T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

Transkript

1 T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MUHASEBE VE FİNANSMAN SOSYAL GÜVENLİK-1 ANKARA 2007

2 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

3 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR...iii GİRİŞ...1 ÖĞRENME FAALİYETİ İŞYERİ BİLDİRGESİ DÜZENLEME İş Yeri Bildirgesini Düzenleme Bildirgeye Eklenecek Belgeler Bildirgeyi Verme İş Yerinin Devri, İntikali, Kapanması, Terki ve Tasfiye İşlemleri...5 UYGULAMA FAALİYETİ...8 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...9 ÖĞRENME FAALİYETİ SİGORTALININ BİLDİRİLME İŞLEMLERİ Sigortalı İşe Giriş Bildirgesini Düzenleme Sigorta Sicil Kartı Sigortalı Bildirim Belgesi Düzenleme...15 UYGULAMA FAALİYETİ...17 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...18 ÖĞRENME FAALİYETİ AYLIK ÜCRET BORDROSU Aylık Ücret Bordrosu Şekli Normal Ücret Hesaplaması Fazla Mesai Ücret Hesaplaması İzinli ve Raporlu Ücret Hesaplaması İşçi Aylık Hesap Pusulası Yıllık Ücretli İzin Defteri...29 UYGULAMA FAALİYETİ...31 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...32 ÖĞRENME FAALİYETİ AYLIK PRİM VE HİZMET BİLDİRGESİ Prim Oranları İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortası Primi Hastalık Sigortası Primi Analık Sigortası Primi Malullük Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları Primi İşsizlik Sigortası Primi Sosyal Güvenlik Destek Primi Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Şekli Sigortalı Hesap Fişi Sigortalı Eksik Gün Bildirim Formu...44 UYGULAMA FAALİYETİ...46 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...47 ÖĞRENME FAALİYETİ i

4 5. Vizite Kâğıdı ve Diğer sorumluluklar Vizite Kâğıdı Düzenleme Şartları Vizite Kâğıdı Sağlık Karnesi İş Kazası ve Meslek Hastalıkları SSK ye Karşı Diğer Sorumluluklar...53 UYGULAMA FAALİYETİ...55 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...56 ÖĞRENME FAALİYETİ E-BİLDİRGE E-Bildirge Verme Şartı İşveren e-bildirge İşlemleri Aylık prim ve Hizmet Belgesi Düzenleme Sigortalı Hesap Fişleri İşlemleri Sigortalı Tekrar İşe Giriş Bildirgesini Kullanıcı İşlemleri İşveren Borç Görüntüleme /Ödeme İşlemleri e-borcu Yoktur Belgesi T.C. Kimlik Numarasından Sigortalı Sorgulama İşçi e-bildirge İşlemleri Sigortalı Hizmet Dökümü Alma Sigortacılık Tescil Kaydı Tespiti T.C. Kimlik bilgilerin girme Ne Zaman Emekli Olurum Emekli Maaşım Bağlandı mı UYGULAMA FAALİYETİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME CEVAP ANAHTARLARI ÖNERİLEN KAYNAKLAR KAYNAKÇA ii

5 KOD ALAN DAL/MESLEK AÇIKLAMALAR 344MV0058 Muhasebe ve Finansman Ortak alan MODÜLÜN ADI SSK İşlemleri İş yeri bildirgesi, işe giriş bildirgesi, aylık ücret bordrosu, vizite kâğıdı ve e-bildirge ile belgeleri düzenleme MODÜLÜN TANIMI gibi tacirin SSK ye karşı sorumlulukları ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırıldığı öğrenme materyalidir. SÜRE 40/24 ÖN KOŞUL YETERLİK AÇIKLAMALAR SSK işlemlerini yapmak Genel Amaç SSK mevzuatlarına göre işletmenin SSK işlemlerini sırası ile bilgisayar kullanarak düzenleyebileceksiniz. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Amaçlar İş yeri Açma Bildirgesi düzenleyebileceksiniz. İşe giriş bildirgesi düzenleyebileceksiniz. Ücret bordrosu düzenleyebileceksiniz. Aylık prim ve hizmet belgesi düzenleyebileceksiniz. Vizite kâğıdı düzenleyebileceksiniz. E-bildirge ile SSK işlemlerini yapabileceksiniz Ortam: Büro laboratuvarı, bilgisayar laboratuvarı Donanım: Form belgeler, bilgisayar, bilgisayar masası, sarf malzemeleri, yazıcı, projeksiyon, tepegöz. Modülün içinde yer alan her faaliyetten sonra verilen ölçme araçları ile kazandığı bilgi ve becerileri ölçerek kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Öğretmeniniz modül sonunda size ölçme aracı uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir. iii

6 iv

7 GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci; Ülkemizde muhasebecilik alanındaki kurallar ve meslekî standartlar yasalarla düzenlenmiştir. Ülkemizde muhasebecilik ile ilgili yasal düzenlemelerin yapılması, yeni kanunların yürürlüğe girmesiyle alandaki mesleklerin saygınlığı giderek artmıştır. Günümüzde muhasebe alanına özel olarak üretilmiş çeşitli yazılımlar bulunmaktadır. Bu yazılımlar sayesinde kayıt tutmak, yüzdeleri ve oranları hesaplamak son derece kolaylaşmıştır. Aynı şekilde muhasebe kayıtları da bilgisayar ortamında tutulmaya başlanmıştır. Bilgisayar ve muhasebe ile ilgili yazılımlar kırtasiye yükünün hafiflemesine yardımcı olarak alana önemli katkıda bulunmuştur. Muhasebe, tüm iş alanları ile ilişkili bir alandır. Dev holdinglerden bakkal dükkânlarına kadar tüm işletmelere hizmet veren bu alan uzmanlık gerektiren iş ve işlemleri içermektedir. Bir işletmenin gelir gider dengesi ne kadar iyi olursa olsun, muhasebe işlemleri düzenli yürütülmüyor ve kayıtları sağlıklı şekilde tutulmuyorsa o işletmenin uzun ömürlü olması mümkün değildir. Günümüzde işletmelerin başarıları ve çalışma performansları da doğrudan muhasebe bilgileri üzerinden değerlendirilmektedir. Muhasebe işlemleri işletmelerin kendi bünyesinde ve bağımsız muhasebe büroları tarafından yapılmaktadır. Elinizdeki modül ile alanımızda kullanılan SSK ile ilgili terimler, tanımlar, kısaltmalar, belgeler ve formlar size sunulmaktadır. Bu sayede okul uygulamalarında, beceri eğitimlerinizde ve sonraki meslek hayıtınızda ihtiyaç duyacağınız kavramlar, belgeler ve işlemleri tanıyacaksınız Bu konudaki mesleki bilgileri kazandığınız takdirde SSK ile ilgili işlemleri kolay ve hızlı bir şekilde yapabileceksiniz. 1

8 2

9 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 1 İş yeri açma bildirgesini düzenleyebileceksiniz. ARAŞTIRMA SSK müdürlüğüne gidip işleyişini gözlemleyerek tespitlerinizi yazıp sınıfa getiriniz. En yakın muhasebeciye giderek iş yeri açma bildirgesi hakkında bilgi alınız. 1. İŞYERİ BİLDİRGESİ DÜZENLEME Sosyal sigorta: Bir işte ücret karşılığı çalışanların sağlığını, geleceğini güvence altına almak amacıyla kazançlarından bir bölümü kesilerek yapılan sigortaya denir. Sosyal Sigortalar Kurumu da Türkiye deki işçilerin sosyal güvenlik sistemini oluşturan resmi kuruluştur. Sigorta ile ilgili kavramlar ve açıklamaları şunlardır: Sigortalı: Bir hizmet akdine istinaden bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan kişilere denir. İşveren: Sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilere denir. İşveren vekili: İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini kişilere denir. Aracı: Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye denir. İş yeri: Sigortalıların işlerini yaptıkları yerler ile işin niteliği ve yürütümü bakımından iş yerlerine bağlı bulunan yerlerle, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ve araçlarını ifade eder. Gelir: Sigortalıya veya hak sahiplerine, iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından yapılan tahsise bağlı ödemeye denir. Aylık: Sigortalıya veya hak sahiplerine malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından yapılan tahsise bağlı ödemeye denir. Sigortalı sayılmak için şu iki şartın yerine getirilmesi gerekir: İş ilişkisi, hizmet sözleşmesine dayanmalıdır. İşçi, işverene ait iş yerinde fiilen çalışmaya başlamalıdır. 3

10 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda işverenin SSK ye karşı sorumlulukları şöyledir: İş yerini bildirmek Sigortalıyı bildirmek Primlere ilişkin bildirge ve bordroları vermek Primleri ödemek Muayene belgesi vermek İş kazası ve meslek hastalıklarını bildirmek Diğer sorumluluklar 1.1. İş Yeri Bildirgesini Düzenleme İş yerinde sigortalı çalıştıran işveren, yükümlü olduğu İşyeri Bildirgesi ni, iş yerinin kurulu olduğu bölgedeki üniteye (Sigorta müdürlüğüne) vermek zorundadır. İş yeri bildirgesi formunu elden veya bilgisayar yardımıyla doldurabilirsiniz. Bu formu form ve dilekçeler bölümünden hazır olarak indirerek doldurabilirsiniz. İş yeri bildirgesi ilgili üniteye verildikten sonra her iş yerine kurumca (Sosyal Sigortalar Kurumu) Mahiyet Kodu, İşkolu Kodu, Ünite Kodu, Sıra Numarası, İl Kodu, İlçe Kodu, Kontrol Numarası ve varsa Aracı Numarası nı ihtiva eden bir sicil numarası verilir ve bu numara işverene bildirilir. Mahiyet kodu, resmi sektöre bağlı devamlı iş yerleri için (1), özel sektöre bağlı devamlı iş yerleri için (2), resmi sektöre bağlı geçici veya mevsimlik iş yerleri için (3), özel sektöre bağlı geçici veya mevsimlik iş yerleri için (4), avukat ve noter toplulukları için (5), yurtiçi toplulukları için (6), yurt dışı topluluk iş yerleri için (9) rakamları yazılır Bildirgeye Eklenecek Belgeler İş yeri Bildirgesi ile birlikte verilecek diğer belgeler şunlardır: T.C kimlik numarasını gösteren nüfus cüzdanı örneğini İkametgâh belgeleri ile imza sirkülerini Kayıtlı oldukları meslek kuruluşlarından alacakları belgeleri Tüzel kişilerde hükmi şahsiyetin tescil edildiği Ticaret Sicil Gazetesi ile imza sirkülerini, İş yeri açmak için aldıkları ruhsat örneğini Bağlı bulundukları vergi dairesinin adını ve vergi hesap numarasını gösterir bir belgeyi Adi ortaklıklarda tüm ortakların onaylı T.C kimlik numarasını gösteren nüfus kayıt örneklerini ve ikametgâh belgelerini İşveren vekillerinin noterden onaylı vekâletnamelerini ve imza sirkülerini Defter ve belgelerini düzenleyen ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik kanununa göre yetki almış bulunan serbest muhasebecilerinin veya serbest muhasebeci mali müşavirlerinin ilgili meslek kuruluşu tarafından onaylanmış belgesini Diğer kanunlar uyarınca tutmak zorunda oldukları defterlerin türünü gösteren resmi nitelikteki belge. 4

11 Bildirgeyi Verme İşverence, örneği Ek-1 de bulunan İş Yeri Bildiresi iki nüsha düzenlenip en geç sigortalı çalıştırılmaya başlandığı tarihte iş yerini çevresine yakın üniteye doğrudan (elden) verilir veya PTT yolu ile APS, iadeli taahhütlü veya taahhütlü olarak gönderilir. Bu bildirgenin bir nüshası Alındı Belgesi yerine geçmek üzere işverene iade edilir. Şu an için bu bildirge e-bildirge olarak verilememektedir. İşe giriş bildirgelerinin verilmesi gereken son günün tatile rastlaması halinde tatili izleyen ilk iş günü mesai bitimine kadar da verilebilir. İş yeri bildirgesini vermeyenlere, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun un 140 ıncı maddesinin (a) bendi uyarınca İş Yeri Bildirgesine Bağlı İdari Para Cezası işlem yapılır. Resim 1.1: SSK ya iş yeri bildirgesine verme 1.2. İş Yerinin Devri, İntikali, Kapanması, Terki ve Tasfiye İşlemleri İş yerinin devri veya intikali halinde, her iş yeri için ayrı iş yeri bildirgesi düzenleneceği öngörülmüştür. Devir durumunda, devir alan işveren tarafından en geç devir tarihinde; intikal etmesi halinde ise yeni işveren (Mirasçılar) tarafından ölüm tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde iş yeri bildirgesi tescili bulunduğu üniteye yazılı olarak vermesi gerekmektedir. İşveren, iş yerinin kapanması, terki veya tasfiyesi durumunda en geç 1 ay içinde iş yerinin tescilli bulunduğu sigorta müdürlüğüne yazılı olarak bildirir. 5

12 6

13 Şekil 1.1: İş yeri bildirgesi formu EK-1 7

14 UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Bilgisayarı açınız. 9.Sınıfta öğrendiğiniz şekilde bilgisayarı açınız. Bilgisayarla ilgili kontrollerinizi yapınız. İş yeri bildirgesi formunu ekrana İş yeri bildirgesi formunu gözden getiriniz. geçiriniz. İş yeri ve işveren ile ilgili bilgileri yazınız. Muhasebe bürosuna giderek gösteriniz. Kendiniz bir örnek vererek iş yeri ve işveren bilgileri doldurunuz. 506 sayılı Sigortalar Kanununa göre doldurunuz. Düzenlenen formu SSK ye iletiniz. İş yeri bildirgesinin ne zaman verildiğini öğreniniz. 506 sayılı Sigortalar Kanunu na göre SSK ye veriniz. İş yeri devir, intikali, kapanması, terki ve tasfiye işlemlerini yapınız. Devir, intikali, kapanması, terki ve tasfiye işlemlerinin nasıl yapıldığını öğreniniz. Muhasebe bürosuna giderek işlemlerin nasıl yapıldığını uygulamalı olarak görünüz. Bu faaliyet ile hangi bilgileri kazandığınızı, aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. 8

15 ÖLÇME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME A. OBJEKTİF TESTLER a. Aşağıdaki cümlelere doğru (D), yanlış (Y) olarak cevap veriniz. 1. ( ) İşçi: sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilere denir. 2. ( ) Sosyal Sigortalar Kurumu, 506 sayılı Kanun la düzenlenmiştir. 3. ( ) İş yeri bildirgesi e-bildirge olarak verilebilir. 4. ( ) İş yeri bildirgesi zamanında verilmezse para cezası uygulanır. 5. ( ) İş yerinin kapanması durumunda ilgili üniteye 1 ay içinde başvurulmalıdır. b. Aşağıdaki boşlukları tamamlayınız : sigortalıya veya hak sahiplerine, iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından yapılan tahsise bağlı ödemeye denir 7....: sigortalıya veya hak sahiplerine malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından yapılan tahsise bağlı ödemeye denir. 8. İşverence, örneği Ek-1 de bulunan İş Yeri Bildiresi... nüsha düzenlenir. Cevaplarınızı modülün sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı modülün sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. 9

16 B. UYGULAMALI TEST Öğrenme faaliyeti ile kazandığınız beceriyi aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz. 1. Aşağıdaki bilgilere göre İş Yeri Bildirgesi ni düzenleyiniz. İşverenin adı-soyadı ünvanı: Kendi adınızı, soyadınızı ve soyadınızı da unvan olarak kullanınız. İş yeri adresi: Kendi ev adresinizi yazınız. İş yeri telefon/faks/e-postayı kendi bilgileriniz doğrultusunda yazınız. Çalıştırılan sigortalı sayısı 3 olsun. Tasdik eden olarak öğretmeninizin adı-soyadını giriniz. İş yeri bildirgesi düzenleme Evet Hayır a. İş yeri bildirgeleri bölümünü doldurdunuz mu? b. İşveren/işveren vekili bilgilerini doldurdunuz mu? c. İmzalar ve onaylar bölümünü doldurdunuz mu? DEĞERLENDİRME Yapılan değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. 10

17 ÖĞRENME FAALİYETİ 2 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 2 İşe giriş bildirgesini düzenleyebileceksiniz. ARAŞTIRMA Sigortalı işe giriş bildirgesini temin ediniz. En yakın muhasebeciden sigortalı işe giriş bildirgesi hakkında bilgi toplayınız. 2. SİGORTALININ BİLDİRİLME İŞLEMLERİ SSK ye sigortalı ile ilgili bildirim işlemleri şöyledir: Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi Sigorta Sicil Kartı Sigortalı Bildirim Belgesi 2.1. Sigortalı İşe Giriş Bildirgesini Düzenleme İşverence işe alınacak sigortalılar için nüfus cüzdanlarına göre üçer nüsha ve fotoğraflı olarak düzenlenecek örneği Ek:2 de bulunan Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi sigortalı işe başlatılmadan önce ilgili üniteye doğrudan verilir veya iadeli taahhütlü olarak gönderilir. Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi ne ünite tarafından genel evrak tarih ve giriş numarası verilir. Sigorta Sicil Numarası, işverenlerce ilk defa bildirilen her sigortalıya kurumca İl Kodu, Ünite Kodu, Tescil Yılı ve Sıra Numarası nı ihtiva eden 13 haneli bir sigorta sicil numarası verilir. Bu numara Kurum kayıtlarına işlenerek işverene ve sigortalılara bildirilir. Sigortalı bir işçi yeni bir işe girdiğinde durumunu ilgili üniteye bildirmek için e- bildirge ile Sigortalı Tekrar İşe Giriş Bildirgesi ni internet üzerinden bildirebilir. Ancak ilk işe giriş bildirgesi elden verilmelidir. İşveren ve varsa aracı tarafından Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi nin Kanun un 9 uncu maddesinde öngörülen sürelerde Kurum a verilmemesi halinde, Kanunun 140 ıncı maddesinin (b) bendine göre işlem yapılır. 11

18 12

19 Şekil 2.1: Sigortalı işe giriş bildirgesi EK-2 13

20 2.2. Sigorta Sicil Kartı İşverenlerce ilk defa bildirilen her sigortalıya Kurumca İl Kodu, Ünite Kodu, Tescil Yılı ve Sıra Numarası nı ihtiva eden 13 haneli bir sigorta sicil numarası verilir. Bu numara Kurum kayıtlarına işlenerek işverene ve sigortalılara bildirilir. İl Kodu olarak illerin trafik kodları kullanılır. Sigortalının ilk defa işe başladığı iş yeri hangi ilde ise bu ilin trafik kod numarası sigortalı sicil numarasının ilk iki rakamını oluşturur. Ünite Kodu, sigortalının çalıştığı iş yerini çevresine alan üniteyi belirtir. Bir ünitenin bulunduğu illerde ünite kodu 01 dir. Birden çok ünitenin bulunduğu illerdeki üniteler için, iş yeri tescilinde geçerli olan ünite kodları kullanılır. Kurum a devredilen sandık sigortalılarının tescili ile Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü nce yapılan tescillerde, ünite kodu olarak 11 ile 99 (dahil) arasındaki rakamlar verilir. Tescil Yılı, sigortalıların Kurumca tescil edildiği tarihteki yılı gösterir. Sigorta sicil numarasının son beş rakamını, ünitelerce her yıl den başlanarak birbirini izleyecek şekilde verilen Sıra Numarası oluşturur. Sigorta sicil kartları, sigortalılarca saklanır. Bu kartlar, iş yeri değişikliklerinde sigortalılarca işverenlere gösterilir ve işverenlerce, sigortalı işe giriş bildirgeleri ve aylık prim ve hizmet belgeleri, kartlarda yazılı sigorta sicil numarası üzerinden düzenlenir. DİKKAT ÖNEMLİDİR Kimlik belgesi yerine geçmez RESİM Sigorta sicil numaranızı mutlaka SOSYAL SİGORTALAR KURUMU Nüfus Hüviyet Cüzdanınızın arkasına İstanbul Sigorta İl Müdürlüğü yazınız. SİGORTA SİCİL KARTI Tekrar işe girişlerinizde, sigorta Sigortalının Künyesi: sicil numaranızı yeni işvereninize Soyadı : ÖZLER gösteriniz. Adı : FATİH Baba adı : HASAN SOSYAL SİGORTALAR Ana adı : FATMA KURUMU Doğ.Yeri : CEYHAN Doğ. Tarihi : 30/06/1974 SİGORTA SİCİL NUMARASI Tabiiyeti : T.C. Nüfusa Kayıtlı Olduğu yer: İl ADANA ilçe CEYHAN H..19 C..07 İlk İşe Giriş Tarihi: 14/09/2006 Kod Nu: ŞEKİL 2.2: Sigorta sicil kartı 14

21 Resim 2.1: Bir sigortalının işe giriş bildirgesini bilgisayardan düzenleme 2.3. Sigortalı Bildirim Belgesi Düzenleme Sigortalı, çalışmaya başladığını, çalışmaya başladığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde örneği Ek:7 de bulunan Sigortalı Bildirim Belgesi ile ilgili üniteye bildirir. Sigortalı tarafından iki nüsha olarak doldurulan belge ünitece alınıp genel evrak numarası işlendikten sonra bir nüshası sigortalıya geri verilir. Sigortalının bildirimi ile işverenin bildirimi arasında farklılık olduğu takdirde, ünitece durum taahhütlü bir yazıyla sigortalıya gerekirse işverene bildirilir. 15

22 Şekil 2.3:Sigortalı Bildirim Belgesİ EK-7 16

23 UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Bilgisayarı açınız. 9.Sınıfta öğrendiğiniz şekilde bilgisayarı açınız. Sigortalı işe giriş bildirgesi formunu Sigortalı işe giriş bildirgesi formu ekrana getiriniz. olup olmadığını kontrol ediniz. İnternetten işe giriş bildirge formunu indirebilirsiniz. İşçi ve işveren ile ilgili bilgileri yazınız. adresinden bulabilirsiniz. İşçi ve işveren bilgilerini doldurunuz. Muhasebe bürosuna giderek gerçek bilgilerle formu doldurunuz. Düzenlenen formu SSK ye iletiniz. Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi ni kontrol ediniz ve formun verilme zamanını öğreniniz. 506 sayılı SSK den sigortalı işe giriş bildirgesi bölümünü öğreniniz. SSK den sigorta sicil kartını alınız. Sigorta sicil kartı alınız. Sigorta Sicil Kartı kontrol ediniz. Bilgilerin nerelere yazıldığını öğreniniz. SSK ye onaylatınız. Sigorta sicil kartını ilgili üniteye onaylatmanın nasıl olduğunu Sigortalı bildirim belgesini ekrana getiriniz. İşçi ve işveren ile ilgili bilgileri yazınız. öğreniniz. Sigortalı Bildirim Belgesi formu olup olmadığını kontrol ediniz. İnternetten işe giriş bildirge formunu indirebilirsiniz. adresinden bulabilirsiniz. İşçi ve iş veren bilgilerini doldurunuz. Muhasebe bürosuna giderek gerçek bilgilerle formu doldurunuz. Düzenlenen formu SSK ye iletiniz. Sigortalı bildirim belgesinin kimler, ne zaman verdiğini öğreniniz. 506 sayılı SSK den sigortalı bildirim bölümünü öğreniniz. 17

24 ÖLÇME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME A. OBJEKTİF TESTLER. Aşağıdaki cümlelerin noktalı yerlerine uygun kelimeleri yerleştiriniz. 1. Sigortalı bir işçi yeni bir işe girdiğinde durumunu ilgili üniteye bildirmek için e- bildirge ile... ni internet üzerinden bildirebilir. 2. Ek:2 de bulunan Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi sigortalı... ilgili üniteye doğrudan verilir veya iadeli taahhütlü olarak gönderilir. 3. İşverenlerce ilk defa bildirilen her sigortalıya Kurumca İl Kodu, Ünite Kodu, Tescil Yılı ve Sıra Numarası nı ihtiva eden 13 haneli bir... verilir , çalışmaya başladığını, çalışmaya başladığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde örneği Ek:7 de bulunan Sigortalı Bildirim Belgesi ile ilgili üniteye bildirir. Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı modülün sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. 18

25 B. UYGULAMALI TEST Öğrenme faaliyeti ile kazandığınız beceriyi aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz. 1. Aşağıdaki bilgiler doğrultusunda sigortalı işe giriş bildirgesini düzenleyiniz. İşçinin adı-soyadı olarak sıra arkadaşınızın ismini yazınız. Arkadaşınız işe tekrar girmiştir. Arkadaşınız hiçbir yerden maaş almamaktadır. Sigortalının işe başlayacağı tarih olarak yazınız. Beyanın tarihi olarak yazınız. İşveren olarak kendi adınızı ve soyadınızı, ve soyadınızı unvan olarak yazınız. İş yeri adresi olarak kendi ev adresinizi yazınız. Sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleme Evet Hayır 1. Belgenin mahiyeti bölümünü doldurdunuz mu? 2. Kimlik bilgileri bölümünü doldurdunuz mu? 3. Sigortalının sosyal güvenlik bilgilerini doldurdunuz mu? 4. Beyan ve taahhütler bölümünü doldurdunuz mu? 2. Aşağıdaki bilgilerden yararlanarak sigortalı sicil kartını doldurunuz. Kendi bilgilerinizi giriniz. İlk işe giriş tarihi: SİGORTA SİCİL NUMARASI Kontrol Numarası İ Ş Y E R İ S İ C İ L N U ÜNİTE KODU M İŞ KOLU KODU YENİ ESKİ İŞYERİ SIRA NUMARASI İL KODU İLÇE KODU Sigortalı sicil kartı düzenleme Evet Hayır 1. Soyadınız, adı, baba adı, anne adını doldurdunuz mu? 2. Doğum yeri ve doğum tarihini doldurdunuz mu? 3. Tabiiyeti ve nüfusa kayıtlı olduğu yeri doldurdunuz mu? 4. İlk işe giriş tarihini doldurdunuz mu? 3. Aşağıdaki bilgilere göre sigortalı bildirim belgesini düzenleyiniz. Arkadaşınızın işçi olarak kabul edip bilgileri buna göre giriniz. Herhangi bir yerden aylık almıyor. -SİGORTA SİCİL NUMARASI Kontrol Numarası İ Ş Y E R İ S İ C İ L N U ÜNİTE KODU M İŞ KOLU KODU YENİ ESKİ İŞYERİ SIRA NUMARASI İL KODU İLÇE KODU

26 Kadıköy sigorta müdürlüğü Sigortalı bildirim belgesi düzenleme Evet Hayır 1. Belgenin mahiyeti bölümünü doldurdunuz mu? 2. Kimlik bilgileri bölümünü doldurdunuz mu? 3. Sigortalının sosyal güvenlik bilgilerini doldurdunuz mu? 4. Çalışmaya başlanan iş yerine ait bilgileri doldurdunuz mu? 5. Gerekli imzaları attınız mı? DEĞERLENDİRME Yapılan değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. 20

27 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 3 Aylık ücret bordrosunu düzenleyebileceksiniz. ARAŞTIRMA Ücret bordrosu belgesini bir muhasebeciden alıp sınıfa getiriniz. Çevrenizdeki kişilerin yıllık ücretli izin haklarının ne kadar olduğunu araştırarak sınıfta açıklayınız. 3. AYLIK ÜCRET BORDROSU Ücret: Bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Ücret, kural olarak, Türk parası ile iş yerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret yabancı para olarak kararlaştırılmış ise ödeme günündeki döviz kuruna göre Türk parası ile ödenebilir. Ücret en geç ayda bir ödenir. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Asgari ücret, iş sözleşmesi ile çalışan ve İş Kanunu nun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile ücretlerin asgari sınırları en geç iki yılda bir belirlenir. Komisyon kararları kesindir. Kararlar Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girer. İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir. Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır. Yapılan ödemenin ücret sayılabilmesi için: İşin işverene bağlı olarak yapılmış olması gerekir. Belli bir iş yerine kanunen bağlı olmak gerekir. Hizmet karşılığı bir ödeme yapılmış olması gerekir. 21

28 3.1. Aylık Ücret Bordrosu Şekli Bordro: Bir hesabın veya maaşın ayrıntılarını gösteren tablodur. Ücret bordrosu: Aylık olarak işveren tarafından ödenen ücretler ile yapılan kesintileri göstermek üzere düzenlenmesi zorunlu olan belgedir. Ücret bordrosunda en az bulunması gerekli olan bilgiler nelerdir? İş yeri sigorta sicil numarası Sigortalının adı ve soyadı Sigortalının sicil numarası Ücretin alındığına dair sigortalının imzası Bordronun ilişkin olduğu ay Ücret ödenen gün sayısı Sigortalının günlük kazancı Ödenen ücret tutarı 3.2. Normal Ücret Hesaplaması Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, iş yerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, iş yerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde on bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir. Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedi buçuk saat ve daha az çalışılması gereken işler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. Ücret bordrosu düzenlenirken ücretin hesaplanmasıyla ilgili aşağıdaki işlemlerin yapılması gerekir. SSK primi işçi payı = Brüt ücret * % 14 İşsizlik sigortası işçi payı = Brüt ücret* % 1 Gelir vergisi matrahı = Brüt ücret- ( SSK işçi payı + işsizlik sigorta işçi payı ) Gelir vergisi = Gelir vergisi matrahı * % 15 Damga vergisi = Brüt ücret * % 06 Kesintiler toplamı = İşçi payı + işsizlik sigortası işçi payı + Gelir vergisi +Damga vergisi Net ücret = Brüt ücret kesintiler toplamı 22

29 Ayrıca brüt ücret üzerinden aşağıdaki primler işveren tarafından ödenir. 1-SSK Primi işveren payı = Brüt ücret * ( en az % 19.5 (İş yerinin tehlike sınıfına göre değişmektedir. ) 2-İşsizlik sigortası işveren payı= Brüt ücret * % 2 ÖRNEK: Banu ATMAN a Ocak ayı brüt ücreti 600 YTL dir. İşçi 30 gün çalışmış olup iş yerinin tehlike sınıfı 2 dir. a) a) Banu ATMAN a ocak ayı net ücretini hesaplayınız. b) Ocak ayı işveren payını hesaplayınız. Brüt ücret = 760 SSK Primi işçi payı = 760 *0.14=106,40 İşsizlik sigortası işçi payı= 760*0.01= 7,60 Gelir vergisi matrahı = 760 ( 106,40+ 7,60) => =646 Gelir vergisi = 646*0.15 =96,90 Damga vergi = 760*0.006 =4,56 Kesintiler toplamı = 106,40 + 7, ,90 + 4,56 = 215,46 Net ücret = ,46 = 544,54 b) SSK Primi işveren payı = 760*0.195 =148,2 İş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı: 1 /2 +1 = % 1,5 Analık sigorta prim oranı : % 1 Hastalık sigorta primi : % 6 Malûllük yaşlılık ve ölüm sigorta primi: % 11 TOPLAM % 19,5 İşsizlik sigortası işveren payı: 760 *0.02 = 15,2 Toplam İşveren Payı = 148,2 + 15,2 =163,40 YTL İşverenin SSK ye ödeyeceği prim tutarı ise = 106,40+7,60+163,40 = 277,4 (0,365 * 760) 23

30 Şekil 3.1: Ücret bordrosu 3.3. Fazla Mesai Ücret Hesaplaması Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, İş Kanunu nda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalardır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 50 yükseltilmesi suretiyle ödenir. Milli bayram ve tatil günlerinde çalışmazlarsa o günün ücreti tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödenir. Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir. Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz. 24

31 ÖRNEK: Fatih ÖZLER, Mart 2006 yılında 30 günlük brüt ücreti 810 YTL dir. Mart ayında 15 saat fazla mesai yapmıştır. Yıl içindeki gelir vergisi matrahı YTL dir. Ay sonunda ne kadar ücret alır? İşçi Fatih ÖZLER in saatlik brüt ücreti 4,50 YTL dir.(810 YTL/4 hafta=202,5 haftalık ücretidir. 202,5/45 saat=4,50 YTL brüt saat ücretidir.). Kanun gereği % 50 zamlı olarak 6,75 (4,50 YTL+(4,50* 0,50) saatlik brüt ücreti olacaktır. 15 saat fazla mesai* 6,75 =101,25 YTL aylık fazla mesai ücretidir. Normal ücret ve fazla mesai ücreti toplanarak ,25 = 911,25 YTL aylık brüt ücret bulunur. Buna göre Brüt ücret = 911,25 SSK Primi işçi payı =911,25 *0.14= 127,58 İşsizlik sigortası işçi payı =911,25*0.01= 9,11 Gelir vergisi matrahı =911,25 ( 127,58 + 9,11) => 911,25 136,69 = 774,56 Gelir vergisi =774,56*0.15 =116,18 Damga vergi =911,25*0.006 =5,47 Kesintiler toplamı =127,58 + 9, ,18 +5,47 = 258,34 Net ücret =911,25-258,34= 652,91 b) SSK Primi işveren payı = 911,25*0.20 =182,25 İş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı: 2 /2 +1 = % 2 Analık sigorta prim oranı : % 1 Hastalık sigorta primi : % 6 Malûllük yaşlılık ve ölüm sigorta primi: % 11 TOPLAM % 20 İşsizlik sigortası işveren payı: 911,25. *0.02 = 18,22 Toplam İşveren Payı = 182, ,22= 200,47 YTL 3.4. İzinli ve Raporlu Ücret Hesaplaması İzinli ücret hesaplanmasında, iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranları düşülerek hesaplanır. Yani SSK işveren primi % 18 alınır. 25

32 ÖRNEK: İşgören Necdet ERAYDIN, 2006 Mayıs ayına ait brüt ücreti 700 YTL dir. Gelir vergisi matrahı toplamı ise YTL dir. Necdet ERAYDIN, mayıs ayında izninin hepsini kullanmıştır. İş yeri tehlike sınıfı 2 dir. Buna göre Brüt ücret = 700 SSK Primi işçi payı = 700 *0.14= 98 İşsizlik sigortası işçi payı = 700*0.01= 7 Gelir vergisi matrahı = 700 ( ) => = 595 Gelir vergisi = 595*0.15 =89,25 Damga vergi = 700*0.006 = 4,20 Kesintiler toplamı = ,25 + 4,20 = 198,45 Net ücret = ,45= 501,55 b) SSK Primi işveren payı = 700*0.18 =126 İş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı: % 0 Analık sigorta prim oranı : % 1 Hastalık sigorta primi : % 6 Malûllük yaşlılık ve ölüm sigorta primi: % 11 TOPLAM % 18 İşsizlik sigortası işveren payı: 700. *0.02 = 14 TOPLAM İŞVEREN PAYI = = 140 YTL Raporlu olup çalışmayan işçilere, raporlu olduğu günlere ait ücretleri SSK öder. Mesela bir ay içinde sağlık nedeniyle 12 gün raporlu olan işçinin ücreti 18 gün üzerinden hesaplanır. Raporlu olunan 12 günlük kısma ise SSK tarafından ücret ödenir. ÖRNEK: Onur Ersoy un mayıs ayına ait brüt ücreti 900 YTL dir. Onur Ersoy, aynı ayda 12 gün sağlık nedenleri ile rapor kullanmıştır. İşçinin yıl içerisindeki gelir vergisi matrahı YTL dir. İş yeri tehlike sınıfı 2 dir. İşgören Onur Ersoy a mayıs ayında 12 günlük ücreti SSK tarafından, 18 günlük ücreti ise işletme tarafından ödenecektir. Günlük ücret = 900 / 30 gün = 30 YTL Brüt ücret = 30* 18 = 540 YTL 26

33 Buna göre Brüt ücret = 540 SSK Primi işçi payı = 540 *0.14= 75,6 İşsizlik sigortası işçi payı =540*0.01= 5,4 Gelir vergisi matrahı = 540 ( 75,6 + 5,40) => = 459 Gelir vergisi =459 * 0.15 = 68,85 Damga vergi = 540*0.006 = 3,24 Kesintiler toplamı = 75,6 + 5, ,85 + 3,24 = 153,09 Net ücret = ,09 = 386,91 b) SSK Primi işveren payı = 540*0.20 =108 İş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı: % 2 Analık sigorta prim oranı : % 1 Hastalık sigorta primi : % 6 Malûllük yaşlılık ve ölüm sigorta primi: % 11 TOPLAM % 20 İşsizlik sigortası işveren payı: 540 *0.02 = 10,8 TOPLAM İŞVEREN PAYI = ,8 = 118,8 YTL 3.5. İşçi Aylık Hesap Pusulası İşveren, ücret olarak iş yerinde veya bankaya yaptığı ödemelerle ilgili olarak işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya iş yerinin amblemi olan bir pusula vermek zorundadır. Bu belgede şunlar yer alır: İşveren ve isçiye ait bilgiler Ödeme günü Ait olduğu dönem Ödenen ek ücretler Mahsup edilen vergiler, sigorta primleri, avanslar Mahsup edilen nafaka ve icra kesintileri 27

34 Şekil 3.2: İşçi aylık hesap pusulası 28

35 Ücret Tediye Bordrosu, diğer kanunlara göre defter tutmak mecburiyetinde bulunmayan işverenler, Kurum a verdikleri Aylık Prim ve Hizmet Belgesi nde yazılı olanları doğrulayıcı nitelikte olmak üzere aylık ücret tediye bordrosu düzenlemekle yükümlüdür. Aylık ücret tediye bordrosunda: İş yerinin sicil numarası Bordronun ilişkin olduğu ay Sigortalının adı, soyadı Sigortalının T.C. Kimlik Numarası Sigortalının sigorta sicil numarası Ücret ödenen gün sayısı (Ücret aylık olarak ödenmiş ise gün sayısı 30 gündür.) Sigortalının ücreti (Aylık, haftalık, gündelik, saat veya parça başı ücreti ) Ödenen ücret tutarı Ücretin alındığına dair sigortalının imzası hususlarının bulunması zorunludur. Yukarıda belirtilen hususların tümünü ihtiva etmeyen ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz. Ücretlerin ve diğer ödemelerin makbuz mukabilinde veya banka aracılığı ile yapılması halinde ücret tediye bordrosunda imza şartı aranmaz Yıllık Ücretli İzin Defteri İş yerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz. İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi: a) 1-5 yıla kadar (Beş yıl dahil) olanlara 14 günden b) 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 günden c) 15 yıl (Dahil) ve daha fazla olanlara 26 günden az olamaz. Ancak 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir. Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez. Bu iznin yukarıdaki maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur. 29

36 İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir Yıllık ücretli izinleri iş yerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. İşveren, iş yerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. işçinin soyadı adı: sicil nu : İşe Giriş Tarihi : Bir yıl önceki hakkanı kazandığı tarihi Çalışma Gibi Sayılmayan Günler Devamsızlık Zorunluluk hali Hastalık İşçi Yıllık Ücretli İzin Defteri askerlik Diğer nedenler İzne Hak kazandığı tarih iş yerindeki kıdem yılı Yılı izin süresi (gün) yol izni iznini başlangıç tarihi izinden dönüş tarihi düşünceler Şekil 3.3: İşçi yıllık ücretli izin defteri 30

37 UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Ücreti tanımlayınız. Ücretle maaş arasındaki farka dikkat ediniz. Ücretin unsurlarını sayınız. Ücretin unsurlarına bakınız. Muhasebe bürosuna giderek ücret çeşitlerini öğreniniz. Ücreti hesap makinesi kullanarak hesaplayınız. Rakamları yazarken dikkat ediniz. Basamak sayısını ayarlayınız. Yüzde kullanırken dikkat ediniz. Ücret bordrosunu elde düzenleyiniz. Ücret bordrosunu elde düzenlerken gelir vergisine dikkat ediniz. Oranlara dikkat ediniz. Muhasebe bürosuna giderek ücret bordroların nasıl düzenlendiğini gözlemleyiniz. Ücret bordrosunu bilgisayarda düzenleyiniz. Bilgisayara açarak ücret bordrosu dosyasını getiriniz. den formu indirebilirsiniz. Bilgisayarlı muhasebe programlarından düzenleyebilirsiniz. Ücret bordrosunu işçiye imzalayınız. İlgili bölüme işçiye imzalatınız. İşçi ücretinden kesintileri inceleyiniz. İşçiye ücretini ödeyiniz. Bordroyu imzalattıktan sonra ücreti ödeyiniz. Kesinti varsa kesintilere dikkat ediniz. 31

38 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. OBJEKTİF TESTLER yıla kadar (Beş yıl dahil) olan işçilere kaç gün izin verilir? A) 15 B) 24 C) 14 D) Çalışma süresi haftada en çok kaç saattir. A) 45 B) 50 C) 60 D) İzinli ücret hesaplamalarında işveren payı % kaçtır? A) % 15 B) %19,5 C) %17 D) %18 4. Bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutara ne denir? A) Maaş B) Ücret C) Prim D) Günlük Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz 32

39 B.UYGULAMALI TEST Öğrenme faaliyeti ile kazandığınız beceriyi aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz. 1. Aşağıdaki bilgilere göre ücret bordosunu düzenleyiniz. Ferhat KÜÇÜKOĞLU adlı işçi aylık brüt ücret olarak 850 YTL almaktadır. Bir ay boyunca tam gün çalışmıştır. Gelir vergisi oranı % 15 tir. Ücret bordrosunu düzenleme Evet Hayır 1. Brüt ücret üzerinden işsizlik sigortası işçi payı kesintisini hesapladınız mı? 2. SSK matrahını buldunuz mu? 3. Kesilen sigorta primi tutarını buldunuz mu? 4. Gelir vergisi matrahını buldunuz mu? 5. Gelir vergisini buldunuz mu? 6. Damga vergisini buldunuz mu? 7. Kesintiler toplamını buldunuz mu? 8. Net ödenen ücreti buldunuz mu? DEĞERLENDİRME Yapılan değerlendirme sonucunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. 33

40 ÖĞRENME FAALİYETİ 4 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 4 Aylık prim ve hizmet bildirgesini düzenleyebileceksiniz. ARAŞTIRMA Prim oranlarını bir muhasebeciye sorarak sınıfta açıklayınız. Aylık prim ve hizmet bildirgesi formunu elde ederek sınıfa getiriniz. 4. AYLIK PRİM VE HİZMET BİLDİRGESİ İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalının sigorta primleri ve destek primi hesabına esas tutulan kazançlar toplamı ve prim ödeme gün sayıları ile bu primleri gösteren ve örneği yönetmelikle belirlenen asıl veya ek belgeleri ait olduğu ayı veya dönemi takip eden ayın sonuna kadar Kurum a vermekle ve Kurumca istenmesi halinde iş yeri kayıtlarını ibraz etmekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren bir ay içinde yazılı olarak Kurum a bildirmekle yükümlüdür Prim Oranları Prim oranları, sigortalının prime esas kazancı üzerinden belli oranlarda, işveren ve sigortalı tarafından ödenir. Prim oranları her iş kolu için ayrı ayrı belirlenmiştir. Sosyal sigortalar kanunu gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınır, 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesine göre 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücrettir; üst sınırı ise günlük asgari ücretin 6,5 katıdır tarihinden itibaren prime esas kazancın alt sınırı aylık 531 YTL ve üst sınırı da aylık 3.451,50 YTL olmuştur sayılı Mesleki Eğitim Kanunu nda aday çırak, çırak ve işletmelerde beceri eğitim gören öğrencilere, sigorta primine esas kazanç tutarları, asgari ücretin % 30'undan aşağı ücret ödenemez. Sigortalının prime esas kazancı kendisine o ay yapılan parasal ödemelerden oluşmaktadır. Sigortalının o ay içinde hak ettiği ücret, prim ve ikramiyeler Bölge çalışma müdürlüğü ve mahkemelerce verilen karar gereği sigortalıya ödenen ücret, prim ve ikramiye şeklinde ödenen ödemelerden meydana gelmektedir 34

41 Sosyal sigorta prim oranları aşağıdaki tabloda verilmiştir: Primin Adı Prim Oranı İşçi payı % İşveren payı % Toplam % İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası primi -- 1,5 7 1,5 7 Hastalık sigortası primi Analık sigortası primi Malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi İşsizlik sigortası primi TOPLAM 16 22, ,5-44 Sosyal güvenlik destek primi(emekli sigortalı için) 7,5 22,5 30 Tablo 4.1: Sosyal sigorta prim oranları İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortası Primi Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre: Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla Sigortalının işveren tarafından görevle başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında Meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen veya ruhen arızaya uğratan olaya iş kazası denir. Olayın iş kazası sayılabilmesi için, bu beş hal ve durumdan birinde meydana gelmesi yeterlidir. Meslek Hastalığı: Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı, geçici veya sürekli hastalık, sakatlık ya da ruhi arıza halleridir. İş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası primi, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre tespit edilir. Hangi iş kollarının hangi tehlike sınıfına girdiği tehlike sınıf ve derecelerine ait prim oranlarının ve tehlike derecelerinin belli edilmesinde uygulanacak esaslar, ilgili bakanlıkların düşünceleri sorulduktan sonra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konacak bir tarife ile tespit olunur. Yapılan işin hangi tehlike sınıf ve derecesine girdiği ve ödenecek iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası primi oranı Kurumca belli edilerek işverene yazı ile bildirilir. 35

42 Tespit edilecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası priminin tamamı işverenler tarafından verilir. Bu primin nispeti % 1,5'ten az, % 7'den fazla olamaz. Tehlike derecesi Tehlike Sınıfı Prim oranı 1 1,5 A 2 2 (ALT) 3 2,5 N (NORMAL) Ü (ÜST) , , , , Tablo 4.2: Tehlike kollarına göre iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranları İş kazaları ve meslek hastalıkları primi bulmak için gerekli olan formül Tehlike sınıfı Örneğin, tehlike sınıfı 3 olan bir iş yerinin iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı kaçtır? Tehlike sınıfı + 1 = 3 +1 = 1,5 + 1 = 2,5 dir Hastalık Sigortası Primi Hastalık sigortası: İş kazası ile meslek hastalığı sigortası dışında kalan bütün hastalık hallerinde belirli yardımların yapılmasını sağlayan bir sigorta koludur. Sigortalılar ile Sosyal Sigortalar Kurumu ndan sürekli iş göremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı alanlarla bunların geçindirmekle yükümlü oldukları eş-çocuk, ana ve babaları ile gelir veya aylık alan eş-çocuk, ana ve babaları hastalık sigortasından sağlanan yardımlardan yararlanır. Hastalık sigortası primi, sigortalının kazancının % 11'idir. Bunun % 5'i sigortalı hissesi % 6'sı da işveren hissesidir. Çıraklar için ise kazancının % 4'üdür. Bunun % 2'si sigortalı hisse si, % 2'si de işveren hissesidir sayılı Mesleki Eğitim Kanunu nda aday çırak, çırak ve işletmelerde meslek eğitim gören öğrencilerin iş kazaları ve meslek hastalıkları ile hastalık sigortaları primleri, yaşlarına uygun asgari ücretin % 50 si matrah alınarak, milli eğitim bakanlığı bütçesinden ödenir.

43 Analık Sigortası Primi Analık Sigortası: Sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile Kurumdan kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almakta olan kadın veya erkeğin sigortalı olmayan eşi, analıkları halinde belirli yardımları sağlayan bir sigorta koludur. Sigortalı kadın için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün Analık Sigortası primi ödenmiş olması gerekir. Sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşinin Analık Sigortası yardımlarından yararlanması için sigortalı erkeğin doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün Analık Sigortası primi ödemiş olması, ayrıca sigortalı erkeğin doğum yapan kadınla doğumdan önce Medeni Kanun a göre evlenmiş bulunması gerekir. Analık sigorta primi oran % 1 dir. Bu primin tamamı işverence ödenir. İşveren, erkek veya kadın, bekâr veya evli tüm sigortalılar için bu primi ödemek durumundadır. Resim 4.1: Analık sigortasından yararlanmak isteyen sigortalı Malullük Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları Primi Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, sigortalının kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u, sigortalı hissesi, % 11'i de işveren hissesidir. Ancak, maden iş yerlerinin yeraltı işlerinde çalışanlar için, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, sigortalının kazancının % 22'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 13'ü de işveren hissesidir Maluliyet durumuna ilişkin sağlık kurulu raporu, sağlık işleri genel müdürlüğü tedavi hizmetleri ve maluliyet daire başkanlığına gönderilmedir. 37

44 İşsizlik Sigortası Primi İşsizlik sigortası primi, % 1 devlet payı, % 1 sigortalı, % 2 işveren payı olmak üzere toplam % 4 tür. Hesaplamalar da devlet payı dikkate alınmaz Sosyal Güvenlik Destek Primi Sosyal Sigortalar Kanunu na göre yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak bir işte çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde yaşlılık aylıklarının ödenmesine devam olunur. Ancak bunlardan 78 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazançları üzerinden % 30 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilir. Bu primin 1/4'ü sigortalı hissesi ( %7,5), 3/4'ü işveren hissesidir (22,5) Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Şekli 2005/ Ağustos ve takip eden aylara ait özel ve resmi sektör iş yerlerinde 3 ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenlerin bu aylara ait Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri ni internet üzerinden e-bildirge uygulaması ile Kurum a göndermeleri zorunluluğu getirilmiştir. (Belgenin internet ortamında Kurum a gönderilmesi Öğrenme Faaliyeti- 6 da anlatılacaktır.) Eğer işveren 1 veya 2 sigortalı çalıştırıyorsa, Aylık Prim ve Hizmet Belgesini (Ek-3) en geç ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ilgili üniteye vermekle veya PTT yoluyla göndermekle, sigortalı çalıştırmadığı takdirde ise bu hususu bir ay içinde ilgili üniteye yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Üç nüsha olarak hazırlanır. Birinci nüshası ilgili üniteye verilir, ikinci nüshası işveren veya aracı ya da sigortalıyı devir alan tarafından saklanır. Ünitece tasdikli üçüncü nüshası ise Kurum a verilmesi gereken ayın sonundan, müteakip belgenin verilmesi gereken ayın sonuna kadar iş yerinde sigortalıların görebileceği bir yere asılır. Aylık Prim ve Hizmet Belgesi, her iş yeri için ve sigortalıların tabi oldukları sigorta kolları ve farklı prim oranları nazara alınarak ayrı ayrı düzenlenir. Belgelerde, sigortalılar, sigorta sicil numaralarına göre küçükten büyüğe doğru sıralanır. 38

45 Şekil 4.1: Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin önyüzü (Ek-3) 39

46 Şekil 4.1: Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin arka yüzü (Ek-3) 40

47 4.3. Sigortalı Hesap Fişi İşten ayrılan sigortalıların veya ölen sigortalıların hak sahiplerinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından tahsis yapılması için Kurum a başvurmaları halinde işveren, sigortalının Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ni henüz Kurum a göndermediği süreye ait çalışmasını göstermek üzere Ek 11 de bulunan Sigortalı Hesap Fişi ni düzenlemek ve bu belgeyi, durumun kendisine bildirildiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde Kurum a vermek zorundadır. Bu fişler, üç nüsha olarak düzenlenir. İlk iki nüshası Kurum a gönderilir, üçüncü nüshası işverence saklanır. Sigortalı hesap fişine kaydedilen bilgiler, ayrıca Aylık Prim ve Hizmet Belgesi nde de gösterilir. Sigortalıların son çalışmalarının Kurumca hemen bilinmesini gerektiren diğer hallerde de yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılır. 41

48 Şekil 4.2: Sigortalı hesap fişi önyüzü (Ek-11) 42

49 Şekil 4.2: Sigortalı hesap fişi arka yüzü (Ek-11) 43

50 4.4. Sigortalı Eksik Gün Bildirim Formu Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile birlikte ay içinde (30) günden az çalışan veya eksik ücret ödenen sigortalılara ilişkin: 1. İstirahatlı olduğunu gösteren resmi kuruluşlara ait sağlık tesisleri veya iş yeri hekimlerince düzenlenmiş hekim raporu 2. Ücretsiz izinli olduğunu kanıtlayan izin belgesi 3. Disiplin cezası uygulaması, gözaltına alınması, tutukluluk haline ilişkin belgeler 4. Kısmi süreli çalışmalara ait yazılı iş sözleşmesi 5. En az işverenin imzasını havi puantaj kayıtları 6. Grev, lokavt, genel hayatı etkileyen olaylar, doğal afetler nedeniyle iş yerinde faaliyetin durdurulduğunu veya işe ara verildiğini gösteren ilgili resmi makamlardan alınan yazı örneği Sigortalıların eksik gün bildirimine ilişkin bilgi formu Ek:8 ekinde ilgili üniteye verilir veya Acele Posta Servisi (APS), iadeli taahhütlü ya da taahhütlü olarak gönderilir. 44

51 Şekil 4.3: Sigortalıların Eksik Gün Bildirim Formu Ek-8 45

52 UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları İşçi sigorta primlerini hesaplayınız. Aylık prim ve hizmet bildirgesini elde düzenleyiniz. Aylık prim ve hizmet bildirgesini bilgisayarda düzenleyiniz. Bildirimleri SSK ya iletiniz. Sigortalı bildirim belgesi düzenleyiniz. Öneriler Sigorta primleri oranlarını sitesinde kontrol edebilirsiniz. Muhasebe bürosuna giderek sigorta primlerini alınız. Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ne bakınız. Bildirgede bulunan bölümleri tek tek doldurunuz. Bilgisayara aylık prim ve hizmet bildirgesini SSK nin sitesinde indirebilirsiniz. Bilgisayarlı muhasebe programlarından uygulamayı gerçekleştiriniz. SSK müdürlüğüne gidip bildirgenin nasıl verildiğini görebilirsiniz. Muhasebe bürosuna giderek bildirgenin nasıl verildiğini öğreniniz. Bilgisayara sigortalı bildirim belgesini SSK nin sitesinde indirebilirsiniz. 506 sayılı SSK Kanunu na göre bilgileri edininiz. Sigortalı eksik gün bildirim formu düzenleyiniz. Sigortalı Eksik Gün Bildirim Formu na bakınız. adresinden formu indirebilirsiniz. 46

53 ÖLÇME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME A. OBJEKTİF TESTLER. Aşağıdaki seçeneklerden birini işaretleyiniz. 1. SSK işçi primi oranı aşağıdakilerden hangisidir? A) %14,5 B) % 13,5 C) % 15,00 D) % SSK işveren primi oranı en az kaçtır? A) % 19,5 B) % 22,5 C) % 36,5 D) % 29,5 3. Meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaya aşağıdakilerden hangisidir? A) Malullük B)Meslek hastalıkları C) İş Kazası D)Yaşlılık 4. Sosyal güvenlik desteleme primi kimler için ödenir? A) Emekli B)İşçi C)İşveren D)Hiçbiri Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. 47

54 B. UYGULAMALI TEST Öğrenme faaliyeti ile kazandığınız beceriyi aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz. 1. Aylık prim ve hizmet belgesini kendi adınız ve okulun adını yazarak doldurunuz. İşveren bilgileri: Fener Kitapevi, Feneryolu Cd. Nu :17 Kadıköy / İstanbul, Telefon: Sigortalı sayısı 1, prim ödeme gün sayısı 30 Prime esas kazancı 850 YTL, Ocak ayı Sigortalı sicil nu , TC kimlik nu Bildirinin verildiği tarih 08/02/2006 M İŞ KOLU KODU İ Ş Y E R İ S İ C İ L N U ÜNİTE KODU İL KODU YENİ ESKİ İŞYERİ SIRA NUMARASI İLÇE KODU KONTROL NUMARASI ARACI KODU Aylık prim ve hizmet belgesini düzenleme Evet Hayır 1. İş yeri sicil numarasını doldurdunuz mu? 2. İşverenin adını, adresini, telefon numarasını ve kimlik nu sunu yazdınız mı? 3.Toplam sigortalı bilgilerini doldurdunuz mu? 4. Tüm sayfalara ait toplam bilgileri doldurdunuz mu? 5. Ay içinde çalıştırılan sigortalılar bölümünü doldurdunuz mu? 6. Adınız, soyadınız ve imzanızı attınız mı? 7. Tarihi yazdınız mı? 2. Aşağıdaki bilgilere göre Sigortalı Bildirim belgesi doldurunuz. Şehnaz Özler adındaki sigortalı daha önce sicil numarası almıştır. Sicil numarası tür. Herhangi bir yerden aylık almıyor. İstanbul /Göztepe sigorta müdürlüğü 01/03/2006 tarihinde işe girmiştir. 03/03/2006 tarihinde bildirgeyi düzenlemiştir. M İŞ KOLU KODU 18. İ Ş Y E R İ S İ C İ L N U ÜNİTE KODU İL KODU YENİ ESKİ İŞYERİ SIRA NUMARASI İLÇE KODU KONTROL NUMARASI ARACI KODU Sigortalı bildirim belgesini düzenleme Evet Hayır 1. Belgenin mahiyetini doldurdunuz mu? 2. Bildirimde bulunan sigortalının sicil numarasını yazdınız mı? 3. Kimlik bilgileri bölümünü doldurdunuz mu? 4. Çalışmaya başlanılan iş yerinin sicil numarası, adresini yazdınız mı? 5. Adınızı, soyadınızı ve tarihi yazdınız mı? 6. İmzanızı attınız mı? 48

55 3. Sigortalı eksik gün bildirim formu doldurunuz. Sigortalının bilgileri : Şefika YILDIZ, sicil nu İşveren bilgileri : Mersin Kitapevi, Işıknaz Ersoy, Pirireis Mah Sk. Nu :8 Mersin Üç gün raporlu M İŞ KOLU KODU ÜNİTE KODU İ Ş Y E R İ S İ C İ L N U YENİ ESKİ İŞYERİ SIRA NUMARASI İL KODU İLÇE KODU KONTROL NUMARASI ARACI KODU Sigortalı eksik gün bildirim formunu düzenleme Evet Hayır 1. Belgenin yılı ve ayını yazdınız mı? 2. İşverenin adını, ünvanını,adresini, sicil numarasını yazdınız mı? 3. Sigortalının sicil nosunu, adını, soyadını, prime esas günlük kazancı, eksik gün sayısı ve nedinini yazdınız mı? 4. İşverenin imzasını attınız mı? DEĞERLENDİRME Yapılan değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. 49

56 ÖĞRENME FAALİYETİ 5 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 5 Vizite kâğıdını düzenleyebileceksiniz. ARAŞTIRMA Vizite kâğıdı örneğini sınıfa getirip inceleyiniz. Sağlık karnesi çıkarmak için gerekli şartların neler olduğunu öğreniniz. 5. VİZİTE KÂĞIDI VE DİĞER SORUMLULUKLAR Sağlık tesislerinden sigortalının yararlana bilmesi için iş yerinden vizite kağıdını alması gerekir. İşveren diğer bölümlerde yazılan sorumluluklarının dışında diğer sorumlulukları da vardır. Örneğin, belgeleri 5 yıl sürü ile saklaması gerekir. Detaylı bilgi konu geldiğinde verilecektir Vizite Kâğıdı Düzenleme Şartları Sigortalının, sağlık tesislerine başvurabilmesi için hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 90 gün hastalık sigortası primi ödemiş olması şarttır. Sigortalının eş ve çocukları ile ana ve babaları, sağlık yardımlarından yararlanabilmesi için hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödenmiş olması şarttır. İşveren, grev ve lokavtın uygulandığı durumlarda da söz konusu vizite kâğıdını vermekle yükümlüdür Vizite Kâğıdı Sigortalının hastalık ve analık halleri için işverence biri asıl olmak üzere iki nüsha olarak düzenlenecek vizite kâğıdına adı ve soyadı, doğum tarihi, sicil numarası, T.C. kimlik numarası, işe giriş tarihi, viziteye çıkmak için iş yerinden ayrıldığı tarih ve saat, prim ödeme halinin sona erip ermediği, ermiş ise tarihi hususlarının da rakam ve yazı ile kaydedilmesi gerekir. Sigortalılar, örneği Ek:4 te belirlenen ve işveren tarafından düzenlenen vizite kağıdını vermek ve Kurum tarafından verilen sağlık karnesi ile resimli kimlik belgesini göstermek zorundadır. 50

57 Şekil 5.1: Ek -4 Vizite kâğıdı 51

58 5.3. Sağlık Karnesi Sigortalılar ile eş ve geçindirmekle yükümlü oldukları çocuk, ana ve babalarının muayene ve tedavileri için Kurum hekim ve sağlık tesislerine başvurularında gösterilmek üzere, kendilerine Kurum tarafından hazırlanan birer sağlık karnesi verilir. Bu sağlık karneleri, sigortalıların ibraz edecekleri vizite kâğıdı ve kendisi ile eş, çocuk, ana ve babalarına ait nüfus cüzdanlarına istinaden Kurumca düzenlenerek imza karşılığında sigortalıya teslim edilir. Sigortalının geçindirmekle yükümlü olduğu 18 yaşını doldurmuş erkek çocuğuna verilecek sağlık karnesine öğrenim durumu okul idaresince kaydedilip tasdik olunur. Kayıt ve tasdik işlemi yaptırılmadıkça Kurumca sağlık yardımı yapılmaz. Sürekli iş göremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı almakta olanlara ve bunların geçindirmekle yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babaları ile gelir veya aylık almakta olan eş, çocuk, ana ve babalara da muayene ve tedavi için Kurum hekim ve sağlık tesislerine başvurularında gösterilmek üzere Kurum tarafından hazırlanan birer sağlık karnesi verilir. 18 yaşını doldurmuş erkek çocukların öğrenim durumları, verilecek sağlık karnelerine okul idaresince kaydedilip tasdik olunur. Kayıt ve tasdik işlemi yapılmadıkça Kurumca sağlık yardımı yapılmaz. Kurumdan sürekli iş göremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı almakta olanların geçindirmekle yükümlü oldukları ana ve babalarına Kurumca sağlık yardımı yapılabilmesi ve sağlık karnesi verilebilmesi için, bunların geçimlerinin sözü edilen kişiler tarafından sağlandığının belgelenmesi gerekir. Sağlık Karnesi Düzenlenebilmesi İçin çalışan sigortalı için gereken belgeler: Nüfus hüviyet cüzdanı fotokopisi Yeni çekilmiş bir adet renkli vesikalık fotoğraf Halen çalıştığına dair 506 sayılı Yasanın 90. maddesine uygun olarak düzenlenmiş vizite kâğıdı 5.4. İş Kazası ve Meslek Hastalıkları İş kazasını bildirme İşveren, iş kazasını, o yer yetkili zabıtasına derhal ve Kurum a da en geç kazadan sonraki 2 gün içinde yazı ile bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirme örneği Kurumca hazırlanan haber verme kâğıtları doldurulup verilerek yapılır. İşverenin kasten veya ağır ihmali neticesi iş kazasının zamanında Kurum a bildirilmemesinden veya haber verme kâğıdında yazılı bilgilerin eksik veya yanlış olmasından doğan ve ileride doğacak olan Kurum zararlarından işveren sorumludur. 52

59 Kurum a bildirilmeyen iş kazası dolayısıyla, bildirme tarihine kadar işveren tarafından yapılmış olan harcamalar Kurumca ödenmez. Meslek hastalıklarını bildirme İşveren, bir sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenirse veya durum kendisine bildirilirse bunu, örneği kurumca hazırlanan haber verme kağıdı ile ve öğrendiği günden başlayarak 2 gün içinde Kurum a bildirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen veya haber verme kağıdında belirtilen bilgiyi kasten eksik veya yanlış bildiren hakkında iş kazası yükümlülükleri uygulanır SSK ye Karşı Diğer Sorumluluklar İşveren, yukarıda belirtilen sorumluluklarla birlikte aşağıdaki sorumlulukları da yerine getirmesi zorundadır: 5 yıl süre ile SSK ili ilgili defter ve belgeleri saklamak İş yerinde, işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerini almak Aracıları bildirmek İş yerinin kapanmasını, terkinini veya tasfiyesini bildirmek İş yerini devraldığını bildirmek İş kazasına uğrayan sigortalıya ilk yardımı yapmak İş yerinin tehlike sınıfında ve derecesinde meydana gelen değişiklikleri üniteye bildirmek. Sigortalıyı, tedavi süresince iş yerinde çalıştırmamak 53

60 Şekil 5.2: İş yeri kaza bildirim formu 54

61 UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İşlem Basamakları Vizite kâğıdına işçi ile ilgili bilgileri yazınız. Vizite kâğıdına prim ödeme gün sayılarını yazınız. Vizite kâğıdını imzalayınız ve işçiye veriniz. İşçiye ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere sağlık karnesi veriniz. İş kazasını SSK ya bildiriniz. Meslek hastalıklarını SSK ye bildiriniz. İş yeri kaza bildirim formu düzenleyiniz. SSK ye karşı diğer sorumlulukları yerine getiriniz. Öneriler Vizite Kâğıdı Düzenleme Şartları na bakınız. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu nu inceleyiniz. Vizite kâğıdına bakınız. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun inceleyiniz. Vizite kâğıdını bölümüne bakınız. sitesinden vizite kağıdını indiriniz ve doldurunuz. Sağlık Karnesine bakınız. Sigortalının karne çıkarma şartlarına bakınız. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu nu inceleyiniz. İş Kazası SSK ye nasıl bildirilir bakınız. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu nu inceleyiniz. Meslek hastalıkları bölümüne bakınız. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu nu inceleyiniz. Muhasebeciye meslek hastalıkları için başvurunuz. İş yeri kaza bildirim formuna bakınız. İnternet sitelerinin iş yeri kaza bildirim formunu indiriniz ve doldurunuz. SSK ya karşı diğer sorumluluklarına bakınız. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu nu inceleyiniz. 55

62 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. OBJEKTİF TESTLER Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz. 1. ( ) Sigortalının, sağlık tesislerine başvurabilmesi için en az 90 gün hastalık sigortası primi ödemiş olması şarttır. 2. ( ) Sigortalının ailesinin sağlık yardımı alabilmesi için 120 gün hastalık primi ödemiş olması şarttır. 3. ( ) İşveren, iş kazasını, o yer yetkili zabıtasına derhal ve Kurum a da en geç kazadan sonraki 3 gün içinde yazı ile bildirmekle yükümlüdür. 4. ( ) 10 yıl süre ile SSK ili ilgili defter ve belgeleri saklamak Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. 56

63 B. UYGULAMALI TEST Öğrenme faaliyeti ile kazandığınız beceriyi aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz. 1. Aşağıdaki bilgilere göre SSK vizite kağıdı sigortalıya ait belgeyi doldurunuz. İşveren bilgileri: iş yeri sicil nu Fener Kitapevi, Feneryolu cd.nu :17 Kadıköy / İstanbul, telefon: Şefika Yıldız, Sigortalı sicil nu , TC kimlik nu Sigortalının prim ödeme gün sayısı ve kazançları söyledir: 2005 yılı 170 gün ytl 2006 yılı 90 gün YTL Düzenlenme tarihi Vizite kağıdı düzenleme Evet Hayır 1. Sigortalı bölümünü doldurdunuz mu? 2. İş kazası bölümünü doldurdunuz mu? 3. Sigortalının prim ödeme gün sayısı ve kazançları bölümünü doldurdunuz mu? 4. Beyan ve taahhütleri bölümünü doldurdunuz mu? 2. Aşağıdaki bilgilere göre İş yeri kaza bildirim formunu doldurunuz. Düzenlenme tarihi 05/02/06 Bölge Müdürlüğü Sicil No : İşveren bilgileri: iş yeri sicil nu. Fener Kitapevi, Feneryolu Cd.Nu :17 Kadıköy / İstanbul, Telefon: Şefika Yıldız, Sigortalı sicil nu , işe giriş tarihi 01/08/2005 Kaza anında yaptığı iş kitapları yerleştirme Kazanın oluş nedeni kolilerin üzerine düşmesi Şahit Fatih Özler İş yeri kaza bildirim formunu düzenleme Evet Hayır 1. Düzenlenme tarihini doldurdunuz mu? 2. İşyerinin sicil numarası, unvanı, adresi ve işçi sayısı bölümünü doldurdunuz mu? 3. Kaza tarihi ve meydana geldiği bölümü, saatini doldurdunuz mu? 4. Kazazedenin adı,soyadı,sicil numarası, esas işi ve kaza anında yaptığı işi yazdınız mı? 5. Şahitlerin adı soyadınız yazdınız mı? 6. Kazanın sebebi ve oluş şeklini yazdınız mı? 7. İşverenin adı soyadı yazdınız mı ve imzasını attınız mı? DEĞERLENDİRME Yapılan değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. 57

64 ÖĞRENME FAALİYETİ 6 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 6 SSK işlemlerini e-bildirge ile düzenleyebilirsiniz. ARAŞTIRMA den e-bildirge hakkında bilgi toplayınız. Tanıdığınız bir muhasebeciye gidip e-bildirge için gerekli evrakların neler olduğunu öğreniniz. İl sosyal sigortalar müdürlüğüne giderek e-bildirgenin işlem aşamalarını öğreniniz. 6. E-BİLDİRGE İşverenlerin, çalıştırdıkları işçilerine ait sigorta prim belgelerini internet üzerinden vermeleri ve bildirimlerine ait tahakkuk bedellerini de otomatik ödeme ve internet bankacılığı yoluyla ödeyebilmeleri için oluşturulan elektronik bir portaldır. Yeni uygulama çerçevesinde işçi ve işverenlerin sigorta il/sigorta müdürlüklerine giderek yaptıkları işlemlerin büyük çoğunluğu, internet ortamında da yapılabilecektir E-Bildirge Verme Şartı İş yerlerinde (3) ve üzerinde sigortalı çalıştıran özel ve resmi iş yeri işverenleri, tarihinden itibaren e-bildirge yoluyla bilgilerini göndermek zorundadır. İşveren, sigortalı sayısı (3) kişinin altına düştüğünde isterse e-bildirge vermeye devam edebilecek. Sigortalı sayısı (3) ve Üzerine çıkarsa çıktığı aydan itibaren e-bildirge verme zorunluluğu olacağından, öncelikle iş yerinin işlem gördüğü sigorta il/sigorta müdürlüğüne başvurarak kullanıcı kodu ve şifresi alması gerekmektedir. Başvuru formları doldurulup işveren, işveren vekili veya yetkili kıldıkları kişilerce birlikte imzalandıktan sonra iş yerinin işlem gördüğü sigorta il/sigorta müdürlüğüne verilecektir. e-bildirge vermek zorunda olan işverenler, bu yükümlülüklerini yasal süre içinde yerine getirmemeleri halinde haklarında 506 sayılı Kanunun 140. maddesinin (c) fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanacaktır. 58

65 6.2. İşveren e-bildirge İşlemleri Bu bölümde e-bildirge ile yapılabilecek işlemlerden: Aylık prim ve hizmet belgesi işlemleri Sigortalı hesap fişleri işlemleri Sigortalı tekrar işe giriş bildirgesini e-borcu Yoktur, belgesi hazırlama 5458 yeniden yapılandırma ön hazırlık işlemleri Kullanıcı işlemleri İşveren borç görüntüleme/ödeme işlemleri T.C. kimlik nu dan sigortalı sorgulama Bu bölümde aylık prim ve hizmet belgesi işlemleri, sigortalı hesap fişleri işlemleri, sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi, kullanıcı işlemleri, işveren borç görüntüleme/ödeme işlemleri ve T.C. kimlik nu dan sigortalı sorgulama bölümleri anlatılacaktır. Sisteme Giriş: E-Bildirge uygulamasına giriş yapılabilmesi için SSK şubeleri aracılığı ile yapılan başvuru sonucunda, kullanıcılara sağlanmış olan kullanıcı kimlik ve şifrelerinin (Sistem şifresi ve iş yeri şifreleri) aşağıda görüldüğü şekilde adresindeki e- bildirge uygulamasının giriş sayfasına girilmesi gerekmektedir. Uygulamaya giriş yapmak için önce internet tarayıcınızın adres kısmına r yazarak ENTER tuşuna basınız. Beliren ekranda e-bildirge Giriş butonuna tıklayınız. Şekil 6.1 : e-bildirge giriş sayfası 59

66 Kullanıcılara sağlanmış olan kullanıcı kimlik ve şifrelerinin yandaki resimde görüldüğü şekilde e- bildirge giriş sayfasına girilmesi gerekmektedir. Şekil 6.2 : e-bildirge şifre sayfası Kullanıcı Adı, Sistem Şifresi ve iş yerine verilmiş olan şifre (Güvenlik açısından sanal klavyeden girilmesi önerilir.) doğru olarak girildikten sonra, "GİRİŞ" tuşuna tıklandığında, iş yeri şifresinin ait olduğu iş yerinde işlem yapmak üzere e-bildirge ana menüsüne ulaşılır. 60

67 Şekil 6.3 : e- bildirge ana menü Aylık prim ve Hizmet Belgesi Düzenleme Kanun gereği üç(dahil) ve daha fazla sigortalı çalıştıran iş yerleri zorunlu olarak, daha az sigortalı çalıştıranlar ise isteklerine bağlı olarak internet üzerinden yasıl süre içerisinde aylık prim ve hizmet belgesini vereceklerdir. Sisteme giriş yaptıktan sonra ana menü gelir. Ana menüden aylık prim ve hizmet belgesi işlemlerine tıklanarak aşağıdaki menüye gelinir. Şekil 6.4 : Aylık prim ve hizmet belgesi giriş ana menü 61

68 Verilecek bildirgenin belge türü ve kanun maddesi aşağıdaki ekran kullanılarak seçilir. Belge türü seçimi için, belge türü seçim kutusunun sağında bulunan tuşa tıklanır. Açılan belge türü seçeneklerinden bir tanesi fare ile seçilir. Kanun maddesi seçimi için kanun maddesi seçim kutusunun sağında bulunan tuşa tıklanır. Açılan kanun maddesi seçeneklerden bir tanesi fare ile seçilir. Belge türü 9 ve 15 olan bildirgeler için prim türü seçim kutusu aktif hale geçer. Bu belge çeşitleri için fare kullanılarak en az bir prim türü seçilmelidir. Birden fazla seçim yapılmak isteniyorsa kontrol (Ctrl) tuşu basılı tutularak fare yardımı ile çoklu seçim yapılabilir. Şekil 6.5: Aylık prim ve hizmet belgesi giriş sayfası Belge türü seçimi ve gerekiyorsa kanun maddesi seçimi yapıldıktan sonra: Bir önceki ay aynı belge çeşidi ve kanun için verilmiş olan bildirgeden verilerin otomatik olarak alınması isteniyorsa Bir önceki döneme ait bilgileri yükle. kutucuğu tıklanmalıdır, aksi takdirde Bildirge Giriş İşlemine Devam Etmek İçin Tıklayınız. tuşuna fare ile tıklayarak bildirge giriş ekranına geçilir. 62

69 Şekil 6.6: Aylık prim ve hizmet belgesi sigortalı bilgileri giriş sayfası Aylık Prim ve Hizmet Belgesi giriş ekranının üst kısmında şirket bilgileri, bildirge başlık bilgileri ve sayfa bilgileri görüntülenir. Kayıt Giriş Yeni kayıt girişi için ekranın üst kısmında bulunan tek satırlık veri giriş kutularına gerekli bilgiler girildikten sonra Ekle tuşuna tıklanır. Girişi yapılan kayıtta hata yok ise kayıt yeşil renkli bir satı olarak veri giriş satırının altındaki sigortalılar listesine eklenir. Girişi yapılan kayıtta hata var ise, hatalı olan bilgilerin bulunduğu giriş kutuları kırmızı renklendirilerek kaydın girişi engellenir. Kayıt Düzeltme Daha önce girilmiş (Aşağıdaki sigortalılar listesinde bulunan) sigortalı bilgileri üzerinde değişiklik yapmak için, değişikliğin yapılacağı kaydın bulunduğu satır üzerinde herhangi bir yere fare ile tıklandığında ilgili satırdaki bilgiler veri giriş satırına otomatik olarak taşınır. Gerekli düzeltmeler veri giriş satırı üzerinde yapıldıktan sonra Güncelle tuşuna tıklandığında güncelleştirilmiş bilgiler, hatasız ise sigortalı listesine aktarılır, hatalı ise hatalı olan bilgilerin bulunduğu giriş kutuları kırmızlı renklendirilerek, kaydın girişi engellenir. 63

70 Kayıt Silme Kayıt listesinde mevcut kayıtlar arasından silme yapmak için, silinmesi istenen kaydın sol tarafındaki kutucuğa fare ile tıklayarak işaret konur. İşaretleme işlemi birden fazla kayıt için yapılabilir. İşaretli kayıtların silinmesi için Sil tuşuna tıklanır. Sayfa Düzeni Aylık Prim ve Hizmet Belgesi giriş ekranı 10 satırlık sayfalardan oluşur. Ekranın sol alt kısmınki Sayfada Satır Sayısı kutusundan seçilecek değer ile sayfadaki satır sayısı değiştirilebilir. Önceki Sayfa ve Sonraki Sayfa tuşlarına fare ile tıklayarak sayfalar arasında geçiş yapılabilir. Ayrıca Nolu Sayfayı Göster tuşunun solundaki kutucuğa istenen değer girildikten sonra Nolu Sayfayı Göster tuşuna fare ile tıklandığında istenen sayfaya direk geçiş yapılabilir.) Sigortalı Bilgisi Arama Girilen sigortalı bilgileri SSK kayıtları ile birebir uyuşmak zorundadır. Özellikle ad, soyadı bilgileri girilirken küçük harf, büyük harf ve kısaltmalara dikkat edilmelidir. Bu alanların SSK kayıtlarından otomatik olarak getirmek için veri giriş satırında sigortalı sicil numarasını yazdıktan sonra Sicilden Sorgu tuşuna tıklanabilir. (Sicilden sorgulama veri girişini yavaşlatabileceği için, kayıtların tamamının girilip Kayıt kontrolü ile toplu olarak kontrol edilmesi önerilir. Onay Ekranına Geçiş Ekranın sağ alt köşesinde bulunan Onay Ekranına Geç tuşuna tıklandığında onay ekranına geçilir. Eğer kayıtlarda hata yok ise onay ekranında işlemlere devam edilebilir. Kayıtlarda hata var ise onay ekranında kayıtlarınızın hatalı olduğuna dair kırmızı çerçeve içinde uyarı yazısı ve veri giriş ekranına geri dönüş için Hizmet Belgesinde Düzeltme Yap tuşu vardır. Hizmet Belgesinde Düzeltme Yap tuşu ile veri giriş ekranına geri dönüldüğünde kırmızı renkli görünen alanlar hatalı alanları, yeşil renkli satırlar hatasız kayıtları ifade eder. Bildirge Onaylama Onay ekranına dönem içinde girişi yapılmış bütün Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri işlem aşamasına göre renklendirilmiş olarak görüntülenir. Veri giriş işleminde hatalı veri girildiğinde aşağıdaki ekranda görüldüğü gibi kırmızı renkli çerçeve içerisinde uyarı mesajı alınır. Hizmet Belgesinde Düzeltme Yap tuşuna tıklayarak veri giriş ekranına geri dönülüp hatalı bilgilerin düzeltilmesi gerekir. 64

71 Şekil 6.7: Aylık prim ve hizmet belgesi kontrol/onay işlemi Veri giriş işleminde girilen Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri nde hata yok ise, yukarıdaki ekranda görüldüğü gibi yeşil renkli çerçeve içerisinde Aylık Prim ve Hizmet Belgesi başlık bilgileri ile Tahakkuk Fişi Görüntüleme, Sigortalı Bilgileri Görüntüleme ve Hizmet Belgesinde Düzeltme Yap tuşları gelir. Tahakkuk Fişi Görüntüle tuşuna tıklayarak girilen Aylık Prim ve Hizmet Belgesi nden oluşan tahakkuk fişi görüntülenir. Yine bu ekranda istenirse, tahakkuk fişinin altında bulunan çerçeve içerisinde Belgemi Onaylıyorum kutucuğu işaretlenip şifre kutusuna şifre girildikten sonra Gönder tuşuna tıklandığında, Aylık Prim ve Hizmet Belgesi SSK kayıtlarına işlenir ve Aylık Prim ve Hizmet Belgesi verme işlemi tamamlanmış olur. Bu işlemden sonra e-bildirge ile Aylık Prim ve Hizmet Belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmasına izin verilmez. Ana menüden Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Onay Ekranına Geçmek İçin Tıklayınız Tuşuna tıklayarak verilmiş Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri görüntülenebilir, istenirse yazıcıdan tahakkuk fişleri ve sigortalı listeleri alınabilir. Ekranın üst kısmında bulunan yazdır tuşuna tıklayarak tahakkuk fişi yazıcıdan alınabilir. 65

72 Şekil 6.8: Tahakkuk fişi Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Dosya Transferi Aylık Prim ve Hizmet Belgesi dosya transferi, Aylık Prim ve Hizmet Belgesi giriş ekranından tek tek giriş işlemi yerine, XML formatında önceden hazırlanmış Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri nin sisteme aktarılmasını sağlar. XML formatında Aylık Prim ve Hizmet Belgesi piyasada kullanılan ticari bordro programlar ve XML editörleri yardımı ile hazırlanabileceği gibi, SSK tarafından sağlanan ve web adresinden temin edilebilecek olan Excel formatında bir tablo ile hazırlanabilir. 66

73 Transfer edilecek XML dosya disk üzerinde oluşturulduktan sonra, Browse tuşuna tıklanarak XML dosyanın disk üzerindeki yeri gösterilebilir veya dosya adı kutusuna klavye ile dosya adresi yazılabilir. Dosya adı kutusu doldurulduktan sonra Dosyayı Gönder tuşuna tıklayarak dosyanın transfer işlemi başlatılır. Şekil 6.9 : Aylık prim ve hizmet belgesi XML dosya transferi sayfası Transfer işlemi tamamlandıktan sonra göndermiş olduğunuz dosyanın içerik kontrolü aşamasına geçilir. Bu aşamada Kontrole Gönder tuşuna tıklanarak dosya kontrolü işlemini başlatabilirsiniz. Dosya kontrol işlemi dosya büyüklüğüne bağlı olarak uzun sürebilir. Transfer işlemi bittikten sonra otomatik olarak onay ekranına geçilir. Kontrol işlemine geçmeden Yeni Dosya Transfer tuşuna tıklayarak başka dosyalar da transfer edilebilir. Her dosya transferi sistemde ayrı bir dosya transfer işlem kodu ile ifade edilir. Ekranda transferden, sonra görüntülenen dosya transfer kodu ile gönderilmiş dosyaların kontrolleri daha sonra yapılabilir Şekil 6.10: Aylık prim ve hizmet belgesi XLM dosya transferi sayfası 67

74 Geçmiş Dönem Hizmet Belgesi Görüntüleme Geçmiş dönem Aylık Prim ve Hizmet Belgesi görüntüleme ile sadece e-bildirge ile internet üzerinden verilmiş olan eski dönem Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri görüntülenebilir. Yani şubelerden veya posta yolu ile verilen Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri burada görüntülenmez. Şekil 6.11: Geçmiş dönem hizmet belgesi görüntüleme sayfası Görüntülenmesi istenen dönem seçildikten yukarıdaki ekrandan seçildikten sonra, seçilen dönemde verilmiş olan bütün Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri aşağıdaki şekilde ekranda listelenir. Şekil 6.12: Aylık prim hizmet belgesi kontrol/onay işlemi sayfası 68

75 Tahakkuk Fişi Görüntüle tuşuna tıklanıldığında tahakkuk fişi görüntülenir. Şekil 6.13: Tahakkuk fişi Aynı şekilde Sigortalı Listele tuşuna tıklanıldığında tahakkuku oluşturan sigortalılar listesi görüntülenir. İstenirse Yazdır tuşuna tıklanarak yazıcıdan döküm alınabilir. 69

76 Şekil 6.14 : Sigortalı hizmet listesi E-Bildirgede Aylık Prim ve Hizmet Belgesi İle İlgili Karşılaşılabilecek Problemler ve Çözüm Yolları PEK: Prime esas kazanç Ü.İ.G:Ücretli izin günü Ü.İ.G.PEK: Ücretli izin günü prime esas kazanç tutarı G.Gün: Giriş günü Ç.Gün: Çıkış gün EGN:Eksik gün nedeni İÇN: İşten çıkış nedeni S.1- de kullanıcı kodumu(tc Kimlik numarası) ve şifrelerimi yazıyor ve gönder diyorum ama e-bildirge uygulamasına giremiyorum,ne yapmalıyım? C.1-Kullanıcı kodunuzu(tc Kimlik numarası) girdikten sonra sağ tarafındaki kutuya iş yeri kodunuzu girmeniz gerekiyor. Sonra sırasıyla sistem şifrenizi ve iş yeri şifrenizi girip gönder i tıklamanız gerekiyor. Eğer hâlâ sisteme giremiyorsanız [email protected] adresine iş yeri unvanınızı, iş yeri numaranızı ve kimlik numaranızı yazarak göndermeniz gerekmektedir. S.2-Şifre okunamıyor, ne yapmalıyım? C.2-ş[email protected] adresine iş yeri unvanınızı iş yeri numaranızı ve kimlik numaranızı yazarak göndermeniz gerekiyor. S sayılı kanuna tabî olanlar nasıl girilecek? C.3-xml dosya transfer ekranında veya Aylık Prim ve Hizmet Belgesi giriş ekranında 5073 yazısının yanındaki kutucuğu işaretleyiniz. Ve pek tutarları asgari ücret olan ile SSK tabanı arasında değer olmalıdır. 70

77 S.4-Emekli nasıl girilecek? C.4-Destek primine tabi olanlar için belge türünden 02 yi seçmeniz gerekiyor. S.5-Emekli olup ta tekrar sigortalı olarak çalışanların sicili nasıl alınmalıdır? C.5-Eğer sigorta emeklisi ise eski sigorta sicil numarası, emekli sandığı veya Bağ-Kur emeklisi ise bağlı olduğu sigorta müdürlüğünden alacağı yeni sicil numarası yazılmalıdır. S.6-Yabancı sigortalılarda TC kimlik numarasına ne gireceğim? C.6-Yabancı sigortalıların TC kimlik numarasını girmeyeceksiniz. Yabancı sigortalılar için bu alan zorunlu değildir. Eğer yabancı sigortalılarda kimlik numarası istiyorsa SSK tescil kütüğünde T.C. ya da boşluk vardır. Bağlı olduğunuz sigorta müdürlüğüne başvurup uyruk bilgilerinin güncellenmesini yaptırınız. S.7-Sigortalı doğum iznine ayrıldığında nasıl gösterilecek? C.7-Sigortalı doğum iznine ay ortasında ayrılırsa kaç gün çalışmış ise o kadar bildirilecek. Eksik gün nedeni işaretlenerek, Ek:8 eksik gün bildirim formu düzenlenerek bağlı olduğu Sigorta müdürlüğüne verilecek. S.8-Sigortalı ay içerisinde işe girmiş ise kaç gün yazılacak? C.8-Sigortalı ay içerisinde işe girmiş ise giriş tarihini cari ay kaç çekiyor ise ondan çıkartılarak bulunan gün sayısına 1 eklenecek. S.9-Sigortalı cari ayda raporlu ise nasıl göstereceğim? C.9-Sigortalı bir ayın tamamında 30 gün raporlu ise sıfır gün, sıfır kazanç olması nedeniyle aylık prim ve hizmet belgesinde gösterilmeyecek, Ek:8 eksik gün bildirim formu düzenlenerek bağlı olduğu sigorta müdürlüğüne verilecektir. S.10-Sigortalı ay içerisinde ücretli izine ayrılmışsa bunu nasıl gireceğim? C.10-Sigortalı ay içerisinde ücretli izine ayrılmış ise güne 30, kazancına pek tutarını, ücretli izin gününe kaç gün izinli ise o gününü ve o gününe karşılık gelen kazancını ücretli izinli pek tutarına gireceksiniz. S.11-Sigortalı ay içerisinde 5 gün raporlu 5 gün ücretli izinli 5 gün ücretsiz izinli ise nasıl girişini yapacağım? C.11 5 gün rapor,5 gün ücretli izinli, 5 gün ücretsiz izinli ise çalışmış olduğu gün+ücretli izin günü toplamı olan gün sayısı (15+5)=20 gün bildirilecek. Ücretli izin kısmına 5 gün, kazancına da 5 güne karşılık gelen pek tutarı yazılacak, rapor ve ücretsiz izinli kısmı için eksik gün nedeni işaretlenecek (Birden fazla seçeneği). Eksik gün bildirim formu düzenlenerek bağlı olduğu Sigorta müdürlüğüne verilecek. 71

78 S.12-Örneğin; mayıs ayının 17 sinde işten çıkmış, 29 unda tekrar işe girmiş. Nasıl göstereceğim? C.12-İlk satıra sigortalı yazılıp çıkış gününe 17 yazılacak. Daha sonra diğer satıra aynı sigortalı yazılıp bu sefer giriş gününe 29 yazılacak. Not: Ay içinde giriş-çıkış var ise eksik gün nedeni yazılmayacak. Sadece çıkış olduğunda işten çıkış nedeni yazılacak. S.13-Sigortalının çıkış tarihi ise gün hanesine kaç gün yazacağım? C gün yazılacak ve çıkış nedeni seçilecek. S.14-Sigortalı 2 gün ücretsiz izinli,28 gün ücretli izinli olduğunda bunu nasıl göstereceğim? C.14-Sigortalının gün hanesine 28, pek tutarına da 28 güne karşılık gelen kazancını, ücretli izin hanesine de aynı bilgileri girerek,2 gün ücretsiz izinli olmasından dolayı eksik gün nedeni seçilmesi gerekmektedir.ayrıca Ek:8 eksik gün bildirim formu düzenlenerek süresi içinde bağlı olduğu sigorta\ sigorta il müdürlüğüne verilecektir. S.15-İş yerim 5084 sayılı kanuna tabidir.giriş ekranında kanun kodu hanesinde 5084 ü göremiyorum, ne yapmalıyım? C.15-.Seçmek için 5084 sayılı kanunu göremiyorsanız bağlı olduğunuz sigorta\sigorta il müdürlüğüne giderek iş yeri tescil bilgilerinizi güncellettiriniz. S sayılı kanun kimleri kapsar? C.16-Bu husus tarihli Ek sayılı Genelgemizde ayrıntılarıyla açıklanmıştır. SSK nin web sayfasındaki bu genelgeye mutlaka ulaşılarak okunmalıdır ve 3713 sayılı kanunlarda öngörülen oranlar ve Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranların üstünde özürlü ve eski hükümlü yada terör mağduru istihdam eden işverenlerin kontenjan fazlası işçiler için özürlü ve eski hükümlü çalıştırmakla yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran veya çalışma gücünü % 80 den fazla kaybetmiş özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları işçiler için 506 sayılı Kanun gereğince ödemeleri gereken sigorta primi işveren hisselerin % 50 si hazinece ödenecektir. S.17-Yurt dışında topluluk sigortasına tabi olarak çalışanların giriş işlemlerini nasıl yapacağım? C.17-Yurt dışında topluluk sigortasına tabi olanlar belge türünden 09 seçerek giriş yapacaklardır. İş yeri sicil numarasının mahiyeti 9 olması gerekmektedir. 72

79 Eğer mahiyeti(iş yeri sicil numarasının ilk rakamı) 9 değil ise bağlı olduğu sigorta müdürlüğünden düzeltme yapılması gerekmektedir. S sayılı kanuna tabi sigortalıları girdikten sonra tahakkuk fişinde işsizlik primi keseneği gözükmüyor? C.18-Belge türü:3 Basın girildiğinde işsizlik sigortası primi de kesilecektir. Belge türü: sayılı kanun işsizlik hariç girildiğinde işsizlik sigortası primi kesilmeyecektir. S.19-Resmi iş yeri olduğumuz halde, şimdiye kadar belgelerimizi her ayın 1 i ile 30 u arasında veriyorduk. Ancak e-bildirge ortamında 15 ile 14 ü arası çıkıyor. Bu durumda ne yapacağız? C.19-Resmi iş yeri olduğu halde Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri ni her ayın 1 i ile 30 u arasındaki süre için düzenleyen veya özel nitelikte iş yeri olmasına rağmen ayın 15 i ile 14 ü arası için belge düzenleyen iş yerleri, kurumunuzda ters iş yeri şeklinde değerlendirildiğinden bu iş yerlerinin internet üzerinden belge verme sürelerinde bir farklılık ile karşılaşıldığında gerekli düzeltme işleminin yapılabilmesi için iş yerinin işlem gördüğü sigorta il/sigorta müdürlüklerine başvurulması gerekmektedir. S.20-Giriş ekranında sigortalının bilgilerinde hata yaptığım zaman ne yapacağım? C.20-Hata yaptığınız sigortalının bulunduğu satırın başındaki kutucuğu işaretleyiniz. Hatalı sigortalı üste çıkacaktır. Orada gerekli düzeltmeyi yaptıktan sonra güncelleye tıklayınız. S.21-Girişini yaptığım bilgileri göremiyorum, ne yapmam gerekiyor? C.21-Ana menüden 3.seçeneği tıklayarak girilmiş olan tüm belgeler görülür. Düzeltme yap tuşuyla belgenin detayına geçilebilir. S.22-Girişini yaptığım bilgileri nasıl görüntüleyebilir ve dökümünü nasıl alabilirim? C.22-Girişini yaptığınız bilgileri görmek için onay ekranına girerek sigortalı bilgileri görüntüle tıklanır. Bilgiler ekrana gelir. Ancak e-bildirge dökümü onay yapıldıktan sonra alınabilir. S.23-Belge türü ve kanun kodunda yanlış seçim yaparak girişlerimi yaparsam tekrar doğru olarak bunları girebilir miyim? C.23-Belge türü ve kanun kodunda yanlış giriş yaparsanız onaylamadığınız sürece girişlerinizi iptal edip tekrar doğrusunu seçerek işleminize devam edebilirsiniz. Eğer onay verdiyseniz hatalı giriş yaptığınız bildirge için bağlı olduğunuz sigorta müdürlüğüne ek veya iptal bildirgeyi vermeniz gerekir. Bu belgeyi iadeli taahhütlü olarak da gönderebilirsiniz. 73

80 S.24-İşveren damga vergisinden muaf olduğunu belirtiyor ancak Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ni internet ortamında gönderdiğinde damga vergisi tahakkuk ettiriliyor. C.24-İşverenin damga vergisinden muaf olduğuna dair vergi dairesinden alacağı resmi yazı ile iş yerinin bağlı bulunduğu sigorta\sigorta il müdürlüğüne başvuruda bulunması gerekiyor. S.25-İki iş yerim var; A iş yerine B iş yerinin sigortalılarını girdim. Ne yapmam gerekiyor? C.25- Aylık Prim ve Hizmet Belgesi onaylandı ise sigorta müdürlüğüne A iş yeri için iptal ve ek bildirge verilmesi gerekmektedir. B iş yeri için ise e- bildirge gönderilebilirsiniz. S.26-Bir sonraki ay giriş yaptığım bilgileri tekrar görebilecek miyim? C.26-Ana menüde 5. satır olan Geçmiş Dönem Onaylanmış Aylık Prim Hizmet Belgesi görüntülemeyi tıklayıp görebilirsiniz. S.27-Xml dosyası hakkında bilgi almak için nereye müracaat etmeliyim? C.27-xml dosyası için ssk.gov.tr de e-bildirge giriş butonun altındaki e-bildirge hakkında öğrenmek istediklerinizi tıklayarak, 5 numaralı seçenekten xml dosya hazırlama ve hata ayıklama kılavuzundaki bilgilere ulaşabilirsiniz.ayrıca yi arayabilirsiniz Sigortalı Hesap Fişleri İşlemleri Sigortalı Hesap Fişi nin işverenler tarafından internet ortamında Kurum a verilmesi hususunda aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre işlem yapılacaktır. 1) Kurumla daha önce e-bildirge uygulaması çerçevesinde sözleşme yaparak kullanıcı kodu ve şifresi alan işverenler ile bundan sonra sözleşme yapacak olan işverenler, Sigortalı Hesap Fişi ni internet üzerinden verebileceklerdir. 2) Sigortalı Hesap Fişi uygulamasına e-bildirge giriş sayfasından kullanıcı kodu ve şifresi girildikten sonra Sigortalı Hesap Fişi İşlemleri seçeneğinden, Hesap Fişi Girişi seçilerek ulaşılacaktır. Sigortalıların hastalık ve analık sigortası kollarından sağlık yardımı alabilmesi ile sigortalıların ölümü veya son çalışmalarının Kurumca hemen bilinmesi gereken diğer hallerde Sigortalı Hesap Fişi Provizyon ve Diğer, İşten ayrılarak tahsis talebinde bulunan sigortalılar için de Sigortalı Hesap Fişi Emeklilik, menüleri kullanılarak sigortalı hesap fişi bilgilerinin girişi yapılacaktır. 74

81 3) Söz konusu uygulama hastalık ve analık sigortaları ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primleri ödenenler için geçerli olacaktır. 4) İşverenlerce sigortalı hesap fişi bilgilerinin bilgisayara girilmesinden sonra her türlü denetim ve kontrol için istendiğinde ilgili kurum ve kuruluşlara ibraz edilmek üzere bu konuda üretilecek barkotlu belge çıktı olarak alınabilecektir. 5) Sigortalı hesap fişinin girişi yapıldıktan sonra aynı gün içinde belgede hata yapıldığının anlaşılması halinde, söz konusu belge işveren tarafından Hesap Fişi İptali menüsü seçilerek yeniden düzenlenebilecektir. Sigortalı hesap fişinde yapılan hatanın sonradan fark edilmesi halinde ise silme işlemi, aylık prim ve hizmet belgesinin yasal verilme süresi sonuna kadar iş yerinin bağlı bulunduğu sigorta il/sigorta müdürlüklerince yapılacaktır. İşverenlerden bu konuda dilekçe ve ekinde hatalı düzenlenen sigortalı hesap fişinin birer örneği istenecektir. 6) İnternet ortamında verilen sigortalı hesap fişindeki bilgiler ile aylık prim ve hizmet belgesindeki bilgiler arasında uyumsuzluk olması halinde, aylık prim ve hizmet belgesi onay ekranında işverene uyarı verilecek, buna rağmen aylık prim ve hizmet belgesindeki bilgilerin doğruluğu onaylanıyor ise belge kabul edilecektir. 7) Aylık prim ve hizmet belgesinin Kurum a yasal verilme süresi sonunda sigortalı hesap fişi ile belgenin uyumsuz olduğunun tespit edilmesi halinde, hastalık ve analık sigortaları provizyon işlemleri için po00, emeklilik işlemleri için bb00 sistemlerinden liste alınabilecektir. 8) Sigortalı hesap fişinde sahtecilik yapıldığının sonradan tespiti halinde yersiz olarak yapılan sağlık giderleri ve aylık ödemelerin işverenlerden temini cihetine gidilecek ve sahteciliği yaptığı tespit edilenler hakkında Türk Ceza Kanunu açısından gerekli işlemin yapılması için suç duyurusunda bulunulacaktır. Şekil 6.15: Hesap fişi işlemleri 75

82 Sigortalı Tekrar İşe Giriş Bildirgesini Sigortalı Hesap Fişi nin işverenler tarafından internet ortamında Kurum a verilmesi hususunda aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre işlem yapılacaktır. 1) Sigortalıların kamu veya özel sektörde çalıştırılıp çalıştırılmadığına bakılmaksızın ve sigortalı sayısı üzerinde durulmaksızın, daha önce sigorta sicil numarası verilmiş olan sigortalılara ait tekrar işe giriş bildirgeleri, işverenlerce internet ortamında gönderilebilecektir. 2) Sigortalı tekrar işe giriş bildirgelerinin internet ortamında alınması, işverenlerin isteğine bırakıldığından; daha önce aylık prim ve hizmet belgesinin internet ortamında verilmesi için sözleşme yapan işverenler ile aylık prim ve hizmet belgesinin internet ortamında verilmesi için sözleşme yapacak olan işverenlerin, bildirgelerini internet ortamından verebilmelerine imkan sağlanacaktır. Aylık prim ve hizmet belgesinin internet ortamında verilmesi için sözleşme yapan işverenler, Kurumca verilmiş olan veya daha sonra verilecek kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi ile sigortalı tekrar işe giriş bildirgelerini internet üzerinden Kurum a gönderebileceklerdir. E-bildirge sözleşmelerinde yapılacak olan değişikliklere ilişkin işlemler, cari ay ek ve iptal aylık prim ve hizmet belgesine ilişkin değişikliklerle birlikte, Sigorta Primleri Daire Başkanlığınca ayrıca bildirilecektir. 3) Söz konusu uygulama, yasal süresi içinde verilecek olan tekrar işe giriş bildirgelerini kapsadığından, yasal süresi geçirilen tekrar sigortalı işe giriş bildirgeleri internet ortamında alınmayacak ve işverenlerce Kurum a kâğıt ortamında verilecektir. 4) Tekrar işe giriş bildirgelerini yasal sürede internet ortamında veren işverenlerden, ayrıca bildirgeyi kâğıt ortamında vermeleri istenmeyecek; ancak bildirgelerin işverenler tarafından hem internet ortamında hem de kağıt ortamında Kurum a verilmesi halinde, Kurum kayıtlarına ilk intikal eden bildirgeye göre işlem yapılacaktır. 5) İnternet ortamında sigortalı tekrar işe giriş bildirgeleri fotoğrafsız ve imzasız olarak alınacağından, bunlar için Kurumca barkot numarası üretilecektir. İşveren internet ortamında giriş işlemini yaptıktan sonra iki nüsha olarak döküm alıp barkot numaralı bir nüshasını sigortalıya verecek, diğer nüshasını ise kendi alacaktır. Kurumumuzca internet ortamında verilen tekrar işe giriş bildirgeleri için ihtiyaç dışında döküm alınmayacaktır. 6) İşverenler tarafından internet ortamında verilen sigortalı tekrar işe giriş bildirgelerindeki bilgilerin, daha sonra gerek işveren gerekse Kurumca güncellenmesi veya iptal edilmesi durumunda, bildirgenin değişiklik yapılmadan önceki dökümü alınarak sigortalı dosyasına konulacak ve değişiklik nedeni bildirge üzerinde belirtilecektir. Konuyla ilgili olarak işverenlere de ayrıca bilgi verilecektir. 76

83 7) E-Bildirge Projesi çerçevesinde sigortalı tekrar işe giriş bildirgeleri uygulamasına esas olmak üzere Sigortalı Tekrar İşe Giriş Bildirgesi Giriş Kılavuzu adresinden temin edilebilecektir. 8) Uygulama, sigortalı tekrar işe giriş bildirgelerini kapsamakta olup, sigortalı ilk işe giriş bildirgelerinin kağıt ortamında alınmasına devam edilecektir Bildirgenin Hazırlanması Sigorta Sicil Numarasının Girilmesi İşe başlayan/başlayacak sigortalının sigorta sicil numarasının girilmesi zorunludur. Girilen sigorta sicil numarası Kurum Tescil Kütüğü nde kayıtlı ise bildirge girişine devam edilir. T.C. Kimlik Numarasının Girilmesi İşe başlayan/başlatılacak sigortalının T.C. Kimlik numarasının girilmesi zorunludur. Girilen T.C. Kimlik numarası tescil kütüğünde kayıtlı T.C. Kimlik numarasından farklı ise bu alan kırmızı renkli olarak görüntülenir. Bu durum uyarı amaçlı olup bildirge girişine devam edilebilir; ancak daha sonra işveren ve/veya sigortalı T.C. Kimlik numarasını düzelttirmek için ilgili sigorta müdürlüğüne müracaat eder. Yalnızca yabancı uyruklu olan sigortalılardan T.C. Kimlik numarasısu istenmez. Diğer Kimlik Bilgileri Sigorta sicil ve T.C. Kimlik numarası girildikten sonra sigortalının diğer kimlik bilgileri ekranda görüntülenir. Bu bilgilere kullanıcı bilgi girişi yapamaz, sadece bilgi amaçlıdır. Bu bilgilerde karşılaşılacak eksiklikler veya hatalar bildirge girişine engel değildir. Ancak daha sonra işveren ve/veya sigortalı ilgili sigorta müdürlüğüne bu bilgilerin düzeltilmesi için başvurabilir. Sosyal Sigortalar Kurumundan (SSK) Yaşlılık Aylığı Alıyorsa Devam Etmek İstediği Sigorta Kolu Alanına Bilgi Girilmesi İşveren tarafından sigorta sicil numarası girişi yapılan sigortalı Kurumdan yaşlılık aylığı alıyorsa (Tahsis Numarası 2100 veya 2200 ile başlıyorsa) bu defa ekranda SSK den yaşlılık aylığı alıyorsa devam etmek istediği sigorta kolu alanında sigortalının devam edeceği sigorta kolu (Sosyal Güvenlik Destek Primi veya Tüm Sigorta Kolları) tercihi işaretlenir. İş yerinin kamu iş yeri olması ve tercihin sosyal güvenlik destek primi yönünde kullanılması durumunda, bu defa program işvereni, gerek iş yerinin gerekse çalıştırdığı sigortalının niteliğinin 5335 sayılı Kanun kapsamına girip girmediği yönünde kontrol için uyaracaktır. Çünkü söz konusu Kanun gereği Kurumdan yaşlılık aylığı alan sigortalı yine Kanun da belirtilen iş yerlerinde sosyal güvenlik destek primine tabi çalışamamaktadır. 77

84 Kurum ödemeler kütüğünde giriş işlemi yapılan sigortalı Kurumdan yaşlılık aylığı almıyorsa, sistem bu alana giriş izni vermemektedir. Sigortalının İşe Başlayacağı / Başladığı Tarih Bilgisininin Girilmesi Bu alan boş geçilemez. Sigortalının işe başlayacağı/başladığı tarih en fazla 10 gün ileriye dönük olarak girilebilir. Bildirim tarihi ekranda Evrak Tarihi olarak gösterilir ve sistem tarafından otomatik olarak belirlenir. Evrak Tarihi alanına kullanıcı giriş yapamaz. Yasal süresi geçirilen sigortalı tekrar işe giriş bildirgeleri internet ortamında verilemez. Zamanında yapılmayan bildirimlerde kullanıcı uyarılır ve ilgili sigorta müdürlüğüne yönlendirilir. Uygulama, bildirim tarihinin uygunluğunu kontrol ederken resmi tatil günleri ile hafta sonu tatillerini dikkate alır. İşe başlangıç tarihi resmi tatil ve hafta sonu tatillerinde olabilir ve işverenler bildirimleri bu tatillerde internet ortamından yapabilir. Uygulama istisnai durumlar dahil tüm sigortalı tekrar işe giriş bildirgeleri için tasarlanmış olup işletime şimdilik sadece eski ve inşaat iş yerleri için açılmıştır. Evrak Sayısı Hatasız ve eksiksiz olarak girişi yapılan bildirgeler gerekli kullanıcı onaylarını da aldıktan sonra Sigortalı Tekrar İşe Giriş Bildirge lerinin kaydedildiği tekrar tescil kütüğü kayıtlarına alınır. Bu aşamadan sonra girişi yapılan sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi resmi bir evrak haline gelir. Uygulama, yazıcı çıktısı alındığında formun üzerine bastırılmak üzere özgün bir evrak nu. ve barkot üretir. Yazıcı Çıktısı Alınması Bildirgede bulunan tüm bilgiler hatasız ve eksiksiz girildikten ve kullanıcı onayları alındıktan sonra yazıcı çıktısı alınabilir. Ekranın sol üst tarafında bulunan YAZDIR seçeneğiyle bildirge formu yazıcıdan alınır. Yazıcı çıktısı 2 nüsha olarak alınmalı, bir nüshası sigortalıya verilmeli, bir nüshası işveren tarafından saklanmalıdır. Üzerine barkot basılmış olan bildirge çıktısını aldığınız zaman işleminiz resmi olarak tamamlanmıştır. İnternet üzerinden verdiğiniz sigortalı tekrar işe giriş bildirgesini ayrıca sigorta müdürlüğüne vermeniz gerekmemektedir. Sonradan Yazıcı Çıktısı Alınması Herhangi bir nedenle bildirim sırasında yazıcı dökümü alınmadıysa, daha sonradan döküm almak şu şekilde mümkündür: 1. Sigortalının SSK Sicil nu.sunu giriniz ve sorgula tuşunu tıklayınız. 2. Ekranın alt tarafında bulunan Sigortalının Tekrar İşe Giriş Kayıtları penceresinden döküm almak istediğiniz kayıtın üzerine tıklayınız. 3. Takip eden ekranda yazdır seçeneğine tıklayınız. 78

85 Uygulamalı Kullanım Rehberi 1. Uygulamaya girdiğinizde karşılaşacağınız ekran. SSK Sicil Nu ve T.C. Kimlik No alanları boş durumda. Şekil 6.16 : Sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi sayfası 1 2. İlk olarak SSK Sicil Nu. ve T.C. kimlik nu. alanlarına sigortalının bilgilerini giriniz ve sorgula tuşunu tıklayınız. Yabancı uyruklu sigortalılar T.C. kimlik no.su alanını boş bırakırlar. 79

86 Şekil 6.17 : Sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi sayfası 2 3. sorgula tuşu tıklandıktan sonra, SSK Sicil nu.su ve T.C. kimlik nu.su girilen sigortalının Ad ve Soyadı ve yaşlılık aylığı alanlar için sigorta kolu bilgisi ekranda görüntülenir. Ayrıca, bildirgeye ait Evrak Tarihi ve Evrak Sayısı alanları sistem tarafından otomatik olarak doldurulur, bu alanlar kullanıcı tarafından değiştirilemez. Ekranın alt tarafında ise sigortalının mevcut iş yeri bazında yaptığı tekrar işe girişler görüntülenir. Kullanıcı tarafından girilen T.C. kimlik numarası sistem kayıtlarında tutulan T.C. kimlik numarasından farklı ise girilen T.C. kimlik numarası ekranda kırmızı renkli olarak görüntülenir. Bu uyarı amaçlı bir uygulamadır, bildirge girişine devam edebilirsiniz. 80

87 Şekil 6.18 : Sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi sayfası 3 4. Sigortalının İşe Başlayacağı/Başladığı Tarih alanını doldurunuz ve İşe Giriş Bildirgesi Hazırlamak İçin Buraya Basınız tuşuna tıklayınız. Tarih formatı gün, ay, yıl şeklindedir. Eğer bildirge yasal süresi içinde verilmiyorsa uygulama kullanıcıyı uyarır ve ilgili sigorta müdürlüğüne yönlendirir. Sigortalının işe başlayacağı/başladığı tarih en fazla 10 gün ileriye dönük olarak girilebilir. Şekil 6.19: Sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi sayfası 4 81

88 5. Tekrar işe giriş bildirgenizin son hali ekranda görüntülenir. Bu bildirgenizin taslak halidir, henüz resmi niteliği yoktur ve Kurum umuz kayıtlarına alınmamıştır. Bilgileri gözden geçirdikten sonra bildirim işlemine devam etmek isterseniz formun üst kısmında bulunan >>> Tekrar İşe Giriş Bildirgesi Bilgilerini ONAYLAMAK İçin Tıklayınız <<< tuşuna tıklayınız. Bildirimden vazgeçerseniz E-bildirge ana menü seçeneğini tıklayınız. Şekil 6.20: Tekrar işe giriş bildirgesi bilgilerini onaylama sayfası 1 6. >>> Tekrar İşe Giriş Bildirgesi Bilgilerini ONAYLAMAK İçin Tıklayınız <<< tuşunu tıkladıktan sonra ekranda işleme devam veya iptal penceresi belirir. Bildirimden vazgeçerseniz önce açılan pencereden Cancel/İptal, sonra da sol üst köşedeki E-bildirge ana menü seçeneğini tıklayınız. Devam etmek isterseniz OK tuşuna basınız. 82

89 Şekil 6.21: Tekrar işe giriş bildirgesi bilgilerini onaylama sayfası 2 7. Artık bildirgeniz Kurum umuz kayıtlarına alınmıştır. Bildirge üzerine barkot basılmıştır. YAZDIR seçeneğini kullanarak yazıcı çıktısı alabilirsiniz. Yazıcı çıktısı 2 nüsha alınmalıdır. Bunun için YAZDIR işlemini üst üste 2 kere yapabileceğiniz gibi bilgisayarınızdaki yazıcı yazılımında yer alan Number of copies/kopya adeti gibi seçeneklere 2 değerini girerek de çıktı alabilirsiniz. 83

90 Şekil 6.22: Tekrar işe giriş bildirgesi bilgilerini onaylama sayfası 3 8. İşleminiz tamamlanınca sol üst köşedeki E-bildirge ana menü seçeneğini tıklayınız. ÖNEMLİ: Üzerinde barkod yazılı ekran formunu görmediğiniz sürece bildirgeniz kayıtlara alınmaz ve resmiyet kazanmaz. 84

91 SONRADAN YAZICI ÇIKTISI ALINMASI: Şekil 6.23: Sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi sayfası Herhangi bir nedenle bildirim sırasında yazıcı dökümü alınmadıysa, daha sonradan döküm almak şu şekilde mümkündür: 1. Sigortalının SSK Sicil nu.sunu giriniz ve sorgula tuşunu tıklayınız. 2. Ekranın alt tarafında bulunan Sigortalının Tekrar İşe Giriş Kayıtları penceresinden döküm almak istediğiniz kayıtın üzerine tıklayınız. 3. Takip eden ekranda YAZDIR seçeneğine tıklayınız. 85

92 Şekil 6.24: e-bildirge ile Tekrar işe giriş bildirgesi belgesi Kullanıcı İşlemleri e-bildirge uygulamasına giriş için kullanılan şifreleri değiştirmek için aşağıdaki ekranda gelir. Şekil 6.25: Kullanıcı işlemleri ana menü sayfası 86

93 Vergi Numarası Giriş / Güncelleme Vergi numarası giriş/güncelleme yapmak için aşağıdaki ekran görünümü gelir Şifre Güncelleme Şekil 6.26 : İşyeri vergi numarası güncelleme sayfası Sistem ve iş yeri şifrelerini bu ekranı kullanarak değiştirebilirsiniz. Sırasıyla işlemler aşağıda verilmiştir. Şekil 6.27: Şifre değiştirme ana menü sayfası 87

94 Sistem şifresini değiştirmek için ilgili alan tıklanarak aşağıdaki pencere gelir. Şekil 6.28: Sistem şifresini değiştirme sayfası İş yeri şifresini değiştirmek için şifre güncellemeden iş yeri şifrenizi değiştirme alanına tıklanarak aşağıdaki pencereye ulaşılır. Şekil 6.29: İş yeri şifre değiştirme ekranı 88

95 E-posta Adresleri Güncelleme Yeni alınan e-posta adresiniz varsa veya birden fazla e-postanız varsa bunları sisteme girebilirsiniz. Şekil 6.30: e- posta adresleri güncelleme penceresi İşveren Borç Görüntüleme /Ödeme İşlemleri İşverenin geçmiş dönem borçlarını, müfredat kartını ve ödeme işlemlerinin yapıldığı bölümdür. Şekil 6.31: Borç görüntüleme ana menü penceresi 89

96 İşveren Borç Görüntüleme Geçmiş dönem borç görüntüleme ile iş yerleri, Prim Boçcları İdari Para Cezası (IPC) Borçları Eğitime Katkı Payı (EKP) Boçcları Özel İşlem Vergisi (ÖİV) Borçları İşsizlik Borçları Tasarruf Teşvik Borçları Konut Edindirme Yardımı Borçları Dönem bazında detaylı olarak görüntülenir. Liste sonunda Borç Türü bazında toplamlar görüntülenir Müfredat Kartı Görüntüleme Şekil 6.32: Dönem borçlarını görüntüleme Müfredat kartı iş yeri ile ilgili olan bütün tahakkuk ve tahsilât bilgilerini detaylı olarak listeler. Liste sonunda bankaya yapılan fakat hala SSK kayıtlarına geçmemiş ödemeler ayrıca listelenerek bakiyeleri alınmıştır. 90

97 ... Şekil 6.33: Müfredat kart görüntüleme 91

98 Ödeme İşlemleri Ana menüden Ödeme İşlemleri bağlantısı ile geçilen bu ekranda otomatik ödeme talimatı verilen banka bilgileri görüntülenir. Otomatik ödeme talimatı olmayan işverenler için ekranın alt tarafında bulunan seçim kutusundan işverenin çalışmakta olduğu banka seçilerek bankanın web sayfasına geçiş yapılabilir. Şekil 6.34: Otomatik ödeme talimatı olan hesaplar penceresi e-borcu Yoktur Belgesi e-borcu Yoktur Projesi, faks çekilmesine gerek kalmadan 7 gün 24 saat Borcu Yoktur yazılarını alınmasına imkan sağlayan bir uygulamadır. Bu projenin en önemli özelliği, kamu kurumları içinde borcu yoktur belgelerinin internet ortamından verilebilmesine imkan sağlayan ilk örnek olması ve işverenlerin SSK den borcu yoktur, yazısını kısa sürede alamıyoruz şeklindeki anlayışı ortadan kaldırarak, söz konusu taleplerin daha hızlı ve doğru bir şekilde karşılanabilecek olmasıdır. Ayrıca, İhale makamları ile diğer kurum ve kuruluşlarca, gerçek veya tüzel kişilerin ibraz ettiği e-borcu Yoktur belgesinin doğruluğundan tereddüt edilmesi halinde, adresinde kontrol edebilecek ve Kurum sitesindeki e-borcu yoktur belgesini görüntüleyebileceklerdir. 92

99 İşverenlerin e-borcu yoktur uygulamasından yararlanabilmeleri için aşağıdaki iki koşulu karşılıyor olmaları gerekmektedir: Sosyal Sigortalar Kurumunda tescilli iş yerleri için e-bildirge kullanıcı kimlik ve şifrelerini almış olmak Söz konusu uygulamadan yararlanmak için gerekli olan belgelerle birlikte, sigorta il/sigorta müdürlüklerimize başvuruda bulunmuş olmak tarihinde e-borcu Yoktur uygulaması başlamıştır. e-bildirge ana menüsünde e-borcu Yoktur Belgesi Hazırlama seçeneğine tıklanır. Şekil 6.35: e-bildirge ana menü Böylece e-borcu Yoktur uygulamasına ait ana menüye ulaşılmıştır. Burada yer alan borç sorgulama türleri yandaki resimde görüldüğü gibi iki ana başlık altında toplanmıştır. Şekil 6.36: e-borcu yoktur belgesi sorgulama ana menüsü 93

100 İhale Konusu İşlerle İlgili e-borcu Yoktur Belgesi Şekil 6.37: İhale konusu işlerle ilgili e-borcu yoktur belgesi penceresi İhalelere Katılmak için e-borcu Yoktur Belgesi Devam edildiğinde; a) İhalelere Katılmak için e- BORCU YOKTUR Belgesi, b) İhaleli İşlerde İstihkak Ödemesi için e-borcu YOKTUR Belgesi olarak iki ayrı seçenek görüntülenir. Kurumumuzda kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçlarının bulunmaması kaydıyla, ihalelere katılmak için borcu yoktur belgesi bu seçenek yardımıyla alınabilecektir. Bu seçenek işaretlendiğinde, ekrandaki takvim kullanılarak ihale tarihinin girilmesi gerekmektedir. Bunun için Takvimi kullanınız seçeneği tıklanır ve Devam Etmek için Tıklayınız. tuşuna basılır. Bu tuşa tıklandığında borç sorgulama işlemi başlatılmış olunur. 94

101 Şekil 6.38 : İhalelere katılmak için e-borcu yoktur belgesi aşamaları 1 İhale tarihinin seçilmesi halinde, ihale tarihi itibariyle daha önce e-borcu Yoktur başvurusu sırasında aktivasyonu yapılmış tüm iş yerlerinin borç sorgulaması yapılmaktadır. İhale tarihinin yazılmaması halinde ise, söz konusu iş yerlerinin işlem tarihinden bir önceki gün esas alınarak borçları sorgulanmaktadır. Şekil 6.39: İhalelere katılmak için e-borcu yoktur belgesi aşamaları 2 İhalelere katılmak için e-borcu YOKTUR belgesi ekranında Devam Etmek için Tıklayınız seçildiği zaman, borç sorgulama işlemi başlar ve sorgulama sonuncu ekranda 95

102 görüntülenir. Görüntülenen bu sonuç raporu, ihalelere katılmak için kullanılacak olan belge değildir. Söz konusu belge için e-borcu Yoktur Belgesi Hazırla (pdf) tuşuna tıklanır. Sorgulamada, gerçek veya tüzel kişi işverenlerinin e-borcu yoktur başvurusu sırasında beyan ettikleri ve ünitece yapılan sorgulama sırasında tespit edilen tüm iş yerlerinin ihale tarihi itibariyle sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, damga vergisi, eğitime katkı payı ve özel işlem vergisi borçlarının olup olmadığı sorgulanmaktadır. Yandaki resimde görülen belge, ihalelere katılmak için kullanılacak olan belgedir. Belgenin yazıcı dökümünü aldıktan sonra bu pencereyi kapatabilirsiniz. Şekil 6.40: Onaylanmış ihale konusu işlerle ilgili e-borcu yoktur belgesi Yapılan sorgulama sonucunda; gerçek veya tüzel kişi işverenler, belirttikleri ihale tarihi ya da işlem tarihinden bir önceki gün itibariyle belirtilen türde muaccel hale gelmiş borçlarının bulunmaması halinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu nun 10 uncu maddesi hükmü uyarınca Türkiye genelinde Kurumumuz bilgi işlem kayıtlarında. tarihi itibariyle yapılan sorgulama sonucunda, Kurum umuza kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunuzun bulunmadığı şeklinde iş yerinin vergi kimlik numarası, iş yeri unvanı/adı, iş yerinin adresi, borç sorgulamasına esas alınan tarih, belgenin internet ortamında alındığı tarih ve saat ile Kurumca üretilen barkod ve referans numarasını içeren İhalelere Katılmak İçin e-borcu Yoktur Belgesi ni kendi bilgisayarlarından alabileceklerdir. 96

103 İhaleli İşlerde İstihkak Ödemesi için e-borcu YOKTUR Belgesi Şekil 6.41: İhale konusu işlerle ilgili e-borcu yoktur belgesi İhaleli İşlerde İstihkak Ödemesi İçin e-borcu Yoktur Belgesi Seçeneği, yapılan işin ihaleli iş olması nedeniyle iş yeri tescili ihale kodu (1) verilerek yapılmış olan iş yeri işverenlerine istihkak ödemeleri için gerekli olan borcu yoktur yazılarını alabilmelerine imkan sağlamaktadır. Bu sorgulama için ilgili seçenek tıklanır ve Devam Etmek için Tıklayınız tuşuna basılır ve aşağıdaki resimde görülen ekran görüntülenecektir. Bu seçenek işaretlendiğinde, işlem tarihinden bir önceki gün esas alınarak sadece ihaleli işin yapıldığı iş yeri ile ilgili olarak tahakkuk eden sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi ve işsizlik sigortası primi borçlarının olup olmadığı sorgulanmaktadır. Yandaki resimde görülen ekranda Devam Etmek için Tıklayınız tuşuna basıldığı zaman, borç sorgulama işlemi başlar ve sorgulama sonuncu ekranda görüntülenir. Bu ekranda görüntülenen sonuç raporu, istihkak ödemesi için kullanılacak olan belge değildir. Söz konusu belge için e-borcu Yoktur Belgesi Hazırla (pdf) tuşuna tıklanır. Şekil 6.42: ihaleli işlerde istihkak ödemesi için e-borcu yoktur belgesi 97

104 Aşağıdaki resimde görülen belge, istihkak ödemesi için kullanılacak olan belgedir. Belgenin yazıcı dökümünü aldıktan sonra bu pencereyi kapatabilirsiniz. Yapılan sorgulama sonucunda; gerçek veya tüzel kişi işverenler, işlem tarihinden bir önceki gün itibariyle yukarıda belirtilen türde muaccel hale gelmiş borçlarının bulunmaması halinde,.. sicil nu.lu iş yeri ile ilgili olarak Kurum umuza verilmiş olan prim belgelerinden dolayı muaccel hale gelmiş borcunuzun bulunmadığı şeklinde iş yerinin; vergi kimlik numarası, iş yeri unvanı/adı, iş yerinin adresi, borç sorgulamasına esas alınan tarih, belgenin internet ortamında alındığı tarih ve saat ile Kurumca üretilen barkod ve referans numarasını içeren İhaleli İşlerde İstihkak Ödemesi İçin e-borcu Yoktur Belgesi ni kendi bilgisayarlarından alabileceklerdir. Şekil 6.43: Onaylanmış ihale konusu işlerde istihkak ödemesi için, e-borcu yoktur, belgesi 98

105 İhale Konusu Olmayan İşlerle İlgili E-Borcu Yoktur Belgesi e-borcu Yoktur Belgesi Sorgulama Ana Menüsü nde İHALE KONUSU OLMAYAN İŞLERLE İLGİLİ e-borcu YOKTUR BELGESİ seçeneği seçilerek Devam Etmek için Tıklayınız butonunu tıklandığında; a) Türkiye Genelindeki Sorgulama Sonucu e-borcu Yoktur Belgesi b) Tek İş yerinden, e-borcu Yoktur, Belgesi olmak üzere iki ayrı seçenek görüntülenir. Şekil 6.44: e-borcu yoktur, belgesi sorgulama ana menü ve belgesi pencereleri Türkiye Genelindeki Sorgulama Sonucu e-borcu Yoktur Belgesi Bu seçenek, ihaleye katılma durumu olmadığı halde, gerçek veya tüzel kişi işverenlerinin, e-borcu yoktur, başvurusu sırasında beyan ettikleri ve ünitece yapılan sorgulama sırasında tespit edilen tüm iş yerlerinden dolayı Kurum a sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, damga vergisi, eğitime katkı payı, özel işlem vergisi, idari para cezası, tasarrufu teşvik borçlarının olup olmadığına ilişkin borcu yoktur yazısı almalarına imkân sağlamaktadır. Örneğin; eczacılar, gözlükçüler, görüntüleme merkezleri gibi işverenler, kamu kurum ve kuruluşları ile ihale mevzuatına tabi olmaksızın yapmış oldukları protokol ve sözleşmelere istinaden verdikleri hizmetin karşılığı olan ödemelerini alabilmeleri için gerekli olan, borcu yoktur, yazılarını alabileceklerdir. 99

106 Şekil 6.45: Türkiye genelindeki sorgulama sonucu, e-borcu yoktur, belgesi Kullanılacak belge için e-borcu Yoktur Belgesi Hazırla (pdf) tuşuna tıklanır. Yandaki resimde görülen belge, Türkiye genelindeki sorgulama için kullanılacak olan belgedir. Belgenin yazıcı dökümünü aldıktan sonra bu pencereyi kapatabilirsiniz. Şekil 6.46: Onaylanmış ihale konusu olmayan işlerle ilgili, e-borcu yoktur, belgesi 100

107 Tek İş Yerinden E-Borcu Yoktur Belgesi Yandaki resimde görülen ekranda, Tek İş yerinden, e-borcu Yoktur, Belgesi seçeneğini işaretleyerek Devam Etmek için Tıklayınız butonunu tıklayınız. Şekil 6.47 : İhale konusu olmayan işlerle ilgili, e-borcu yoktur, belgesi ana penceresi Asıl işveren tarafından, iş yerinde aracı olarak faaliyet gösteren ve kendi adına sigortalı çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerden Kurum a borçlarının olmadığının belgelenmesinin istenmesi halinde, aracı (Taşeron) durumunda olan gerçek veya tüzel kişiler, aracısı oldukları iş yerinden dolayı almış oldukları e-bildirge kullanıcı kodu ve şifrelerini kullanarak kendilerine ait sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, damga vergisi, eğitime katkı payı, özel işlem vergisi, idari para cezası ve tasarrufu teşvik borçlarının olup olmadığına ilişkin borcu yoktur yazılarını Tek İş Yerinden,e-Borcu Yoktur, Belgesi seçeneği vasıtasıyla alabileceklerdir. Kullanılacak belge için e- Borcu Yoktur Belgesi Hazırla (pdf) tuşuna tıklanır. 101

108 Yandaki resimde görülen belge, sadece tek iş yerinden sorgulama için kullanılacak olan belgedir. Belgenin yazıcı dökümünü aldıktan sonra bu pencereyi kapatabilirsiniz. Şekil 6.48: Onaylanmış ihale konusu olmayan tek iş yerinden, e-borcu yoktur, belgesi e-borcu Yoktur Belgelerinin Doğruluğunun Kontrol Edilmesi Şekil 6.49 : sitesinin ana sayfası İhale makamları ile diğer kurumlar, ibraz edilen, e-borcu Yoktur, belgesinin doğruluğundan tereddüt edilmesi halinde kurumun v.tr adresinden, sorgulama yapabilirler. Ekranın sol üst tarafında bulunan İnteraktif Uygulamalar tıklanır. 102

109 İşveren altında yer alan e-borcu Yoktur, Belgesi Kontrol Uygulaması işaretlenir. Şekil 6.50 : İnteraktif uygulamalar penceresi e-borcu Yoktur belgesinin sağ üst köşesinde yer alan barkod/referans numarası girilerek kontrol edilmesi ve söz konusu, e-borcu Yoktur, belgesinin görüntülenmesi mümkündür. Şekil 6.51: e-borcu yoktur, belgesi kontrol uygulaması penceresi Listele butonunu tıklamak suretiyle, gerçek sorgulama sonucunu görüntülemek ve bilgisayarınıza indirmek ya da yazıcı dökümü mümkündür. 103

110 Şekil 6.52: Onaylanmış ihale konusu işlerde istihkak ödemesi için e-borcu yoktur belgesi e-borcu Yoktur ile İlgili Karşılaşılabilecek Problemler ve Çözüm Yolları S.1. Borcu yoktur, yazıları mevcut uygulamada nasıl verilmektedir? C sayılı Kamu İhale Kanunu nun 10 uncu maddesi ve uygulama yönetmelikleri uyarınca, ünitelerimizden Borcu Yoktur yazısının talep edildiği durumlarda, yüklenicilerin (İhale üzerinde kalan isteklinin) kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçlarının olup olmadığının tespiti amacıyla Türkiye çapında (tüm sigorta/sigorta il müdürlükleri bazında) sorgulama yapılması zorunlu olup ünitelerce de borcu yoktur yazıları işverenin Türkiye genelindeki tüm iş yerlerinden dolayı Kurum a borcunun olup olmadığı araştırıldıktan sonra verilmektedir. S.2. e-borcu Yoktur projesinin en önemli özelliği nedir? C.2 Bu projenin en önemli özelliği, kamu kurumları içinde borcu yoktur, belgelerinin internet ortamından verilebilmesine imkân sağlayan ilk örnek olması ve işverenlerin SSK den borcu yoktur yazısını kısa sürede alamıyoruz şeklindeki anlayışı ortadan kaldırarak, söz konusu taleplerin daha hızlı ve doğru bir şekilde karşılanabilecek olmasıdır. S.3. e-borcu Yoktur işverenlere nasıl bir kolaylık getiriyor? C.3. İşverenler, e-borcu yoktur projesi ile Türkiye nin ve dünyanın her yerinden 7 gün 24 saat, sigorta il/sigorta müdürlüklerine gidilmesine ve üniteler arası yazışma yapılmasına, 104

111 faks çekilmesine gerek kalmadan, strese girmeden e-borcu yoktur belgesi alarak zamandan ve işgücünden tasarruf sağlama, iş yerlerinin tahakkuk-tahsilat bilgilerini ve geçmiş borçlarını izleyebilme, daha kolay ve hızlı bir şekilde borcu yoktur yazısı alabilme imkanına kavuşacaklardır. S.4. e-borcu Yoktur uygulaması kapsamında internetten alınan e-borcu yoktur belgeleri ile hangi işlemler yapılabilecektir? C.4. e-borcu Yoktur uygulaması kapsamında, Kurum bilgi işlem programları tarafından elektronik ortamda üretilecek olan bu belge ile işverenler, Kamu İhale Kanunu ve uygulama yönetmelikleri uyarınca ihalelere katılabilecekler, ihaleli bir işi üstlenmişler ise hak edişlerini alabilecekler veya ihale konusu olmayan işlerde ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile yaptıkları sözleşme veya protokoller gereği verdikleri hizmetler karşılığı olan ödemelerini ya da aracı (taşeron) olarak faaliyette bulundukları işlerde asıl işverenden olan alacaklarını alabileceklerdir. S.5. Hangi işverenler e-borcu yoktur uygulamasından yararlanabilir? C.5. Sosyal Sigortalar Kurumu nda tescilli iş yeri bulunan ve bu iş yeri için e-bildirge kullanıcı kodu ve şifresi almış olan tüm işverenler, e-borcu yoktur, uygulamasından yararlanabilecektir. S.6. e-borcu yoktur, uygulamasından yararlanabilmek için başvuruda bulunan işverenler, bundan böyle bizzat müracaat ederek sigorta il/sigorta müdürlüklerinden borcu yoktur yazısı alabilecekler midir? C.6. e-borcu yoktur, uygulamasından yararlanabilmek için başvuruda bulunan işverenler, isterlerse internetten, isterlerse sigorta il/sigorta müdürlüklerinden borcu yoktur yazısı alabileceklerdir. S.7. e-borcu yoktur uygulamasından yararlanmak için başvuruda nasıl bulunacaklar? C.7. e-borcu Yoktur uygulamasından faydalanmak isteyen işverenlerimiz, Kurum Web sayfasında yayınlanmış olan e-borcu yoktur taahhüt belgesi ile e-borcu yoktur başvuru formlarını yine web sayfamızda yayımlanmış olan e-borcu Yoktur Başvuru Formlarını Doldurma Kılavuzu ndan yararlanarak, formun tüm bölümlerini eksiksiz ve gerçeğe uygun doldurduktan sonra, e-borcu Yoktur Taahhüt Belgesi ekinde Kurum da tescilli iş yerlerinin bulunduğu sigorta il/sigorta müdürlüklerinden herhangi birine vermek suretiyle başvuruda bulunulacaktır. S.8. e-borcu yoktur, başvuru formu nereye verilecektir? C.8. Tescilli iş yerlerinin bulunduğu herhangi bir sigorta il/sigorta müdürlüğüne verilecektir. 105

112 S.9. e-borcu yoktur, taahhüt belgesini kimin imzalaması gerekmektedir? C.9. İşveren veya işveren vekili imzalayacaktır. S.10. Gerçek kişi işverenler için e-borcu yoktur başvuru belgesinin 3-ADINIZA SSK DE KAYITLI DİĞER İŞ YERLERİ bölümüne hangi iş yerlerinin yazılması gerekmektedir? C ADINIZA SSK DE KAYITLI DİĞER İŞYERLERİ bölümüne, başvuru formunun 1-İş Yerine Ait Bilgiler bölümünde beyan edilen iş yeri dışında Türkiye genelinde (Aynı ve/veya farklı sigorta il/sigorta müdürlüklerinde) gerçek kişi, adi ortaklık ve iş ortaklığı şeklinde sahip olunan Kurumda tescilli tüm iş yerlerinin unvanı, iş yeri sicil numarası ve türüne ilişkin bilgileri eksiksiz ve doğru yazılacaktır. S.11. Tüzel kişi işverenler için e-borcu yoktur, başvuru belgesinin 2-AYNI TÜZEL KİŞİLİK UNVANI İLE SSK DE TESCİLLİ İŞ YERLERİNİZ bölümüne hangi iş yerlerinin yazılması gerekmektedir? C AYNI TÜZEL KİŞİLİK UNVANI İLE SSK DA TESCİLLİ İŞ YERLERİNİZ bölümüne, başvuru formunun 1-İş Yerine Ait Bilgiler bölümünde beyan edilen iş yeri dışında Türkiye genelinde (Aynı ve/veya farklı sigorta il/sigorta müdürlüklerinde) aynı tüzel kişilik unvanı ile işlem gören tüm iş yerlerine ait unvan ve iş yeri sicil numarası bilgileri eksiksiz ve doğru yazılacaktır. S.12. e-borcu yoktur, uygulamasında, her iş yeri için sigorta müdürlüklerine ayrı ayrı başvuruda bulunulmasına gerek var mıdır? C.12. e-borcu Yoktur uygulamasından faydalanmak için tescilli iş yerlerinin bulunduğu sigorta il/sigorta müdürlüklerinden herhangi birine başvuruda bulunan ve başvurulan iş yeri sicil numarası üzerinden e-borcu Yoktur aktivasyon işlemi yapılan işverenlerimizin, başvuru formlarında gerçek kişi işverenler için 3)ADINIZA SSK DE KAYITLI DİĞER İŞ YERLERİ, tüzel kişi işverenler için 2) AYNI TÜZEL KİŞİLİK ÜNVANI İLE SSK DE TESCİLLİ İŞ YERLERİNİZ bölümünde beyan ettikleri iş yerlerinin aktivasyon işlemleri de otomatik olarak yapılacağından, bu iş yerleri için ayrıca e-borcu Yoktur başvurusu yapmalarına gerek bulunmamaktadır. S.13. e-borcu Yoktur uygulamasında, her yeni iş yeri tescilinde sigorta il/ sigorta müdürlüklerine yeniden başvurulacak mıdır? C.13. Hayır. Gerçek veya tüzel kişi işverenlerin e-borcu Yoktur başvurusunun aktivasyonunun yapılmasından sonra Kurum un herhangi bir Ünitesinde yeni bir iş yeri tescil ettirmeleri veya bir iş yerine aracı (Taşeron) olunması durumunda, bu iş yerleri, vergi kimlik numaraları vasıtasıyla daha önce aktivasyon işlemi yapılmış olan iş yeri grubuna otomatik olarak dahil edileceğinden, yeniden müracaatta bulunmalarına gerek bulunmamaktadır. 106

113 S.14. İşverenlerin, daha sonra meydana gelecek değişikliklerini Kurum a bildirilmesi gerekli midir? C.14. Borcu Yoktur uygulamasından yararlanmak için başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişi olan işverenlerin, Türkiye genelinde (Tüm sigorta il/sigorta müdürlüklerinde) kendi adlarına veya aynı tüzel kişilik unvanı ile tescil edilmiş iş yerleri ile ortağı, aracısı ve üst düzey yöneticisi oldukları iş yerlerini beyan etmeleri ve yine, başvuru sırasında beyan ettikleri bu bilgilerde daha sonra herhangi bir değişiklik olması (örneğin, bir iş yerine ortak ya da üst düzey yönetici olunması gibi ) durumunda bu değişiklikleri derhal e-borcu Yoktur başvurusunda bulundukları kurumun ilgili ünitesine bildirmeleri gerekmektedir. S.15. Başvuru formunda beyan edilen bilgilerin eksik veya yanlış olmasından ya da daha sonra meydana gelecek değişikliklerin Kurum a bildirilmemesinden doğacak sorumluluk kime aittir? C.15. e-borcu Yoktur başvuru formunda beyan edilen bilgilerin eksik veya hatalı olduğunun ya da beyan edilen bilgilerde daha sonra değişiklik, olmasına rağmen Kurum a bildirilmediğinin herhangi bir şekilde anlaşılması halinde, Kurum un ve diğer kurum, kuruluş ve kişilerin uğrayacakları zararlardan işverenler sorumlu olacaktır. S.16. e-borcu Yoktur uygulamasından yararlanmak için doldurulan başvuru formlarında güncelleme ( Örneğin, şirket unvanı, adres, vb.) yapabilir miyiz? C.16. Şirket ünvanı veya adres değişiklikleri Ticaret Sicil Gazetesi nde yayımlandıktan sonra dilekçe ekinde bağlı bulunduğunuz sigorta il/ sigorta müdürlüğüne verilmesi ve tescil kütüğüne işlenmesi gerektiğinden, e-borcu yoktur uygulaması için doldurduğunuz formlarda güncelleme yapılması mümkün değildir. S.17. e-borcu Yoktur uygulaması ile ilgili olarak herhangi bir şifre alınacak mıdır? C.17. e-borcu Yoktur, uygulaması ile ilgili olarak herhangi bir şifre alınmasına gerek bulunmamaktadır. e-borcu yoktur, uygulaması için başvurmuş olan işverenlerin kendilerine ait herhangi bir iş yerinden dolayı e-bildirge kullanıcı kodu ve şifresi almış olmaları yeterlidir. S.18. e-borcu yoktur uygulamasında daha önce alınan bir e-borcu yoktur, belgesi daha sonra istenilmesi halinde görüntülenebilecek midir? C.18. Daha önce işverenlerce internet ortamında alınan e-borcu Yoktur belgesi, Kurum umuz web sitesindeki İnteraktif Uygulamalar menüsünden işveren başlığı altında yer alan e-borcu yoktur belgesi kontrol uygulaması seçeneği işaretlenmek ve daha önce alınmış olan belgedeki barkod/referans numarası girilmek suretiyle görüntülenebilecektir. 107

114 S.19. SSK de tescilli herhangi bir iş yeri bulunmayanlar internetten e-borcu Yoktur belgesi alabilecekler midir? C.19. Hayır alamayacaklardır. e-borcu yoktur uygulamasından faydalanabilmek için Sosyal Sigortalar Kurumu nda 506 sayılı Kanun a istinaden tescil edilmiş bir iş yerinin olması gerekmektedir. Ancak, aracı (Taşeron) olan işverenler, kendilerine ait kurum da tescilli bir iş yeri olmaması halinde, aracısı oldukları iş yerinden dolayı almış oldukları e-bildirge kullanıcı kodu ve şifresini kullanarak e-borcu Yoktur belgesi almaları mümkün değildir. S.20. e-borcu yoktur uygulaması ile ilgili olarak yapılan aktivasyon işlemi ne kadar süre geçerli olacaktır? C.20. e-borcu yoktur uygulamasından yararlanmak için başvuran işverenlerin, müracaatlarının incelenmesi ve başvuru bilgilerinin bilgisayar girişinin yapılması sonrasında uygulamadan yararlanmaya yönelik aktivasyon işlemi yapılmaktadır. Yapılmış olan aktivasyon işleminde herhangi bir süre sınırlaması bulunmadığından, uygulamadan süresiz olarak yararlanabileceklerdir. S.21. e-borcu Yoktur uygulaması kapsamında internetten alınan e-borcu yoktur belgeleri resmi kurumlar nezdinde geçerli bir belge midir? C sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu nun Çeşitli Hükümler başlıklı ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği nin İşlemlerin Elektronik Ortamda Yapılması başlıklı 21 inci maddelerinde, Kurumca belirlenecek iletişim araçları esas olmak üzere, Kurum un prim tahsilatı, tescil, tahsis ve sağlık hizmetleri uygulamaları dahil bütün işlemlerinin internet ve her türlü elektronik ve bilgi iletişim, araç ve ortamı ve benzeri araçlar üzerinden yapılabileceği, internet, elektronik ve benzeri ortamda bilgi ve belge alınıp verilebileceği, elektronik veya bilgi işlem ortamında yapılanlar dahil her türlü işlemlerin ve arşivlenen bilgilerin tespit ve tevsikinde Kurum kayıtlarının esas alınacağı, bu bilgi ve belgelerin adli ve idari merciler nezdinde geçerli sayılacağı ve arşivleme konularına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür. Buna göre, söz konusu belge ihale makamları ve diğer kurum ve kişiler nezdinde geçerli bir belgedir. S.22. İhalelere katılabilmek için e-borcu yoktur belgesi internetten nasıl alınacaktır? C.22. e-borcu Yoktur aktivasyon işlemi yapılan gerçek veya tüzel kişi işverenler daha önce kendilerine verilmiş olan e-bildirge Kullanıcı Kodu ve şifrelerini kullanarak e- bildirge ana menüsünün altında e-borcu Yoktur Belgesi Hazırlama menüsüne ulaşacaklardır. e-borcu Yoktur Belgesi Hazırlama menüsü altında bulunan; 1- İHALE KONUSU İŞLERLE İLGİLİ e-borcu YOKTUR BELGESİ, a- İhalelere Katılmak İçin e-borcu Yoktur Belgesi Seçeneği; işaretlenmek suretiyle, Kurum a da kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçlarının bulunmaması kaydıyla, ihalelere katılmalarına imkan verecek içerikte borcu yoktur, belgesini alabileceklerdir. 108

115 S.23. İhalelere Katılmak İçin e-borcu Yoktur Belgesi seçeneğinden nasıl belge alınacaktır? C.23. Bu seçenek işaretlendiğinde, ekrandaki takvim kullanılarak ihale tarihinin girilmesi gerekmektedir. İhale tarihinin yazılması halinde, ihale tarihi itibariyle daha önce e-borcu Yoktur Başvurusu sırasında aktivasyonu yapılmış tüm iş yerlerinin borç sorgulaması yapılmaktadır. İhale tarihinin yazılmaması halinde ise, söz konusu iş yerlerinin işlem tarihinden bir önceki gün esas alınarak borçları sorgulanmaktadır. Sorgulamada, gerçek veya tüzel kişi işverenlerinin e-borcu yoktur başvurusu sırasında beyan ettikleri ve ünitece yapılan sorgulama sırasında tespit edilen tüm iş yerlerinin ihale tarihi itibariyle sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, damga vergisi, eğitime katkı payı ve özel işlem vergisi borçlarının olup olmadığı sorgulanmaktadır. Yapılan sorgulama sonucunda; gerçek veya tüzel kişi işverenler, belirttikleri ihale tarihi ya da işlem tarihinden bir önceki gün itibariyle yukarıda belirtilen türde muaccel hale gelmiş borçlarının bulunmaması halinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesi hükmü uyarınca Türkiye genelinde Kurum umuz bilgi işlem kayıtlarında. tarihi itibariyle yapılan sorgulama sonucunda, Kurum umuza kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunuzun bulunmadığı şeklinde iş yerinin vergi kimlik numarası, iş yeri unvanı/adı, iş yerinin adresi, borç sorgulamasına esas alınan tarih, belgenin internet ortamında alındığı tarih ve saat ile Kurumca üretilen barkod ve referans numarasını içeren İhalelere Katılmak İçin e-borcu Yoktur Belgesi ni kendi bilgisayarlarından alabileceklerdir. S.24. İhale suretiyle yaptırılan işlerle ilgili olarak istihkak ödenmesi sırasında istenen borcu yoktur, yazıları internetten alınabilecek midir? C.24. İhaleli İşlerde İstihkak Ödemesi İçin e-borcu Yoktur Belgesi Seçeneği, yapılan işin ihaleli iş olması nedeniyle iş yeri tescili ihale kodu (1) verilerek yapılmış olan iş yeri işverenlerine istihkak ödemeleri için gerekli olan borcu yoktur yazılarını alabilmelerine imkan sağlamaktadır. Ancak bu seçenek işaretlenmek suretiyle ihaleli işlerde istihkak ödemesinde kullanılmak üzere e-borcu Yoktur Yazısının alınabilmesi için, o iş yerinin daha önce e- Borcu Yoktur başvurusu sırasında aktivasyonu yapılmış, iş yeri tescil işlemleri sırasında ihale kodu (1) olarak verilmiş ve yine o iş yerine ait e-bildirge Kullanıcı Kodu ve şifresi ile e-bildirge Giriş menüsüne girilmiş olması gerekmektedir. S.25. İhaleli İşlerde İstihkak Ödemesi İçin e-borcu Yoktur Belgesi seçeneğinden nasıl belge alınacaktır? C.25. Bu seçenek işaretlendiğinde, işlem tarihinden bir önceki gün esas alınarak sadece ihaleli işin yapıldığı iş yeri ile ilgili olarak tahakkuk eden sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi ve işsizlik sigortası primi borçlarının olup olmadığı sorgulanmaktadır. Yapılan sorgulama sonucunda; gerçek veya tüzel kişi işverenler, işlem tarihinden bir önceki gün itibariyle yukarıda belirtilen türde muaccel hale gelmiş borçlarının 109

116 bulunmaması halinde,.. sicil nu lu iş yeri ile ilgili olarak Kurumumuza verilmiş olan prim belgelerinden dolayı muaccel hale gelmiş borcunuzun bulunmadığı şeklinde iş yerinin; vergi kimlik numarası, iş yeri unvanı/adı, iş yerinin adresi, borç sorgulamasına esas alınan tarih, belgenin internet ortamında alındığı tarih ve saat ile Kurumca üretilen barkod ve referans numarasını içeren İhaleli İşlerde İstihkak Ödemesi İçin e-borcu Yoktur Belgesi ni kendi bilgisayarlarından alabileceklerdir. S.26. Borcu bulunan işverenlerin, borçlarının ihale makamı nezdindeki istihkaklardan mahsup edilebilmesi için ne yapmaları gerekmektedir? C.26. İhaleli işlerden dolayı borcu bulunan işverenlerin, Kurum umuza olan borçlarının ihale makamı nezdindeki istihkaklarından mahsup edilebilmesi için ihale konusu işin yapıldığı iş yerinin işlem gördüğü ilgili sigorta il/ sigorta müdürlüğüne müracaat ederek, sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi ve işsizlik sigortası primi borçlarını gecikme zamlı olarak hesap ettirmeleri gerekmektedir. S.27. İşverenler (Örneğin, eczacılar, gözlükçüler, görüntüleme merkezleri gibi ) kamu kurum ve kuruluşları ile ihale mevzuatına tabi olmaksızın yapmış oldukları protokol ve sözleşmelere istinaden verdikleri hizmetin karşılığı olan ödemelerini alabilmeleri için gerekli olan borcu yoktur yazılarını internetten alabilecekler midir? C.27. e-borcu Yoktur Belgesi Hazırlama menüsü altında bulunan;2-ihale KONUSU OLMAYAN İŞLERLE İLGİLİ e-borcu YOKTUR BELGESİ, a-türkiye genelindeki sorgulama sonucu e-borcu Yoktur belgesi seçeneği, ihaleye katılma durumu olmadığı halde, gerçek veya tüzel kişi işverenlerinin e-borcu yoktur başvurusu sırasında beyan ettikleri ve ünitece yapılan sorgulama sırasında tespit edilen tüm iş yerlerinden dolayı Kurum umuza sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, damga vergisi, eğitime katkı payı, özel işlem vergisi, idari para cezası, tasarrufu teşvik borçlarının olup olmadığına ilişkin borcu yoktur yazısı almalarına imkan sağlamaktadır. Dolayısıyla, gerçek veya tüzel kişi olan işverenlerin bu seçeneği işaretlemeleri halinde, kamu kurum ve kuruluşları ile ihale mevzuatına tabi olmaksızın yapmış oldukları protokol ve sözleşmelere istinaden verdikleri hizmetin karşılığı olan ödemelerini alabileceklerdir. S.28. Asıl işveren tarafından, iş yerinde aracı olarak faaliyet gösteren ve kendi adına sigortalı çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerden Kurumumuza borçlarının olmadığının belgelenmesinin istenilmesi halinde, gerekli olan borcu yoktur yazıları internetten alabilecekler midir? C.28. Asıl işveren tarafından, iş yerinde aracı olarak faaliyet gösteren ve kendi adına sigortalı çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerden Kurum a borçlarının olmadığının belgelenmesinin istenmesi halinde, aracı (Taşeron) durumunda olan gerçek veya tüzel kişiler, aracısı oldukları iş yerinden dolayı almış oldukları e-bildirge Kullanıcı Kodu ve şifrelerini kullanarak kendilerine ait sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, damga vergisi, eğitime katkı payı, özel işlem vergisi, idari para cezası ve tasarrufu teşvik borçlarının olup olmadığına ilişkin borcu yoktur yazılarını Tek İş Yerinden e-borcu Yoktur Belgesi seçeneği vasıtasıyla alabileceklerdir. 110

117 S.29. e-borcu yoktur belgelerinin doğruluğunun ihale makamları ile diğer kurum ve kişiler tarafından kontrol edilmesi mümkün müdür? C.29. İhale makamları ile diğer kurum ve kuruluşlarca, gerçek veya tüzel kişilerin ibraz ettiği e-borcu Yoktur belgesinin doğruluğundan tereddüt edilmesi halinde, Kurum un adresindeki İnteraktif Uygulamalar menüsünden işveren başlığı altında yer alan e-borcu Yoktur Belgesi Kontrol Uygulaması seçeneği işaretlendikten sonra e-borcu Yoktur belgesinin sağ üst köşesinde yer alan Kurumca üretilmiş olan barkod/referans numarası girilerek kontrol edilmesi ve söz konusu e-borcu Yoktur belgesinin görüntülenmesi mümkündür. S.30. Süresinde ödenmediği halde, belli bir vadeye bağlanarak taksitlendirilmiş prim borçları bulunan işverenler, gerekli olan borcu yoktur yazılarını internetten alabilecekler midir? C.30. e-borcu Yoktur uygulamasından yararlanmak amacıyla başvuruda bulunan ve başvuru aktivasyon işlemleri yapılmış olan gerçek veya tüzel kişi işverenlerinin, gerek kendi adlarına veya aynı tüzel kişilik unvanı ile tescil edilmiş, gerekse aracı, üst düzey yönetici ve ortak oldukları iş yerlerinin ihale tarihi itibariyle veya işlem tarihinden bir önceki gün itibariyle Kurum a borçları olmakla birlikte; söz konusu borçlara karşı dava açılmış ve bu dava henüz kesin hükme bağlanmamışsa, vadesi geçtiği halde ödenmemiş ve ihale tarihinden önce ilgili kanunlara istinaden (6183, 4958 vb.) belli bir vadeye bağlanıp tecil ve taksitlendirme işlemi yapılmış olan borçların, vadesindeki ödeme yükümlülükleri aksatılmamışsa yine, prim borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsili için Kurum umuz tarafından yapılan her türlü işleme karşı ihale tarihinden önce dava açılmış ve açılan bu dava kesin hükme bağlanmamışsa, bu durumda olan gerçek veya tüzel kişi işverenlerinin, internet üzerinden e-borcu Yoktur uygulaması kapsamında ihalelere katılmalarına imkan verecek içerikte yazı almaları şimdilik mümkün olmadığından, bu işverenlerimizin önceden olduğu gibi, ilgili sigorta il/sigorta müdürlüklere bizzat müracaat ederek, yukarıda belirtilen durumda olup olmadıklarını açıklayan yazı almaları gerekmektedir. S.31. İşverenlerin kendi adlarına ya da aracısı oldukları iş yerlerinden borçlarının olmamasına ve ortağı oldukları iş yerlerinin borçlarından da kendi hisselerine düşen bölümü ödemiş olmalarına rağmen; internetten halen borçları görünüyor ve borcu yoktur belgesi alınamıyor ise ne yapılmalıdır? C.31. e-borcu Yoktur başvuru aktivasyon işlemi yapılmış olan gerçek veya tüzel kişi işverenlerinin kendi adlarına ya da aynı tüzel kişilik unvanıyla tescilli olan iş yerleri ile aracısı oldukları iş yerlerinden borçlarının olmamasına ve ortağı oldukları tüzel kişi iş yerlerinin borçlarından da kendi hisselerine düşen bölümü ödemiş olmaları durumunda, bu işverenlerin daha önce olduğu gibi borcu yoktur yazılarını, sigorta il/sigorta müdürlüklerine bizzat müracaat ederek gerçekten ortaklıktan kaynaklanan ve kendi sorumluluk paylarına düşen borcu ödeyip ödemediklerinin araştırılması sonucunda almaları gerekmektedir. 111

118 S.32. Gerçek kişi işverenlerin kendi adlarına tescilli iş yerleri ile aracısı ve ortağı oldukları iş yerlerinden kaynaklanan borçlarının olmaması ve üst düzey yönetici oldukları iş yerlerinde görev yaptıkları süre içerisinde de borçları bulunmamasına rağmen, ortaklık veya üst düzey yöneticilik ilişkisi sona erdikten sonra söz konusu iş yerinin Kurum umuza borcunun bulunması durumunda, internetten halen borçları görünüyor ve borcu yoktur, belgesi alınamıyor ise ne yapılmalıdır? C.32. e-borcu Yoktur başvuru aktivasyon işlemi yapılmış olan gerçek kişi işverenlerinin kendi adlarına tescilli iş yerleri ile aracısı ve ortağı oldukları iş yerlerinden kaynaklanan borçlarının olmaması ve üst düzey yönetici oldukları iş yerlerinde görev yaptıkları süre içerisinde de borçlarının bulunmamasına rağmen, ortaklık veya üst düzey yöneticilik ilişkisi sona erdikten sonra söz konusu iş yerinin Kurum a borcunun bulunması durumunda, bu işverenlere daha önce olduğu gibi borcu yoktur yazıları, sigorta il/sigorta müdürlüklerine bizzat müracaat edilmesi üzerine, gerçekten ortak veya üst düzey yönetici oldukları süre içinde tahakkuk eden borçlarının ödenip ödenmediğinin ilgili mevzuatına göre araştırılması sonucunda verilecektir. S.33. İşveren ve aracıların, ihale tarihi itibariyle Türkiye genelinde Kurum a toplam sigorta primine esas aylık kazanç alt sınırına kadar borçlarının olması ve söz konusu borçlarının ödenmesi durumunda, gerekli olan borcu yoktur yazılarını internetten alabilecekler midir? C.33. e-borcu Yoktur uygulamasından yararlanan işverenlerin, aktivasyonu yapılmış olan tüm iş yerlerinden kaynaklanan borçlarının prime esas kazanç alt sınırının altında olması durumunda, söz konusu borçlarını Kurum a ödedikten sonra borcu yoktur yazısını almaları gerektiğinden, bu durumda olan işverenlerin önceden olduğu gibi ilgili sigorta il/sigorta müdürlüğüne bizzat müracaat etmeleri ve gecikme zamlı olarak hesaplanacak toplam borçlarının sigorta primine esas kazanç alt sınırını aşıp aşmadığına göre borcu yoktur yazısı almaları gerekmektedir. S.34. İşverenlerin, gerçekte borçlarının olmamasına rağmen, internette borçları görünüyor ve borcu yoktur belgesi alınamıyor ise ne yapılmalıdır? C.34. e-borcu Yoktur başvuru aktivasyonu yapılmış olan gerçek veya tüzel kişi işverenlerinin, gerçekte borçlarının olmamasına rağmen yaptıkları ödemelerin emanet veya tasfiye edilecek hesaplara işlenmiş olmasına bağlı olarak e-borcu Yoktur seçeneklerinden aldıkları yazılarda borç görünmesi halinde, borcu olduğu görünen iş yerinin bağlı bulunduğu sigorta il/sigorta müdürlüğüne gerekli düzeltme işlemlerinin yapılması için müracaat etmeleri gerekmektedir. S.35. Prim borçlarını KDV iadesi alacağından mahsup suretiyle ödeyen işverenlerin gerçekte borçlarının olmamasına rağmen, internette borçları görünüyor ve borcu yoktur belgesi alınamıyor ise ne yapılmalıdır? C.35. Prim borçlarını KDV iadesi alacağından mahsup suretiyle ödeyen işverenlerimizin, bu gibi durumlarda iş yerinin bağlı bulunduğu sigorta il/sigorta müdürlüğüne gerekli işlemlerin yapılması için müracaat etmeleri gerekmektedir. 112

119 S.36. Prim borçlarını iş yerlerinin tescilli olduğu sigorta il/sigorta müdürlüğü dışındaki üniteler kanalıyla ödeyen işverenlerin, gerçekte borçlarının olmamasına rağmen, internette borçları görünüyor ve borcu yoktur, belgesi alınamıyor ise ne yapılmalıdır? C.36. Bazı işverenler prim borçlarını iş yerlerinin tescilli olduğu sigorta il/sigorta müdürlüğü dışındaki üniteler kanalıyla da ödeyebilmektedirler. Bu gibi durumlarda iş yerinin bağlı bulunduğu sigorta il/sigorta müdürlüğüne gerekli işlemlerin yapılması için müracaat etmeleri gerekmektedir T.C. Kimlik Numarasından Sigortalı Sorgulama İlk kez işe başlayan sigortalının SSK Sicil numarasının henüz tarafına ulaşmamış olabileceği durumlarda kullanılır. Ayrıca diğer sigortalının sicil numarası da gösterilebilir. Ana menüden T.C. Kimlik Nu. dan sigortalı sorgulama ya tıklanırlır. Karşımıza aşağıdaki pencere gelir. Şekil 6.53: T.C. kimlik sorgulama penceresi T.C. Kimlik Numarası girilerek sicil nu su bulunabilir. Şekil 6.54: 42 nu lu T.C. kimlik nu su ile kayıtlı SSK sigortalıları listesi 113

120 6.4. İşçi e-bildirge İşlemleri İşçinin internet ortamından aşağıdaki bilgileri alması mümkündür: Sigortalı hizmet dökümü alma Sigortacılık tescil kaydı tespiti T.C kimlik bilgilerini girme Ne zaman emekli olurum? Emekli maaşım bağlandı mı? Sigortalı Hizmet Dökümü Alma adresine girilir. Sigortalı hizmet dökümü için SSK sicil numarası yazılır. Verilen sayılar girilerek sorgula butonuna basılır. Sigortalının bilgileri ekrana gelir. Şekil 6.55: Hizmet döküm alma penceresi Şekil 6.56: Sigortalının bilgileri 114

121 Sigortacılık Tescil Kaydı Tespiti İşçinin SSK ye tescili için yapılır. Gerekli yerler doldurularak işlem tamamlanır. Şekil 6.57 : Kullanıcı giriş formu Daha sonra bulunan kayıtlar listelenir ve döküm almak için tıklanır. Şekil 6.58: Sigortalının listesi 115

122 Şekil 6.59: Sigortalılık tescil kaydı tespiti 116

123 T.C. Kimlik bilgilerin girme İşçinin kimlik bilgilerin SSK ye bildirmesi için yapılır. adresinden aşağıdaki pencereye gelinir. SSK sicil numarası girilir. Şekil 6.60: T.C. kimlik bilgilerini girme 1 Bilgiler girildiğinde aşağıdaki pencere gelir. Şekil 6.61: T.C. kimlik bilgilerini girme 2 117

124 Ne Zaman Emekli Olurum İşçinin ne zaman emekli olabileceğini öğrenmesi için sitesine girerek öğrenebilir. Şekil 6.62: Ne zaman emekli olabilirim? 118

125 Emekli Maaşım Bağlandı mı Emekli maaşının bağlanıp bağlanmadığını öğrenmek için SSK nin sitesine girerek işçi öğrenebilir. Şekil 6.63: Emekli aylık bilgileri 119

126 UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Bildirge başvurusunu yapınız. Başvurunun nasıl yapıldığını öğreniniz. SSK genel müdürlüğüne gidiniz ve işlemler hakkında bilgi edininiz. Muhasebe bürosundan işlemlerin nasıl gerçekleştiğini araştırınız. Başvuru bildirgesini ilgili üniteye veriniz. Başvuru koşullarını öğreniniz. 506 sayılı SSK kanununa bakınız. e-bildirge işlemlerini yapınız. Aylık prim ve hizmet belgesi işlemlerini gerçekleştiriniz. Sigortalı hesap fişleri işlemlerini gerçekleştiriniz. Sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi işlemlerini gerçekleştiriniz. e-borcu yoktur belgesi hazırlama işlemlerini gerçekleştiriniz. Kullanıcı işlemlerini gerçekleştiriniz. İşveren borç görüntüleme/ödeme işlemlerini gerçekleştiriniz. T.C. Kimlik Numarasından sigortalı sorgulama işlemlerini gerçekleştiriniz. e-bildirge işlemleri bölümüne bakınız. adresine giriniz. Muhasebe bürosuna giderek işlemlerin nasıl yapıldıklarını gözlemleyiniz. 120

127 ÖLÇME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME A- OBJEKTİF TESTLER Aşağıdaki cümleleri doğru, yanlış ve doldurma şeklinde değerlendiriniz. Aşağıdaki sorulara doğru (D),yanlış (Y) olarak cevap veriniz. 1. ( ) e-bildirge için 3 sigortalının çalışması gerekir. 2. ( ) 2 kişinin altında sigortalı çalıştıran işveren e-bildirge kullanır. 3. ( ) İlk defa işe giren bir sigortalı e-bildirge ile SSK ye bildirilebilir. 4. ( ) Sigortalı hesap fişleri hem elden hem de e-bildirge ile bildirilebilir Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. 121

128 B. UYGULAMALI TEST Öğrenme faaliyeti ile kazandığınız beceriyi aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz. 1. e-bildirge başvuru formunu kendi adınız ve okulun adını yazarak doldurunuz. E-Bildirge Başvuru Formu Düzenleme Evet Hayır 1. e-bildirge kullanıcısının iş yeri bilgilerini doldurdunuz mu? 2. e-bildirge kullanıcısı bilgilerini doldurdunuz mu? 3. İmzalar ve onaylar bölümünü doldurdunuz mu? 2. Aşağıdaki bilgilere göre aylık prim ve hizmet belgesini doldurunuz. Ayyıldız ticaret ltd.şti nin mayıs 2006 dönemine ait sigortalı bilgileri: Ssk nu: adı-soyadı işe giriş tarihi çıkış tarihi gün aylık brüt ücret Mustafa İMAMOĞLU Nesrin İMAMOĞLU Aylık prim ve hizmet belgesini düzenleme 1. Aylık prim ve hizmet belgesi giriş ana menüsüne geldiniz mi? 2.Aylık prim ve hizmet belgesi giriş penceresinden cari dönemi seçtiniz mi? 3. Aylık prim ve hizmet belgesi sigortalı bilgileri giriş penceresinde sigortalıların sicil ve kimlik numaraları, adı-soyadı, pek tutarlarını, gün, varsa eksik günleri girdiniz mi? 4. Aylık pirim ve hizmet belgesi kontrol/onay işlemi penceresinde işlemleri gönderdiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Yapılan değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. 122

129 MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME A. OBJEKTİF TESTLER Aşağıdaki cümlelere doğru (D), yanlış (Y) olarak değerlendiriniz. Doğru Yanlış İlk defa işçi çalıştırmaya başlayan işveren sigortalı işe giriş bildirgesini düzenlemelidir. 1. İlk defa iş yeri açan bir işveren hangi bildirgeyi SSK ye iş yeri bildirgesini vermek zorundadır. 2. Sigortalı bildirim belgesi işveren tarafından doldurulur. 3. Aylık ücret bordrosu e-bildirge ile bildirilmez. 4. Aylık prim ve hizmet belgesi e-bildirge ile bildirilmez. 5. Vizite kağıdı düzenlenebilmesi için çalışanın en az 90 gün çalışması gerekir. 6. Kaza bildirim formu iki hafta içinde düzenlenebilir. 7. e-bildirge için en az 5 kişi sigortalı olarak çalışması gerekir. 8. e-bildirge ile sigortalı tekrar işe giriş bildirgesi düzenlenemez. 9. e-bildirge ile sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenebilir. 123

130 B.PERFORMANS TESTİ (YETERLİK ÖLÇME) m Modül ile kazandığınız yeterliği aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz. Değerlendirme Ölçütleri Evet Hayır İşe giriş bildirgesini düzenlediniz mi? Sigortalı işe giriş bildirgesini düzenlediniz mi? Sigortalı bildirim belgesini düzenlediniz mi? Aylık ücret bordrosunu düzenlediniz mi? Aylık prim ve hizmet belgesini düzenlediniz mi? Vizite kağıdını düzenleyebildiniz mi? Kaza bildirim formunu düzenlediniz mi? e-bildirge işlemlerini yaptınız mı? DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonunda eksikleriniz varsa ilgili öğrenme faaliyetlerini tekrarlayınız. Modülü tamamladınız, tebrik ederiz. Öğretmeniniz size çeşitli ölçme araçları uygulayacaktır. Öğretmeninizle iletişime geçiniz. 124

131 CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ-1 CEVAP ANAHTARI 1 Y 2 D 3 Y 4 D 5 D 6 GELİR 7 AYLIK 8 İKİ ÖĞRENME FAALİYETİ-2 CEVAP ANAHTARI 1 SİGORTALI TEKRAR İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ 2 İŞE BAŞLATILMADAN ÖNCE 3 SİGORTA SİCİL NUMARASI 4 SİGORTALI ÖĞRENME FAALİYETİ-3 CEVAP ANAHTARI 1 C 2 A 3 D 4 B ÖĞRENME FAALİYETİ-4 CEVAP ANAHTARI 1 D 2 B 3 C 4 A ÖĞRENME FAALİYETİ-5 CEVAP ANAHTARI 1 D 2 D 3 Y 4 Y 125

132 ÖĞRENME FAALİYETİ-6 CEVAP ANAHTARI 1 Y 2 D 3 Y 4 D MODÜL DEĞERLEMECEVAP ANAHTARI 1 D 2 D 3 Y 4 D 5 Y 6 D 7 Y 8 Y 9 Y 10 Y Cevaplarınızı cevap anahtarları ile karşılaştırarak kendinizi değerlendiriniz. 126

133 ÖNERİLEN KAYNAKLAR ÖNERİLEN KAYNAKLAR 127

134 KAYNAKÇA KAYNAKÇA BOZAN Osman, Muhasebe Teknikleri 1, Ankara, ÇUKUTLİ Özcan, Görüşmeler, İstanbul, ERTÜRK Ekrem, Muhasebe Teknikleri1, İstanbul KURT Kudret, Sosyal Sigortalar Kanunu, Ankara, İş Kanunun(4857), Resmi Gazete, 25134, 10 Haziran Sayılı Kanun, Resmî Gazete, Temmuz Sosyal Sigortalar Kurumu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, Resmi Gazete, 25348, 16 Ocak Ek Genelge, e-bildirge Zorunluluk Uygulamasında Yapılan Değişiklik, 29 Nisan 2005, Ankara Ek Genelge, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, , Ankara Ek Genelge, Maluliyet İşlemleri, 17 mayıs 2005, Ankara Ek Genelge, Sağlık Karnesi, 5 ağustos 2005 Ankara Ek Genelge, Aylık Prim Ve Hizmet Belgesi, e-bildirge uygulaması ve servislerin yeniden yapılandırılması, Ankara. ŞAKAR, Müjdat, Sosyal Sigortalar Uygulaması, İstanbul, TÜRKYILMAZ Murat, M.Sercan İLGİN, Ön Muhasebe, 2002, İstanbul. MEGEP, Tanıtım Modülleri, Ankara, MEGEP, Tanıtım CD leri, Ankara, MEGEP, Alan ve Dal Modülleri, Ankara, www. Muhasebenet.net/sigortarehberi.html