TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Transkript

1 TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 380 kv VAN TRAFO MERKEZİ (VAN İLİ, MERKEZ İLÇESİ, KALECİK KÖYÜ) ANKARA-TEMMUZ 2009 (Revize)

2 380 kv VAN TRAFO MERKEZİ Proje sahibi Adresi Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü İnönü Bulvarı No:27 Bahçelievler 06490, Ankara Telefonu +90 (312) Faks no +90 (312) Proje adı Proje için Seçilen Yerin Adı, Mevkii 380 kv Van TM Van ili, Merkez İlçesi, Kalecik Köyü

3 İÇİNDEKİLER İçindekiler...3 Tablolar Listesi...4 Şekiller Listesi...5 Ekler Listesi PROJENİN TANIMI 1.1. Projenin Genel Tanımı Projenin Amacı Projenin Kapsamı Proje Alanı ÖNLEMLER PLANI İZLEME PLANI KURUMSAL DÜZENLEME PROJEDEN ETKİLENECEK GRUPLAR ve GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR (NGO) İLE YAPILAN GÖRÜŞMELER...34 EKLER RAPORUN HAZIRLANMASINDA GÖREV ALANLAR 3

4 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 2.1. Önlemler Planı Tablo 3.1. İzleme Planı

5 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 1.1. İş Akım Şeması...9 Şekil 4.1. Çevresel Bilgi Akışı

6 EKLER LİSTESİ EK A EK B EK C EK D Uydu Görüntüsü Fotoğraflar Halkın Katılımı Toplantısı ÇED Olumlu Belgesi 6

7 BÖLÜM I PROJENİN TANIMI 7

8 1. PROJENİN TANIMI 1.1. Projenin Tanımı Bu proje, Van İli Merkez İlçe sınırları içerisinde 380 kv Van Trafo Merkezi nin tesis edilmesi ve işletilmesi işlerini kapsamaktadır. 380 kv Van Trafo Merkezi nin iki etapta tesisi planlanmakta olup, 1. etapta 380/33 kv 125 MVA, ikinci etapta ise 380/154 kv 250 MVA trafo tesisi ve işletilmesi gerçekleştirilecektir. Proje alanı gösteren uydu görüntüsü EK A da sunulmuştur Projenin Amacı Trafo merkezinin yapımı ile Van ilinin mevcut iletim hatlarında meydana gelebilecek herhangi bir arızada bölgenin tamamen enerjisiz kalmamasını, dolayısıyla bölgedeki kullanıcıların olumsuz yönde etkilenmesini önlemek amaçlanmaktadır. Diğer taraftan, projenin, tesisi bölgede yakın gelecekte karşılaşılması muhtemel enerji darboğazını engelleyeceği düşünülmektedir. Sonuç olarak önerilen projenin faaliyete geçmesi ile birlikte hem bölge hem de ülke ekonomisinin olumlu yönde etkilenmesi beklenmektedir. 8

9 1.3. Projenin Kapsamı Önerilen projenin Trafo Merkezi İş Akım Şeması Şekil 1.1 de gösterilmektedir. ÇED ve Gerekli İzinlerin Alınması Kamulaştırma TM alanının hazırlanması, kazı, dolgu, topraklama, drenaj işlemleri Primer teçhizat ve çelik konstrüksiyon pilon temel hazırlıkları Çelik konstrüksiyon malzeme temini ve montajı Primer teçhizat malzeme temini ve montajı Kabul Testleri ve İşletme Aşaması Şekil 1.1. Van TM İş Akım Şeması 380 kv Van TM projesi; bağlantı hattı 108 Km uzunluğundaki 380 kv Van-Başkale Enerji İletim Hattı (EİH) ile birlikte tesisi planlandığından, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Yönetmeliği, EK I listesinde, Madde 32 de yer alan 154 kv (kilovolt) ve üzeri gerilimde 15 km den uzun enerji iletim tesisleri (iletim hattı, trafo merkezi, şalt sahaları) kapsamında değerlendirilmiş, proje kapsamında yürütülecek çalışmalar ve diğer proje 9

10 işleri için T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı ndan ÇED Olumlu Kararı tarih ve 1444 sayılı karar ile temin edilmiştir (Ek.D) Proje Alanı Proje Alanı Yeri 380 kv Van Trafo Merkezi (TM) için seçilen arazi, Van İli Merkez Kalecik Köyü sınırları içerisinde olup toplam m 2 yüzölçümüne sahiptir (Fotoğraf /Ek.B). TM kapsamında açık şalt sahası ile buna bağlı inşa edilecek olan kumanda binası ve tesislerin güvenliğini sağlayacak olan bekçi kulübesi yer almaktadır. Anılan arazinin kuzeyinde, güneyinde ve doğusunda tarım arazisi ve dağlık bölge, batısında ise Van Organize Sanayi Bölgesi (OSB) bulunmaktadır. Arazi kuzey, güney ve batısından Devlet Su İşleri (DSİ) sulama kanalı (Fotoğraf 4-5/Ek.B) ile çevrilidir. Proje alanının batısı boyunca yer alan Van OSB nin I. Etap İnşaat çalışmaları tamamlanmış olup II. Etap inşaat çalışmaları devam etmektedir. Anılan OSB faaliyet alanı, ham madde üretimine yönelik olmamak üzere, gıda, plastik malzeme, araç yağları vb. paketleme gibi sadece işlemeye yöneliktir. Van OSB sınırları içerisinde, yapılması planlanan 380 kv Van TM alanının güneybatısında, RASA Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali (DGKÇS) (Fotoğraf 7/Ek.B) de yer almaktadır. Seçilen arazinin bağlı olduğu Kalecik köyü (Fotoğraf 8/Ek B), proje alanına yaklaşık 6 km uzaklıkta, güneyde dağlık bölgenin arkasında yer almaktadır. Araziye en yakın diğer yerleşim bölgesi olan Alabayır Köyü ise arazinin doğusunda, yaklaşık 15 km uzaklıkta bulunmaktadır. Van Gölü ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ise proje için seçilen alanın güneyinde yaklaşık 5 km uzaklıktadır (Uydu Görüntüsü/Ek.A) Mevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi 380 kv Van TM alanı 1. Derece toprak verimliliği yüksek, sulu tarım arazisidir. Arazinin, trafo merkezi için tahsisine yönelik ilgili kurum ve kuruluşlarla gerekli yazışmalar yapılmış ve izinler alınmıştır (Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı/Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, Çevre ve Orman Bakanlığı/DSİ 17. Bölge Müdürlüğü, Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü/Karayolları Genel Müdürlüğü, Van Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 10

11 Kültür ve Turizm Bakanlığı/Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Van Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı/Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü, Van İl Özel İdaresi/İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü, Van Valiliği/İl Tarım Müdürlüğü, Van Valiliği/İl Sağlık Müdürlüğü, Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş., Van Valiliği/İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım İnşaat Müdürlüğü, Van Valiliği/Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü, Van Gölü Elektrik Dağıtım A.Ş., Çevre ve Orman Bakanlığı/Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü, Türk Telekom/Van İl Telekom Müdürlüğü, Van OSB Yönetim Kurulu Başkanlığı). Proje alanına ait kamulaştırma işlemleri devam etmektedir Peyzaj Değeri Yüksek Yerler, Rekreasyon ve Koruma Alanları ÇED Yönetmeliği EK V deki duyarlı yöreler listesi dikkate alındığında, önerilen proje alanı ve yakın çevresini içeren 1 km yarıçaplı inceleme alanı içerisinde herhangi bir sulak alan, kıyı kesimi, milli park, tabiatı koruma alanı, yaban hayatı koruma sahası ve yaban hayvanları yerleştirme alanı, tabiat parkı, özel koruma alanı, tarihsel, kültürel, arkeolojik ve benzeri önemi olan alan ve 167 sayılı Yer Altı Suları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken herhangi bir akifer, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanı bulunmamaktadır (Van İl Çevre Durum Raporu, 2005). 11

12 BÖLÜM II ÖNLEMLER PLANI 12

13 2. ÖNLEMLER PLANI Raporun bu bölümünde, önerilen 380 kv Van TM projesinin inşaat (tesis) aşamasında yürütülecek faaliyetlerin, ulusal çevre mevzuatında belirtilen esas ve prosedürler ile uygunluğunun sağlanabilmesi amacıyla söz konusu aşamalar için oluşturulmuş Önlemler Planı hakkında bilgi verilecektir. Bu kapsamda hazırlanmış Önlemler Planı Tablo 2.1 de sunulmaktadır. 13

14 Tablo2.1 Önlemler Planı Aşama Konu Alınacak Önlemler*** Maliyeti Sorumlu Kurum** Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi TESİS (INŞAAT) Kültürel ve tarihi değerler Herhangi bir kültür varlığına rastlanması halinde inşaat durdurulacak ve ilgili Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları na haber verilecektir. Tesis alanına ait koruma kurulundan cevap beklenecek. Bu sırada herhangi bir inşaat çalışmasında bulunulmayacaktır. Alınacak olumlu cevabın ardından inşaat çalışmalarına başlanacaktır. Ek maliyet yok Yüklenici İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Toz - partikül madde Toz ve partikül madde emisyon değeri olan 3 mg/nm 3 (Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği) aşılmayacaktır. Bunu sağlamak için; Kuru mevsimlerde sulama yapılacaktır. Savurma yapılmadan doldurma ve boşaltma yapılacaktır. Savurma olmasını engellemek için doldurma ve boşaltma işlemleri bu iş için ayrılmış belli bir alanda yapılacaktır. İşlem sırasında tozumayı engellemek amaçlı su serpme işlemi uygulanacaktır. Ayrıca, çalışanlar, doldurma ve boşaltma sırasında dikkatli davranmaları konusunda uyarılacaktır. Tozuma yapan malzemelerin sınır yükseklikten doldurulup boşaltılması sağlanacaktır. Yükleme ve boşaltma yaparken rüzgar yönü ve şiddeti dikkate alınacaktır. Kamyonların üstü örtülecek ve hız sınırı getirilecektir. Proje sahasında hız sınırı 30 km/s iken şehiriçinde 50 km/s tir. Nebati toprağın depolanması durumunda malzemenin üstü naylon branda veya tane büyüklüğü 10 mm den fazla olan madde ile kapatılacaktır Kullanılacak tüm araçların geçerli egzoz emisyon izinleri olacaktır Yüksek değil Yüklenici Hafriyat başlangıcı Hafriyat sonu

15 Gürültü Çalışmalar gündüz 07:00 ve akşam 19:00 saatleri arasında gerçekleştirilecektir. Eğer bu saatler dışında çalışma olacaksa yerel otorite ve vatandaşlar daha önceden bilgilendirilecektir Yakın yerleşimlerde oturanlar inşaat süresi boyunca bilgilendirilecektir. Sürekli şantiye gürültüsünün (gündüz) 70 dba (Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği) sınır değerine uyulacaktır. Bunu sağlamak için; Van TM etrafı beton duvar ile çevrilecektir. Koruyucu duvar ile TM arasında ortalama 25 metre mesafe bırakılacaktır. Gürültünün artması durumunda aynı anda çalışan araç sayısı azaltılacaktır. Araç sayısının azaltılmasının mümkün olmadığı durumlarda, ses yutucu bariyerler kullanılacaktır. Araçların eskimesi ile neden oldukları gürültü seviyesi de artacağından inşaat çalışmalarında mümkün olduğunca yeni araç kullanılacaktır (kullanılacak araçlar için en yüksek gürültü seviyesi 120 dba olacaktır). Yüksek değil Yüklenici İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Şantiyeden kaynaklanacak atıksu Şantiyeden kaynaklanacak atıksular mevcut Van İli kanalizasyon sistemine bağlantı yapılarak verilecektir. Yüksek değil Yüklenici İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Sulama Kanalı Kirliliği Atıksular ve katı atıklar hiçbir şekilde sulama kanalına bırakılmayacaktır Ek maliyet yok Yüklenici İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması 15

16 Şantiyeden kaynaklanacak hafriyat, katı ve tehlikeli atıklar Hafriyat atıkları Van İskele Mahallesi döküm sahası dışındaki yerlere dökülmeyecektir (Ek.2/Fotoğraf.9). Katı atıklar (metal ve ahşap gibi inşaat malzemesi kullanımından kaynaklanacak) ve ambalaj atıkları (cam, kağıt, plastik vb) ayrı ayrı toplanacak Van Belediyesi veya lisanslı bir geri kazanım firması tarafından alınmaları sağlanacaktır. Personelden kaynaklanacak evsel nitelikte olan organik atıkların Van Belediyesi tarafından alınması sağlanacak ya da belediyenin göstereceği düzenli depolama sahasına gönderilecektir. Yağ, boya (bina, metal, tahta gibi malzemelerin boyanmasından kaynaklı) vb. gibi atıklar sızdırmasız, metal ve etiketli konteynırlarda ayrı olarak toplanıp lisanslı bir geri kazanım firması tarafından alınmaları yüklenici tarafından sağlanacaktır Belediye ve veya lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil Yüklenici İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Araç Parkından Kaynaklanacak Atıklar Acil bir durum olmadığı sürece araç bakımları inşaat sahasında yapılmayacaktır. İnşaat makine ve araçlarından kaynaklanacak atık yağlar, paslanmaz varillerde biriktirilerek yüklenici tarafından lisanslı firmalara verilerek bertarafı sağlanacaktır. Variller geçirimsiz bir zeminde yağmur ve güneşten korunması için üstü kapalı bir alanda depolanması ve yangına karşı gerekli tedbirlerin (varillerin üstünün örtülmesi, uyarı levhaları yerleştirilmesi vb.) alınması sağlanacaktır. Makine ve araçların işletmesinden kaynaklanacak akü, lastik ve benzeri parçalar lisanslı firmalara teslim edilerek bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Yüksek Değil Yüklenici İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Trafo Yağları Trafo yağları hiçbir şekilde şantiye alanında geçici olarak depolanmayacaktır. Depolanması gerekmesi durumunda trafo yağları paslanmaz varillerde, toplu halde geçirimsiz zemin (betonarme zeminin ve havuzlama yan duvar içlerinin geçirimsizliğinin sağlanması) üzerine yerleştirilecektir. Yağmur ve güneşten korunması için üstleri kapatılacak ve alanın etrafı çevrilerek uyarı levhaları asılacaktır. Yüksek Değil Yüklenici Trafo Yağının depolanmaya başlanması Yağın trafoya nakline kadar 16

17 TESİS (INŞAAT) Sağlık ve Güvenlik Peyzaj Çalışanlara tüm gerekli koruyucu ekipman (baret, emniyet kemeri, iş güvenliği elbisesi, gözlük, eldiven, önü zırhlı ayakkabı vb.) sağlanacaktır Çevre halkının güvenliğini sağlamak amacıyla Dikkat, Girmek Yasaktır vb. gibi uygun levhalar konulacaktır Personele, işçi sağlığı ve iş güvenliği eğitimi verilecektir İnşaat çalışmalarının tamamlanmasından sonra; Şantiye alanı eski haline getirilecektir Açılan servis yolları kapatılacaktır TM alanı içinde tehlikeli, katı, sıvı, inşaat vb. atık bırakılmayacaktır Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) Yüklenici Yüklenici İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması İnşaat çalışmalarının tamamlanması TM nin işletmeye alınması İŞLETME Gürültü Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ne bağlı kalınarak yönetmelikte tanımlanan L gündüz :70 dba, L gece :60 dba sınır değerler aşılmayacaktır. Bu amaçla, Trafo merkezini oluşturan teçhizat, Uluslar arası Elektrik Komisyonu - International Electrotechnical Commission - (IEC) Standartlarına ( 60 dba) uygun olarak temin edilecektir. TM etrafı koruyucu duvar ile çevrilecektir. İşletme bütçesi kapsamında TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması Elektrik ve Manyetik Alanlar (EMA) International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) de tanımlanan (elektrik alan için 5 kv/m (halk için), manyetik alan için 1000 mg; elektrik alan için 10 kv/m (çalışanlar için), manyetik alan için 5000 mg) limit değerlere uyulacaktır. TM ye ait bütün teçhizat (trafo, kesici, ayırıcı, parafudur, akım gerilim trafosu vb.) IEC ye göre alınacaktır. Bu bazda kontroller ve yenileme ile güçlendirme yapılacaktır. TM etrafına, TM ye yaklaşık 25 metre uzaklıkta duvar ve fens yapılarak bu alana giriş, yaklaşım, yerleşim ve, böylece olası olumsuz etki önlenmiş olacaktır. TM binası, teçhizat, duvar ve fens topraklanacaktır. Herhangi bir belirti durumunda (cihazların hatalı çalışması, temas akımlarının artması, elektriksel ark, lokal ısınma vb.) bu topraklama direnci ölçülerek uygun olmayanların toprağı, lokal yenileme, bağlantıların kesintisizliğinin sağlanması vb. ile güçlendirilecektir. İşletme bütçesi kapsamında TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması 17

18 Sağlık ve güvenlik TM nin işletmesini yapacak ekipler, elektrik güvenliği, yangınla mücadele, yüksekte çalışma ve ilk yardım gibi konularda eğitim almış kişilerden oluşacaktır TM civarında uyarı levhaları ve tırmanma engelleri olacaktır Yüksek değil (İşletme bütçesi kapsamında) TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması Yangın riski Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği nde belirlenen yangın güvenliği esaslarına göre tesis edilecek TM, düzenli olarak kontrolden geçirilerek, tüm teçhizatının kontrol, test, bakım, onarım ve yenileme çalışmaları yapılacaktır (bushing, SF6, izolasyon yağı, kablo başlıkları ve gaz kaçakları gibi). Tüm teçhizat ark ve kıvılcımlara karşı ulusal ve uluslararası standartlara göre test edilmektedir Yüksek değil (İşletme bütçesi kapsamında) TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması İŞLETME Trafo Yağı Yağın yaşlanması durumunda, yağ yenisi ile değiştirilecek. Atık yağ, kategorisinin belirlenmesi için testlere tabi tutularak test sonucuna göre uygun şekilde bertarafı sağlanacaktır (1. kategori: yağ rejenerasyon ve geri kazanım için satılacaktır. 2. kategori: yağ ek yakıt olarak kullanılacaktır. 3. kategori: yağ, yakma tesislerinde yakılacaktır). Ek maliyet yok TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması Katı-Sıvı ve Tehlikeli Atıklar Katı atıklar, hurda malzeme ve inşaat atıkları ayrı ayrı toplanacak belediye veya lisanslı bir geri kazanım tesisi tarafından alınmaları sağlanacaktır. İnşaat alanında evsel olmayan hiçbir katı atık bırakılmayacaktır. Yağ, boya vb. gibi tehlikeli atıklar sızdırmasız, metal ve etiketli konteynırlarda ayrı olarak toplanıp lisanslı bir geri kazanım firması tarafından alınmaları sağlanacaktır. Belediye ve veya lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması KAPANIŞ* Toz - partikül madde TM nin tesisi aşamasında olduğu gibi sökümü sırasında da önemli miktarda toz oluşumu beklenmemektedir. İnşaat aşaması için belirlenmiş olan bütün önlemler (sulama yapılacak, kamyonların üzeri örtülecek ve hız sınırı getirilecek vb.) bu aşama için de geçerlidir. Yüklenici, atıkların ayrı ayrı toplanması ve bunların belediye ve lisanslı firmalara verilmesinin sağlanamasından sorumlu olacaktır. Yüksek değil Yüklenici**** TM nin ekonomik ömrü tamamlandıktan sonra Kapanma işlerinin tamamlanmasın a kadar 18

19 Gürültü Sürekli şantiye gürültüsünün (gündüz) 70 dba altında olması sağlanacaktır. Gürültü seviyesinin artması durumunda, ses yutucu bariyerler kullanılacaktır. Çalışmalar gündüz 07:00 ve akşam 19:00 arasında gerçekleştirilecektir. Yakındaki yerleşimlerde oturanlar inşaat çalışmasının süresi konusunda bilgilendirilecektir. Yüksek değil Yüklenici**** TM nin ekonomik ömrü tamamlandıktan sonra Kapanma işlerinin tamamlanmasın a kadar İnşaat alanlarından kaynaklanacak katı ve tehlikeli atıklar Katı atıklar, hurda malzeme ve inşaat atıkları ayrı ayrı toplanacak belediye veya lisanslı bir geri kazanım tesisi tarafından alınmaları sağlanacaktır. İnşaat alanında hiçbir evsel atık bırakılmayacaktır. Yağ, boya vb. gibi tehlikeli atıklar sızdırmasız, metal ve etiketli konteynırlarda ayrı olarak toplanıp lisanslı bir geri kazanım tesisi tarafından alınmaları sağlanacaktır. Belediye ve veya lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil Yüklenici**** TM nin ekonomik ömrü tamamlandıktan sonra Kapanma işlerinin tamamlanmasın a kadar * Kapanış aşaması, faaliyetin ekonomik ömrünü tamamladığı ve enerji iletim hattının sökülmesi durumunun gündeme geldiği koşullar dahilinde değerlendirilmiştir. Hattın ekonomik ömrünü tamamlamasının ardından yenilenmesi suretiyle faaliyetine devam etmesi kararı alındığı takdirde, yeni trafo merkezi için ÇED Yönetmeliği kapsamında belirlenen hususlar doğrultusunda çalışmalar yürütülecektir. ** Söz konusu işlerin herhangi bir Yüklenici ye (Taşerona) devredilmesi durumunda geçerlidir. Aksi halde Yüklenici olarak tanımlanan sorumluluklar TEİAŞ a ait olacaktır. *** Söz konusu önlemler alınırken ilgili tüm Yönetmeliklere (Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği,Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği, Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, vb.) uyulacaktır. **** Tesisin ekonomik ömrünü tamamlaması ardından yapılacak demontaj (söküm) çalışmalarını yürütecek yeni yüklenici kastedilmektedir. 19

20 BÖLÜM - III İZLEME PLANLARI 20

21 3. İZLEME PLANLARI Raporun bu bölümünde, önerilen 380 kv Van TM projesinin inşaat aşamasında yürütülecek faaliyetlerin, ulusal çevre mevzuatında belirtilen esas ve prosedürler ile uygunluğunun kontrol edilebilmesi amacıyla söz konusu aşamalar için oluşturulmuş İzleme Planı hakkında bilgi verilecektir. Yüklenici firma, önlemler ve izleme planları doğrultusunda gerçekleştirilen inşaat faaliyetlerini 3 aylık raporlar halinde TEİAŞ a sunacaktır. Bu kapsamda hazırlanmış İzleme Planı Tablo 3.1 de sunulmaktadır. 21

22 Tablo 3.1 İzleme Planı Aşama Konu İzlenecek parametreler Nedir? Parametreler Nerelerde izlenecek? Parametreler Nasıl izlenecek/ izleme ekipmanlarının çeşitleri? Parametreler Ne Zaman izlenecekölçümlerin sıklığı / sürekli ölçüm? Parametreler Neden izlenecek? Maliyet Kontrol eden Kurum Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi TESİS (İNŞAAT) Kültürel ve tarihi değerler Proje alanında rastlanabilecek yeni kültür varlıkları İnşaat Alanı Görsel Kültür varlığına rastlanılması durumunda Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yetkilileri tarafından izlenecektir Kültür varlıklarının korunması ve Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu na uyumun sağlanması Herhangi bir kültür varlığına zarar verilmemesi durumunda yüksek değil İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Toz - partikül madde Hafriyat ve inşaat makinelerinin hareketinden ve egzozundan kaynaklanacak toz Halkın şikayetleri İnşaat alanında Görsel izlemeler Yakın yerleşimlerde yapılacak görüşmeler Hafriyat sırasında / inşaatın yoğun olduğu zamanlarda haftalık/ şikayet üzerine Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) TEİAŞ İl Çevre ve Orman Müdürlüğü İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Gürültü Gürültü seviyesi (dba) Halkın şikayetleri İnşaat alanında TM çevresinde bulunan Van OSB Yakın yerleşimlerde yapılacak görüşmeler Gürültü ölçer (ses düzey ölçer cihazı) ile gürültü seviyesi ölçümü Haftalık görsel izlemeler Halkın şikayetleri üzerine Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Yüksek değil TEİAŞ İl Çevre ve Orman Müdürlüğü İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması 22

23 Şantiyelerden kaynaklanacak atıksu Kanalizasyon sistemine bağlantı TM alanında su ve toprakta oluşacak kirlilik, bulanıklık, koku Kanalizasyon sistemi bağlantısı TM alanı Görsel (Atıksuların izin verilmeyen alanlara deşarj edilip edilmediğinin, atıksuyun kanalizasyon sistemine bağlanarak deşarj edilip edilmediğinin belgelerle, görsel olarak izlenmesi) Haftalık (ani kontroller) Su Kirliliği Kontrolü ve Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ne uyumun sağlanması Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) TEİAŞ Belediye İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Sulama Kanalı Kirliliği Bulanıklık, katı atık, yağ, koku Proje alanını çevreleyen sulama kanalı boyunca Görsel Koklama Haftalık Su Kirliliği Kontrolü ve Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ne uyumun sağlanması Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) TEİAŞ DSI İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Belediye 23

24 TESİS İnşaat alanlarından ve şantiyeden kaynaklanacak hafriyat, katı ve tehlikeli atıklar Koku Görsel kirlilik İnşaat ve şantiye alanlarında ve döküm sahasında Görsel Haftalık (ani kontroller) Habitatların korunması ve Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ne uyumun sağlanması Diğer atıklardan ayrı konteynırlarda toplanan tehlikeli atıkların, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ne uygun biçimde bertarafını sağlaması Belediye ve veya lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil Lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil TEİAŞ Yüklenici Belediye İl Çevre ve Orman Müdürlüğü İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması Araç Parkından kaynaklanacak atıklar Atık yağlar, aküler, ömrünü tamamlamış lastikler ve hurda elektronik araç malzemesi Araç parkında Araç Muayene belgelerinin incelenmesi ve kontrolü Arıza veya periyodik bakım sırasında Atık Yağların Kontrolü, Atık Pil ve Akümülatörlerim kontrolü, Ömrünü Tamamlamış lastiklerin kontrolü yönetmeliklerine uygun atıkların bertarafının sağlanması Lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil Yüklenici İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması 24

25 Trafo Yağları Trafo yağlarının saklandığı varillerden oluşan sızıntılar, kullanılan variller (nerede depolandığı, firmalara nasıl gönderildiği) Depolama yapılacaksa depo alanında Görsel Depolama süresi boyunca Yağların depolandığı alanda herhangi bir kaçak ve sızmanın önüne geçmek Yüksek değil TEİAŞ Depolama Başlangıcı Depolama Sonu Sağlık ve güvenlik Sağlık ve güvenlik eğitimine ait belgeler Eğitim katılım belgeleri İnşaat alanında işçiler tarafından kullanılan güvenlik ekipmanları (baret, eldiven, ayakkabı, güvenlik kemeri, vb.) İnşaat alanlarında Görsel Her iş aşaması başında Günlük İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Yönetmeliği ne uyumun sağlanması Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) TEİAŞ İnşaat çalışmalarının başlaması İnşaat çalışmalarının tamamlanması TESİS (İNŞAAT) Peyzaj Atıklar (hafriyat, katı, sıvı, tehlikeli vb.) Kazılan yollar/alanlar TM alanında Görsel Şantiyenin kapatılması sırasında Çevre kanunu ve yönetmeliklere uyumu sağlamak Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) TEAİŞ İnşaat çalışmalarının tamamlanması TM nin işletmeye alınması İŞLETME Gürültü Gürültü seviyesi Halkın şikayeti Trafo merkezi sınırında Yakın yerleşim yerlerinde Yakın yerleşimlerde oturanlarla yapılan görüşmeler Ses seviyesi ölçer Şikayet olması durumunda (gerektiğinde) Yönetmelikte tanımlanan değerlerin sağlanıp sağlanmadığının kontrolü Yüksek değil TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması 25

26 Görsel izlemeler EMA TM nin duvar/fens uzaklıkları TM teçhizat alım belgeleri Topraklama direnci (ohm) TM içi ve alanında Yakın yerleşimlerde oturanlarla yapılan görüşmeler EMF ölçer Topraklama ölçümü TM işletmeye alınmadan önce Topraklamada sorun olduğunda Ulusal ve uluslar arası referans değerleri sağlanıp sağlanamadığının kontrolü Yüksek değil TEAİŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması İŞLETME Sağlık ve güvenlik Teknik eğitim (İşletme ve bakım) Koruyucu ekipman ve giysiler (çalışanlar tarafından kullanılıp kullanılmadığı) TM alanında Görsel İşletme süresince (uygun periyotlarda) İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili tüm yönetmeliklere uyumun sağlanması Ek maliyet yok (İşletme bütçesi kapsamında) TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması SF6 Gaz Basıncı Yangın riski nedeniyle Yangın riski Kablo Başlıkları İzolatörler Kablo bağlantı noktaları Primer ve sekonder kontroller TM alanında Kontrol ekipleri tarafından yapılan teknik testler (izolasyon testi, direk temas testi, termal kamera testi vb.) ve standart bakım çalışmaları ile Altı ayda bir / Bakım, kontrol ve arıza zamanlarında Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yön. nde belirlenen yangın güvenliği esaslarına uyulması, bozulan, yıpranan bölümlerin onarımı, kaza riskini azaltmak ve kesintileri önleyebilmek için Ek maliyet yok (İşletme bütçesi kapsamında) TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması Trafo Yağları Yağın karakteristik özellikleri (yoğunluk, asitlik, akışkanlık, parlama noktası, aşındırıcı sülfür, renk) Transformatörler Test Yöntemi 2 yılda bir/oluşan bir arıza nedeniyle günlük, haftalık, aylık Yağ kalitesinin kontrolü Ek maliyet yok (İşletme bütçesi kapsamında) TEİAŞ TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması 26

27 İşletme aşamasında kaynaklanacak katı ve tehlikeli atıklar (atık yağ, akü) TM alanı içerisinde oluşan kirlilik (atıklar, koku vb.) Atık trafo yağlarında kirleticiler (Arsenik, Kadmiyum, Kurşun, Toplam Halojenler, PCB, parlama noktası) TM Alanında Görsel Test yöntemi (Atomik absorbsiyon (AA), GC ile ölçüm vb.) İşletme süresince Trafo yağları ekonomik ömrünü tamamladığında Habitatların korunması ve Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ne uyumun sağlanması Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ne uyumu sağlamak Belediye ve veya lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil Ölçüm yapacak firmaya bağlı olmakla birlikte yüksek değil TEİAŞ Belediyeler İl Çevre ve Orman Müdürlüğü TM nin işletmeye alınması TM nin ekonomik ömrünü tamamlaması KAPANIŞ Toz - partikül madde İnşaat (söküm) makinelerinin hareketinden ve egzozundan kaynaklanacak toz İnşaat (söküm) alanlarında ve kamyon güzergahında Görsel Yakın yerleşimlerde yapılacak görüşmeler İnşaat (söküm) süresi boyunca/hafriyat boyunca/tozuma nın yoğun olduğu zamanlarda Şikayet üzerine Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ne uyulmasının sağlanması Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) TEİAŞ İl Çevre ve Orman Müdürlüğü TM nin ekonomik ömrü tamamlamasından sonra Kapanma işlerinin tamamlanmasına kadar 27

28 Gürültü Gürültü seviyesi (dba) Yerleşim yakınlarında ve inşaat (söküm) alanlarında Gürültü ölçer ile gürültü seviyesi ölçümü Yakın yerleşimlerde yapılacak görüşmeler Halkın şikayetleri üzerine Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek maliyet yok (Proje bütçesi kapsamında) TEİAŞ İl Çevre ve Orman Müdürlüğü TM nin ekonomik ömrü tamamlamasından sonra Kapanma işlerinin tamamlanmasına kadar KAPANIŞ İnşaat (söküm) alanlarından ve şantiyelerden kaynaklanacak katı ve tehlikeli atıklar (atık yağ, akü) Görsel kirlilik (koku, atıklar vb.) İnşaat (söküm) ve şantiye alanlarında Görsel Haftalık Habitatların korunması ve Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ne uyumun sağlanması Belediye ve veya lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil Lisanslı bir geri kazanım tesisine bağlı olarak değişmekle birlikte yüksek değil TEİAŞ Belediyeler İl Çevre ve Orman Müdürlüğü TM nin ekonomik ömrü tamamlamasından sonra Kapanma işlerinin tamamlanmasına kadar 28

29 Sonuç olarak; yukarıda bahsedilen projeden kaynaklanacak çevresel etkilerin en aza indirgenebilmesi için alınacak önlemlerin proje kapsamında belirlenmesi ile, önerilen proje kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetlerin biyo-fiziksel ve sosyo-ekonomik çevre üzerinde etkilerinin önemli boyutlara ulaşmayacağı ve kabul edilebilir seviyelerde kalacağı tahmin edilmektedir. 29

30 BÖLÜM IV KURUMSAL DÜZENLEMELER 30

31 4. KURUMSAL DÜZENLEMELER Bu bölümde, alınacak önlemler ve izleme ile ilgili kurumsal sorumluluk ve prosedürler, bunların çevre yönetimi ile olan bağlantıları, çevresel bilgi akışı, çevre yönetimi ile ilgili karar verme hiyerarşisi hakkında bilgi verilecek ve güvenilir bir çevresel performans sağlanması için izleme verilerinin nasıl ve ne şekilde kullanılacağından bahsedilecektir. 4.1 Alınacak önlemler ve izleme ile ilgili kurumsal sorumluluk ve prosedürler, bunların çevre yönetimi ile bağlantıları 380 kv Van TM projesinin planlama/projelendirme, inşaat ve işletme aşamalarında yürütülecek faaliyetlerden kaynaklanması muhtemel olumsuz etkilerin en aza indirgenebilmesi için alınacak önlemleri kapsayan Önlemler Planı Bölüm II de, Önlemler Planı nda belirtilen esas ve prosedürlerin uygulama koşullarının kontrol edilebilmesi amacıyla oluşturulan İzleme Planı ise Bölüm III de sunulmuştur. Söz konusu planlar aynı zamanda bahsi geçen maddelerden sorumlu kurum ve kuruluşları da kapsamaktadır. Önlemler Planı ve İzleme Planı, çevresel etki değerlendirme raporlarının Politik, Hukuksal ve İdari Çerçeve bölümü kapsamında hazırlanan Çevre Yönetimi Planı nı oluşturan temel unsurlardır. 4.2 Çevresel Bilgi Akışı (Raporlandırma, Raporların kimden kime ve ne sıklıkta sunulacağı vb) İyi işleyen bir çevresel yönetim planının oluşturulması ve uygulanması için, izleme verilerine uygulanacak esaslar çok iyi belirlenmelidir. Bu kapsamda genel olarak, yayımlanmış ulusal yönetmelik ve tebliğlerde belirlenmiş hususlara bağlı kalınmaktadır. Türkiye de çevre yönetimi konusunda, 17 Temmuz 2008 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği hükümleri esas olarak alınmaktadır. 4.3 Van TM Çevresel Bilgi Akışı Tesisi planlanan Van TM için oluşturulmuş çevresel bilgi akışı da yukarıda bahsi geçen yönetmelikte belirtilen esaslara bağlı kalınarak oluşturulmuş olup Şekil 4.1 sunulmuştur. 31

32 T. C. Çevre ve Orman Bakanlığı (ÇOB) tarafından projeye ait ÇED Raporunda İzleme Program ının talep edilmesi ÇED Olumlu Kararı temin edilmesinin ardından Dünya Bankası nın talebi üzerine Çevre Yönetim Planının (ÇYP) hazırlanması Hazırlanan Çevre Yönetim Planı nın Proje sahibi tarafından Dünya Bankası na sunulması ÇYP ve İzleme Programına bağlı kalınarak yüklenici tarafından hazırlanan/hazırlatılan ÇYP uygulama (izleme) raporlarının proje sahibine (TEİAŞ) sunulması Proje sahibi (TEİAŞ) tarafından onaylanan ÇYP Uygulama Raporlarının (izleme raporlarının) ÇOB, ilgili Valilik ve Dünya Bankasına sunulması (*) Sunulan raporların ÇOB ve Dünya Bankası tarafından kontrol edilip onaylanması (**) Taahhüt edilen hususlara uyulmadığı takdirde yatırımın Bakanlıkça inşaatının durdurulması (***) Şekil 4.1. Çevresel Bilgi Akışı (*): Önerilen projenin, inşaat aşamasına geçmesinin ardından Proje Sahibi (TEİAŞ) Bölge Müdürlükleri ile birlikte, yüklenicilerin Nihai ÇED Raporunda veya ÇYP nda belirtilen hükümlere uymak konusundaki performansını denetleyecektir. Bu kapsamda yükleniciler, Önlemler ve İzleme Plan larında belirtilen hususlara uymakla zorunlu olup, inşaat faaliyetlerini periyodik raporlar (3 aylık) halinde TEİAŞ a sunacaktır. (**): Gerekli görülmesi durumunda proje alanı ÇOB ve/veya Dünya Bankası yetkilileri tarafından yerinde tetkik edilerek denetlenir ve onaylanır. (***): Bakanlık bu görevi yerine getirirken gerekli görmesi durumunda ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar. 32

33 BÖLÜM V PROJEDEN ETKİLENECEK GRUPLAR ve GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR (NGO) İLE YAPILAN GÖRÜŞMELER 33

34 5.PROJEDEN ETKİLENECEK GRUPLAR ve GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR (NGO) İLE YAPILAN GÖRÜŞMELER Önerilen projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkı, 380 kv Van TM ve bağlantı hattı olan 380 kv Van-Başkale EİH güzergahı, proje alanı esas alınarak belirlenmiş ve 13 Aralık 2007 saat da Van Sanayi ve Ticaret Odası TUŞBA Toplantı Salonu Halkın Katılımı Toplantıları gerçekleştirilmiştir. Söz konusu toplantıya projenin inceleme alanı içerisinde yer alan tüm yerleşim birimlerinde ikamet eden yöre halkı, ilgili yetkili kurum ve kuruluşlar, muhtarlar, belediye başkanları vb. davet edilmiştir. Aşağıda söz konusu toplantılara ilişkin detaylı bilgiler verilecektir. Görüşmelerde bulunulan grupların örnekleme detayları: Yukarıda da açıklandığı üzere söz konusu halkın katılımı görüşmelerine (toplantılarına) proje güzergâhı inceleme alanı içerisinde yer alan yerleşim birimleri davet edilerek katılımı sağlanmıştır. Çalışmaların Değerlendirilmesi: Bölüm V in bu kısmında, 13 Aralık 2007 saat da Van Sanayi ve Ticaret Odası TUŞBA Toplantı Salonunda Van da gerçekleştirilen Halkın Katılımı Toplantılarının bir değerlendirilmesi verilmiştir. Bu kapsamda yapılmış görüşmelere ilişkin fotoğraflar ve toplantıda katılımcılara dağıtılan broşürler (proje tanıtıcı ve elektromanyetik alanlarla ilgili) EK C de, sunulmaktadır Görüşmelerin yapıldığı tarihler 13 Aralık 2007 saat Görüşmelerin yapıldığı yerler Van Sanayi ve Ticaret Odası TUŞBA Toplantı Salonu Görüşme(ler)ye kimlerin davet edildiği Söz konusu toplantıya, proje sahası ve yakın çevresinde yer alan tüm yerleşim birimlerinde yaşayan ve projeden etkilenmesi muhtemel kişiler ile ilgili kurum ve kuruluşlar, köy muhtarlıklarına ve ilçe belediyelerine yapılan yazışmalar ve ulusal gazete ilanı vasıtası ile davet edilmişlerdir (29 Kasım 2007 tarihinde Bugün Gazetesi Türkiye Baskısı, 30 Kasım 2007 tarihinde Van İli Yerel Gazetesi olan Bölge Gazetesi, EK C). 34

35 Görüşme(ler)ye kimlerin katıldığı Proje sahibi (TEİAŞ) ve ELTEM-TEK A.Ş. firması yetkilisi ve yukarıda isimleri verilen köy sakinleri görüşmelere katılmış olup ilgili fotoğraflar EK C de sunulmaktadır. Toplantı Programı /Takvimi Görüşmelerin gündemi iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Öncelikli olarak ilgililere önerilen proje hakkında bilgi verilmiş ardından, proje hakkında düşünceleri sorulmuş, varsa soruları cevaplanmış ardından önerileri alınmıştır. Katılımcılara proje planları üzerinde ilgili açıklamalar yapılmıştır. Söz konusu sunum ve verilen bilgiler ELTEM-TEK A.Ş. tarafından yapılmıştır. Özel Toplantı Tutanağı (Görüşler, sorular ve Sunum Yapanların Cevapları) Söz konusu görüşmelerin bir özeti aşağıda verilmektedir. Toplantıya katılan şahıslar proje hakkında bilgi edindikten sonra önerilen projenin kendileri için yararlı olacağını belirtmişlerdir. Toplantıya katılan şahıslardan gelen sorular aşağıda verilmiştir. - Soru: Trafo merkezinin tesisi sırasında tarım arazilerine zarar verilmemesi için ne gibi önlemler alınması planlanıyor? Cevap (ELTEM-TEK): Projenin ilerleyen aşamalarında öncelikli olarak kamulaştırma çalışmaları tamamlanacak ardından inşaat çalışmalarına başlanacaktır. Bunun dışında yüklenici firma hattın tesisi sırasında herhangi bir ürüne zarar vermesi durumunda bedelini ödemekle yükümlüdür. Bütün bu anlatılanlara rağmen hattın tesis süresi mümkün olduğunca hasat zamanının dışında yapılacak aksi takdirde de ürün bedelleri arazi sahiplerine ödenecektir. - Soru: Kamulaştırma çalışmaları nasıl olacak? Cevap: Trafo merkezi alanında kamulaştırma yapılır ve arsa sahiplerine teker teker ulaşılarak uzlaşmaya çalışılır. Şayet uzlaşmaya varılması halinde arsa bedeli sahibine ödenerek kamulaştırılır. Uzlaşmaya varılamaz ise bilirkişi tespitine gidilir ve bilirkişinin tespit edeceği bedel arsa sahibine ödenerek kamulaştırılır. 35

36 - Soru: Proje alanına yakın mesafede bulunan yerleşim yerleri hususunda ne düşünülüyor? Cevap (TEİAŞ-ELTEM-TEK): Proje alanı, arazi topografyası, yerleşim yerlerine en uzak mesafede tesis edilecek şekilde, jeolojik özellikler, yüzeysel su kaynakları, karayolu geçişleri, sit alanları, tarım arazileri vb hususlar göz önünde bulundurularak seçilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, yöre halkı ve yetkililerinin öngörülen TM nin tesis edilip işletilmesi hususundaki görüşlerinde herhangi bir negatif durum söz konusu olmayıp, bir an önce çalışmaların tamamlanıp tesisin işletmeye alınması konusunda hemfikirdirler. Söz konusu görüşmelere ait fotoğraflar ise EK C de sunulmaktadır. 36

37 EKLER

38 EK-A UYDU GÖRÜNTÜSÜ - 2 -

39 - 3 -

40 - 4 -

41 EK-B FOTOĞRAFLAR (Proje Alanı) - 5 -

42 Fotoğraf.1 Proje Alanı Fotoğraf.2 Proje Alanı - 6 -

43 Fotoğraf.3 Proje Alanı Fotoğraf.4 DSİ Kanalı - 7 -

44 Fotoğraf.5 DSİ Kanalı Fotoğraf.6 Proje Alanı - 8 -

45 Fotoğraf.7 RASA DGKÇS Fotoğraf.8 Kalecik Köyü - 9 -

46 Fotoğraf.9 Van İskele Mahallesi Hafriyat Döküm Sahası Fotoğraf.10 Proje Alanı

47 EK-C HALKIN KATILIMI TOPLANTISI Gazete İlanı El Broşürleri Katılımcı Listesi Fotoğraflar

48 Gazete İlanı (1)

49 Gazete İlanı (2)

50 Broşür (1-a)

51 Broşür (1-b)

52 Broşür (2-a)

53 Broşür (2-b)

54 Halkın Katılımı Toplantısı Katılımcı Listesi

55 380 kv VAN TRAFO MERKEZİ HALKIN KATILIMI TOPLANTISI FOTOĞRAFLARI 13 Aralık 2007 / Van Sanayi ve Ticaret Odası TUŞBA Toplantı Salonu / VAN Fotoğraf.1 Fotoğraf

56 Fotoğraf

57 EK - D ÇED OLUMLU BELGESİ

58 - 22 -

59 380 kv Van TM Çevre Yönetim Planını Hazırlayan Personel Proje Sahibi: TEİAŞ (Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi) Genel Müdürlüğü Projenin Mevkii: Van İli, Merkez İlçesi Proje Adı: 380 kv Van Trafo Merkezi Adı Soyadı Mesleği İmzası Gül MISIRLI Mimar Dilek KESKİN Jeoloji Mühendisi, Çevre Bilimleri Yüksek Lisansı Mustafa GÖKHARMAN Elektrik Mühendisi Gözde TEZCE Çevre Mühendisi Şerif ÇETİN Çevre Mühendisi