VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi

Transkript

1 Dokuz Eylül Üniversitesi Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi Nisan 2014, Kuşadası, Aydın BİLDİRİ KİTABI Editörler Nazmi KOZAK Ebru GÜNLÜ Ankara, Mart 2014

2 Danışma Kurulu KURULLAR Alp TİMUR, Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Asker KARTARI, Prof. Dr., Kadir Has Üniversitesi Bahattin RIZAOĞLU, Prof. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi Hasan Işın DENER, Prof. Dr., Çankaya Üniversitesi İbrahim BİRKAN, Prof. Dr., Atılım Üniversitesi İge PIRNAR, Prof. Dr., Yaşar Üniversitesi Mehmet ALTINAY, Prof. Dr., Doğu Akdeniz Üniversitesi Mehmet ÖZDEMİR, Dr., Anadolu Üniversitesi Meral KORZAY, Prof. Dr., Boğaziçi Üniversitesi Meryem AKOĞLAN KOZAK, Prof. Dr., Anadolu Üniversitesi Mithat ÜNER, Prof. Dr., Gazi Üniversitesi Mithat Zeki DİNÇER, Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi Necdet HACIOĞLU, Prof. Dr., Balıkesir Üniversitesi Nüzhet KAHRAMAN, Prof. Dr., İstanbul Ticaret Üniversitesi Orhan İÇÖZ, Prof. Dr., Yaşar Üniversitesi Öcal USTA, Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Saime ORAL, Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Uğur İBRAHİMHAKKIOĞLU, Dr., Çelik Gülersoy Vakfı Bilim Kurulu Adnan TÜRKSOY, Prof. Dr., Ege Üniversitesi Akın AKSU, Prof. Dr., Akdeniz Üniversitesi Atila YÜKSEL, Prof. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi Asım SALDAMLI, Doç. Dr., İstanbul Ticaret Üniversitesi Atilla AKBABA, Doç. Dr., İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Avşar KURGUN, Doç. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Ayşe BAŞ COLLINS, Doç. Dr., Bilkent Üniversitesi Bahattin ÖZDEMİR, Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi Bahar TANER, Prof. Dr., Mersin Üniversitesi Beykan ÇİZEL, Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi Celil ÇAKICI, Prof. Dr., Mersin Üniversitesi Cevat TOSUN, Prof. Dr., Gazi Üniversitesi Cevdet AVCIKURT, Prof. Dr., Balıkesir Üniversitesi Derman KÜÇÜKALTAN, Prof. Dr., Trakya Üniversitesi Doğan GÜRSOY, Prof. Dr., Washington State University Fevzi OKUMUŞ, Prof. Dr., Rosen College Füsun İSTANBULLU DİNÇER, Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi Füsun BAYKAL, Prof. Dr., Ege Üniversitesi Kurtuluş KARAMUSTAFA, Prof. Dr., Erciyes Üniversitesi Levent ALTINAY, Prof. Dr., Oxford Brookes University

3 iv VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi Lütfi ATAY, Yrd. Doç.Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Mahmut DEMİR, Doç. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Maria Dolores ALVAREZ, Boğaziçi Üniversitesi Medet YOLAL, Doç. Dr., Anadolu Üniversitesi Mehmet SARIIŞIK, Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi Mehmet YEŞİLTAŞ, Prof. Dr., Gazi Üniversitesi Metin TEBERLER, Doç. Dr., İstanbul Teknik Üniversitesi Muammer TUNA, Prof. Dr., Muğla Üniversitesi Muhlis HALİS, Prof., Dr. Sakarya Üniversitesi Murat EMEKSİZ, Doç. Dr., Anadolu Üniversitesi Murat GÜMÜŞ, Doç. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Murat Selim SELVİ, Doç. Dr., Düzce Üniversitesi Mustafa TEPECİ, Prof. Dr., Celal Bayar Üniversitesi Nilüfer KOÇAK, Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Muzaffer UYSAL, Prof. Dr., Virginia Tech University Oğuz TÜRKAY, Doç. Dr., Sakarya Üniversitesi Osman ÇOLAKOĞLU, Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi Oya AYTEMİZ SEYMEN, Prof. Dr., Balıkesir Üniversitesi Özkan TÜTÜNCÜ, Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Sabah BALTA, Doç. Dr., Yaşar Üniversitesi Salih KUŞLUVAN, Prof. Dr., İstanbul Medeniyet Üniversitesi Şeyhmus BALOĞLU, Prof. Dr., University of Nevada, Las Vegas Tamer BOLAT, Prof. Dr., Balıkesir Üniversitesi Yüksel ÖZTÜRK, Prof. Dr., Gazi Üniversitesi Yürütme Kurulu Dokuz Eylül Üniversitesi Ebru GÜNLÜ, Doç. Dr. Burcu Selin YILMAZ, Doç. Dr. Dr. Gürhan AKTAŞ, Yrd. Doç. Manolya AKSATAN, Öğr. Gör. Sonay KAYGALAK, Arş. Gör. Volkan BAHÇECİ, Arş. Gör. Burçin KIRLAR, Arş. Gör. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi Metin KOZAK, Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Nazmi KOZAK, Prof. Dr., Anadolu Üniversitesi Çağıl Hale ÖZEL, Yrd. Doç. Dr, Anadolu Üniversitesi H. Rafet YÜNCÜ, Yrd. Doç. Dr, Anadolu Üniversitesi Ebru ZENCİR, Arş. Gör., Anadolu Üniversitesi Gözde TÜRKTARHAN, Arş. Gör., Anadolu Üniversitesi

4 Sunuş Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi 2002 yılından bu yana ikişer yıllık dönemlerde düzenlenen, alanının öncü bilimsel etkinlerindendir. İlk kongreden itibaren ortaya koyulan yenilikler, bilimsellikten ödün vermeyen yaklaşımlar ve organizasyon sürecinde gösterilen titizlik ile kendinden söz ettiren bir etkinlik olmuştur.. Ülkemizde turizm ve ilgili alanlarında 1960 lı yıllardan bu yana yüksek lisans ve doktora düzeylerinde tez çalışmaları hazırlanmaktadır. Son yıllarda artan lisansüstü program sayısına bağlı olarak her yıl yaklaşık 300 yüksek lisans ve doktora tezi hazırlanmaktadır. Lisansüstü programlar arasındaki eşgüdümsüzlük ve farklı uygulamalar sonucunda farklı niteliklerde tez çalışmaları ortaya çıkabilmektedir. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi nin amaçları arasında; yaşanılan bu kopukluğu azaltmak ve lisansüstü programların niteliğinin artmasına katkıda bulunmak bulunmaktadır. Bugüne kadar düzenlenen kongrelerde bu amaca yönelik oldukça çok ilerleme kaydedilmiştir. İki yılda bir, farklı bir üniversitenin akademik ev sahipliğinde düzenlenen Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi nin Yedincisi, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Turizm İşletmeciliği Bölümü ile Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi nin işbirliğinde gerçekleştirilecektir. Misyonumuz, kurumsallaşmış bu bilimsel etkinliğin, bundan sonraki yıllarda da gelişerek devam etmesini sağlamaktır VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Kongresi nin gerçekleştirilmesindeki katkılarından dolayı takım arkadaşlarımızdan Arş. Gör. Gözde TÜRKTARHAN a, Arş. Gör. Ebru ZİNCİR e ve Arş. Gör. Volkan BAHÇECİ ye teşekkür ederiz. Bir sonraki kongrede buluşmak dileğiyle Editörler Prof. Dr. Nazmi KOZAK Doç. Dr. Ebru GÜNLÜ

5

6 İçindekiler Kurullar... iii Sunuş... v Nazmi KOZAK Ebru GÜNLÜ İçindekiler... vii Önceki Kongreler... xvi Araştırma Bildiriler Turizm Konulu Yüksek Lisans Tezlerinin Bibliyometrik Özellikleri ( )... 3 Arzu TURAN Turistik Hediyelik Eşyada Kimlik Bilgisinin Önemi Ayşem YANAR, Mustafa ARLI Turizmin Çeşitlendirilmesi Stratejisi Kapsamında Yılları Arası Türkiye Genel Tanıtım Filmlerinin Değerlendirilmesi Bahattin RIZAOĞLU, Kansu GENCER Annals of Tourism Research Dergisinde Yılları Arasında Yayımlanan Makalelerin Bibliyometrik Analizi Burcu KAYA Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezinde (YÖKTEZ) Yiyecek İçecek İşletmeciliği Alanında Kayıtlı Bulunan Tezlerin Bibliyometrik Analizi Bülent AYDIN Katılımcıların Demografik Özelliklerinin Farklı Etkinliklere Katılım Güdüleri Açısından Karşılaştırılması Ceyda LALE, Ebru GÜNLÜ Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi nin Süreli Yayın Olarak Gelişiminin Sözlü Tarih Yöntemiyle İncelenmesi Çağıl Hale ÖZEL International Journal of Wine Business Research (IJWBR) Dergisinin Bibliyometrik Özellikleri Açısından İncelenmesi Davut KODAŞ

7 viii VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi Otel İşletmelerinde Örgütsel Yaratıcılık Kültürü Emrah Köksal SEZGİN, Ülker ERDOĞAN, Ülker ÇOLAKOĞLU Gençlerin Serbest Zaman Aktivitesi Olarak Doğa Yürüyüşüne Katılım Kısıtlarının Belirlenmesi Engin DERMAN Turizm Pazarlamasında Üniversite Öğrencilerinin Rolü: Kütahya DPÜ Örneği Ercan TAŞKIN, Cevat SÖYLEMEZ, Abdulbaki BARAN Termal Otelcilik Sektöründe Gelecek On Yılda Pazarlama: Nitel Bir Araştırma Ercan TUTAN, Yasin ÖZASLAN Öğrenen Turizm Bölgeleri ve Kent Turizmi: İzmir Gözde EMEKLİ Türkiye de Turizm Alanyazınının İncelenmesi: Sistematik Türkiye Turizm İşletmeciliği Bibliyografyası ( ) Üzerine Bir İnceleme Gözde TÜRKTARHAN Konaklama İşletmelerinde İş Kontrol Odağı Analizi H. Kader ŞANLIÖZ ÖZGEN, Sonay KAYGALAK, S. Seda TÜRKSOY, S. Emre DİLEK, Özkan TÜTÜNCÜ Türkiye de Lisansüstü Turizm Tezlerinin Bibliyometrik Profili ( ) Hatice GÜÇLÜ NERGİZ Sürdürülebilir Turizm Çerçevesinde Gönüllü Turizmi ve Permakültür İlişkisi: Permakültür Çiftik ve Köy Uygulamaları Hilmi AR, Sabriye ÇELİK UĞUZ Yiyecek-İçecek Bölümü Çalışanlarının Bilgi Paylaşımı Tutumları: 4 Yıldızlı Bir Otelde Uygulama İlhami MORÇİN, Sine ERDOĞAN MORÇİN İstanbul Otelcilik Sektörünün Türk Turizminde Yeri, Önemi ve Geleceğinin İncelenmesi İsmail KIZILIRMAK, Sema KÜÇÜKALİ

8 VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi: , Nisan 2014, Kuşadası, Aydın, Bütün hakları saklıdır ISBN: Turizm Pazarlamasında Üniversite Öğrencilerinin Rolü: Kütahya DPÜ Örneği Ercan TAŞKIN T. C. Dumlupınar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Finansman Bölümü E- posta Cevat SÖYLEMEZ T. C. Dumlupınar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Finansman Bölümü E-posta: Abdulbaki BARAN T. C. Dumlupınar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü E-posta: ÖZ Turizm; ülkelerin, bölgelerin ve şehirlerin sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan kalkınmasında ve tanıtılmasında önemli bir etkiye sahiptir. Günümüzde güneş, deniz ve kumdan giderek uzaklaşan turizm; insanların alternatif olarak tercih ettikleri spor, sağlık, kültür, doğa, kongre ve dini ibadet vb. gibi alternatif faaliyetlere doğru kaymaktadır. Öte yandan bir kentin tanıtımı ve turizminin geliştirilmesi noktasında önemli potansiyel bir güç olan üniversite öğrencileri yeteri kadar değerlendirilmemektedir. Dolayısıyla çalışmamızda bir ilin tanıtımına ve turizme katkısında üniversite öğrencilerin rolü ele alınmıştır ve Kütahya Dumlupınar Üniversitesi örneği incelenmiştir. Anahtar sözcükler: Turizm pazarlaması, kent turizmi, üniversite öğrencileri GİRİŞ Hizmet sektörünün alt dalları arasında yer alan ve ekonomiye katkı sağlayan turizm, gün geçtikçe önemi artan ve rekabetin bölgesel ve uluslararası boyutta yoğun olarak yaşandığı bir sektördür. Dünyada en hızlı gelişen sektörlerden biri olan turizm; insanların dinlenme, eğlenme, merak, spor, sağlık, kültür, ak-

9 Araştırma Bildirileri 141 raba ziyaretleri, dini ibadet, kongre ve seminere katılma gibi kişisel nedenlerle, aile ya da grup olarak yaptıkları faaliyetlerdir (Özgüç 2003). Türkiye, bulunduğu coğrafi konumdan dolayı ve sahip olduğu kültürel, doğal ve tarihi zenginlikleri açısından turizm alanında dünyada önemli bir yere sahiptir. Bunun yanısıra, şehirlerinde kendilerine özgü kültürel, tarihi, kırsal, dağlık vb. turistik potansiyeli mevcuttur. Bu potansiyellerin ortaya çıkarılması ve ulusal alanda yerel turizm faaliyetlerine kazandırılması önemlidir. Günümüzde turizm; deniz-güneş kum üçgeni klasiğinden ayrılarak farklı bir şekilde gelişim göstermektedir. İnsanlar eğitim düzeylerinin artması, yaşam standartlarının yükselmesi, kişilik yapılarının ve özel ilgi alanlarının da etkisiyle farklı turizm faaliyeti arayışına girmiştir. Böylece şehir turizmi gibi farklı turizm çeşitleri gündeme gelmiştir (Koçak vd. 2008). Günümüze kadar ulusal kalkınma aracı olarak kullanılan turizm sektörü artık yöresel, bölgesel ve şehirsel kalkınmanın da itici gücü halindedir (Tosun vd. 2004). Böylelikle bir ülke veya bölgenin bütün olarak değil, her bir şehrin sahip olduğu turizm özelliklerinin ortaya çıkarılmasıyla hedef kitleye ulaşılmaktadır (Giritlioğlu vd. 2010). Son zamanlarda yaşanan turizm hareketliliği yöresel etmenler üzerinde yoğunlaşmaya başlamış ve bu alandaki pazarlama faaliyetleri artış göstermeye başlamıştır. Böylelikle bölge ve şehirlerin pazarlanması önemli hale gelmiştir (Tosun vd. 2008). Bunun sonucu, turizm sektöründe şehrin imajı ziyaretçiler açısından önemli olmaya başlamıştır. Artık kişilerin yaşadıkları yerden ayrılarak hiç bilmedikleri ya da merak ettikleri bir şehre seyahat düzenlemeleri de şehrin zayıf veya olumlu olmayan bir imaja sahip olması sonucunda gerçekleşmeyecektir (Limburg 1998). Bu amaçla, tanıtım işlemlerinin yapılması, şehir yöneticileri tarafından yerine getirilmesi gerekli olan bir uygulamadır. Bu konuda valiliklerin, belediyelerin ve özellikle üniversitelerin rolü oldukça büyüktür. Belirtilen ifadeler neticesinde bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin bir şehrin turizm etkinliklerinin pazarlanmasında üstlendikleri rolü ortaya koymaktır. TURİZM PAZARLAMASI Tarihte insanlar sürekli bir yerden diğer bir yere seyahat etmişlerdir. Bunlar genellikle sosyolojik ve ekolojik nedenlerden gerçekleşmiştir. Ancak günümüz de sanayi devriminden itibaren refah düzeyinin artması ile bu seyahatler turizm özelliği taşımaya başlamıştır. Her yıl milyonlarca insan turizm içine giren seyahatleri yapmaktadır. Yapılan seyahatlerde insanların meraklarının ve kül-

10 142 VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi türel ihtiyaçlarının giderilmesiyle arta kalan zaman değerlendirilmektedir. Bu amaçlama yapılan bütün eylemler turizmi oluşturmaktadır. Bununla birlikte Turizm: insanların boş zamanlarını iyi değerlendirmek amacıyla bulduğu yerden başka yerlere seyahat ederek ve bu sırada konaklamadan doğan ihtiyaçları ile ilişkileri kapsayan sosyal, ekonomik ve kültürel hizmetler bütünüdür (Urger 1992). Bir başka ifadeyle de turizm; insanların sürekli yaşadığı yerleri, çeşitli amaçlarla terk ederek, seyahatte bulundukları yerlerde turizm işletmelerinin ürettikleri mal ve hizmetleri alarak geçici konaklamalardan doğan ilişkiler bütünüdür (Toskay 1989). Turizm hizmetlerin iyi bir şekilde tüketicilere ulaştırılması pazarlama ayağı ile yapılır. Pazarlama: kişilerin ve örgütlerin amaçlarına uygun bir şekilde değişimi gerçekleştirmek üzere malların, hizmetlerin ve düşüncelerin üretilmesi, fiyatlandırılması, dağıtılması ve satış çabalarını planlama ve uygulama sürecidir (Yükselen 2006). Pazarlama; mal ve hizmetlerin üreticiden tüketiciye akışını sağlayan işletme faaliyetlerinin sistemli bir şekilde yerine getirilmesidir (American Marketing Association 1960). Turizm ve pazarlamanın bütünleşmesiyle oluşacak hizmetler bütünü turizm pazarlamasını oluşturmaktadır. Turizm pazarlaması, ulusal turizm işletmelerinin, ulusal ve uluslararası düzeylerde turistlerin ihtiyaçlarını tatmin etmeye yönelik sistematik ve uyumlu çabaların bütünüdür (Hacıoğlu 1997). Turizm pazarlaması, turisttik mal ve hizmetlerin doğrudan veya dolaylı olarak üreticiden tüketiciye olan akışı ve yeni turisttik tüketim ihtiyaçlarının ve taleplerinin oluşturulması ve karşılanması ile ilgili faaliyetlerin tümüdür (Barutçugil 1989). Turizm pazarlamasında turizm arzının, turizm talebine uygunluğunu sağlamak amacıyla tüketici tatmininin esas alınmalıdır (Akat 1990). Turizm pazarlamasında çevre ve alt yapının zenginliği ile tüketici hizmete sahip olmak için üretim yerine gider. Üretim ve tüketimin aynı zamanda meydana geldiği yerde hizmeti önce satın alır sonra da tüketir (Pehlivan 2009). Yerinde tüketilen hizmetin ihtiyaçları karşılayacak düzeyde olmasıyla fayda sağlanır. TURİZM PAZARLAMASINDA ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ROLÜ Bir ülkede bölgesel ve yerel düzeyde ekonomik etkileri bulunan birden fazla işkolu vardır. Bu işkollarında biri de turizmdir bu ticari faaliyetleri sonucunda içerisinde bulundukları bölge ekonomisini önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Bu iş kollarını etkileyen en önemli etkenlerden biri de üniversitelerdir lı yıllardan bu yana birçok Avrupa ülkesinde yükseköğretim kurumları bölgesel kalkınma aracı olarak görülmüş ve gelişmemiş bölgelerinde yaygınlaştırılmış ve bu kurumların bulundukları bölgeleri çok yönlü etkileyecekleri sezilmiştir (Özyaba 1999). Günümüzde bölgelerde kurulan üniversiteler bölgenin turizmi

11 Araştırma Bildirileri 143 için cazip merkezlerdir. Gerek yurtiçinden gelen gerekse de yurtdışında gelen öğrenciler bölgenin turizm faaliyetlerinde önemli bir katkı sağlayıcısıdır. Yıl içindeki Farabi ve Erasmus öğrenci değişim programlarıyla da bu turizme destek sağlanmaktadır. İyi bir üniversitenin, bölgenin tamamıyla kalkınmasında büyük etki yaratmasıyla beraber bulunduğu şehirde turizmin gelişmesine direk olarak etki etmektedir. Üniversiteler bulundukları bölgelerin turizmine hem tüketen hem de çalışan sağlamaktadır. Üniversite öğrencileri bölge ekonomisinin önemli bir kısmını oluştururken aynı zamanda kalifiyeli çalışan üreten bir merkezdir. Turizm Lisans- MYO ile bölge turizminin büyümesini ve meslek eğitimleriyle kalitenin artması sağlanmaktadır. Üniversite öğrencilerinin öğrenim süresince yasadıkları bölgelerde turistik faaliyette bulunan diğer insanlardan bir farkları yoktur. Üniversite öğrenimi, turizm faaliyeti içerisinde değerlendirilmemesine rağmen öğrencilerin yararlandıkları hizmetler, turiste verilen hizmetlerden ve üniversite öğrencileri de turistlerden çok farklı değildir. Bundan dolayı yerel halka önemli görevler düşmektedir. Her şeyden önce üniversite öğrencileri turist gibi görülmeli ve turistik faaliyetin oldukça kısıtlı olduğu bölgelerde ve zamanlarda yüksek harcama potansiyelleri ile bölge ekonomileri için vazgeçilmez oldukları göz ardı edilmemelidir. Özellikle turistik bölgelerde eğitim-öğretimlerine devam eden üniversite öğrencileri, turistik faaliyetin bir yıla yayılmasını sağlayan kalıcı turistler gibi düşünülmelidir. Dolayısıyla turistlere gösterilen hoşgörünün üniversite öğrencilerine de gösterilmesi büyük önem taşımaktadır (Kaşlı 2008). ARAŞTIRMANIN AMACI, KAPSAMI VE ÖNEMİ Bu araştırmanın temel amacı, Kütahya ilinin turizm yönünden pazarlanmasında üniversite öğrencilerinin üstlendikleri rolü ortaya koymak, değerlendirmede bulunmak ve bir model oluşturabilmektir. Bu amaçla bir kentin tanıtılmasında üniversite öğrencilerinin mevcut durumları göz önüne alınarak çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın kapsamını, Dumlupınar Üniversitesinde öğrenim gören fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulu öğrencileri ve aileleri oluşturmaktadır. Bunun nedeni, kentin tanıtılmasında öğrencilerin kullanılması ve öğrenci aileleri ile iletişimin kolay bir şekilde sağlanabilmesidir. Araştırmanın önemi, Kütahya ilinin tanıtımına katkı sağlamak, böylece ilin bilinirliğini artırmak, turizm potansiyeli bakımından kalkınmasına ve gelişmesine yardımcı olmaktır.

12 144 VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi Kütahya İlinin Mevcut Turizm Yapısı ve Tanıtımı İçin Öneriler Ege Bölgesinin İç Batı Anadolu bölümünde, Yukarı Sakarya ve Güney Marmara bölümlerinin kavşağında yer alan Kütahya, kuzeyden ve kuzeybatıdan Bursa, kuzeydoğudan Bilecik, doğudan Eskişehir, güneydoğudan Afyonkarahisar, güneyden Uşak, güneybatıdan Manisa, batıdan ise Balıkesir illeri ile çevrilidir. Altıntaş, Aslanapa, Çavdarhisar, Domaniç, Dumlupınar, Emet, Gediz, Hisarcık, Pazarlar, Simav, Şaphane ve Tavşanlı olmak üzere on iki ilçesi vardır. Kentin topraklarında Geç Miyosen dönemden itibaren Neolitik, Kalkolitik, Eski Tunç, Hitit, Frig, Hellenistik, Roma, Bizans, Selçuklu, Germiyan, Osmanlı devletlerine ait zengin bir kültür mirası vardır. Selçuklu dönemi eserleri arasında, Kütahya merkezinde Hıdırlık Mescidi, Yoncalı Hamamı ve Camii, Balıklı Camii ve tekkesi olarak bilinen Medresesi sayılabilir. Germiyanoğulları eserleri arasında II.Yakup Bey İmaret Külliyesi, Umur bin Savcı Medresesi ile İshak Fakih Camii ve Medresesi yer almaktadır. Kütahya ilinin tarihi ve kültürel değerlerinin sergilendiği Arkeoloji Müzesi, Çini Müzesi, Lajos Kossuth Müzesi, Anadolu Kültür Sanat ve Arkeoloji Müzesi, Jeoloji Müzesi, Dumlupınar Kurtuluş Savaşı Müzesi önemli yerler arasındadır. Ayrıca Aizanoi Antik Kenti, Frigya Vadileri, Seyit Ömer Höyük Arkeolojik Kazıları, Kütahya Kalesi, Ulu Camii, Mevlevihane-Dönenler Camii, Çinili Camii, Smav Ağa Camii, Yeşil Camii, Hıdırlık Mescidi, Muvakkithane, Menzilhane, Haymeana Türbesi, Evliya Çelebi Anıtı yer almaktadır. Kütahya kaplıca ve termalleriyle de ün yapmış bir şehirdir. Bu yerler arasında Ilıca Harlek ve Yoncalı Kaplıcaları, Emet Yeşil ve Kaynarca Termali, Gediz Muratdağı Termali ve Ilıcasu Termali, Simav Eynal, Çitgöl ve Naşa Termalleri, Tavşanlı Göbel Termali bulunmaktadır. Bunların yanısıra Kütahya, dağ ve doğa yürüyüşü, ava ve yaban hayatı, kamp ve karavan turizmi, mağara turizmi, kuş gözlemciliği gibi birçok turistik alternatifler arasında sayılabilir. Yukarıda yer alan bilgiler doğrultusunda Kütahya ilinin tanıtılmasında üniversite öğrencilerinin önemli bir yeri vardır. Öğrencilerden bu konuda istifade etmek için; Üniversite yerleştirme sonuçları açıklandığında öğrencilere ve ailelerine Kütahya daki yurtları tanıtan katalog ve çeşitli materyaller posta yoluyla ulaştırılarak il hakkında bir ön bilgi sunulabilir.

13 Araştırma Bildirileri 145 Öğrenciler üniversiteye kayıt yaptırmaya geldiklerinde kendilerine ve ailelerine Kütahya yı tanıtacak broşür, kitapçık ve cd ler verilmelidir. Öğrenci ailelerine 15 günde bir yayınlanacak Kütahya haberlerinin yer aldığı, tarihi ve turistik yerlerin anlatıldığı, kültürel ve yöresel lezzet tariflerinden oluşan tanıtım gazetesi gönderilmelidir. Kütahya Turizm İl Müdürlüğü ve valilik bünyesinde organize edilecek ve her 15 günde bir gruplar halinde öğrenci ve velilerine gezi ve turlar düzenlenmelidir. Üniversite bünyesinde kurulacak olan teknopark içerisinde bir tur işletmesi kurulmasıyla da tanıtım noktasında eksikler giderilebilecektir. Üniversiteye yapılacak ve bölgenin en büyük kongre merkezi özelliğini taşıyacak olan merkezde ilgili üniversite birimleriyle ulusal ve uluslararası boyutta düzenlenecek sergi, fuar, toplantı, kongre ve her türlü bilimsel etkinlikler organize edilerek ilin tanıtımı yapılabilecektir. Kütahya nın Konya dan sonra ikinci büyük Mevlevihane merkezi olması nedeniyle ilahiyat fakültesiyle ortak yürütülecek çalışmalarla ulusal alanda etkinliklerle dini açıdan sahip olduğu değerler ortaya çıkartılabilecektir. Üniversite mezuniyet töreninin Aizona antik kentinde düzenlenmesi ve konserler organize edilmesiyle öğrencilere ve ailelerine tanıtımı sağlanabilir. SONUÇ Geçmişten günümüze sürekli değişim ve gelişim içinde olan turizm faaliyetleri bir ülkenin, bir şehrin veya bir bölgenin tanıtılmasında ve gelişmesinde önemli bir role sahiptir. Özellikle son zamanlarda ülkenin tamamını değil, ülkenin her bir bölgesinin sahip olduğu destinasyonlar yoğun olarak tanıtılmaya ve turizm açısından değerlendirilmeye başlanmıştır. Bunun için ülkeler sahip oldukları şehirleri turistik açıdan pazarlamaya yönelmişlerdir. Bunun nedeni ise kuşkusuz bir şehrin ekonomik, politik, kültürel ve sosyal açıdan gelişmesine katkı sağlamak ve insanları alternatif turizm olarak değerlendirilen doğa, sağlık, spor, tarih ve kültür gibi aktivitelere yönlendirmektir.

14 146 VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi Türkiye de sahip olduğu şehirleri doğal güzellik ve tarihi geçmişiyle birlikte turizme sunmaktadır. Özelliklere kültürel ve tarihi mirasa sahip öğeleri ayrıca diğer çekim unsurlarıyla şehirleri ön plana çıkmaktadır. Bu kapsamda şehirlerin turizm potansiyellerinin ortaya konulması gerekmektedir. Bunun için her şehrin sahip olduğu turistik unsurları ön plana çıkarmalı ve bu unsurları hedef kitlesi olan ziyaretçilere ve turistlere ulaştıracak gerekli çalışmaları yerine getirmelidir. Bir şehrin pazarlamasına önemli olan unsurlar ise şehrin sahip olduğu kültürel ve tarihi miras, doğal güzellikler, sportif faaliyetler, kolay ulaşılabilirlik, yöresel lezzetler, festivaller ve sosyal etkinliklerdir. Bu bağlamda, bir şehir olarak Osmanlı Döneminden çok öncelere dayanan tarihi geçmişiyle öne çıkan Kütahya da turizm alanındaki imajının güçlendirilmesi için tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin artırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Tanıtım çalışmalarında, Kütahya turizmi için uygun pazarlama karmasının oluşturulması ve bu karmanın ilgili hedef kitleye ulaştırılması noktasında üniversite öğrencilerinin rolü oldukça önemlidir. Bu konuda Kütahya turizmini geliştirmek için tanıtım ve reklam faaliyetlerinde öğrencilerin belirtilen öneriler çerçevesinde kullanılması kentin imajını olumlu yönde etkileyecektir. KAYNAKÇA Akat, Ö. (1990). Turizm Pazarlaması, Bursa: Sidre Yayıncılık. American Marketing Association, (1960). Chicago: Marketing Definitions. Barutçugil, Sabit İ. (1989). Turizm İşletmeciliği, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım. Giritlioğlu, İ. ve Avcıkurt, C. (2010). Şehirlerin Turistik Bir Ürün Olarak Pazarlanması, Örnek Şehirler ve Türkiye deki Şehirler Üzerine Öneriler (Derlemeden Oluşmuş Bir Uygulama), Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: 3, Sayı: 4, ss: Hacıoğlu, N. (1997). Turizm Pazarlaması, Bursa: Uludağ Üniversitesi Basım Evi. Kaşlı, M. Serel, A. (2008). Üniversite Öğrenci Harcamalarının Analizi ve Bölge Ekonomilerine Katkılarını Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 15(2) s.12 Koçak, N. ve Gülnur, K. T. (2008). Kent Turizmi Kapsamında Fuar ve Sergilerin İzmir Turizmine Olası Etkileri: EXPO Örneği, SOİD Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, Yıl:5, sayı:2, ss:6-15 Limburg, B.V. (1998). City Marketing: A Multi-Attribute Approach, Tourism Management, vol:19, no:5, pp: Özgüç, N. (2003). Turizm Coğrafyası, İstanbul: Çantay Kitabevi. Özyaba, M. (1999). Kentsel Gelişmede Üniversitenin Rolü Uludağ Üniversitesi ve Bursa, ( ). Pehlivan, A. (2009). Turizm Pazarlamasında Tüketici Tercihlerinden İstatistiksel Yöntemlerle Analiz ve Fethiye İlçesi Örneği (Yüksek Lisans Tezi), Muğla: Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Toskay, T. (1989). Turizm (Turizm Olayına Genel Yaklaşım), İstanbul: Der Yayınları. Tosun, C. ve Bilim Y. (2004). Şehirlerin Turistik Açıdan Pazarlanması, Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt: 15, sayı:2, ss: Urger, S. (1992). Genel Turizm Bilgisi, Antalya: Akdeniz Üniversitesi, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Yayını. Yükselen, C. (2006). Pazarlama İlkeler-Yönetim, Ankara: Detay Yayıncılık.