KÜÇÜK ÖLÇEKLÝ BÝR PV SU POMPALAMA SÝSTEMÝNÝN DENEYSEL ANALÝZÝ

Transkript

1 KÜÇÜK ÖLÇEKLÝ BÝR PV SU POMPALAMA SÝSTEMÝNÝN DENEYSEL ANALÝZÝ Bülent YEÞÝLATA, Metin AYDIN, Yusuf IÞIKER Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliði Bölümü ÖZET ABSTRACT Bu çalýþmada, küçük ölçekte su teminine yönelik direkt- In this exerimental study, a directly-couled PV anel - akuleli rototi bir PV anel dalgýç oma sistemi deneysel submersible um system is analyzed. The results of olarak analiz edilmiþ olu, sistemin günlük çalýþmasý sýrasýnda instantaneous and time-averaged measurements for etkili olan arametrelerin anlýk ve ortalama deðerler bazýnda some arameters, which are imortant during daily deðiþimlerine ait ölçüm sonuçlarý sunulmuþtur. Elde edilen oeration of the system, are resented. The results sonuçlar, dinamik çevre koþullarýnýn PV anele ait obtained reveal that the dynamic outdoor conditions arametrelerin anlýk deðerlerinde büyük dalgalanmalara cause in large fluctuations in instantaneous values of PV sebe olduðunu göstermektedir. Poma debisindeki anel arameters. However, amlitude of the fluctuations dalgalanma ise çok düþük seviyelerde kalmaktadýr. Ayrýca, PV in um-flow-rate is much lower. There also exists a anel çalýþma arametreleri ile omalanan su debisi nonlinear relationshi between PV anel arameters and arasýnda lineer olmayan bir iliþki mevcuttur. umed-water-flow-rate. Anahtar Kelimeler: Fotovoltaik (PV) anel, dalgýç oma, sulama uygulamasý Keywords: Photovoltaic (PV) anel, submersible um, irrigation Giriþ Fotovoltaik sistemlerin en çok kullanýlan Tarýma dayalý ekonomik yaýsý bulunan GAP Bölgesine ait illerde, sulama amaçlý tüketilen elektrik uygulamalarý arasýnda su omasý sistemleri enerjisinin, tolam elektrik tüketimi içerisindeki ayý, %0 bulunmaktadýr. Bunun temel nedenlerinden biri su ihtiyacý ile güneþ ýþýným þiddeti arasýnda doðal bir iliþkinin bulunmasýdýr. Diðer bir neden ise; elektrik þebekesinden uzak yerleþim alanlarýnýn yer üstü ve yer altý su teminde, klasik enerji kaynaklarýna nazaran, fotovoltaik destekli su omalarýnýn (PVDSP) daha ekonomik ve güvenilir olabilmesidir [1]. Ýlk yatýrým masrafýnýn yüksekliðine karþýn, kýrsal yöreler için ekonomik olmasýnýn temel sebeleri; yeni elektrik þebekesi ile %40 gibi yüksek deðerlere ulaþmaktadýr [3]. PVDSP sistemlerinin yaygýn kullanýmý, bu oranýn düþürülmesinde en iyi alternatiflerden biri olarak gözükmektedir. GAP Bölgesinde sulama gereksiniminin yüksekliði dýþýnda; güneþ ýþýným otansiyelinin ülke standartlarýnýn üzerinde olmasý, þebeke bulunan sulama bölgelerinde aþýrý yüklenmeler sebebiyle güvenilir elektrik temininin mümkün olmamasý ve birçok kýrsal arazide elektrik hattý bulunmamasý gibi sebeler de PVDSP kullanýmýna geçiþi döþenmesinin yaratacaðý ilk yatýrým maliyetini ortadan teþvik eder doðrultudadýr [3]. kaldýrmasý ve iþletme masrafýnýn bulunmamasýdýr. Daha PVDSP sistemlerinin en basit kombinasyonu; Þekil güvenilir olmasý ise; oma dýþýnda herhangi bir 1'de gösterilen ve DC motor-oma ikilisinin, anellere mekanik bileþeni bulunmamasý sebebiyle önemli hiçbir ara düzenleyici olmadan direkt baðlandýðý, direktseviyede bakým ve onarým gerektirmemesinden akuleli sistemlerdir. Bu tür sistemlerde; gün boyunca kaynaklanmaktadýr []. ýþýným þiddetinin gösterdiði sinüzoidal deðiþime baðlý 31

2 olarak, deðiþen deðerlerde çýkan gerilim ve akým, motora direkt olarak verildiðinden, sistemin çalýþmasý ancak ihtiyaç duyduðu gücü (sistem yükü) saðlayan gerilim ve akým deðerlerinin temini ile mümkün olur [4]. Direkt-akuleli sistemlere ek olarak, PV anel ve motor arasýna bataryanýn yerleþtirildiði bataryalý [5] ve anellerin akým-gerilim (I-V) çýktýlarýný maksimum elektriksel güç teminine uygun olarak düzenleyen bir elektronik kontrol cihazýnýn bulunduðu maksimum güç noktasý izleyicili (MPPT) gibi kombinasyonlarý bulunmaktadýr [6]. Bataryalý sistemlerde; anel ile motor arasýndaki batarya, sistemin güneþ ýþýným þiddetindeki deðiþimleri direkt olarak sisteme yansýtmadan sabite yakýn bir gerilimde sistemi çalýþtýrýr. Sabit gerilimin en büyük getirisi ise anel sayýsý ve konfigürasyonunda yaýlacak bir otimizasyonla, sistemin otimum çalýþma noktalarýna yakýn noktalarda, çalýþabilmesidir [5,7]. Maksimum güç noktasý izleyicili (MPPT) sistemlerde ise, PV anelin her zaman maksimum güce karþýlýk gelen noktalarda çalýþmasý temin edilebilmekte ve bu nedenle daha yüksek erformansa ulaþýlabilmektedir [6]. Ancak; gerek bataryalý, gerekse MPPT kullanan sistemlerde ilk yatýrým maliyeti önemli oranlarda artmakta ve ayrýca sisteme eklenen cihazlar nedeniyle çalýþma güvenilirliði azalmaktadýr [8]. oma ikililerinin üzerinde yaýlan ilk çalýþmalarda, anel karakteristiklerine en uygun yük eðrilerine, DC motor- merkezkaç oma ikilisinin sahi olduðu görülmüþtür [9,10]. Daha sonra farklý motor-oma ikilileri için yaýlan araþtýrmalar bu sonucu deðiþtirmemiþtir [11-13]. Ýlk etata konvansiyonel DC (seri, þönt, komunt) motorlar üzerine yoðunlaþan çalýþmalar, teknolojide saðlanan geliþmeler sonucu geliþtirilen kendinden uyarýlý DC motorlar, üzerine yoðunlaþmýþ ve yaýlan çalýþmalar kendinden uyarýlý DC motorun, konvansiyonel DC motorlara nazaran daha uygun karakteristiklere sahi olduðu görülmüþtür [14,15]. Son yýllar da ise çalýþmalar daha çok sistem tasarýmý üzerine yoðunlaþmýþtýr. Bu çalýþmalardaki temel amaç, anel alanýný olabildiðince azaltmak yani anellerden otimum þekilde yararlanýlabilecek tasarým koþullarýnýn satanmasýdýr. Bu amaca yönelik olarak anel sayýsý ve konfigürasyonlarýnýn otimum seçimi ile ilgili birçok çalýþma (örneðin; [,4, 16-0]) bulunmaktadýr. Bu çalýþmada, küçük ölçekte su teminine yönelik direkt-akuleli bir PVDSP sistemi deneysel olarak analiz edilmektedir. Sistemde; amorf-silikon hücreli PV anellere akuleli mono-blok bir konvansiyonel DC motor - merkezkaç dalgýç oma ikilisi Þekil 1. Direkt-Akuleli Bir PV-Poma Sistemine Ait Þematik Görünüm Belirtilen nedenlerden dolayý, literatürde direktakuleli sistemlere yönelik çalýþma ve uygulamalar yoðunluk kazanmýþtýr. Direkt-akuleli sistemler için; DC motor-merkezkaç oma ve DC motor-volümetrik bulunmaktadýr. Sistemin günlük çalýþmasý sýrasýnda etkili olan arametrelerin anlýk ve ortalama deðerler bazýnda deðiþimlerine ait ölçüm ve hesalama sonuçlarý sunulmuþtur. 3

3 Deney Düzeneði PV anellerin uzun süreli erformanslarýný tesit etmek amacýyla, çok sayýda arametrenin ölçümüne olanak saðlayan bir elektronik ölçüm düzeneði kurulmuþtur. Þekil (a)'da þematik gösterimi verilen ölçüm sistemi temel olarak; tolam güneþ ýþýnýmýný (G) ölçmek için kullanýlan ve anellerle ayný eðim açýsýnda yerleþtirilen bir iranometre, PV anellerin voltaj (V) ve akýmýný (I) ölçmek için kullanýlan gerilim ve akým terminalleri, anel yüzey sýcaklýðýnýn (T) tesiti için kullanýlan bir LM35 ti sýcaklýk sensörü, bir veri kartý ve verilerin aktarýldýðý bir bilgisayardan oluþmaktadýr. Dizayný tarafýmýzdan yaýlan veri kartý [1], 10 bit hassasiyetinde ve 8 kanallý olu, bu kanallardan 3 tanesi akým ölçmek amacýyla, 4 tanesi voltaj ölçmek amacýyla ve geriye kalan 1 kanal da çevre-anel yüzey sýcaklýðýnýn tesiti amacýyla kullanýlmaktadýr. Veri kartýndaki her bir kanal, 1-64 saniyede bir data ölçme-aktarma kaasitesine sahi olu, bir PV anel için geçerli dinamik deðiþimleri belirleme olanaðý fazlasýyla mevcuttur. Veri kartýnýn bilgisayarla baðlantýsý RS-3 veya USB kablo ile saðlanabilmektedir. Veri kartýna ait yazýlým, Visual Basic rogramlama dili ile yazýlmýþ olu, ölçülen veriler, bir metin belgesine kaydedilmekte ve bu metin belgesi Excel dosyasýndan çaðrýldýðýnda, her bir kanaldan ölçülen deðerler ayrý eksenlerde görülmektedir. Veri kartý kullanýlarak 0-64 saniye gibi çok küçük zaman aralýklarýnda dahi gerçekleþtirilebilen ölçümler sayesinde, PV anellerin anlýk erformanslarý hassas olarak tesit edilmektedir. Þekil (a)'da gösterilen düzeneðe baðlý monoblok DC motor-dalgýç oma (Model: LVM 111 Amazon Poma, Maksimum Güç: 74 W) ikilisinin hidrolik sistem üzerindeki yerleþimleri Þekil (b)'de gösterilmektedir. Hidrolik sistemde ayrýca, iki adet (750 lt hacimli) su tanký, iki tank arasý gidiþ-dönüþ hortumlarý ve bir debi ölçme düzeneði bulunmaktadýr. Debi ölçme iþlemi; bir su sayacý (0.1 lt hassasiyetinde) ile dijital bir kronometre (0.01 s hassasiyetinde) vasýtasýyla, 0 dakikalýk zaman ortalamasý olarak, yüksek doðrulukta belirlenebilmektedir. Ýki su tanký arasýndaki kot farký, oma statik yükü H=5m olacak þekilde seçilmiþ ve deneyler bu deðer için gerçekleþtirilmiþtir. Deneylerde, Ek-1'de teknik özellikleri verilen Solarex SX60U tii iki adet (aralel-baðlý) PV anel kullanýlmýþ olu, aneller eðim açýsý ayarlanabilir ergonomik bir Þekil. (a) Elektronik Ölçüm Sistemi Bileþenleri, (b) Hidrolik Sistem Bileþenleri 33

4 seha üzerine yerleþtirilmiþtir. Tarafýmýzdan dizayn edilen bu seha [] vasýtasýyla, anellerin eðimi, deneylerin yaýldýðý ay için geçerli otimum aylýk eðim açýsýna eþit olacak þekilde ayarlanabilmektedir. Bu çalýþmada sunulan deneyler, Temmuz (005) ayý içerisinde gerçekleþtirildiðinden, anel eðimi için, Þanlýurfa için otimum aylýk eðim açýsý deðeri (Bknz: [10]) olan ot=0 deðeri kullanýlmýþtýr. Deneysel Yöntem ve Deneysel Sonuçlar Dinamik atmosfer koþullarýnýn, PV-su omasý sistemine ait çalýþma arametreleri üzerinde etkisini belirlemek amacýyla farklý günlerde deneyler yaýlmýþtýr. Deneyler sýrasýnda ýþýným þiddeti, akým, gerilim ve sýcaklýk arametrelerinin anlýk deðerleri 1 dak. (60 s) aralýkla direkt olarak ölçülmüþtür. Su debisi ise, belirli bir zaman aralýðýnda ( t=0 dak.) sayaçtan geçen su kütlesinin, zamana bölünmesi suretiyle dolaylý yöntemle gerçekleþtirilmiþtir. Temmuz ayýna ait tiik bir gün (19/07/005) için sisteme ait arametrelerdeki (G, T, I ve V ) anlýk deðerlerin, gün içerisindeki deðiþimleri Þekil 3'de gösterilmektedir. Þekil 3(a)'dan görüleceði üzere deneylerin yaýldýðý güne ait G deðerleri, W/m gibi yüksek deðerlerde seyretmekte ve maksimum güneþ ýþýnýmýna (beklenildiði üzere) öðle saatlerinde ulaþýlmaktadýr. Þekil 3(b)'de gösterilen T deðerleri, deney baþlangýcýndan yaklaþýk bir saat sonra 60 C gibi yüksek bir deðere ulaþmakta ve deney süresince küçük dalgalanmalar hariç genellikle sýcaklýk C arasýnda seyretmektedir. Panel sýcaklýðýnda ulaþýlan bu yüksek deðerlerin, anel için nominal sýcaklýk deðeri olan T =5 C'de verilmiþ güç çýktýlarýna kýyasla, 8-11 W azalmaya sebe olacaðý daha önce yaýlan teorik hesalamalardan bilinmektedir (Bknz: Þekil 3. Sisteme Ait Parametrelerdeki Anlýk Deðiþimler; (a) Iþýným Þiddeti, (b) Panel Yüzey Sýcaklýðý, (c) Panel Akýmý, ve (d) Panel Voltajý. Grafiklerde t=0 aný, Deneylerin Baþladýðý Saat Olan 09:15'e Karþýlýk Gelmektedir. Anlýk Ölçülen Deðerler (+) Sembolü ile, Datalara Ait Hareketli Ortalamalar ise Sürekli Çizgi ile Gösterilmiþtir. 34

5 [3]). Gerçekte bu etkiyi, Þekil 3(c)'de gösterilen I deðerlerinden ziyade, Þekil 3(d)'de verilen V deðerlerinden gözlemek mümkündür. I deðerlerinin, deney süresince deðiþimi daha çok 'G' deðerlerinden etkilenmektedir. V deðerlerinde (dolayýsýyla anel çýkýþ gücündeki) azalmalarýn olduðu anlarda ise, T deðerlerinin genellikle yüksek olmasý dikkat çekici noktalardan biri olarak deðerlendirilebilir. Ölçüm yaýlan anlýk deðerlerin 0 dak. aralýkla hesalanan ortalama deðerleri kullanýlarak belirlenen, anel çýkýþ (veya oma giriþ) gücü (P) ile anel verimi ( ) deðerleri Þekil 4(a) ve 4(b)'de gösterilmiþtir. Deneylerin baþlangýç ve bitiþ anlarýna yakýn noktalar dýþýndaki zaman aralýðýnda; P deðerlerinin W, deðerlerinin ise % arasýnda deðiþmekte olduðu gözlenmektedir. Deneyler süresince her 0 dakikada bir ölçülen debi (Q) deðerleri ile omalanan tolam su hacmi (V to) deðerinin zamana baðlý deðiþimleri Þekil 5(a) ve 5(b)'de gösterilmiþtir. Iþýným þiddetinin en düþük olduðu deney baþlangýç ve bitiþine yakýn süreler dýþýnda, Q deðeri lt/dak gibi birbirine çok yakýn deðerler arasýnda deðiþmektedir. Bu sabite yakýn deðiþim Þekil 5(b)'den görüleceði üzere, V to deðerinde yaklaþýk doðrusal bir artýþa sebe olmaktadýr. Deney süresi (t=40 dak.) boyunca, omalanan tolam su miktarýnýn ise V belirlenmiþtir. to 4100 lt. (4.1 ton) deðerine ulaþtýðý Þekil 4. (a) Ortalama Panel Çýkýþ (veya oma giriþ) Gücündeki Zamansal Deðiþim, (b) Ortalama Panel Verimindeki Zamansal Deðiþim. Þekil 5. (a) Su Debisindeki Zamansal Deðiþim, (b) Pomalanan Tolam Su Hacmindeki Zamansal Deðiþim. 35

6 Þekil 6. Poma Debisi ile PV Panel Çalýþma Parametreleri Arasýndaki Ýliþki; (a) Iþýným Þiddeti, (b) Panel Akýmý, (c) Panel Voltajý, ve (d) Panel Gücü. Son olarak, oma debisi (Q) ile PV anel çalýþma arametreleri (G, I, V ve P) arasýnda bir doðrusal iliþkinin mevcut olu olmadýðý araþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla çizilen grafikler Þekil 6'da gösterilmiþtir. Göz önüne alýnan arametreler ile Q arasýnda güvenle kullanýlacak (R >0.95) bir iliþki (teorik analizlerden de bilindiði üzere, Bknz: [4]) mevcut gözükmemektedir. Ancak ilginç olan nokta, V ile Q arasýnda (diðer arametrelerin aksine) zýt yönde bir iliþkinin bulunmasý ve korelasyon katsayýsýnýn R = gibi çok düþük bir deðere sahi olmasýdýr. Ayrýca; çok hassas hesalama gerekmeyen durumlarda, su debisinin yaklaþýk tahmini için, en uygun arametrenin, en büyük korelasyon katsayýsýna (R =0.705) sahi, anel çýkýþ gücü olduðu sonucuna ulaþýlmaktadýr. Bulgular ve Sonuç Bu çalýþmada, küçük ölçekte su teminine yönelik direkt-akuleli rototi bir PVDSP sistemi deneysel olarak analiz edilmiþ olu, sistemin günlük çalýþmasý sýrasýnda etkili olan arametrelerin anlýk ve ortalama deðerler bazýnda deðiþimlerine ait ölçüm ve hesalama sonuçlarý sunulmuþtur. Deneysel sonuçlar kullanýlan rototi sistem için geçerli olmakla birlikte, sistem tasarým ve kullanýcýlarýnýn göz önüne almasý gereken noktalar aþaðýda özetlenmiþtir: 36

7 i) Dinamik atmosfer koþullarý nedeniyle, temel sistem arametrelerinin anlýk deðerlerinde önemli dalgalanmalar beklenilmelidir. Semboller G : Panel yüzeyine gelen tolam ýþýným þiddeti (W/m ) ii) Güneþ ýþýným deðeri, PV anel akýmýný doðru orantýlý; H : Poma statik yükü (m) anel sýcaklýðý ise voltaj deðerini ters orantýlý olacak I : Akým (A) þekilde ciddi seviyede etkilemektedir. iii) Anlýk deðerlerdeki dalgalanmalara karþýlýk, omalanan ortalama su debisindeki deðiþimin küçük olduðu gözlenmiþtir. iv) PV anel arametrelerinin sadece biri kullanýlarak, debi tahmini yamak gerektiðinde, en uygun arametre anel çýkýþ gücüdür. Ancak bu durumda bile hesalamalarda önemli samalar olacaðý önceden dikkate alýnmalýdýr. V) PV-oma sisteminin ilk yatýrým maliyeti yüksek, sistem tolam verimi (saðlanan hidrolik güç/gelen güneþ ýþýným gücü) düþüktür. Mevcut sistemin tolam maliyeti yaklaþýk 600 EUR olu, tolam verim deðeri % seviyelerindedir. PV-oma sistemleri, sürekli elektrik temininin mümkün olduðu koþullarda henüz avantajlý gözükmemektedir. Ancak mevcut sistemde; küçük ölçekte basit bir oma kullanýlmýþ ve enerji bedeli ödemeden, günlük tolam 4.1 ton suyun 5m. yükseklikte kullanýma hazýr hale getirilmesi I P Q t T T V V V to : Panel akýmý (A) : Panelin çýkýþ veya oma giriþ gücü (W) : Poma debisi (lt/h) : Zaman (dak) : Sýcaklýk ( C) : Panel sýcaklýðý ( C) : Gerilim (V) : Panel gerilimi (V) : tolam su hacmi (lt) ot : Panel için aylýk otimum eðim açýsý ( ) Ek-1: Solarex SX60U PV Panelin Standart Test Koþullarýndaki* Teknik Özellikleri Nominal Gücü Açýk devre gerilimi Maksimum noktada anel gerilim çýktýsý Kýsa devre akýmý Maksimum noktada anel akým çýktýsý 60 W 1 V 16,8 V 3,87 A 3,56 A Panel verimi % 10,8 Panel boyutlarý (mm) 1110x50x50 mümkün olmuþtur. Bu somut deðerleri yeterli o *Standart test koþullarý: G=1000 W/m, T=5 C bulan kullanýcýlarýn sayýsýnýn az olmamasý nedeniyle, PV-oma sistemleri, günümüzde en çok tale edilen PV uygulamalarý arasýnda Kaynakça 1. Posorski, R., " Photovoltaic Water Pums, An Attractive bulunmaktadýr. Tool For Rural Drinking Water Suly", Solar Energy 58, , Teþekkür. Odeh, I, Yohanis, Y.G., Norton, B., " Economic Viability of Bu çalýþma, Harran Üniversitesi Bilimsel Araþtýrma Komisyonu (HÜBAK Proje No: 457) tarafýndan kýsmen desteklenmiþtir. Photovoltaic Water Puming Systems", Solar Energy, in ress, Yeþilata B, Aktacir A. "Fotovoltaik Güç Sistemli Su 37

8 Pomalarýnýn Dizayn Esaslarýnýn Araþtýrýlmasý" Mühendis ve Permanent Magnet DC Motor/Centrifugal Pum Makina Dergisi, 4, 493, 9-34, 001. Assembly in a Photovoltaic Energy System, Solar 4. Fýratoðlu, Z.A., Yesilata B. " New Aroaches on the Energy, Vol 59, 37-4, Otimization of Directly-Couled Photovoltaic Water- 16. Fraidenraich, N., Vilela, O. C., Performance of Solar Puming Systems Solar Energy, 77, 1, 81-93, 004. Systems With Non-Linear Behavior Calculated by The 5. Fýratoðlu, ZA., Yeþilata B., Bataryalý ve Direkt Akuleli Utilizability Method: Alication to PV Solar Pums, Fotovoltaik Poma Sistemlerinin Çalýþma Karakteristiklerinin Solar Energy, Vol 69, , 000. Araþtýrýlmasý, Yýldýz Teknik Üniversitesi Dergisi,, 1-11, Narvarte, L., Lorenzo, E., Caamano E., PV Puming 6. Fýratoðlu, Z., A., Yeþilata B., Bülent, Maksimum Güç Analytical Design and Characteristics of Boreholes, Noktasý Ýzleyicili Fotovoltaik Sistemlerin Otimum Solar Energy, Vol 68, 49-56, 000. Dizayný ve Çalýþma Koþullarýnýn Araþtýrýlmasý, Dokuz 18. Al-Karaghoulali, A., Al-Sabounchi, A. M., A PV Puming Eylül Fen ve Mühendislik Dergisi, 5, 1, 003. System, Alied Energy, Vol 65, , Fýratoðlu Z. A., Yeþilata B., Lineer Elektriksel Yüke Baðlý PV 19. Fýratoðlu, Z., A., Yeþilata, B., Fotovoltaik Güç Destekli Panellerin Otimizasyonu ve Bölgesel Uygulanabilirliðinin Dalgýç Poma Sistemlerinde Otimum Dizayn Araþtýrýlmasý, Havacýlýk ve Uzay Teknolojileri Dergisi, 64-70, Koþullarýnýn Araþtýrýlmasý, Tesisat Mühendisliði Dergisi, Þubat , Nisan-Mart Short, T.D. and Oldach, R., Solar Powered Water 0. Fýratoðlu, Z.A., Fotovoltaik Destekli Su Pomalarýnýn Pums: The Past, the Present-and the Future?. Solar Analizi ve Otimizasyonu, Y. Lisans Tezi, Harran Energy Engineering 15, 76-8, 003. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Þanlýurfa, Aelbaum, J., Bany, J., Performance Analysis of 1. Aydýn M., Süzer, H.,Yeþilata, B., Fotovoltaik D.C. Motor Photovoltaic Converter System-I, Solar Sistemlerde Anlýk Çalýþma Koþullarýnýn Ölçümü Ýçin Energy, Vol, , Özgün Bir Veri (DAQ) Kartý Tasarýmý, 3. Yenilenebilir Enerji 10. Aelbaum, J., Performance Analysis of DC Motor- Kaynaklarý Semozyumu (YEKSEM005, 19-1 Ekim Photovoltaic Converter System-II, Solar Energy, Vol 7, 005, Mersin), Bildiriler Kitabý, sy (005) , Aydýn M., Yeþilata, B., Eðim Açýsý Ayarlanabilir 11. Landridge, D., Lawrance, W., Develoment of a Ekonomik PV Sistem Sehasý Tasarýmý, 3. Yenilenebilir Photovoltaic Puming System Using a Blushless D.C. Enerji Kaynaklarý Semozyumu (YEKSEM005, 19-1 Motor and Helical Rotor Pum, Solar Energy, Vol 55, Ekim 005, Mersin) Bildiriler Kitabý, sy (005) , Aydýn, M., Yeþilata, B., Fotovoltaik anellerde 1. Vetter, G., Wirth, W., Suitability of Eccentric Helical deneysel yöntemle güç otimizasyonu, 15. Ulusal Isý Pums for Turbid Water Dee Well Puming in Bilimi ve Tekniði Kongresi (ULIBTK'05, 7-9 Eylül 005, Photovoltaic Systems, Solar Energy, Vol 51, 05- Trabzon), basýmda, (005) , Anis, W. R., Mertens, R. P., Van Overstraeten, R. J., 14. Couling of a Volumetric Pum to a Photovoltaic Array, Solar Cells, Vol 14, 7-4, Hsiao, Y. R., Direct Couling of Photovoltaic Power 15. Source to Water Puming System, Solar Energy, Vol 3, , Suehrcke, H., Aelbaum, J., Reshef, B., Modeling a 38