DEVRE TEORİSİ VE ÖLÇME LAB DENEY-3 FÖYÜ

Transkript

1 DEVRE TEORİSİ VE ÖLÇME LAB DENEY-3 FÖYÜ Deneyin Amacı: Board üzerine çeşitli devreler kurarak,karmaşık devre yapısını öğrenebilmek.akım,gerilim,direnç değerleri ölçebilmek Deney Malzemeleri: (İstenen dirençler getirilecektir.) Uygulama-1,Uygulama-2 deki kullanılacak dirençler her grup tarafından getirilmelidir.(malzemesi olmayan deneye giremeyecektir.) Hazırlık Çalışmaları:(Her öğrenci A4 kağıdına teslim edilecek şekilde hazırlanacak) 1)Uygulamalardaki (1,2) devrelerin teorik çözümlerini yapınız. Deney3 Teori: AVOMETRE-MULTİMETRE: Akım, gerilim ve direnç ölçümü aynı ölçü aleti tarafından yapılabiliyorsa, bu ölçü aletine Avometre denir. Bir ölçü aleti, akım, gerilim ve direnç ölçümüne ek olarak kapasitans, endüktans, diyot, transistör, frekans ve iletkenlik gibi özellikleri de ölçebilen ölçü aletlerine MultiMetre denir GERİLİM ÖLÇÜMÜ Gerilim Voltmetre veya Osiloskop ile ölçülür. Voltmetre olarak kullanılan multimetre bir devrenin herhangi iki noktası arasındaki potansiyel farkını ölçmek için kullanılan ölçü aletidir. Voltmetre ile gerilim ölçümü için sırasıyla aşağıdaki kurallar uygulanmalıdır: -Voltmetre, gerilimi ölçülecek devre elemanı ile paralel bağlanır. Voltmetrelerin iç dirençleri genellikle çok büyük olduğundan (megaohm lar mertebesinde), devreden çektikleri akım çok küçüktür. -DC gerilim ölçülürken yön önemlidir. Her şeyden önce hatalı bağlantı ile Kirchhoff un kanunlarına ayıkırı bir iş yapıldığı için yönler dikkate alınarak bağlanmalıdır. -AC veya DC ölçümün hangisi yapılıyorsa, fonksiyon seçme anahtarlarının bunlara uygun konumlarda olması gereklidir. AC gerilim ölçümü yaparken DC kademede ise ortalama değeri gösterir. AC kademede iken gerilimin efektif değerini gösterir. 6. Ölçüm aralığı seçme anahtarlarının uygun konumlarda olması gereklidir. Eğer ölçülecek değer tam olarak bilinmiyorsa, tahmin edilen değerin bir üst kademesine getirilerek ölçüme başlanmalıdır.

2 Ölçülen kademede okunan değer, ancak ve ancak alt kademenin en büyük değerinden küçükse, hassas okuma yapmak için daha sonra alt kademeye getirebilir. AKIM ÖLÇME: Akım Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye bağlanırken güç kaynağının kapalı olması gereklidir. Ampermetre ile akım ölçümü için sırasıyla aşağıdaki kurallar uygulanmalıdır. -Akımı ölçülecek devre elemanının bulunduğu bağlantı açılmalıdır. Bu noktaya Ampermetre seri bağlanmalıdır. Aksi durumda ölçü aletinin sigortası yanabilir ya da tamamen bozulabilir. Ampermetrenin devreye paralel olarak bağlanması durumunda, ya ampermetrenin sigortası atar ya da bununla kalmayıp ampermetre hasar görebilir. -Ampermetre devreye seri bağlandığında, ampermetrenin iç direnci seri bağlı olduğu devrenin direncine eklenir. Bunun sonucunda, hem ölçülecek olan akım azalır hem de Ampermetre üzerinde bir gerilim düşümü olur. Bu etkiyi en aza indirmek amacıyla ampermetreler iç dirençleri çok küçük (güç değeri yüksek) olacak şekilde tasarımlanırlar. -DC akım ölçülürken yön önemlidir. Her şeyden önce hatalı bağlantı ile Kirchhoff un kanunlarına ayıkırı bir iş yapıldığı için yönler dikkate alınarak bağlanmalıdır

3 DİRENÇ ÖLÇME: Elektriksel direnç Ohmmetre ile ölçülür. Ohmmetrenin ölçüm uçları direncin iki ucuna sıkıca temas ettirilir. Ölçüm sırasında, ölçüm yapan kişi direncin bir ucundan tutabilir, fakat direncin iki ucundan da tutması durumunda kendi vücut direnci de ölçülen direnç ile paralel bağlı olacağından hatalı ölçüm yapılmış olur. Dirençler üzerlerindeki değerde olmazlar. Dirençlerin gerçek değerlerinin Ohmmetre ile ölçülmesi gerekir. Dirençlerin tolerans değerlerinin olması, teorik ve pratik sonuçlarda farklılığa neden olan sebeplerden biridir. UYGULAMALAR-1 1)Aşağıdaki devreyi kurarak elamanların voltaj değerlerini,üzerlerinden geçen akım değerini ve devrenin eşdeğer direncini bulup,kaydedeniz. 2)Aşağıdaki devreyi kurarak elemanların voltaj,akım değerlerini,devrenin eşdeğer direncini bulunuz. R1 = 1 KΩ,R2 = 2.2 KΩ,R3 = 1.2 KΩ,R4 = 1 KΩ,R5 = 1.2 KΩ;Vs=10v

4 DENEY 3 RAPORU FORMATI: AD-SOYAD: ÖĞRENCİ NO: GRUP NO: UYGULAMA-1: VOLTAJ DEĞERLERİ AKIM DEĞERLERİ EŞDEĞER DİRENÇ V1= I1= Reş= V2= I2= V3= I3= V4= I4= V5= I5= VL= IL= A)Hazırlık çalışmasında hesapladığınız teorik sonuçlarla deneyde ölçtüğünüz sonuçları karşılaştırılarak mutlak ve bağıl hata değerlerini kaydedeniz. B) Her bir direncin üzerinden geçen güç değerlerini hesaplayınız. C)Bulduğunuz sonuçların Kirchoff un Akım-Gerilim Yasasına uygun olup olmadığını bulunup

5 UYGULAMA-2: VOLTAJ DEĞERLERİ AKIM DEĞERLERİ EŞDEĞER DİRENÇ V1= I1= Reş= V2= I2= V3= I3= V4= I4= V5= I5= A)Hazırlık çalışmasında hesapladığınız teorik sonuçlarla deneyde ölçtüğünüz sonuçları karşılaştırılarak mutlak ve bağıl hata değerlerini kaydedeniz. B) Her bir direncin üzerinden geçen güç değerlerini hesaplayınız. C)Bulduğunuz sonuçların Kirchoff un Akım-Gerilim Yasasına uygun olup olmadığını bulunuz. NOT:DENEY-3 GÜNÜ DENEY-3 HAZIRLIK ÇALIŞMASI TESLİM EDİLECEKTİR.