesişim noktalarına tıklayarak bu noktaları seçili duruma getiriniz. 33.Menüde Assign Load Data Point Loads... seçeneğine tıklayınız. 34.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name kutucuğundan G seçeneğini Options bölümünde Replace Existing Loads seçeneğini seçiniz. Gravity (-Z) kutucuğuna 480 yazınız ve OK düğmesine basınız. 35.B-1 aks kesişim noktasına tıklayarak noktayı seçili duruma getiriniz. 36.Menüde Assign Load Data Point Loads... seçeneğine tıklayınız. 37.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name kutucuğundan G seçeneğini Options bölümünde Replace Existing Loads seçeneğini seçiniz. Gravity (-Z) kutucuğuna 1200 yazınız ve OK düğmesine basınız.

202 B-2 aks kesişim noktasına tıklayarak noktayı seçili duruma getiriniz. 39.Menüde Assign Load Data Point Loads... seçeneğine tıklayınız. 40.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name kutucuğundan Q seçeneğini Options bölümünde Replace Existing Loads seçeneğini seçiniz. Gravity (-Z) kutucuğuna 500 yazınız ve OK düğmesine basınız. 41.Sırasıyla A-1 ve C-1 aks kesişim noktalarına tıklayarak bu noktaları seçili duruma getiriniz. 42.Menüde Assign Load Data Point Loads... seçeneğine tıklayınız. 43.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name kutucuğundan Q seçeneğini Options bölümünde Replace Existing Loads seçeneğini seçiniz. Gravity (-Z) kutucuğuna 240 yazınız ve OK düğmesine basınız. 44.B-1 aks kesişim noktasına tıklayarak noktayı seçili duruma getiriniz. 45.Menüde Assign Load Data Point Loads... seçeneğine tıklayınız. 46.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name kutucuğundan Q seçeneğini Options bölümünde Replace Existing Loads seçeneğini seçiniz. Gravity (-Z) kutucuğuna 600 yazınız ve OK düğmesine basınız boyutlu görüntünün bulunduğu ekranı aktif hale getiriniz. 48.Menüde Display Show Loads seçeneğine tıklayınız. 49.Ekrana gelen ileti kutusunda Show Loading Values kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 50.Ekranın sağ alt bölümünde etkiyen yük değerleri kontrol edilebilir. düğmelerine basılarak G ve Q yüklemeleri altında

203 Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 52.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 53.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna G+Q yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. G yüklemesinin Scale Factor değerini 1 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırda Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1 olarak düzenleyiniz ve OK düğmesine basınız.

204 Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 55.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna 1.4G+1.6Q yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. G yüklemesini seçerek Scale Factor değerini 1.4 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırda Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1.6 olarak düzenleyiniz. Design Selection bölümünde Strengh (Ultimate) kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 56.Böylece 2 adet yük birleşimi tanımlanmış olacaktır. OK düğmesine basarak ana menüye dönünüz.

205 Menüde Options Windows One seçeneğini seçerek ekranda tek pencere görünmesini sağlayınız. 58.Menüde View Set Display Options... seçeneğine veya simgesine tıklayınız. 59.Ekrana gelen ileti kutusunda, Items Present In View bölümünde Design Strip Layer B kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Design Strip Objects bölümünde Labels ve Show Width kutucuklarını seçili duruma getiriniz. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 60.Ekrana Y doğrultusundaki hesap şeritleri genişlikleri gösterilerek ve adları yazılarak gelecektir. 61.MSB2 şeridinin üzerine fare sağ tuşu ile tıklayarak bilgi ileti kutusunu ekrana getiriniz. Ekrana gelen Strip Object Information ileti kutusunda Geometry bölümünde Start Width Right(m) kutucuğuna tıklayınız. 62.Ekrana gelen Edit Strip Widths ileti kutusunda, Start Width Right (m) kutucuğuna 1.2 End Width Right (m) kutucuğuna 1.2 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

206 Ekrana hesap şeridi genişliklerinin düzenlenmiş hali gelecektir. 64.Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna 0.5 (m) yazınız ve OK düğmesine basınız.

207 Design menüsünde Design Preferences... seçeneğini seçiniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Code bölümünde, Design Code olarak ACI seçeneğini seçiniz. Phi Tension Controlled kutucuğuna 1 Phi Compression Controlled kutucuğuna 1 Phi Shear kutucuğuna 1 yazınız. Min. Cover Slabs bölümünde, Clear Cover Top (mm) kutucuğuna 60 Clear Cover Bottom (mm) kutucuğuna 60 Preferred Bar Size kutucuğuna 16 yazınız.

208 Zımbalama çevreleri kenar ve köşe kolonlar için elverişsiz olacak şekilde aşağıdaki gibi belirlenebilir. Bu durumda zımbalama çevresi iç kolonlar için belirlenen şekilde ortaya çıkmaktadır. 67.Tüm kolonları pencere içine alarak seçili duruma getiriniz. 68.Menüde Design Punching Check Overwrites... seçeneğine tıklayınız. 69.Ekrana gelen ileti kutusunda Location Type açılır listesinden Interior seçeneğini seçiniz.

209 Perimeter bölümünden Specified Perimeter seçeneğini seçiniz ve Specify düğmesine basınız. 71.Ekrana gelen ileti kutusunu aşağıdaki şekilde doldurunuz ve 2 kez OK düğmesine basınız. Bu işlem ile ortalama yararlı yüksekliğin d ort =424mm olarak seçildiği durumda zımbalama çevresini oluşturan bölge geometrisi tanımlanmaktadır. Zımbalama çevresi kenar uzunluğu her iki doğrultu için 824mm (Kolon boyutu+d ort = =824mm) olarak ortaya çıkmaktadır. Tablodaki değerler kolon orta noktasını başlangıç noktası kabul ederek zımbalama çevresini oluşturan bölgenin köşe noktalarının koordinatlarını göstermektedir.

210 Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız. 73.Menüde Display Show Punching Shear Design... seçeneğine veya simgesine tıklayınız. Bu işlem zımbalama kontrolünü gerçekleştirecektir. Ekrana zımbalama sonucu oluşan kayma gerilmelerinin kapasite gerilmelerine oranları gelecektir. 74.Kolonların olduğu noktalarda gösterilen 1.0 den küçük oranlar, zımbalama açısından kritik bölgelerde, oluşan kayma gerilmelerinin kapasiteden küçük kaldığını ve zımbalama güvenliğinin sağlandığını, 1.0 den büyük olan oranlar ise zımbalama güvenliğinin sağlanmadığını göstermektedir. Bu örnek için döşeme kalınlığı arttırılarak zımbalama güvenliği sağlanacaktır. 75. simgesine basarak kilidi açınız. Analiz sonuçlarının silineceğine ilişkin ekrana gelen ileti kutusunda OK düğmesine basınız. 76.Menüde Define Slab Properties... seçeneğine tıklayınız. 77.Ekrana gelen ileti kutusunda MAT seçeneğini seçiniz ve Modify/Show Property düğmesine basınız. 78.Ekrana gelen Slab Property Data ileti kutusunda Thickness kutucuğuna 600 yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

211 Tüm kolonların orta noktasındaki noktaları seçili duruma getiriniz. 80.Menüde Design Punching Check Overwrites... seçeneğine tıklayınız. 81.Perimeter bölümünden Specified Perimeter seçeneğini seçiniz ve Specify düğmesine basınız. 82.Ekrana gelen ileti kutusunu aşağıdaki şekilde doldurunuz ve 2 kez OK düğmesine basınız. Bu işlem ile (kesit yüksekliği arttırıldığından ortalama yararlı yükseklikte artmıştır) d ort =524mm olarak seçildiği durumda zımbalama çevresini oluşturan bölge geometrisi tanımlanmaktadır. Zımbalama çevresi kenar uzunluğu her iki doğrultu için 924mm (Kolon boyutu+d ort = =924mm) olarak ortaya çıkmaktadır.

212 207 Tablodaki değerler kolon orta noktasını başlangıç noktası kabul ederek zımbalama çevresini oluşturan bölgenin köşe noktalarının koordinatlarını göstermektedir. 83.Menüde Run Run Analysis & Design seçeneğine tıklayarak yeni duruma ait analiz ve boyutlandırma işlemini başlatınız. 84.Menüde Display Show Punching Shear Design... seçeneğine veya simgesine tıklayınız. Bu işlem zımbalama kontrolünü gerçekleştirecektir. Ekrana yine zımbalama sonucu oluşan kayma gerilmelerinin kapasite gerilmelerine oranları gelecektir. Değerlerin 1.0 den küçük olup olmadığını kontrol ediniz. 85.Şekildeğiştirmiş durumu ekrana getirmek için simgesine tıklayınız. Ekrana gelen ileti kutusunda Load Combination açılır listesinden G+Q seçeneğini seçiniz ve sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

213 Ekrana renk ölçeği şeklinde şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir. G+Q yük birleşiminde en büyük yerdeğiştirme değeri mm olarak elde edilmiştir. 87.Menüde Display Show Reaction Forces... seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 88.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination açılır listesinden G+Q seçeneğini Type of Reactions bölümünde Soil Pressure seçeneğini seçiniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

214 En büyük gerilme değeri olarak kn/m 2 değeri hesaplanmıştır. Tüm değerler negatif olduğu için zeminden ayrılma ortaya çıkmamaktadır. Ayrıca, Winkler Hipotezi uyarınca, gerilme diyagramı ile yerdeğiştirme diyagramlarının benzer olduğu gözlemlenmektedir. En büyük yerdeğiştirme değeri yatak katsayısı ile çarpılarak en büyük zemin gerilmesi değeri elde edilebilir ( /1000=173.95kN/m 2 ). 90.Menüde View Set Display Options... seçeneğine veya simgesine tıklayınız.

215 Ekrana gelen ileti kutusunda, Items Present In View bölümünde Design Strip Layer A kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Items Present In View bölümünde Design Strip Layer B kutucuğunu seçili durumdan çıkarınız. Design Strip Objects bölümünde Labels ve Show Width kutucuklarını seçili duruma getiriniz. OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 92. simgesine basarak şekildeğiştirmemiş görünümü ekrana getiriniz. 93.Ekrana X doğrultusundaki hesap şeritleri genişlikleri gösterilerek ve adları yazılarak gelecektir. 94.Hesap şeritlerindeki iç kuvvetleri ekrana getirmek için simgesine veya Display menüsünde Show Strip Forces seçeneğine tıklayınız. 95.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination (Yük Kombinasyonu) açılır listesinden 1.4G+1.6Q seçeneğini seçiniz. Component bölümünden Moment seçeneğini seçili duruma getiriniz. X yönündeki şeritlerdeki eğilme momenti değerlerini göstermek için Show Forces For These Strip Layers bölümünde Layer A seçeneğini, ekranda değerlerin yazılmasını sağlamak için de Show Values on Diagram kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

216 Ekrana değerleri ile birlikte şeritlerdeki eğilme momenti diyagramı gelecektir. Fare ile diyagramların üzerinde gezilerek ilgili noktadaki değerler incelenebilir. Şeritlerdeki eğilme momentleri, şerit genişliğine etkiyen değerlerdir. 97.Menüde Display Show Slab Design seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 98.Ekrana gelen ileti kutusunda, Choose Display Type bölümünde, o Design Basis açılır listesinden Strip Based seçeneğini

217 212 o Display Type açılır listesinden Enveloping Flexural Reinforcement seçeneğini seçiniz. Rebar Location Shown bölümünde, o Show Top Rebar (Üst donatıyı göster) ve o Show Bottom Rebar (Alt donatıyı göster) seçeneklerini seçiniz Reinforcing Display Type bölümünde Show Rebar Intensity (Area/Unit Width) (Birim genişlik için gerekli donatı alanı) seçeneğini seçiniz. Choose Strip Direction (Şerit yönünü seçiniz) bölümünde Layer A kutucuğunu seçili duruma getiriniz. Display Options bölümünde Fill Diagram ve Show Values at Controlling Stations on Diagram kutucuklarını seçili duruma getiriniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız. Bu işlem X yönündeki şeritlerde birim genişlikte gerekli donatı alanlarını gösterecektir. Benzer işlemler diğer doğrultuda da tekrarlanabilir.

218 213 Örnek 10: Büyük Dışmerkezliğe Sahip Tekil Temel 2.50m mmx300mm 1.50m Y X 1.25m 1.25m Şekilde gösterilen 50 cm kalınlığındaki tekil temelde G+Q+E yüklemesi altında oluşacak en büyük zemin gerilmesi belirlenecektir. Zemin yatak katsayısı C z = kn/m 3 dir. İlgili yüklemelere ait yük değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. N (kn) M x (knm) M y (knm) G Q E Sistem Modelinin Oluşturulması: 1.Menüde File New Model... seçeneğine tıklayınız. 2.Ekrana gelen New Model Initialization (Yeni Model Oluşturma) ileti kutusunda Design Code (Boyutlandırma için kullanılacak yönetmelik) olarak ACI seçeneğine tıklayınız. 3.Units (Birimler) düğmesine basarak birimlerin ayarlanacağı ileti kutusunu ekrana getiriniz. Ekrana gelen ileti kutusunda Metric Defaults düğmesine basarak metrik sistem birimlerinin kullanılmasını sağlayınız ve OK düğmesine basarak ileti kutusunu kapatınız. 4.Initial Model bölümünde Single Footing seçeneğine tıklayınız.

219 214 5.Ekrana gelen bilgi girişi penceresinde Plan Dimensions bölümünde, Along X Direction bölümünde, o Left Edge Distance kutucuğuna 1.25 o Right Edge Distance kutucuğuna 1.25 Along Y Direction bölümünde, o Top Edge Distance kutucuğuna 0.75 o Bottom Edge Distance kutucuğuna 0.75 Load Size kutucuğuna 300 Load bölümünde, o P (Dead) kutucuğuna 250 o P (Live) kutucuğuna 150 Properties bölümünde, o Footing Thickness kutucuğuna 500 o Subgrade Modulus kutucuğuna yazınız. OK düğmesine basarak modeli oluşturunuz. 6.Sistem geometrisi aşağıdaki şekilde olacaktır.

220 215 7.Menüde File Save seçeneğini seçerek veya simgesine basarak dosyaya uygun bir ad veriniz ve kaydediniz. 8.Menüde Define Materials (Malzeme) seçeneğine tıklayınız. 9.Ekrana gelen ileti kutusunda Materials bölümünde C30 seçeneğine tıklayınız ve Modify/Show Material düğmesine basınız. 10.Ekrana gelen ileti kutusunda Material Name kutucuğuna C20 yazınız. Material Type bölümünde Concrete seçeneğine tıklayınız. Weight per Unit Volume (Birim hacim ağırlığı) kutucuğuna 0 (kn/m 3 ) Modulus of Elasticity, E kutucuğuna (N/mm 2 ) Poisson s Ratio, U kutucuğuna 0.2 Coefficient of Thermal Expansion, A kutucuğuna 1E-5 Specified Concrete Compressive Strength, f c (Beton basınç dayanımı) kutucuğuna 13.3 (N/mm 2 ) yazınız ve 2 kez OK düğmesine basınız.

221 216 Yüklerin Tanımlanması: 11.Menüde Define Load Patterns... seçeneğine tıklayınız. 12.Ekrana gelen ileti kutusunda Load kolonunda, DEAD yazısına çift tıklayın ve yükleme adını G olarak değiştiriniz. LIVE yazısına çift tıklayınız ve yükleme adını Q olarak değiştiriniz. Add Load Pattern düğmesine basarak yeni bir yükleme oluşturunuz. LPAT1 yazısına çift tıklayınız ve E olarak yükleme adını değiştiriniz, Type bölümünde QUAKE seçeneğini seçiniz ve OK düğmesine basınız. 13.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız. 14.Ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kolonunda,

222 217 DEAD yazısına çift tıklayınız, ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna G yazarak adını değiştiriniz ve OK düğmesine basınız. LIVE yazısına çift tıklayınız, ekrana gelen ileti kutusunda Load Case Name kutucuğuna Q yazarak adını değiştiriniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 15.Kolonun ortasındaki noktaya tıklayarak seçili duruma getiriniz. 16.Menüde Assign Load Data Point Loads... seçeneğine tıklayınız. 17.Ekrana gelen ileti kutusunda, Name açılır listesinden E yüklemesini seçiniz. Mx kutucuğuna 120 My kutucuğuna 150 yazınız ve OK düğmesine basınız. 18.Menüde Options Windows Two Tiled Vertically... seçeneğine tıklayınız. 19.Sağdaki pencerede 3 boyutlu görünüm ekrana gelecektir. Eğer gelmediyse bu pencereye tıklayarak aktif hale getiriniz ve düğmesine basarak 3 boyutlu görünümü ekrana getiriniz. 20.Menüde Display Show Loads... seçeneğine tıklayınız. 21.Ekrana gelen ileti kutusunda,

223 218 Load Pattern Name açılır listesinden G yüklemesini seçiniz. Show Loading Values kutucuğunu seçili duruma getiriniz ve OK düğmesine basınız. 22.Ekranda düğüm noktalarında G yüklemesine ait yük değerleri gösterilecektir boyutlu görüntünün bulunduğu ekran aktif hale getirilerek ve ekranın sağ alt bölümünde edilebilir. düğmelerine basarak G, Q ve E yüklemeleri altında etkiyen değerler kontrol 24.Menüde Define Load Combinations... seçeneğine tıklayınız. 25.Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Combo... düğmesine basınız. 26.Ekrana gelen Load Combination Data ileti kutusunda, Load Combination Name kutucuğuna G+Q+E yazınız. Combination Type açılır listesinden Linear Add seçeneğini seçiniz. G yüklemesinin Scale Factor değerini 1 olarak değiştiriniz. Load Name kolonunda ikinci satırda Q yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1 olarak düzenleyiniz. Load Name kolonunda ikinci satırda E yüklemesini seçiniz. Scale Factor değerini 1 olarak düzenleyiniz ve OK düğmesine basınız.

224 Böylece gerilme kontrolünün yapılacağı yük birleşimi tanımlanmış olacaktır. OK düğmesine basarak Load Combination ileti kutusunu kapatınız. 28.Menüde Run Automatic Slab Mesh Options... seçeneğini seçiniz. Bu seçenek ile programın otomatik olarak oluşturacağı sonlu eleman ağının boyutları düzenlenmektedir. Ekrana gelen ileti kutusunda Approximate Maximum Mesh Size (En büyük sonlu eleman boyutunun yaklaşık değeri) kutucuğuna (m) yazınız ve OK düğmesine basınız.

225 Menüde Run Run Analysis seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız. Analiz tamamlandıktan sonra ekrana renk ölçeği şeklinde şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir. 30.Menüde Options Windows One seçeneğine tıklayarak ekranda tek pencere görünümüne geçiniz. 31. simgesine basarak plan görünümünü ekrana getiriniz. 32.Menüde Display Show Reaction Forces... seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 33.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Combination açılır listesinden G+Q+E seçeneğini Type of Reactions bölümünde Soil Pressure seçeneğini seçiniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

226 Temelin sol üst kenarındaki zemin gerilmesi değeri kN/m 2 olarak hesaplanmıştır. Bu, zeminde çekme gerilmesi olması anlamı taşımakta ve fiziksel olarak zeminden ayrılma durumuna karşı gelmektedir. 35.Bu örnekte çözüm, zeminden ayrılma problemi olarak doğrusal olmayan analiz seçeneği ile yeniden yapılacaktır. 36. düğmesini tıklayarak ve OK düğmesine basarak örneği kilitli durumdan çıkarınız. 37.Menüde Define Load Cases... seçeneğine tıklayınız.

227 Ekrana gelen ileti kutusunda Add New Case... düğmesine basınız. 39.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Case Name kutucuğuna GQE_NL yazınız. Loads Applied bölümünde, o Load Name kolonunda G yüklemesini seçiniz ve Scale Factor hücresine 1 yazınız. o Load Name kolonunda Q yüklemesini seçiniz ve Scale Factor hücresine 1 yazınız. o Load Name kolonunda E yüklemesini seçiniz ve Scale Factor hücresine 1 yazınız. Analysis Type bölümünde Nonlinear (Allow Uplift) seçeneğini seçiniz ve 2 kez OK düğmesine basınız. 40.Menüde Run Run Analysis seçeneğine tıklayarak analizi başlatınız. Analiz tamamlandıktan sonra ekrana renk ölçeği şeklinde şekildeğiştirmiş durum bilgileri gelecektir. 41.Menüde Display Show Reaction Forces... seçeneğini seçiniz veya simgesine tıklayınız. 42.Ekrana gelen ileti kutusunda, Load Caseaçılır listesinden GQE_NL seçeneğini Type of Reactions bölümünde Soil Pressure seçeneğini seçiniz. Sırasıyla Apply ve Close düğmelerine basınız.

228 Zemin gerilmesi olarak ayrılmanın olduğu bölgede 0 değeri gösterilecektir. En büyük zemin gerilmesi ise temelin sağ alt köşesinde 346.4kN/m 2 olarak elde edilmiştir.

229 KAYNAKLAR: 1. TS500 Betonarme Yapıların Tasarım Ve Yapım Kuralları Şubat 2000, Türk Standardları Enstitüsü 2. Building Support Structures Analysis and Design with SAP2000 Software, W. Schueller, Computer and Structures, Berkeley, USA, Betonarme Yapılar, Z. Celep, 2009, İstanbul 4. Seismic and Wind Design of Concrete Buildings, S. K. Ghosh, D. A. Fanella, ICC, Seismic Design using Structural Dynamics, S. K. Ghosh, J. Kim, ICC, SAFE Watch&Learn Videos, CSI, CSI Analysis Reference Manual For SAP2000, ETABS, SAFE and CsiBridge, CSI, 2011.

230 DİZİN A ACI , 160 Add/Modify Grids Architectural Plan Architectural Plan Import Architectural Plan Options Ard Germe Automatic Rigid Zone Area Over Column Automatic Slab Mesh Options B Band Width Banded Beam Beam Shape Type Beams/Lines C Clear Cover Column...26, 176 Column Shape Column Strip Combination Type Concrete Compressive Strength Coordinate System D Design Design Code Design Preferences Design Strip Layer Draw Design Strips Draw Wall DWG DXF E Edit Menüsü...7 Edit Strip Widths ETABS Expand Expand/Shrink Areas Extrude View F File Menüsü...5 Footing Thickness G Grid Grid Çizgileri...3 I Import Increment Increment, dx Increment, dy K Koordinat Sistemleri... 2 L Load Cases Load Combinations Load Patterns...36, 196 M Materials...23 Mimari Plan Minimum Tensile Stress Minimum Yield Stress Model Explorer... 4 Modulus of Elasticity N Nonlinear (Allow Uplift) Number of Increments O Offset Value...28 Opening P Parabola Perimeter , 207 Plak Döşeme...20 Point Loads Precompression Level Punching Check Overwrites , 207 Punching Shear Design R Radye Temel Rebar...35, 195 Rectangular Slabs Replicate , 185 Ribs...63 Run Analysis & Design... 39, 70, 187 S Set Display Options Show Reaction Forces Show Slab Design Shrink...175

231 Single Footing Slab Slab Internal Ribs Snap Soil Pressure Strip Strip Object Information Strips Subgrade Modulus Surface Loads T Tendon , 181, 182 Tendon Jacking Stress Tendon Object Information U Uniform Load Uplift V Vertical Profile View Menüsü... 8 W Waffle...62 Waffle Slab...56 Wall...27, 177 Walls...29 Windows Z Zemin gerilmesi Zeminden ayrılma...222

232 Günay Özmen / [email protected] 1934 yılında İstanbul'da doğmuştur. Orta öğrenimini Kabataş Lisesi'nde tamamladıktan sonra 1956 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden mezun olmuştur. Aynı yıl İ.T.Ü. İnşaat Fakültesi Yapı Statiği Kürsüsüne Asistan olarak girmiş 1963 yılında Doktor, 1968'de Doçent 1973'te de Profesör olmuştur yılları arasında Norveç ve İngiltere'de bilimsel incelemelerde bulunmuştur. Üniversitedeki eğitim ve araştırma çalışmalarının yanı sıra, Bilgi İşlem Merkezi Müdürlüğü ve Dekan Yardımcılığı gibi yönetim görevlerini de yürütmüş ve çeşitli mühendislik kuruluşlarına danışmanlık yapmıştır yılında kendi isteğiyle öğretim üyeliği görevinden emekliye ayrılmıştır. Emekli olduktan sonra da, İ.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsünün İnşaat ve Mimarlık Lisans Üstü Eğitim Programlarında "Bilgisayar Uygulamaları'' ile ilgili dersler vermiştir. Halen çeşitli kuruluşlara verdiği danışmanlık hizmetlerinin yanı sıra İ.T.Ü. İnşaat Fakültesi nde bazı araştırma projelerini yürütmektedir. Engin Orakdöğen / [email protected] 1963 yılında Lüleburgaz'da doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini sırasıyla Gümüşpala İlkokulu ve İstanbul 50. Yıl Avcılar İnsa Lisesi'nde tamamladıktan sonra 1979 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümüne girmiştir yılında mezun olan Engin Orakdöğen aynı yıl Fen Bilimleri Enstitüsünde yüksek lisans eğitimi yapmaya hak kazanmış ve 1985 yılında Yapı Anabilim Dalı Yapı Statiği Çalışma Grubunda Araştırma Görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. Yüksek Lisansını 1986 yılında, Doktorasını 1994 yılında tamamlayan ve 2000 yılında Doçent, 2009 yılında Profesör ünvanı alan Engin Orakdöğen, halen aynı bölümde Öğretim Üyesi olarak çalışmaktadır. Kutlu Darılmaz / [email protected] 1971 yılında Fethiye'de doğmuştur. Orta öğrenimini İzmir Bornova Anadolu Lisesi'nde, lisans öğrenimini İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümünde sürdürmüştür. Yüksek lisans ve doktora öğrenimini aynı fakültenin Yapı Analizi ve Boyutlandırma Bölümünde tamamlamıştır. İ.T.Ü. İnşaat Fakültesinda öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.