Türk Halk Edebiyat Literatürü *

Transkript

1 Osmanl Kad n Hakk nda Hukuk Kaynaklar na Dayal Çal flmalar 9 Türkiye Araflt rmalar Literatür Dergisi, Cilt 5, Say 10, 2007, 9-42 Türk Halk Edebiyat Literatürü * Nurettin ALBAYRAK ** HALK EDEB YATI, halk n edebî zevkini karfl lamak için sözlü olarak ortaya konan, kendine özgü bir dili ve üslûbu bulunan edebiyat kolu fleklinde tan mlanabilir. Türk halk edebiyat n n bafllang c slâmiyet öncesine kadar uzan r. Divân- Lûgati t-türk te bugünkü halk edebiyat ürünleri ile benzerlik gösteren birçok parça vard r. slâmiyet in kabulünden sonra ran ve Arap edebiyat etkisinde geliflen klasik edebiyat, özellikle ayd nlar ve Saray taraf ndan ilgi görünce, halk edebiyat hep ikinci planda kalm fl ve halk n ilgisiyle varl n bugüne kadar devam ettirmifltir. Klasik Türk edebiyat alan nda eser vermifl olan ayd nlar içinde halk edebiyat n gündeme getiren ilk isim Ziya Pafla d r. Ziya Pafla fiiir ve nfla makalesinde bizim gerçek edebiyat m z n halk n ortaya koydu u ürünler oldu unu belirtmifl ve dikkatleri halk edebiyat ürünlerine çekmifltir. Daha sonra R za Tevfik, Ziya Gökalp ve M. Fuat Köprülü özellikle folklor u bir bilim olarak ele almak gerekti i üzerinde durarak bu konudaki derleme ve araflt rmalara dikkat çekince, halk edebiyat üzerindeki bilimsel araflt rmalar bafllam flt r. Ancak Türk halk edebiyat XX. yüzy l n bafllar ndan itibaren yerli ve yabanc araflt rmac lar taraf ndan ilgi görmüfl ve 1960 l yallardan itibaren baz Türk üniversitelerinde ders olarak okutulmaya bafllanm flt r. Bu alandaki çal flmalar köklü bir gelene e dayanmad için ileri sürülen görüfller ve yap lan tasnifler henüz tam bir kabul görmemifltir. Günümüzde halk edebiyat n n önemli problemlerinden biri halk edebiyat olarak adland r lan edebiyat n içinde yer alacak ürünlerin neler olmas gerekti i ile ilgilidir. Liselerde okutulan edebiyat kitaplar nda halk * Bu makale Orhan Okay I (Harvard, 2005) adl eserde Türk Halk Edebiyat n n Kapsam Üzerine Bir Deneme (s ) ad yla yay mlanan makalenin geniflletilmifl fleklidir. ** Halk edebiyat uzman, araflt rmac.

2 10 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak edebiyat ; Anonim halk edebiyat (folklor), âfl k edebiyat ve tekke edebiyat (dinî-tasavvufî edebiyat) olarak üç bölümde ele al nm flt r. Pertev Naili Boratav, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat ( stanbul, 1969) adl eserinde Türk halk edebiyat n n bölümleri aras nda tekke edebiyat na yer vermemifl, Nihat Sami Banarl ise edebiyat ders kitaplar ndaki tasnifi benimsemifltir (TA, c. XVIII, s ). Umay Günay halk edebiyat n tan mlarken tekke edebiyat na da yer vermifl (Âfl k Tarz fiiir Gelene i ve Rüya Motifi, Ankara, 1986, s. 8), ancak daha sonra Büyük slâm Tarihi adl eserde yer alan incelemesinde, tekke edebiyat n da halk edebiyat içinde göstermekle beraber (c. XIV, s ) tekke edebiyat ürünleri üzerinde durmam flt r. Öte taraftan D. Mehmet Do an Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi ndeki Halk Edebiyat maddesinde (c. IV, s ) edebiyat n esasta flahsî, halk edebiyat olarak adland r lan edebiyat n içinde yer alan folklorun mâflerî, yani halk n ortak mal oldu unu, flahsî ürünler olan âfl k edebiyat ürünlerinin halk edebiyat d fl nda yer almas gerekti ini belirtmifl, dinî-tasavvufî edebiyattan ise hiç söz etmemifltir. Türk halk edebiyat alan nda ilk say labilecek derlemeleri yapan Ignácz Kúnos un 1925 y l nda yay mlad Türk Halk Edebiyat adl eserini tan k gösteren D. Mehmet Do an, Kúnos un ad geçen eserine yaln z anonim halk edebiyat ürünlerini ald n belirterek ileri sürdü ü görüflün do rulu unu ispata çal flm flt r. D. Mehmet Do an ayr ca halk edebiyat ürünlerini tür ve biçim ayr m yapmadan türler ad alt nda 1. Manzum türler, 2. Seyirlik oyunlar, 3. Halk hikâyeleri, 4. Masal ve efsaneler, 5. Atasözleri ve deyimler, 6. Bilmeceler ve f kralar fleklinde tasnif etmifltir. Saim Sakao lu, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi ndeki Halk Edebiyat maddesinde (c. XV, s ), teferruat say labilecek baz hususlar d fl nda, D. Mehmet Do an n görüfllerine kat ld n ; ancak halk edebiyat konusunda daha belirli bir çerçeve ortaya koyabilmek için D. Mehmet Do an n türlerden hareketle yapt s n fland rma yerine, anonim Türk halk edebiyat, âfl k edebiyat ve tekke edebiyat dallar ndan hareket edilmesi gerekti ini belirtmifltir. Halk edebiyat teriminin ilk defa kim taraf ndan, ne zaman ve hangi kapsamla kullan ld bilinmemekle beraber R za Tevfik, Peyam gazetesinin 20 fiubat 1329/5 Mart 1914 tarihli 20. say s n n Edebî lave sinde yer alan Folklor-Folklore bafll kl makalesinde folklor kelimesini daha sonra benimsenen halk-bilim karfl l olarak kullanm fl ve bu konuya dikkat çekmifltir. Halk edebiyat terimine M. Fuat Köprülü Türk Edebiyat nda Âfl k Tarz n n Menflei ve Tekâmülü Hakk nda Bir Tecrübe ad n tafl yan makalesinde (Millî Tetebbular Mecmuas, c. I, nr. 1 [Mart 1915-Nisan 1331], s. 5-46), yer vererek: Bizde halkiyyat denilen flube-i marifetin saha-i flumulüne giren flifahî halk edebiyat ile tarih-i edebiyat n bafll ca mevzu- tedkikini teflkil eden klasik havas edebiyat aras nda üçüncü bir silsile-i mahsulata tesadüf ediyoruz ki âfl k edebiyat unvan- manidar alt nda büyük bir kitle teflkil

3 Türk Halk Edebiyat Literatürü 11 ediyor. (ae., s. 5) demifltir. Köprülü bu ifadeleriyle iki hususu vurgulam flt r. Bunlardan birincisi sözlü halk edebiyat n n halkiyyat içinde yer ald, ikincisi ise âfl k edebiyat n halkiyata dahil etmedi idir. Günümüzde halkiyat terimi folklor karfl l olarak kullan ld na göre Fuat Köprülü nün halkiyyat a daha genifl bir anlam yükledi i san lmaktad r. Fuat Köprülü, ilk bask s 1926 da yap lan Türk Edebiyat Tarihi adl eserinde halk edebiyat terimini birkaç defa ve birinde de t rnak içinde kullan lm flt r (s. 156). Türklerin slâmiyet i kabul ettikten sonra, dinî edebiyat yan nda halk edebiyat n da devam ettirdiklerini, canl kalan halk edebiyat n n Müslüman Türkler aras nda da de erini korudu unu söylemifltir. Bu eserde ve daha sonra yazd klar nda Köprülü halk edebiyat terimini s k s k kullanm fl; ancak bu terimin kapsam hakk nda herhangi bir bilgi vermemifltir. Ziya Gökalp halk edebiyat ile ilgili ürünleri daha çok halkiyye bafll alt nda ele alm fl, Tarih ve Kavmiyat adl makalesinde (Küçük Mecmua, sy. 17 [25 Eylül 1922], s ) flifahî an aneler olarak adland rd halk edebiyat ürünleri içinde âfl k edebiyat ndan söz etmemifltir. Günümüzde halk edebiyat olarak adland r lan edebiyat n kapsam hakk nda farkl görüfller ileri süren araflt rmac lar n bu görüflleri normal karfl lanabilir. Bununla beraber, halk edebiyat bafll alt nda yer ald na iliflkin yayg n bir kanaat bulunan anonim halk edebiyat n, âfl k edebiyat n ve dinî-tasavvufî halk edebiyat n ortaya koyanlar n ve bunlar okuyup yaflatanlar n halk oldu u göz önünde bulundurulursa, her üç bölümü halk edebiyat ad alt nda toplaman n hiç de yanl fl olmad söylenebilir. Özellikle âfl k edebiyat n ve dinî-tasavvufî edebiyat ortaya koyanlar n, büyük ço unlukla gelenekten yetiflmifl olmalar ve okuma-yazma bilmemeleri bu görüflün do rulu unu destekleyen di er önemli bir husustur. Halk edebiyat ad alt nda de erlendirilen anonim halk edebiyat n, âfl k edebiyat n ve dinî-tasavvufî halk edebiyat n oluflturan naz m-nesir tür ve biçimler flöyle s n fland r labilir: I. Anonim halk edebiyat (folklor): Sahibi belli olmayan, yani halk n ortak mal say lan bütün naz m-nesir tür ve biçimler bu bölümde yer al r. A. Manzum olanlar a) Naz m biçimlerine göre: Türkü, mâni. b) Naz m türlerine göre: Ninni, a t, güzelleme, koçaklama, tafllama, muamma. B. Naz m-nesir kar fl k olanlar: Tekerleme, bilmece, atasözü, deyim, alk fl, beddua. C. Anlat ma dayananlar: Masal, f kra, efsane. D. Halk hikâyeleri

4 12 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak E. Seyirlik oyunlar: a) Köy seyirlik oyunlar. b) fiehir seyirlik oyunlar : Karagöz, orta oyunu, meddah, kukla. II. Âfl k edebiyat : Âfl k edebiyat ürünlerini de manzum ve mensur ürünler olarak ikiye ay rmak mümkündür. A. Manzum olanlar a) Naz m biçimlerine göre âfl k edebiyat ürünleri: Koflma, destan, semai, varsa. b) Naz m türlerine göre âfl k edebiyat ürünleri: Güzelleme, koçaklama, tafllama, a t, muamma (anonim halk edebiyat nda da yer alan ürünlerdir.) B. Mensur olanlar: Halk hikâyeleri. Halk hikâyelerinin içinde genel olarak manzum parçalar da bulunur. III. Dinî-tasavvufî halk edebiyat : Baz araflt rmac lar n tekke edebiyat olarak adland rd klar bu bölüme tekke d fl nda geliflen ve dinî yönü a r basan eserler de girdi inden, tekke edebiyat teriminin anlam n daha da geniflleterek dinî-tasavvufî edebiyat olarak adland rman n daha uygun olaca iddia edilmektedir. Dinî-tasavvufî halk edebiyat içinde yer alan ürünler de flöyle s n fland r labilir: A. Manzum olanlar: Bunlar n içine hem halk edebiyat nda hem klasik edebiyatta görülen naz m flekilleri ve türleri girmektedir. a) Naz m flekilleri: Dinî-tasavvufî edebiyat ürünleri için yayg n olarak kullan lan ilâhî d fl özellikleri bak m ndan naz m biçimini, konu bak m ndan naz m türünü ifade eder. Dinî-tasavvufî edebiyatta ilâhî d fl nda pek çok fliir koflma naz m biçimiyle veya mâni katar yla söylenir. Klasik edebiyat naz m biçimleri olan gazel, kaside, mesnevi, k t a, tuyu ve müstezat gibi naz m biçimleriyle söylenmifl dinîtasavvufî halk edebiyat ürünleri de vard r. Bu ürünleri klasik edebiyat ürünlerinden ay ran en önemli faktör, daha çok halktan kifliler taraf ndan ve dîvan oluflturmak amac d fl nda söylenmifl olmalar d r. b) Naz m türleri: Dinî-tasavvufî edebiyatta bafll ca konu din ve tasavvuftur. Allah n varl ve birli i, Hz. Muhammed in do umu, yetiflmesi, slâm dinini yaymak için giriflti i mücadeleler, savafllar ; dört halife, sahabe ve di er slâm büyükleri, tasavvufun özellikleri, dünyan n fâni, ahiretin bâki oluflu en çok ifllenen konulard r. Ele ald klar konulara göre dinî-tasavvufî edebiyat ürünlerini flu türlere ay rmak mümkündür: lâhî, nefes, devriye, nutuk, flathiye, mevlid. Di er türler ve konular ise flöyle s ralanabilir:

5 Türk Halk Edebiyat Literatürü 13 Tevhid: Allah n varl n, birli ini ve yüceli ini söz konusu eden manzumelerdir. Münacaat: Allah a yalvarmak ve s nmak maksad yla söylenen manzumelerdir. Na t: Hz. Muhammed i övmek, faziletlerini dile getirmek için söylenen manzumelerdir. Nasihatnâme: nsanlara yol göstermek veya ö üt vermek maksad yla söylenen manzum veya mensur eserlerdir. Vücutnâme: nsan n yarad l fl ile ilgili manzum ve mensur eserlerdir. Bunlar n d fl nda dinî-tasavvufî edebiyatta yayg n olmayan birçok tür daha vard r (genifl bilgi için bk. Abdurrahman Güzel, Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyat, s ). Belli bir türe girmeyen; ancak halk taraf ndan büyük bir ilgi görmüfl olan manzum dinî-destanî hikâyeler de dinî-tasavvufî edebiyat içinde yer alabilir. Muhammed Hanefi Cengi, Kesikbafl Hikâyesi, Geyik Hikâyesi, Güvercin Hikâyesi, Deve Hikâyesi, Ejderha Destan, Muhammed Destan, Hâtun Destan, brahim Destan, smail Destan, K z Destan, Hz. Fât ma Destan, brahim Edhem Destan, Maktel-i Hüseyin ad alt nda toplanan manzumeler bunlar n bafll calar d r. Bu manzumelerde daha çok Hz. Muhammed in mucizeleri, insana ve di er canl lara (mahlukata) duydu u sevgi ve flefkat, slâm dininin yüceli i yan nda, Hz. Ali nin Hz. Muhammed e olan ba l l, slâm yaymak için giriflti i mücadeleler ve kahramanl söz konusu edilmifltir. B. Mensur eserler: Dinî-tasavvufî edebiyat da anonim Türk halk edebiyat ve âfl k edebiyat gibi sözlü oldu undan mensur eserler manzum eserlere göre daha azd r. Bunlar n içinde Hz. Ali cenkleri baflta olmak üzere menak bnâmeler, k sas- enbiyalar, dinî-tasavvufî efsaneler önemli bir yer tutar. Halk edebiyat n n genel özellikleri: Halk edebiyat bafll alt nda yer alan manzum ürünlerde naz m birimi genellikle dörtlüktür. Dörtlük say s türlere göre de iflkenlik göstermekle beraber, daha çok 3-8 dir. Hece ölçüsü ve daha çok yar m kafiye kullan m bu manzumelerin di er özellikleridir. Dinîtasavvufî edebiyat ürünlerinde ve XVII. yüzy ldan itibaren baz saz flairlerinin fliirlerinde aruz ölçüsü ve beyit naz m birimi de kullan lm flt r. Dil sadedir; baz slâmî terimler d fl nda yabanc kelime azd r. En çok aflk, sevgili, gurbet, din ve tasavvuf, ayr l k, ölüm, vatan, zamandan flikâyet gibi konular ifllenmifltir. Mensur eserlerde cümleler k sa ve anlafl l rd r. Devrik cümle yok denecek kadar azd r. Birtak m arkaik kelimeler yan nda mahallî kelimelere de rastlanmaktad r.

6 14 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Halk Edebiyat yla lgili Genel Literatür: Acaro lu, Türker ve F rat Ozan, Türk Halk Bilgisi ve Halk Edebiyat Üzerine Seçme Yay nlar Kaynakças, Ankara, Ahundov, Ehliman ve Semih Tezcan, Azerbaycan Halk Yaz n Örnekleri, Ankara, Akal n, L. Sâmi, Türk Dilek Sözlerinden Alk fllar, Karg fllar, Ankara, Aksoy, Ömer As m, Atasözleri ve Deyimler Sözlü ü, Ankara, 1971, c. I, s ; 1976, c. II, s Alangu, Tahir, Türkiye Folkloru Elkitab, stanbul, Albayrak, Nurettin, brahim b. Edhem, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. XXI, s Albayrak, Nurettin, Âfl k, D A, c. III, s Albayrak, Nurettin, Ansiklopedik Halk Edebiyat Terimleri Sözlü ü, stanbul, Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan, Erzincan Alptekin, Ali Berat ve Saim Sakao lu, Türk Saz fiiiri Antolojisi, Ankara, And, Metin, Geleneksel Türk Tiyatrosu, Ankara, Arsunar, Ferruh, Gaziantep Folkloru, stanbul, Artun, Erman, Anonim Türk Halk Edebiyat Nesri, stanbul, Artun, Erman, Âfl kl k Gelene i ve Âfl k Edebiyat, Ankara, Artun, Erman, Dinî-Tasavvufî Halk Edebiyat, Ankara, Artun, Erman, Türk Halk Edebiyat na Girifl, 2. bs., stanbul, Artun, Erman, Türk Halkbilimi, stanbul, Aslan, Ensar, Ç ld rl Âfl k fienlik Hayat, fiiirleri ve Hikâyeleri, Ankara, Azeri Türklerinin Halk Hikâyeleri, Alhan Altan Arasl (haz.), Ankara, Baba, Mustafa Okan, Halk Edebiyat Terimleri Sözlü ü, stanbul, Bali, Muhan, Erciflli Emrah ile Selvi Han Hikâyesi, Varyantlar n Tesbiti ve Halk Hikâyecili i Bak m ndan Önemi, Ankara, Balman, Vahap, Mezar Sesleri/Geçmiflten Günümüze Mezar tafl Kitabeleri, Ankara, Banarl, Nihat Sami, Halk Edebiyat, Türk Ansiklopedisi, c. XVIII, s Baflgöz, M. lhan, zahl Türk Halk Edebiyat Antolojisi, stanbul, Batur, Suat, Türk Halk Edebiyat, stanbul, Bayr, Mehmet Halit, stanbul Folkloru, stanbul, Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Folkloru, stanbul, Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, Boratav, Pertev Naili, Folklor ve Edebiyat-1, stanbul, Boratav, Pertev Naili, Folklor ve Edebiyat-2, stanbul, Boratav, Pertev Naili, Halk Edebiyat Dersleri, Ankara, Boratav, Pertev Naili, Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyecili i, Ankara, Cebecio lu, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlü ü, stanbul, Çelebio lu, Amil ve Yusuf Ziya Öksüz, Türk Bilmeceler Hazinesi, stanbul, 1979.

7 Türk Halk Edebiyat Literatürü 15 Çelebio lu, Amil, Türk Ninniler Hazinesi, stanbul, Çetin, Gülen, Dil ve Tarih-Co rafya Fakültesi nde Yap lan Folklorla lgili Lisans Tezleri Bibliyografyas ( )-I, Ankara, Dilçin, Cem, Örneklerle Türk fiiir Bilgisi, Ankara, 1983, s Dîvanü Lûgat-it Türk Tercümesi, çev. Besim Atalay, Ankara, , c. I, s. 139, 489; c. II, s. 86, 164; c. III, s Dizdaro lu, Hikmet, Halk fiiirinde Türler, Ankara, Do an, D. Mehmet, Âfl k Edebiyat, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. I, s Elçin, fiükrü, Anadolu Köy Orta Oyunlar : Köy Tiyatrosu, Ankara, Elçin, fiükrü, Halk Edebiyat Araflt rmalar, c. I-II, Ankara, Elçin, fiükrü, Halk Edebiyat na Girifl, Ankara, Eren, Hasan, Türk Saz fiairleri Hakk nda Araflt rmalar, Ankara, Evliyao lu, Sait ve fierif Bayburt, Türk Halkbilimi, Ankara, Eyübo lu, E. Kemal, fiiirde ve Halk Dilinde Atasözleri ve Deyimler, c. I, stanbul, 1973; c. II, stanbul, Gökalp, Ziya, Halk Klâsikleri -I- Nasreddin Hoca n n Latifeleri, Diyarbak r Gökalp, Ziya, Makaleler, VII, M. Abdulhalûk Çay (haz.), Ankara, 1982, s Gölp narl, Abdülbaki, Türk Tasavvuf fiiiri Antolojisi, stanbul, Günay, Umay, Türk Halk Edebiyat, Do ufltan Günümüze Büyük slâm Tarihi, stanbul, 1989, c. XIV, s Günay, Umay, Âfl k Tarz fiiir Gelene i ve Rüya Motifi, Ankara, Günay, Umay, Elaz Masallar, Erzurum Güney, Eflatun Cem, Folklor ve Halk Edebiyat, stanbul, Güzel, Abdurrahman, Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyat, Ankara, layd n, Hikmet, Türk Edebiyat nda Naz m, stanbul, 1958, s vgin, Hayrettin, Hüsne Ma rur Olma, stanbul, Kabakl, Ahmet, Türk Edebiyat, c. I-V, stanbul, Kaplan, Mehmet v.d r., Hikâye Tahlilleri, stanbul, 1979, s. 9. Kaplan, Mehmet v.d r., Köro lu Destan, Ankara, 1973 Kaplan, Mehmet v.d r., Yeni Türk Edebiyat Antolojisi, stanbul, 1978, c. II, s Karahan, Abdulkadir, Âfl k Edebiyat, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. IV, s Kaya, Do an, Anonim Halk fiiiri, Ankara, Kaya, Do an, Âfl k Edebiyat Araflt rmalar, stanbul, Kaya, Do an, Âfl k Ruhsatî, Sivas Kaya, Do an, Halkbilim Araflt rmalar, stanbul, Kayg l Osman Cemal, stanbul da Semâî Kahveleri ve Meydan fiâirleri, stanbul, Kocatürk, Vasfi Mahir, Büyük Türk Edebiyat Tarihi, Ankara, 1970, s Köprülü M. Fuad, Türk Edebiyat nda Âfl k Tarz n n Menflei ve Tekâmülü Hakk nda Bir Tecrübe, Milli Tetebbular Mecmuas, Mart-Nisan 1331, c. I, sy. 1, s

8 16 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Köprülü M. Fuad, Edebiyat Araflt rmalar, Ankara, Köprülü M. Fuad, Türk Edebiyat Tarihi, stanbul, Köprülü M. Fuad, Türk Halk Edebiyat Antolojisi, stanbul, Köprülü M. Fuad, Türk Saz fiairleri, Ankara, Kudret, Cevdet, Karagöz, c. I-III, Ankara, Kudret, Cevdet, Orta Oyunu, Ankara, Kúnos, Ignácz, Halk Edebiyat Numuneleri: Türkçe Ninniler, stanbul, Kúnos, Ignácz, Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1343/1925. Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatç, Türk Edebiyat nda fiathiyye, Ankara, Levend, Agâh S rr, Halk ve Tasavvufî Halk Edebiyat, Türk Dili, 1 Aral k 1968, c. XIX, sy. 207, s Murat (Uraz), Halk Edebiyat fiiir ve Dil Örnekleri, stanbul, Necatigil, Behçet, Edebiyat m zda Eserler Sözlü ü, stanbul, Necatigil, Behçet, Edebiyat m zda simler Sözlü ü, stanbul, Nutku, Özdemir, Meddahl k ve Meddah Hikâyeleri, Ankara, Ocak, Ahmet Yaflar, Türk Folklorunda Kesik Bafl, Ankara, O uz, M. Öcal v.d r., Türk Halk Edebiyat El Kitab, Ankara, O uz, M. Öcal, Halk fiiirinde Tür, fiekil ve Makam, Ankara Ozano lu, hsan, Âfl k Edebiyat : Medhal, Kastamonu Önder, Mehmet, Ald Sözü Anadolu, stanbul, Önder, Mehmet, fiehirden fiehire Anadolu, Ankara, Önder, Mehmet, fiehirden fiehire: Efsaneler, Destanlar, Hikâyeler, stanbul, c. I-II, Özarslan, Metin, Erzurum Âfl kl k Gelene i, Ankara, Özbek, Mehmet, Folklor ve Türkülerimiz, stanbul, Özdemir, Nebi, Türk Çocuk Oyunlar, c. I-II, Ankara, Özdemir, Nebi, Türk Çocuk Oyunlar, c. I-II, Ankara, Özhan, Mevlüt, Çocuk Oyun ve Oyuncak Terimleri Sözlü ü, Ankara, Özhan, Mevlüt, Çocuk Oyun ve Oyuncak Terimleri sözlü ü, Ankara, Özön, Mustafa Nihat, Edebiyat ve Tenkid Sözlü ü, stanbul, R za Tevfik in Tekke ve Halk Edebiyat ile lgili Makaleleri, Abdullah Uçman (haz.), Ankara, 2001, s Sadettin Nüzhet (Ergun) ve Mehmet Ferid (U ur), Konya Vilayeti Halkiyat ve Harsiyat, Konya, Sakao lu, Saim, Halk Edebiyat, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. XV, s Sakao lu, Saim, Türk Bilmecelerinde Soru Kal plaflmas ve Kal p Bilmeceler, Köz, 1980, sy. 3, s Sakao lu, Saim, 101 Anadolu Efsanesi, stanbul, Sakao lu, Saim, Anadolu-Türk Efsanelerinde Tafl Kesilme Motifi ve Bu Efsanelerin Tip Katalo u, Ankara, 1980.

9 Türk Halk Edebiyat Literatürü 17 Sakao lu, Saim, Gümüflhane Masallar : Metin Toplama ve Tahlil, Ankara, Seyido lu, Bilge, Erzurum Halk Masallar Üzerinde Araflt rmalar, Ankara, Soykut,. Hilmi, Türk Atalar Sözü Hazinesi, stanbul, Spies, Otto, Türk Halk Kitaplar Mukayeseli Masal Bilgisine Bir lave (trc. Behçet Gönül), stanbul, fiimflek, M. Sait, Kur an K ssalar na Girifl, stanbul, Tan, Nail, Folklor: Halkbilimi Genel Bilgiler, stanbul, 2003 (ilk bs. 1988). Tan, Nail, Derlemeler Makaleler, c. I Halk Bilimi(Folklor), Halk Edebiyat, Genel, Ankara, Tan, Nail, Derlemeler Makaleler, c. II, Anonim Halk Edebiyat, Ankara, Tan, Nail, Derlemeler Makaleler, c. III, Âfl k- Tekke Edebiyat, Ankara, Tan, Nail, Derlemeler Makaleler, c. IV, Halk Mizah, Geleneksel Tiyatro, Ankara, Tan, Nail, Derlemeler, Makaleler, c. V, Halk Müzi i, Halk Oyunlar, Halk E lenceleri, Çocuk Oyunlar, Halk Sporlar, Ankara, Tan, Nail, Derlemeler Makaleler, c. VI, Gelenek Görenek ve nançlar, Kutlamalar, El Sanatlar, Halk Mutfa, Ankara, Tan, Nail, Derlemeler Makaleler, c. VII, Atatürkçülük, Dil, Edebiyat,Tarih,Güzel Sanatlar, Ankara, Tan, Nail, Derlemeler, Makaleler, c. VIII, Kastamonu, Ankara Taner, H., M. And ve Ö. Nutku, Tiyatro Terimleri Sözlü ü, Ankara, Tecer, Ahmet Kutsi, Köy Temsilleri, Ankara, Tekke fiiiri Antolojisi, Vakfi Mahir Kocatürk (haz.), Ankara, Terzibafl, Ata, Kerkük Hoyratlar ve Mânileri, stanbul, Tu rul, Mehmet, Mahmutgazi Köyü Halk Edebiyat, stanbul, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. I-VIII, Dergâh Yay nlar, stanbul, Türkmen, Fikret, Hikâye, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. XVII, s Türkmen, Fikret, Âfl k Garip Hikâyesi Üzerine Mukayeseli Bir Araflt rma, Ankara, Türkmen, Fikret, Tâhir ile Zühre, Ankara, Y ld r m, Dursun, Türk Edebiyat nda Bektafli Tipine Ba l F kralar, Ankara, Türkü ile lgili Literatür Abac, Tahir, Harput/Elaz Türküleri, stanbul, Abakay, Mehmet Ali, Diyarbak r Folklorundan Kesitler/Celâl Güzelses, Diyarbak r Akb y k, Abuzer ve Salih Turhan v.d r., fianl urfa Halk Müzi i, Ankara, Aksu, Cahit, Folklorumuzda Türkü Derlemecili i, Millî Folklor, Bahar 1999, sy. 41, s Albayrak, Nurettin, Türkü, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VIII, s Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan, Erzincan 1983, s

10 18 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Alpan, Necip P., Atatürk ve Halk Müzi i, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s Arseven, Veysel, Türk Halk Müzi inin Ezgisel Yap s Üzerine, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1977, c. III, s Arseven, Veysel, Çok Sesli Halk Türküleri, stanbul, Arseven, Veysel, Karadeniz Bölgesi Halk Türküleri, Kastamonu, Arsunar, Ferruh, Anadolu Halk Türkülerinden Örnekler, Ankara, Ataman, Sadi Yaver, Türk Halk Çalg lar na Ait Ayr nt l Bilgiler ve Ba lama Gelene i, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1977, c. III, s Atilla, Osman, Saz fiiirlerinin Türküye Dönüflmesi, Uluslararas Folklor ve Halk Edebiyat Semineri Bildirileri (27-29 Ekim 1975-Konya), Ankara, 1976, s Bekkî, Selahaddin, Bafl Yast kta Göz Yolda/Sivas Türküleri, stanbul, Beysano lu, fievket, Salih Turhan ve Kubilay Dökmetafl, Diyarbak r Musikî Folkloru, Ankara, Birdo an, Nejat, Halk Ezgilerimizde Söz Sakatl klar, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1992, s Boratav, Pertev Naili, Folklor ve Edebiyat-2, stanbul, 1982, s Borcakl, Ahmet, Piyano Efllikli Türk Halk Türküleri, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s Bozyi it, Ali Esat, Karpuz Kestim Yiyen Yok, Ankara, Çelik, Ali, Do u Karadeniz Bölgesi Atma Türküleri, Prof. Dr. Saim Sakao lu na 55. Y l Arma an, Kayseri, 1994, s Dilçin, Cem, Örneklerle Türk fiiir Bilgisi, Ankara, 1983, s Dizdardo lu, Hikmet, Halk fiiirinde Türler, Ankara, 1969, s Doruk, Yaflar, Güneydo u Anadolu Bölgesi Halk Musikisi Çal flmalar na Toplu Bir Bak fl, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s Düzgün, Dilaver, Erzurum Çarfl Pazar, Millî Folklor, Yaz 2003, sy. 58, s Elçin, fiükrü, Halk Edebiyat na Girifl, Ankara, 1986, s Ercilasun, Ahmet Bican v.d r., Karfl laflt rmal Türk Lehçeleri Sözlü ü, Ankara, 1991, s Erdener, Y ld ray, Halk Türküleri Koro çin Çok Sesli Hale Getirilmeli midir?, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1977, c. III, s Esen, Ahmet fiükrü, Anadolu Türküleri, P. N. Boratav ve E. Özdemir (haz.), Ankara, Gedikli, Necati, Karadeniz Bölgesi Halk Musikisi Çal flmalar na Toplu Bir Bak fl, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s Gökçe, Enver, E in Türküleri, Ankara, Hasan, Hamdi, Saray-Bosna Kütüphanelerindeki Türkçe Yazmalarda Türküler, Ankara, 1987.

11 Türk Halk Edebiyat Literatürü 19 layd n, Hikmet, Türk Edebiyat nda Naz m, stanbul, 1959, s. 80, 81-82, Karadeniz, Bekir, Ela Gözlüm, stanbul, Karadeniz, Bekir, Kömür Gözlüm, stanbul, Kaya, Do an, Anonim Halk fiiiri, Ankara, 1999, s Kúnos, Ignàcz, Türk Halk Türküleri, Ali Osman Öztürk (haz.), Ankara, Malkoç, Ali R za, Türküler Bizi Söyler, c. I-II, Bursa, Murat (Uraz), Halk Edebiyat fiiir ve Dil Örnekleri, stanbul, 1933, s Nakip, Mahir, Anadolu ile Müflterek Olarak Söylenen Kerkük Türküleri, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s O uz, M. Öcal v. d r., Türk Halk Edebiyat El Kitab, Ankara, 2004, s Ögel, Bahaeddin, Halk Müzi i Araflt rmalar ve Türk Kültür Tarihi, III. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1987, c. III, s Özbek, M. Avni, Türk Halk Edebiyat ve Müzi inde Hoyrat, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1977, c. III, s Özbek, Mehmet, Folklor ve Türkülerimiz, stanbul, Öztelli, Cahit, Evlerinin Önü/Halk Türküleri, stanbul, Öztürk, Ali Osman, Türk Halk Türkülerinde Sözkal plar, E retilme ve Simgeler, Pertev Naili Boratav a Arma an, Ankara, 1998, s Öztürk, Ali Osman, Almanya Türküleri, Ankara, Pehlivan, Battal, Bahçe Biziz Gül Bizdedir, stanbul, Ramiz, Mustafa, Notalar ile Rumeli Türküleri, stanbul, Sar sözen, Muzaffer, Türk Halk Musikisi Usulleri, Ankara, Seyhan, Özcan, Silifke Yöresinde Türkmen Ezgileri, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1977, c. III, s Süleymanova, Hayriye, Kriçim Türklerinin Dü ün Türküleri, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s fienel, Süleyman, Trabzon Bölgesi Halk Musikisine Girifl, stanbul, Tarcan, Halûk, Geleneksel Türk Halk Müzi i Alan nda Baz Deyimler, Çalg lar ve Ölçüler Üzerine, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1977, c. III, s Tafl, Fahri ve Salih Turhan, Erzincan Türküleri, c. I-II, Ankara, Tafll ova, fieref, Kars ve Çevresinde Sazla Sesle Söylenen Âfl k Makamlar n n isimleri, Uluslararas Folklor ve Halk Edebiyat Semineri Bildirileri (27-29 Ekim Konya), Ankara, 1976, s Tura, Yalç n, Türk Halk Mûsikîsindeki Makam Hususiyetleri ve Bunlar n Dayand Ses Sistemi, III. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1987, c. III, s Turhan, S., K. Dökmetafl ve L.Çelik, Notalar yla Türkülerimiz ve Hikâyeleri, Ankara, Tüfekçi, Neriman ve Nida Tüfekçi, Memleket Türküleri, stanbul, Tüfekçi, Nida, Âfl klarda Müzik, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s

12 20 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Tüfekçi, Nida, Halk Mûsikîsi Usûlleri, Sanat ve Kültürde Kök, Nisan 1981, sy. 3, s. 24. Tüfekçi, Nida, Karma Usuller, Sanat ve Kültürde Kök, Haziran 1981, sy. 5, s. 24. Tüfekçi, Nida, Karma Usuller, Sanat ve Kültürde Kök, May s 1981, sy. 4, s. 27. Tüfekçi, Nida, Türk Halk Mûsikîmizde Uzun Havalar ve K r k Havalar, Sanat ve Kültürde Kök, Mart 1981, sy, 2, s. 27. Tüfekçi, Nida, Türk Halk Mûsikîsi, Sanat ve Kültürde Kök, fiubat 1981, sy. 1, s Uçman, Abdullah, R za Tevfik in Tekke ve Halk Edebiyat ile lgili Makaleleri, stanbul, 2001, s Yak c, Ali, Halk fiiirinde Türkü/Tan m-tasnif- nceleme-metin, Ankara, Yalman, Ali R za (Yalg n), Cenupta Türkmen Oymaklar -I, Ankara, 2000, s Yaz c o lu, Durmufl, Terk Edilen Kaynak Kifliler: Halk Müzi i Sanatç lar m z n Sorunlar, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1983, c. III, s Yaz c o lu, Durmufl, Türk Halk Müzi i Üzerine, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1977, c. III, s Mâni ile lgili Literatür Abakay, Mehmet Ali, Diyarbak r Folklorundan Kesitler-Celâl Güzelses, Diyarbak r 1995, s. 32. Ahmet Rasim, Geceler mi Tats z, Yoksa Biz mi? Eski Ramazan Geceleri, Maniciler, Resimli fiark, fiubat 1931, sy. 2, s Ahmet Rasim, Mâni, Millî Mecmua, Ocak 1925, sy. 49, s Ahmet Rasim, Muharrir Bu Ya, Hikmet Dizdaro lu (haz.), Ankara, 1969, s. 136 vd. Ahmet Talat (Onay), Halk fiiirlerinin fiekil ve Nevi, stanbul, 1928, s Ahmet Talat (Onay), Türk fiiirlerinin Vezni, stanbul, 1933, s Ahmet Vefik Pafla, Lehçe-i Osmanî, stanbul, 1306, s Akal n, L. Sami, Türk Mânilerinden Seçmeler I-II, stanbul, Akb y k, Abuzer ve Salih Turhan v.d r., fianl urfa Halk Müzi i, Ankara, 1999, s Akün, Ömer Faruk, Divan Edebiyat, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. IX, s Alangu, Tahir, Çalg l Kahvelerdeki Külhanbeyi Edebiyat ve Numuneleri, stanbul, 1943, s Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan, Erzincan 1983, s Albayrak, Nurettin, Mâni, D A, c. XVII, s Albayrak, Nurettin, Mâni, Ansiklopedik Halk Edebiyat Terimleri Sözlü ü, stanbul, 2004, s Ali Canip (Yöntem), Edebiyat, stanbul, 1926, s Ali Seydi, Resimli Kamus-i Osmanî, stanbul, 1324, s Azerbaycan Halk Yaz n Örnekleri, Ehliman Ahundov (der.), çev. Semih Tezcan, Ankara, 1978, s Baflgöz, lhan, Yay nlar Üzerine, Dil ve Tarih-Co rafya Fakültesi Dergisi, c. III, sy. 3, Ankara, 1943, s

13 Türk Halk Edebiyat Literatürü 21 Baflgöz, lhan, Mânilerimizden, Ankara, 1959, s Bayr, M. Halit, stanbul Folkloru, stanbul, 1972, s Bayr, M. Halit, Türk Halk Edebiyat na Ait Maddeler-Mâniler, stanbul, Beysano lu, fievket, Diyarbak r Folkloru-Mâni ve Hoyratlar, Diyarbak r Boratav, Pertev Naili, Mâni, Encyclopédie de l Islam (Fr.), c. VI, s Boratav, Pertev Naili, Mâni, slâm Ansiklopedisi, c. VII, s Boratav, Pertev Naili, Mâni, The Encyclopaedia of Islam ( ng.), c. VI, Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1992, s Boratav, Pertev Naili, Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyecili i, stanbul, 1946, s , Çat kkafl, Ata, Seçme Maniler, zmir Derleme Sözlü ü, Ankara, 1972, c. V, s Dilçin, Cem, Örneklerle Türk fiiir Bilgisi, Ankara, 1983, s Dizdaro lu, Hikmet, Halk fiiirinde Türler, Ankara, 1969, s Elçin, fiükrü, Türkiye Türkçesinde Mâniler, Ankara, Eset, Niyazi, Mâniler K lavuzu, Ankara, Eset, Niyazi, Mukayeseli ve Neflredilmemifl Mâniler, Ankara, Evliya Çelebi, Seyahatname, c. III, s Filizok, R za, Manilerin Tasnifi Problemi ve Manilerde De iflmeyen Unsurlar, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Türk Dili ve Edebiyat Araflt rmalar Dergisi, 1982, sy. 1, s Gibb, E. J. W., History of Ottoman Poetry, Londra, 1958, s. 90. Göksu, M. Hasan, Mânilerimiz, stanbul, Gölp narl, Abdülbaki, Alevî-Bektaflî Nefesleri, stanbul, 1963, s. 262, 266, 269, 270. Gözayd n, Nevzat, Anonim Halk fiiiri Üzerine, Türk Dili, Ocak-Haziran 1989, sy , s layd n, Hikmet, Türk Edebiyat nda Naz m, stanbul, 1951, s Kadri, H. Kâz m, Türk Lügati, stanbul, 1945, c. III, s Kayg l, Osman Cemal, stanbul da Semaî Kahveleri ve Meydan fiairleri, stanbul, 1937, s K rz o lu, Fahrettin, Halk Edebiyat Deyimlerimiz, Türk Dili, May s 1962, c. XI, sy. 128, s Kilisli Rifat, Mâniler, stanbul, Köprülü, Fuad, Anadolu Türklerinin Halk Edebiyat I-Mâniler, stanbul, Köprülü, Fuad, Türk Edebiyat Tarihi, stanbul, 1981, s Köprülü, Fuad, Türk Edebiyat nda lk Mutasavv flar, Ankara, 1984, s. 252 (dipnot 108). Kúnos, Ignácz, Halk Edebiyat Örnekleri I-Mâniler, stanbul, Kúnos, Ignácz, Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1925, s , Kutlu, Mustafa, Mâni, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VI, s Mâniler ( stanbul Darülfünunu Edebiyat Medresesi Mezunlar Cemiyeti Neflriyat, sy. 1), stanbul, 1359.

14 22 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Murat (Uraz), Halk Edebiyat fiiir ve Dil Örnekleri, stanbul, 1933, s Öktürk, fierif, Türk Mânileri Antolojisi-Güldeste, stanbul, Özön, Mustafa Nihat, Edebiyat ve Tenkit Sözlü ü, stanbul, 1954, s Pakal n, M. Zeki, Osmanl Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlü ü, stanbul, 1971, c. II, s Sadeddin Nüzhet (Ergun) ve Mehmed Ferid, Konya Vilayeti Halkiyat ve Harsiyat, Konya, 1926, s Sungur, Pertev, Diyarbekir Halkiyat n n Mâni, Maya, Horyat ve Ata Sözleri, Diyarbekir 1935, s. 86 v.d r. Susey, Edmond, Türk Halk Edebiyat, çev. lhan Baflgöz, stanbul, 1952, s fiemsettin Sami, Kamus-i Türkî, stanbul, 1317, s Tahirü l-mevlevî, Edebiyat Lügati, stanbul, 1973, s Terzibafl, Ata, Türk Edebiyat nda Mâni Biçiminin Do uflu ve Geliflmesi, Türk Yurdu, Haziran-Temmuz 1961, c. III, sy. 3-4 ( ), s Terzibafl, Ata, Kerkük Hoyratlar ve Mânileri, stanbul, Tezel, Naki, Bilmeceler ve Mâniler, Ankara, Uz, Kâz m, Musiki Ist lahat, Ankara, 1964, s. 43. Üçer, Müjgân, Atalar Sözü Yerde Kalmaz-Sivas ta Sözlü Gelenek, stanbul, 1998, s Vasf Mahir (Kocatürk), En Güzel Türk Manileri, stanbul, Ya murdereli, Nesip, Mânilerimiz, stanbul, Yurdatap, Selami Münir, Niyetli ve zahl Aflk Mânileri, stanbul, Yurter, Mahmut, Mâniler, stanbul, A t, Güzelleme, Koçaklama, Tafllama, Ninni ve Muamma ile lgili Literatür A t, Türk Dil ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. I, s Güzelleme, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. III, s Tafllama, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VIII, s Ahu, Türk Dil ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. I, s. 82. Muamma, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VI, s , , 331, , 490. Albayrak, Nurettin, Karacao lan, stanbul, 2002, s. 40. Albayrak, Nurettin, Karacao lan, stanbul, 2002, s. 53. Albayrak, Nurettin, Ruhsatî, stanbul, 2001, s Alptekin, Ali Berat, Ninni, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VII, s Arat, Reflid Rahmeti, Eski Türk fiiiri, Ankara, 1986, s Artan, Gündüz, Gülnar dan Ninniler, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1967, c. X, sy. 215, s Bali, Muhan, A tlar, Ankara, Banarl, Nihat Sami, Fatih e Söylenen Ninni, Türk Folklor Araflt rmalar, Ocak 1956, c. IV, sy. 78, s

15 Türk Halk Edebiyat Literatürü 23 Baflgöz, lhan, zahl Türk Halk Edebiyat Antolojisi, stanbul, 1968, s , 154. Bayr, Mehmet Halit, stanbul, Folkloru, stanbul, 1972, s Boratav, Pertev Naili, Türk A tlar n n ifllevleri, Konular ve Biçimleri, Sinan Y ll, stanbul, 1973, s Büyük Memleket fiiirleri Antolojisi, Osman Attila (haz.), stanbul, 1964, s Çelebio lu, Âmil ve Y. Ziya Öksüz, Türk Bilmeceler Hazinesi, stanbul, 1995, s Çelebio lu, Amil, Türk Ninniler Hazînesi, stanbul, Damac, Raci, Azeri Türklerinde: Niyet ve Fal ile Ölüm ve A, Türk Folklor Araflt rmalar, Mart 1952, c. II, sy. 32, s Dilçin, Cem, Örneklerle Türk fiiir Bilgisi, Ankara, 1983, s Dilçin, Cem, Örneklerle Türk fiiir Bilgisi, Ankara, 1983, s Divanü Lügat-it Türk Dizini, Ankara, 1972, s Divanü Lügat-it Türk Tercümesi, çev. Besim Atalay, Ankara, 1986, c. III, s Do an, Ahmet, Bayburtlu Celâli Baba, Ankara, 1999, s. 26, Elçin, fiükrü, Halk Edebiyat na Girifl, Ankara, 1981, s Elçin, fiükrü, Halk Edebiyat na Girifl, Ankara, 1981, s Elçin, fiükrü, Türkiye Türkçesinde A tlar, Ankara, Ercilasun, Ahmet Bican v.d r., Türk Lehçeleri Sözlü ü I, Ankara, 1992, s Erdi, slâm Beytullah, Bulgaristan Türkleri Halk Edebiyat nda A tlar, Uluslararas Türk Dünyas Halk Edebiyat Kurultay Bildirileri May s 2000, Ankara, 2002, s Esen, Ahmet fiükrü, Anadolu A tlar, Pertev Naili Boratav ve Remy Dor (haz.), Ankara, Eyübo lu, E. Kemal, fiiirde ve Halk Dilinde Atasözleri ve Deyimler, stanbul, 1973, c. II, s Gazimihal, Mahmut R., Ninni ve Bir Netice, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1960, c. VI, sy. 131, s Günay, Umay, Ninni, Pertev Naili Boratav a Arma an, Ankara, 1998, s (Ayn makale yazar n Anonim Halk fiiiri [Ankara, 1999] adl eserinde de yer alm flt r, s ). Günay, Umay, Türk Ninnileri Hazinesi, Türk Kültürü, Aral k 1982, c. XX, sy. 236, s (62-66). Gür, Mehmet Hilmi, E in de Yas Ça rmak, Türk Folklor Araflt rmalar, fiubat 1972, c. XIV, sy. 271, s Hal c, Feyzi, Halk Edebiyat nda Muamma, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1976, c. II, s Hal c, Feyzi, Âfl kl k Gelene i ve Günümüz Halk fiâirleri, Ankara, 1992, s Kalkan, Emir, Kayseri ve Yöresi A tlar, Kayseri Karaduman, Mehmet, Kadirli ve Erzin de K na Gecesinde A tlar, Türk Folklor Araflt rmalar, fiubat 1973, c. XIV, sy. 283, Karakoç, Abdurrahim, Kan Yaz s, Ankara, 1977.

16 24 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Karakoç, Abdurrahim, Vur Emri, Ankara, Kas r, Hasan Ali, Seyrani, Ankara, 1999, s Kaya, Do an, Âfl k Edebiyat Araflt rmalar, stanbul, 2000, s K rz o lu, M. Fahrettin, Ba lama, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. I, s K rz o lu, M. Fahrettin, Halk Edebiyat Deyimlerimiz, Türk Dili, Ekim 1962, c. XII, sy. 133, s. 67. K rz o lu, M. Fahrettin, Halk Edebiyat Deyimlerimiz, Türk Dili, Eylül 1962, c. XI, sy. 132, s Koz, M. Sabri, Elbistan ve Adana Yöresinde A tlar, Bo aziçi Üniversitesi Halk Bilimi Y ll, stanbul, 1975, s Kúnos, Ignàcz, Türkçe Ninniler, stanbul, Küçükbezirci, Seyit, Sar calar Köyünden Ninniler, Türk Folklor Araflt rmalar, fiubat 1959, c. V, sy. 115, s O uz, M. Öcal v.d r., Türk Halk Edebiyat El Kitab, Ankara, 2004, s Özalp,. smet, Ölüm ve Yas Görenekleri ve Bir A t, Türk Folklor Araflt rmalar, Mart 1950, c. I, sy. 20, s Özbek, Mehmet, Folklor ve Türkülerimiz, stanbul, 1975, s Özdemir, Ahmet Z., Öyküleriyle A tlar, I-II, Ankara, Özergin, M. Kemal, Ninniler, Türk Folklor Araflt rmalar, Temmuz 1975, c. XVI, sy. 312, s Öztuna, Y lmaz, Büyük Türk Mûsikîsi Ansiklopedisi II, Ankara, 1990, s Pakal n, M. Zeki, Osmanl Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlü ü, stanbul, 1971, c. II, s Reinhard, Kurt, Güney Türk A tlar n n Biçimleri, I. Uluslararas Türk Folklor Semineri (Bildiriler), Ankara, 1974, s Sakao lu, Saim, Erciflli Emrah, Ankara, 1987, s Sevinç, Emin, Ankara dan Ninniler, Türk Folklor Araflt rmalar, Kas m 1966, c. X, sy. 208, s fiat ro lu, Âfl k Veysel, Dostlar Beni Hat rlas n, Ankara, 1970, s fienel, Süleyman, A t, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. I, s fienel, Süleyman, Cide de Gelin Savu (Sa-gu)su, Kubbealt Akademi Mecmuas, 1988, sy. 1, s. 63. Talat, Çank r l Ahmet, Halk fiiirlerinin fiekil ve Nevi, stanbul, 1928, s Toygar, Kâmil, Üregil Köyü Ninnileri, Türk Folklor Araflt rmalar, Nisan 1960, c. VI, sy. 129, s Uraz, Murat, Halk Edebiyat nda Mizah, Türk Folklor Araflt rmalar, Temmuz 1950, c. I, sy. 12, s Uraz, Murat, Halk Edebiyat nda Hiciv ve Mizah, Türk Folklor Araflt rmalar, May s 1974, c. XV, sy. 298, s Uraz, Murat, Halk Edebiyat nda Muamma, Türk Folklor Araflt rmalar, Mart 1950, c. I, sy. 8, s Üçer, Müjgân, Atalar Sözü Yerde Kalmaz/Sivas ta Sözlü Gelenek, stanbul, 1998, s

17 Türk Halk Edebiyat Literatürü 25 Varnac, Ali Ekrem, Türk Ninnileri, Türk Folklor Araflt rmalar, fiubat 1966, c. X, sy. 199, s Tekerleme ile lgili Literatür Ahundov, Ehliman ve Semih Tezcan, Azerbaycan Halk Yaz n Örnekleri, Ankara, 1978, s Albayrak, Nurettin, Tekerleme, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VIII, s Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan,Erzincan 1983, s Atay ve Hakan, Teker Teker Tekerlemeler: Gülünçlük, Alaysama ve S radanl k Üzerine Gözlemler, Millî Folklor, Sonbahar 2002, sy. 55, s Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Folkloru, stanbul, 1973, s Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1992, s Boratav, Pertev Naili, Tekerleme, stanbul, Boratav, Pertev Naili, Zaman Zaman çinde, stanbul, Duymaz, Ali, Tekerlemelerin Tür ve fiekil Problemleri Üzerinde Bir De erlendirme, Uluslararas Türk Dünyas Halk Edebiyat Kurultay Bildirileri May s 2000, Ankara, 2002, s Duymaz, Ali, rfan Arzulayan Sözler Tekerlemeler, Ankara, Elçin, fiükrü, Halk Edebiyat na Girifl, Ankara, 1986, s Gö çeli, Yaflar Kemal, Tekerlemeler Nerede, Nas l ve Ne Zaman Söylenir?, Türk Folklor Araflt rmalar, Mart 1952, c. II, sy. 32, s Gö çeli, Yaflar Kemal, Tekerlemeler, Türk Folklor Araflt rmalar, May s 1952, sy. 34, s Güver, Mehmet, Afla ve Yukar Karakütük Köyleri Tekerlemeleri, Türk Folklor Araflt rmalar, Ocak 1970, c. XII, sy. 246, s Koz, M. Sabri, Oyun Tekerlemeleri, Türk Folklor Araflt rmalar, A ustos 1974, c. XV, sy. 301, s ; Temmuz 1975, c. XVI, sy. 312, s Propp, Vladimir, Masal n Biçimbilimi (trc. Mehmet Rifat-Sema Rifat), stanbul, Propp, Vladimir, Masallar n Yap s ve ncelenmesi, çev. Hüseyin Gümüfl, Ankara, 1987, tür. yer. Tan, Nail, Çocuklar m za Folklor Hazinemizden Seçmeler, Ankara, 1981, s Üçer, Müjgân, Atalar Sözü Yerde Kalmaz/Sivas ta Sözlü Gelenek, stanbul, 1998, s Bilmece ile lgili Literatür Akal n, L. Sami, Erzurum Bilmeceleri, stanbul,

18 26 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan, Erzincan 1983, s Alptekin, Ali Berat, Kazak Türklerinin Bilmecelerinden Örnekler, Milli Kültür Araflt rmalar (50. Kültür ve Sanat Y l nda Dr. Mehmet Önder e Arma an), Ankara, 1996, s Baflgöz, lhan ve Andreas Tietze, Türk Halk n n Bilmeceleri, Ankara, Batur, Suat, Aç klamal -Örnekli Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1998, s Boratav, Pertev Naili ve lhan Baflgöz, Türk Halk Bilmeceleri, çev. Vedat Ayd no lu, Folklora Do ru, Bilmece Say s, Aral k 1974, sy. 37, s Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1969, s Çelebio lu, Âmil ve Yusuf Ziya Öksüz, Türk Bilmeceler Hazînesi, stanbul, Elçin, fiükrü, Türk Bilmeceleri, stanbul, Georges, Robert A. ve Alan Dundes, Bilmecenin Yap sal bir Tan m na Do ru, çev. Asl Göksel, Folklora Do ru, Bilmece Say s, Aral k 1974, sy. 37, s Güngör, Nas h ve hsan Ozano lu, Kastamonu Bilmeceleri, zmir Hammamizâde hsan, Bilmeceler, stanbul, Haydar, Ali, Millî Bilmeceler, stanbul, nan, Abdülkadir, Codex Cumanicus Bilmecelerine Dair, Makaleler ve ncelemeler, Ankara, 1987, s Kerkük, Ayd n, Irak Türkmenleri A z nda Bilmeceler, Kerkük Kocada, zzet, zmirden Derlenmifl Bilmeceler, Türk Halk Kültüründen Derlemeler 1996, Ankara, 1998, s Koz, M. Sabri, Bilmece, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. I, s Koz, M. Sabri, Türk Halk Bilmeceleri Kaynakças, Folklora Do ru, Bilmece Say s, Aral k 1974, sy. 37, s (1974 y l na kadar bilmeceler hakk nda yap lan en kapsaml kaynakçad r.). Sakao lu, Saim, Bilmecelerimizde Doldurma Kelimeler, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, c. II (Halk Edebiyat ), Ankara, 1982, s S lac, Ferhat, Seçilmifl 1001 Bilmece, stanbul, fiaul, Mahir, Dünyada Bilmece Araflt rmalar, Folklora Do ru, Bilmece Say s, Aral k 1974, sy. 37, s Tietze, Andreas, Çok Cevapl Bir Türk Bilmecesinin Çözümlenmesi, çev. A. Levent Alpay, Folklora Do ru, Bilmece Say s, Aral k 1974, sy. 37, s Atasözü ile lgili Literatür Adnan (Cahit), Darb mesel Mecmualar Kitabiyat, Ats z Mecmua, 15 Nisan 1932, sy. 12, s Agâhay, M. Ali, Türkçe de Mecazlar Sözlü ü, Ankara, Ahmed R za, Atalarsözü, Çank r Aksoy, Ömer As m, Atasözleri ve Deyimler Sözlü ü, c. I, Ankara, Akün, Ömer Faruk, Atalar Sözüne Dair, fiad rvan, sy. 28, stanbul,

19 Türk Halk Edebiyat Literatürü 27 Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan, Erzincan, 1983, s Aytöre,., Atasözleri ve Söz Çal mlar, Bolu, Birtek, Ferit, En Eski Türk Savlar, Ankara, Bozyi it, Ali Esat, F kral Atasözlerimiz, Türk Folkloru, Ocak 1982, sy. 38, s Bölge A zlar nda Atasözleri ve Deyimler, I-II, Ankara, Ceyhan, Âdem, Eski Bir Atasözleri Kitab, Bir, 1988, sy. 9-10, s Dilçin, Dehri, Edebiyat m zda Atasözleri-2, stanbul, Do anay, Ali, Türk Atasözleri Sözlü ü, Ankara, Edirneli Ahmed Bâdî Efendi, Arma an, Süreyya Ali Beyzadeo lu, Müberra Gürgendereli ve Fatih Günay (haz.), Harvard Elçin, fiükrü, Türk Dilinde Atalar Sözü, Hacettepe Sosyal ve Beflerî Bilimler Dergisi, 1969, nr. 2, s Eyübo lu, E. Kemal, fiiirde ve Halk Dilinde Atasözleri ve Deyimler, stanbul, 1973, c. I. Gökyay, Orhan fiaik, Dedem Korkudun Kitab, stanbul, 1973, s. cxxix, cxxx, ccxlvii. Gölp narl, Abdülbaki, Tasavvuftan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri, stanbul, Güler, Zülfü, Harput A z, Elaz, 1992, s Güvahî, Pend-nâme, Mehmet Hengirmen (haz.), Ankara, Hasan Lutfi ve Muzaffer Lutfi, Türk Atalar Sözü, stanbul, H fzî, Manzûme-i Durûb-i Emsâl, stanbul, hsan Kurt, Türk Atasözlerine Psikolojik Bir Yaklafl m, Ankara, zbudak, Velet, Atalar Sözü, stanbul, Kaflgarl Mahmut, Divanü Lügat-it Türk (trc. Besim Atalay), c. I, Ankara, 1985, s. 75, 82, 369; c. II, Ankara, 1986, s. 137; c. III, Ankara, 1986, s Kurnaz, Selim, Konular na Göre Seçme Atasözleri, stanbul, M. Said Tekezâde, Durûb-i Emsâl-i Türkiyye yâhud Atalarsözü, stanbul, 1312/1896. Murat (Uraz), Halk Edebiyat fiiir ve Dil Örnekleri, stanbul, 1933, s Muzaffer Lütfi ve Hasan Lütfi, Türk Atalar Sözü, stanbul, Muzaffer Lütfi, Türk Atalar Sözü, stanbul, Okumufl, Ömer, Türkçe-Farsça Atasözleri ve Deyimler, Erzurum, Oy, Ayd n, Atasözü, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. I, s Oy, Ayd n, Atasözü, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. IV, s Oy, Ayd n, Tarih Boyunca Türk Atasözleri, stanbul, Ömer, Tahsin, Darbimesellerimiz Hakk nda Tahlilî Tedkikat, stanbul, 1340 (1337). Özdemir, Emin, Aç klamal Atasözleri Sözlü ü, stanbul, Özön, Mustafa Nihat, Ata Sözleri, stanbul, Peremeci, Osman Nuri, Atalar Sözü, stanbul, Sertel, Adem, Tecrübenin Dili: Konu Konu Atasözleri, stanbul, Soykut,. Hilmi, Türk Atalar Sözü Hazinesi, stanbul, Soysal, Rag b, Türk Atasözleri, Ankara, fiahin, Sabur, Atalarsözü, Bal kesir, 1936.

20 28 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak fien, Adil, Atalar m z Neler Demifller, stanbul, fiinasi, Durûb- Emsâl-i Osmaniye, Süreyya Beyzadeo lu (haz.), stanbul, Tülbentçi, Feridun Faz l, Türk Atasözleri ve Deyimleri, stanbul, Türk Atasözleri ve Deyimleri I-II (Millî Kütüphane yay n ), stanbul, Türkay, Kaya, Kaflgarl dan Günümüze Gelen Atasözleri, TDAY-Belleten, 1980, s Üçer, Müjgân, Atalar Sözü Yerde Kalmaz/Sivas ta Sözlü Gelenek, stanbul, 1998, s Yetifl, Kâz m, Türkçe nin Nak fllar, stanbul, Yükselmifl, Fatih, Türk Ata Sözleri, stanbul, Deyim ile lgili Literatür Aksan, Do an, Türkçenin Gücü, Ankara, 1987, s , Aksoy, Ömer As m, Atasözleri ve Deyimler Hakk nda-iii, Türk Dili, 10 Ocak 1953, c. II, sy. 16, s ; 1 fiubat 1953, sy. 17, s Aksoy, Ömer As m, Atasözleri Sözlü ü, Ankara, 1971, s Aksoy, Ömer As m, Deyimler Sözlü ü, Ankara, Bahad rl, Yusuf Ziya, Deyimlerimiz ve Kaynaklar, stanbul, Erdal Hamamî, Deyim, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. II, s Eyübo lu, E. Kemal, fiiirde ve Halk Dilinde Atasözleri ve Deyimler, c. II, stanbul, Oy, Ayd n, Atasözü, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. IV, s Oy, Ayd n, Deyimler Üzerine, Türk Folklor Araflt rmalar, Kas m 1959, c. VI, sy. 124, s Pala, skender, ki Dirhem Bir Çekirdek, stanbul, Tanyeri, M. Ali, Örnekleriyle Türk Halk fiiirinde Deyimler, stanbul, Ülkütafl r, M. fiakir, Bir Vak aya veya F kraya Dayanan Baz Halk Tabirleri, Türk Folklor Araflt rmalar, Ekim 1949, c. I, sy. 3, s Alk fl ile lgili Literatür Alk fl, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. I, s Karg fl, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. V, s Akal n, L. Sami, Alk fllar Karg fllar, Ankara, Albayrak, Nurettin, Türk Folklorunda Beddualar, Türk Folkloru, fiubat 1999, sy. 95, s Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan, Erzincan 1983, s

21 Türk Halk Edebiyat Literatürü 29 Batur, Suat, Aç klamal -Örnekli Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1998, s Bayr, Mehmet Halit, stanbul Folkloru, stanbul, 1972, s. 58. Beddua ile lgili Literatür Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1969, s Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1969, s Cafero lu, Ahmet, Eski Uygur Türkçesi Sözlü ü, stanbul, 1968, s. 92, Ça r c, Mustafa, Beddua, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. V, s Dede, Behçet, Erzurum Halk Dualar ndan Örnekler, Türk Folklor Araflt rmalar, Temmuz 1969, c. XVII, sy. 240, s Divanü Lügat-it Türk Dizini, Ankara, 1972, s. 50, 58. Divanü Lügat-it-Türk dizini, Ankara, 1972, s. 8. K rz o lu M. Fahrettin, Halk Edebiyat Deyimlerimiz, Türk Dili, Eylül 1962, c. XI, sy. 132, s Kufral, Kas m, Dua, slâm Ansiklopedisi, c. III, s. 58. Orta, Nedim, Ödemifl Folkloru: Kaymakç dan Bed-Dualar ve Hayr-Dualar, Türk Folklor Araflt rmalar, Temmuz 1966, c. X, sy. 204, s Pakal n, M. Zeki, Osmanl Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlü ü, stanbul, 1971, c. I, s. 53. fiemsettin Sami, Kamus- Türkî, s Tan, Nail, Folklorumuzda Ölçülü Sözler, Ankara, 1985, s Üçer, Müjgân, Atalar Sözü Yerde Kalmaz/Sivas ta Sözlü Gelenek, stanbul, 1998, s Yeni Tarama Sözlü ü, Cem Dilçin (haz.), Ankara, 1983, s Masal ile lgili Literatür Aisopos, Masallar, çev. Nurullah Ataç, stanbul, Akdemir, R za, Çocuklar m za Masallar, Ankara, Akkoyunlu, Ziyat Abdülmecit, Bin Bir Gece Masallar n n Türk Masallar na Tesiri, Ankara, Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan, Erzincan, 1983, s Ali Dehri (Nakili), Hikâye-i fiifâi ve Selvi Han, Çank r, Alptekin, Ali Berat, Hayvan Masallar, Ankara, Andersen, Masallar, çev. Nurullah Ataç, stanbul, Arslan, Ahmet Ali, Kuzey-Do u Anadolu (Kars) Türk ve Kuzey Britanya Halk Edebiyat nda Masallar, c. I, Ankara, 1998; c. II, Ankara, Behtaver, H., Türk Masallar, stanbul, Bilkan, Ali Fuat, Masal Esteti i, stanbul, 2001.

22 30 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1969, s Buch, Wilfried, Masal ve Efsane Üzerine, çev. Ali Osman Öztürk, Millî Folklor, Bahar 1992, sy. 13, s Ça dafl, Kemal, Pança-tantra Masallar, Ankara, Demiray, M. Güner, Türk Halk Masallar Üzerine, Masal Araflt rmalar /Folktale Studies-I, stanbul, 1988, s Eberhard, Wolfram ve Pertev Naili Boratav, Typen Turkischer Volksmärchen, Wiesbaden, Er, Ertan, Yabanc Dillerde Yay mlanan Türk Masallar na iliflkin Önemli Kitaplar n Seçme Kaynakças, Masal Araflt rmalar /Folktale Studies-I, stanbul, 1988, s Gogol, N. V., Masallar, çev. Ergin Altay, Ankara, Gökalp, Ziya, Alt n Ifl k, Ankara, Grimm Masallar, çev. Kemal Kaya, c. I, Ankara, 1943; c. II, Ankara, Günay, Umay, Elaz Masallar / nceleme, Erzurum Güney, Eflatun Cem, Bir Varm fl Bir Yokmufl, stanbul, Güney, Eflatun Cem, En Güzel Türk Masallar, stanbul, Güney, Eflatun Cem, Evvel Zaman çinde, stanbul, Güney, Eflatun Cem, Gökten Üç Elma Düfltü, stanbul, Güney, Eflatun Cem, Masallar, Ankara, Haflim, Ehet, Uygur Halk Masallar, çev. Ahmet B. Ercilasun ve A. fiekir Turan, Ankara, Helimo lu, Muhsine Yavuz, Masallar ve E itimsel fllevleri, Ankara, Hidayet, Ahmet, Bin Bir Gece Masallar, stanbul, vgin, Hayrettin, Türk Masallar ve Kaynaklar, Masal Araflt rmalar /Folktale Studies-I, stanbul, 1988, s K. D., Türk Masallar (Lâtin harflerine aktaran: brahim Aslano lu), stanbul, Kamphoevener, Ersa Sophia Vön, Türk Masallar (trc. c. I, II, Aylin Gergin, c. III, Mustafa Tüzek), stanbul, 2004, c. I, Aflk Hilesi; c. II, fritin T ls m ; c. III, Cinlerin Aynas. Karaköse, Saadet, Masallar n Metafizi i Üzerine, Millî Folklor, Yaz 2003, sy. 58, s Kartar, Asker, Azerbaycan Masallar, stanbul, Kaya, Ayfle Benek, Has Bahçenin Gülleri/Sivas Masallar, stanbul, Kaya, Tülay Nadide, Türk Masal na Girifl, Masal Araflt rmalar /Folktale Studies-I, stanbul, 1988, s Korgunal, Muharrem Zeki, Kelo lan Masallar, stanbul, Kúnos, Ignácz, Bozsporuszi Tundervilag (Bo aziçi Perileri), Budapeflte Kúnos, Ignácz, Fourty-four Turkish Fairy Tales, Londra Kúnos, Ignácz, Oszman-török Népköltési Gyujtemeny, c. I; Budapeflte 1887; c. II, Budapeflte 1889.

23 Türk Halk Edebiyat Literatürü 31 Kúnos, Ignácz, Türkische Volksmärchen aus Adakale, c. I-II, Leipzig Kúnos, Ignácz, Türkische Volksmärchen aus Stanbul, Leipzig La Fontaine, Masallar, çev. Sabahattin Eyübo lu, stanbul, Makas, Zeynelâbidin, Türk Dünyas ndan Masallar, stanbul, Pertev Naili Boratav, Az Gittik Uz Gittik, Ankara, Pertev Naili Boratav, Halk Edebiyat Dersleri, stanbul, 2000, s Pertev Naili Boratav, Tekerleme, stanbul, Pertev Naili Boratav, Zaman Zaman çinde, stanbul, Propp, Vladimir, Masal n Biçimbilimi, çev. Mehmet Rifat ve Sema Rifat, stanbul, Propp, Vladimir, Masallar n Yap s ve ncelenmesi, çev. Hüseyin Gümüfl, Ankara, Sabih, Sabir ve Ramiz Asker, Azerbaycan Masallar, Baku Sakao lu, Saim, Masal Araflt rmalar, Ankara, Sakao lu, Saim -Metin Ergun, Türkmen Halk Masallar, Ankara, Sakao lu, Saim, Gümüflhane Masallar /Metin Toplama ve Tahlil, Ankara, Seyido lu, Bilge, Masal, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VI, s Seyido lu, Bilge, Erzurum Halk Masallar Üzerinde Araflt rmalar, Ankara, Seyido lu, Bilge, Erzurum Masallar, stanbul, Taner, Nuri, Halkbilgisi Haberleri, Folklor Postas, Türk Folklor Araflt rmalar, Folklor, Folklora Do ru, Halkbilimi, Sivas Folkloru, Türk Folkloru Dergilerinde Yay mlanan Masallar n Bibliyografyas, Masal Araflt rmalar /Folktale Studies-I, stanbul, 1988, s Tezel, Naki, Türk Masallar, c. I-II, Ankara, Yücel, Tahsin, Anadolu Masallar, stanbul, F kra ile lgili Literatür F kra, Türk Ansiklopedisi, c. XVI, s F kra, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. III, s Batur, Suat, Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1998, s Bayrak, Mehmet, Halk Gülmecesi, Ankara, Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1969, s Divanü Lûgat-it Türk Tercümesi, çev. besim Atalay, Ankara, 1985, c. I, s Ercilasun, Ahmet Bican v.d r., Karfl laflt rmal Türk Lehçeleri Sözlü ü-i, Ankara, 1992, s Göçgün, Önder, Nasreddin Hoca F kralar n n Fikrî ve Edebî De eri, Türk Kültürü, Eylül 1984, c. XXII, sy. 257, s Gözayd n, Nevzat, Türk F kralar n n Tasnifi Üzerine Baz Düflünceler ve Bir Tasnif Denemesi, Uluslararas Yunus Emre, Nasreddin Hoca, Karamanl Mehmet Bey ve Türk Dili Semineri Bildirileri, Ankara, 1977, s

24 32 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Levend, Agâh S rr, Türk Edebiyat Tarihi, Ankara, 1984, s Nasreddin Hoca Bibliyografyas Üzerine Bir Deneme, A. Esat Bozyi it (haz.), Ankara, Nasreddin Hoca ya Arma an, M. Sabri Koz (haz.), stanbul, Sakao lu, Saim, Türk Folklorunda Al k F kralar, Uluslararas Folklor ve Halk Edebiyat Semineri Bildirileri, Ankara, 1976, s Sakao lu, Saim, Türk F kralar ve Nasreddin Hoca, Konya Tan, Nail, Türk Halk Edebiyat nda Karakufl F kralar, Türk Dili, fiubat 1996, sy. 530, s Ülkütafl r, M. fiakir, Baz Halk Tâbirleri, Türk Folklor Araflt rmalar, Ekim-Kas m 1949, c. I, sy. 4, s Ülkütafl r, M. fiakir, Bir Vak aya veya F kraya Dayanan Baz Halk Tâbirleri, Türk Folklor Araflt rmalar, Eylül 1949, c. I, sy. 2, s Ülkütafl r, M. fiakir, Bir Vak aya veya F kraya Dayanan Baz Halk Tâbirleri, Türk Folklor Araflt rmalar, Aral k 1949, c. I, sy. 5, s ; Mart 1950, c. I, sy. 8, s Ülkütafl r, M. fiakir, Bir Vaka Veya F kraya Dayanan Halk Tâbirleri, Türk Folklor Araflt rmalar, Ekim 1957, c. V, sy. 99, s ; Mart 1958, c. V, sy. 104, s ; Eylül 1958, c. V, sy. 110, s Y ld r m, Dursun, Türk Edebiyat nda Bektafli Tipine Ba l F kralar, Ankara, Yüce, Kemal, Avc F kralar, Türk Dili ve Edebiyat Araflt rmalar Dergisi, Ocak 1991, sy. 6, s Efsane ile lgili Literatür Akarsu, Vasfi, Elik Öldü ü Ormanlar ve Altaflman Efsanesi, Türk Folklor Araflt rmalar, c. IV, sy. 81 (Nisan 1956), s Albayrak, Nurettin, Ansiklopedik Halk Edebiyat Terimleri Sözlü ü, stanbul, 2004, s Albayrak, Nurettin, Folklorumuz ve Erzincan, Erzincan 1983, s Bak rc o lu, Ziya, Efsâne, fesâne, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. III, s Batur, Suat, Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1998, s Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1969, s Gazimihal, Mahmut R., Efsaneler ve Atasözleri Aras nda, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1956, c. IV, sy. 83, s Kara, Ruhi, Erzincan Efsaneleri Üzerinde Bir Araflt rma, Ankara, Örnek, Sedat Veyis, 100 Soruda lkellerde Din, Büyü, Sanat, Efsane, stanbul, 1988, s Örnek, Sedat Veyis, Budunbilim Terimleri Sözlü ü, Ankara, 1973, s. 25. Püsküllüo lu, Ali, Efsaneler, Ankara, Sakao lu, Saim, 101 Anadolu Efsanesi, stanbul, 1976.

25 Türk Halk Edebiyat Literatürü 33 Seyido lu, Bilge, Erzurum Efsaneleri, Ankara, Yavuz, Muhsine Helimo lu, Dünya Halk Kültürlerinin Ortak Irmaklar : Efsaneler, Pertev Naili Boratav a Arma an, Ankara, 1988, s Halk Hikâyeleri ile lgili Literatür Albayrak, Nurettin, Dinî Türk Halk Hikâyelerinden Geyik, Güvercin ve Deve Hikâyeleri-Kaynaklar ve Metin Tesisi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Alptekin, Ali Berat, Erzurum ve Çevresinde Derlenen Halk Hikâyeleri Üzerinde Araflt rmalar, Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Alptekin, Ali Berat, Kirmanflah Hikâyesi Üzerinde Bir Çal flma, Doktora Ön Çal flmas, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Aslan, Ensar, Azerbaycan Ça dafl Hikâye Antolojisi, Ankara, 1991, s. XI. Aslan, Ensar, Ç ld rl Âfl k fienlik Hayat, fiiirleri ve Hikâyeleri, Ankara, 1975, s Aslan, Ensar, Yaral Mahmut Hikâyesi Üzerinde Bir nceleme, Diyarbak r Bali, Muhan, Erciflli Emrah ile Selvi Han Hikâyesi: Varyantlar n Tesbiti ve Halk Hikâyecili i Bak m ndan Önemi, Ankara, Baflgöz, hsan, Türk Halk Hikâyelerinde Söz kal plar, Bo aziçi Üniversitesi Halkbilim Y ll, stanbul, 1975, s Baflgöz, hsan, Biyografik Türk Halk Hikâyeleri (doktora tezi, Ankara Üniversitesi Dil- Tarih-Co rafya Fakültesi, 1949). Cunbur, Müjgân, Folklorumuzda Geyik Motifi Üzerine, II. Milletleraras Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Ankara, 1982, s Ça atay, Saadet, Türk Halk Edebiyat nda Geyi e dair Baz Motifler, Türk Dili Araflt rmalar Y ll -Belleten, 1956, s Derman, Gül, Resimli Tafl Bask s Halk Hikâyeleri, Ankara, 1989, s Dino, Güzin, Türk Roman n n Do uflu, stanbul, 1978, s Duymaz, Ali, Kerem ile Asl Hikâyesi Üzerinde Mukayeseli Bir Araflt rma, Ankara, Elçin, fiükrü, Halk Edebiyat Araflt rmalar, Ankara, 1977, s Elçin, fiükrü, Kerem ile Asl Hikâyesi, Ankara, Enginün, nci ve Mustafa Kutlu, Halk Hikâyesi, Hikâyeleri, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. IV, s Fischer, Hans A., Schah Ismajil un Gülüzar. Ein Turkischer Volksroman, Leipzig Gökyay, Orhan fiaik, Dedem Korkudun Kitab, stanbul, Gönay, Umay, Âfl k Tarz fiiir Gelene i ve Rüya Motifi, Ankara, Görkem, smail, Halk Hikâyeleri Araflt rmalar Çukuroval Âfl k Mustafa Köse ve Hikâye Repertuar, Ankara, 2000.

26 34 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Güzel, Abdurrahman, Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyat, Ankara, Kaplan, Mehmet, Hikâye Tahlilleri, stanbul, 1989, s. 9. Kaplan, Mehmet, Türk Edebiyat Üzerinde Araflt rmalar-iii, Tip Tahlilleri, stanbul, 1985, tür. yer. Kavruk, Hasan, Eski Türk Edebiyat nda Mensur Hikâyeler, stanbul, Kaya, Do an, Halkbilim Araflt rmalar, stanbul, 2002, s Kaya, Do an, Mahmut ile Nigâr Hikâyesi Üzerine Karfl laflt rmal Bir Araflt rma, Ankara, Köksal, Hasan, Battalnâmelerde Tip ve Motif Yap s, Ankara, Köprülü, Cemal, Hikâye, Türk Ansiklopedisi, c. XIX, s Köprülüzâde Mehmet Fuat, Kay kç Kul Mustafa ve Genç Osman Hikâyesi, stanbul, Kúnos, Ignácz, Türkische Volksromane in Klain-Asien, Ungarische revue, XII/3, Budapest 1892, s ; 1892, XII/4, s ; 1893, XIII/3, s Kúnos, Ignácz, Über die Volkspoerie der Osmanischen Turken (ed. Friedrich W. Radloff, Proben, VIII), Petersburg 1899, s. I-I. XII. Macdonald, D. B., Hikâye, slâm Ansiklopedisi, c. V/I, s Nutku, Özdemir, Meddahl k ve Meddah Hikâyeleri, ts., s. 2, 5-7. O uz, M. Öcal ve Metin Ekici v.d r., Türk Halk Edebiyat El Kitab, Ankara, 2004, s Özarslan, Metin, Erzurum Afl kl k Gelene i, Ankara, 2001, s Özdemir, Fuat, Halk Edebiyat Yaz lar, Ankara, 1999, s Özege, M. Seyfettin, Eski Harflerle Bas lm fl Türkçe Eserler Katalo u, c. I-V, stanbul, , tür. yer. Özön, Mustafa Nihat, Türkçede Roman, stanbul, 1985, s Öztürk, Ali, Türk Anonim Edebiyat, stanbul, Pertev Naili (Boratav), 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1969, s Pertev Naili (Boratav), Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyecili i, Ankara, Pertev Naili (Boratav), Köro lu Destan, stanbul, Radloff, F. W., Über die Volkpoe ise der Osmanischen Turken, Proben, VIII, Petersburg 1899, s. I-LXII. Raquette, G., Taji bila Zohra, Lund Sakao lu, Saim, Türk Halk Hikâyeleri Tip Katalo unu Yapabilir miyiz?, Ça r, Ocak 1983, sy. 300, s Spies, Otto, Türk Halk Kitaplar (trc. Behçet Gönül), stanbul, fiimflek, Esma, Halk Hikâyelerinde Kullan lan Epizot Terimi ve Türkçe Karfl l Üzerine, Uluslararas Türk Dünyas Halk Edebiyat Kurultay Bildirileri May s 2000, Ankara, 2002, s Türkmen, Fikret, Hikâye, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. XVII, s Türkmen, Fikret, Âfl k Garip Hikâyesi Üzerine Mukayeseli Bir Araflt rma, Ankara, Türkmen, Fikret, Tahir ile Zühre, Ankara, 1983.

27 Türk Halk Edebiyat Literatürü 35 Karagöz ile lgili Literatür Akbayar, Nuri, Karagöz, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. V, s Akyavafl, Rag p, Eski Karagöz Oyunlar, Türk Folklor Araflt rmalar, Temmuz 1959, c. V, sy. 120, s And, Metin, Karagöz, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. XXIV, s And, Metin, Dünyada ve Bizde Gölge Oyunu, Ankara, 1977, s And, Metin, Geleneksel Türk Tiyatrosu: Kukla-Karagöz-Orta Oyunu, Ankara, 1969, s And, Metin, Karagöz, Turkish Shadow Theatre, stanbul, And, Metin, Türk Tiyatrosunun Evreleri, Ankara, 1983, s Baltac o lu, smail Hakk, Karagöz Kimindir, Nedir? Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s Çapano lu, M. Süleyman, stanbul da Eski Ramazanlarda Karagöz, Türk Folklor Araflt rmalar, Nisan 1953, c. II, sy. 45, s Duyuran, Dürrüflehvar, Karagözde Madde ve Teknik, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s Evliya Çelebi, Seyahatname, c. I, s Gazimihal, Mahmut R., Karagöz, Kukla ve Yapma Bebekler, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s Gölp narl, Abdülbaki, Karagöze Ait Bir fiaheser, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s Güntekin, Mehmet, Karagöz Musikisi, Dünden Bugüne stanbul Ansiklopedisi, c. IV s H nçer, Bora, Karagöz Oyunlar Nas l Bafllar, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s H nçer, hsan, Gölge Oyunlar n n ve Karagözün Do uflu, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s Jacob, Georg, Geschichte des Schattentheaters im morgen und Abendland, Hannover Kudret, Cevdet, Karagöz, c. I, II, III, Ankara, Mutlu, Mustafa, Karagöz Tasvirlerin Yap m, Türk Halkbilim Araflt rmalar, Y ll k, 1979, c. IV, s Ritter, H., Karagöz, slâm Ansiklopedisi, c. VI, s Ritter, H., Karagös, Türkische Schattenspiele, I, Hannover 1924; II, stanbul,-leipzig 1941; III, Wiesbaden 1953, s. IX-XII. Sakao lu, Saim, Türk Gölge Oyunu Karagöz, Ankara, Selim Nüzhet (Gerçek), Türk Temaflas : Meddah-Karagöz-Orta Oyunu, stanbul, 1930, s

28 36 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Sevin, Nureddin, Karagöz Oyunu, Türk Ansiklopedisi, c. XXI, s Siyavuflgil, Sabri Esat, Karagöz Elden Gidiyor mu?, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s Siyavuflgil, Sabri Esat, Karagöz: Psiko-Sosyolojik Bir Deneme, stanbul, 1941, s Sönmez, Sevengül, Karagöz Kitab, stanbul, Taner, H., M. And ve Ö. Nutku, Tiyatro Terimleri Sözlü ü, Ankara, Tecer, Ahmet Kutsi, Karagöz ve Kuklaya Ait K sa Notlar, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s Th. Menzel, Meddah, Schattentheater und Shadow Theatre, Berlin Tilgen, Nurullah, Karagöz Oyunlar Sözlü ü, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1959, c. V, sy. 119, s Üngör, Etem Ruhi, Karagöz Musikisi, I. Uluslararas Türk Folklor Kongresi Bildirileri, c. III, Ankara, 1977, s (Bu makale daha sonra ayn adla ve musiki parçalar n n notalar yla kitap olarak yay mlanm flt r, Ankara, 1989). Orta Oyunu ile lgili Literatür Ahmed Rasim, Muharrir Bu Ya, Hikmet Dizdaro lu (haz.), Ankara, 1969, s Ahmed Rasim, Tarih ve Muharrir, stanbul, 1329, s And, Metin, Geleneksel Türk Tiyatrosu/Kukla Karagöz Orta oyunu, Ankara, 1969, s And, Metin, Türk Tiyatrosunun Evreleri, Ankara, 1983, s Bal khane Naz r Ali R za Bey, Eski Zamanlarda stanbul, Hayat, Ali fiükrü Çoruk (haz.), stanbul, 2001, s Baltac o lu, smay l Hakk, Orta Oyunu Nedir?, Türk Dili, 1 Aral k 1968, c. XIX, sy. 207, s Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1969, s , Croce, Bendetto, Saggisula Lettaretura Italiana del Seicento, Bari 1911, s Elçin, fiükrü, Anadolu Köy Orta Oyunlar (Köy Tiyatrosu), Ankara, Evliya Çelebi, Seyahatname, c. I, s , 558, H z r, Güranl, Surnâme-i H z r, Ü Ktp., TY., nr. 6122, vr. 2b. Horovitz, J., Spuren griechischer Mimen im Orient, Berlin Jacob, George, Turkische Volkslitteratur, Berlin 1901, s. 36. Kudret, Cevdet, Orta Oyunu, Ankara, Kúnos, Ignàcz, Das Turkische Volksshauspiel-Orta Ojnu, Leipzig Kutlu, Mustafa, Orta Oyunu, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VII, s Lebib, Surnâme-i Lebib, Ü. Ktp., TY, nr. 6097, vr. 98b-99a. Martinovitch, Nicolas N., The Turkish Theatre, New York Menzel, Theodor, Meddah, Schattentheater und Orta Ojunu, Prag 1941, s

29 Türk Halk Edebiyat Literatürü 37 Pakal n, M. Zeki, Osmanl Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlü ü, stanbul, 1974, c. II, s Pirverdio lu, Ahmet, Türk Halk Tiyatrolar n n Geliflme Evreleri, Millî Folklor, K fl 2003, sy. 60, s Râflid, Tarih-i Râflid, stanbul, 1282, c. III, s. 23. Reich, H., Der Mimus, Berlin 1903, s Selim Nüzhet (Gerçek), Türk Temaflas Meddah-Karagöz-Orta oyunu, stanbul, 1930, s Taner, H., M. And ve Ö. Nutku, Tiyatro Terimleri Sözlü ü, Ankara, Tecer, Ahmet Kutsi, Orta Oyununda Curcuna, stanbul, Mart 1955, c. II, sy. 3, s Türkmen, Nihal, Orta Oyunu, stanbul, Meddah ile lgili Literatür And, Metin, Türk Tiyatrosunun Evreleri, Ankara, 1983, s Âfl k Çelebi, Meflâirü fl-fluarâ, Ü Ktp., TY, nr. 2406, vr. 39b, 201b. Atefl, Ahmed, Hassan, slâm Ansiklopedisi, c. V/l, s Battalname, Y. Dedes (haz. ve çev.), fiinasi Tekin ve Gönül Alpay Tekin (nflr), Harvard, 1996, s Beli, Güldeste, Millî Ktp., MFA (?), nr. 1478, vr. 168b-170a, 191b-192a. Boratav, Pertev Naili, Maddah, The Encyclopaedia of Islam ( ng.), c. V, s. 951,953. Boratav, Pertev Naili, Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyecili i, Ankara, 1946, s. 48, 127. Enginün, nci, Meddah, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VI, s Evliya Çelebi, Seyahatname, c. I, 525; c. II, 215; c. III, s Gordlevski, Aus der Gegenvvart und Vergangenheit des Meddahs in der Türkei, Mir Islama, 1912, c. I, s lyas, H z r, Târîh-i Enderun, stanbul, 1276, s. 264, 334, 496. Köprülü, M. Fuad, Edebiyat Araflt rmalar -I, stanbul, 1966, s Latifi, S fat- stanbul, brahim Olgun Özel Ktp., vr. 18a. Mecmua-i Fevâid, Ü Ktp., TY, nr. 6758, vr. 6b, 9a-b, 13a-b, 18a-b. Musâhipzâde Celâl, Eski stanbul, Yaflay fl, stanbul, 1953, s Nutku, Özdemir, Meddah, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. XXVIII, s Nutku, Özdemir, Bursal K ssahanlar ve Meddahlar, Ankara, Nutku, Özdemir, IV. Mehmet in Edirne fienli i (1675), Ankara, 1972, s. 4. Nutku, Özdemir, Meddahl k ve Meddah Hikâyeleri, Ankara, Oral, Ünver, Meddah Kitab, stanbul, Ortaoyunu Kitab, Abdulkadir Emeksiz (haz.), stanbul, Paulus, H., Hadschi Vesvese, ein Vortrag des Türkischen Meddahs, Nagif Efendi, Erlangen 1905, s. vii-viii,

30 38 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Süleyman Faik Efendi Mecmuas, Ü. Ktp., TY, nr. 3472, vr. 50b, 61b. Taner, H., M. And ve Ö. Nutku, Tiyatro Terimleri Sözlü ü, Ankara, Kukla ile lgili Literatür And, Metin, Geçen Yüzy lda stanbul da Kukla, Türk Folklor Araflt rmalar, fiubat 1968, c. XI, sy. 222, s And, Metin, Türk Tiyatrosunun Evreleri, Ankara, 1983, s Araz, Nezihe, Kukla Bizim Mal m zd r, Türk Folklor Araflt rmalar, Eylül 1973, c. XV, sy. 290, s Arseven, Celâl Esad, Kukla, Sanat Ansiklopedisi, c. III, s Baltac o lu, smay l Hakk, Türk Kukla Sanat, Türk Folklor Araflt rmalar, A ustos 1975, c. XVI, sy. 313, s Divanü Lügat-it Türk Tercümesi, çev. Besim Atalay, c. I, Ankara, 1985, s Elçin, fiükrü, Afflarlar Aras nda Bebek (Kukla) Oyunu-Arzu ile Kamber, Türk Folklor Araflt rmalar, Eylül 1970, c. XIII, sy. 254, s Enginün, nci, Kukla oyunu (tiyatrosu), Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c.v, s Oral, Ünver, biflli Kukla Oyunlar m z, stanbul, Oral, Ünver, Kukla Kitab, stanbul, Pakal n, M. Zeki, Osmanl Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlü ü, stanbul, 1971, c. II, s Koflma ile lgili Literatür A. Vefik Pafla, Lehçe-i Osmanî, stanbul, 1306, s Ahmet Talat (Onay), Halk fiiirlerinin fiekil ve Nevi, stanbul, 1928, s Albayrak, Nurettin, Koflma, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. XXVI, s Arat, Reflid Rahmeti, Eski Türk fiiiri, Ankara, 1965, s Atalay, Besim, Divanü Lügat-it Türk Tercümesi, c. I, Ankara, 1986, s Boratav, Pertev Naili, Koflma, slâm Ansiklopedisi, c. VI, s Dilçin, Cem, Örneklerle Türk fiiir Bilgisi, Ankara, 1983, s Dizdaro lu, Hikmet, Halk fiiirinde Türler, Ankara, 1969, s layd n, Hikmet, Türk Edebiyat nda Naz m, stanbul, 1964, s Kadri, H. Kâz m, Türk Lügati, stanbul, 1943, c. III, s K rz o lu, M. Fahrettin, Halk Edebiyat Deyimlerimiz, Türk Dili, Mart 1962, c. XI, sy. 126, s Kovvalski, T., Koshma, Encyclopédie de l Islam (Fr.), c. V, s

31 Türk Halk Edebiyat Literatürü 39 Köprülü, M. Fuad, Edebiyat Araflt rmalar I, stanbul, 1989, s. 127, 152, 347. Köprülü, M. Fuad, Türk Edebiyat Tarihi, stanbul, 1981, s Köprülü, M. Fuad, Türk Edebiyat nda lk Mutasavv flar, Ankara, 1984, s Köprülü, M. Fuad, Türk Sazflâirleri, Ankara, 1962, s. 33. Kösemihal, M. Rag b, Anadolu Halk Türküleri ve Mûsikî stikbalimiz, stanbul, 1928, s Kutlu, Mustafa, Koflma, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. V, s Ozano lu, hsan, Âfl k Edebiyat, Kastamonu 1940, s. 26. Pakal n, M. Zeki, Osmanl Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlü ü, stanbul, 1971, c. II, s R za Nur, Les Formes de la Poesie Turque, Türk Bilik Revüsü, nr. 1, Kahire 1931, s Sevük, smail Habib, Edebiyat Bilgileri, stanbul, 1942, s fiemsettin Sami, Kamus-i Türki, stanbul, 1317, s Tahirü l-mevlevî, Edebiyat Lügati, Kemal Edib Kürkçüo lu (haz.), stanbul, 1973, s Destan ile lgili Literatür Destan, Destanlar, stanbul, Ansiklopedisi, c. VIII, s Alus, Sermet Muhtar, Destan, Destan Sat c lar, stanbul, Ansiklopedisi, c. VIII, s Bal m, Ali, Destanlar ve Türküler, Ankara, Baflgöz, lhan, zahl Türk Halk Edebiyat Antolojisi, stanbul, 1968, s Batur, Suat, Türk Halk Edebiyat, stanbul, 1998, s Beysano lu, fievket -Salih Turhan-Kubilay Dökmetafl, Diyarbak r Musikî Folkloru, Ankara, 1996, s Boratav, Pertev Naili, Köro lu Destan, stanbul, Çank r l Ahmet Talat (Onay), Halk fiiirlerinin fiekil ve Nevi, stanbul, 1928, s Çotuksöken, Yusuf ve M. Sabri Koz, Destan, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. II, s Dilçin, Dehri, Edebiyat m zda Atasözleri, stanbul, 1945, s Dizdaro lu, Hikmet, Halk fiiirinde Türler, Ankara, 1969, s Elçin, fiükrü, Türk Dilinde Destan Kelimesi ve Mefhumu, Türk Kültürü, Ocak 1968, c. VI, sy. 63, s Esen, Ahmet fiükrü, Anadolu Destanlar, stanbul, Gazimihal, Mahmut R., Mus kî Sözlü ü, stanbul, 1961, s nan, Abdülkadir, Makaleler ve ncelemeler, Ankara, 1987, s Kaya, Do an, Askerlik Üzerine Derlemeler, Türk Folklor Araflt rmalar, Haziran 1978, c. XVIII, sy. 347, s K rz o lu, M. Fahrettin, Halk Edebiyat Deyimlerimiz, Türk Dili, May s 1962, c. XI, sy. 128, s K rz o lu, M. Fahrettin, Edebiyat m zda Kars-II. Kitap, stanbul, 1958, tür. yer.

32 40 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak Koz, M. Sabri, Afl k Edebiyat m zda Destan ve Destan Konular, Türk Halk Edebiyat ve Folklorunda Yeni Görüfller, Ankara, 1985, s Koz, M. Sabri, Bir Kars Destan, Türk Folklor Araflt rmalar, Ekim 1978, c. XVIII, sy. 351, s Kum, Naci, Bekçi Baba Destan, Türk Folklor Araflt rmalar, Ocak 1951, c. I, sy. 18, s Mütercim Âs m, Burhân- Kat Tercümesi, stanbul, 1287 (1799), c. I, s Örnek, Sedat Veyis, Türk Halkbilimi, Ankara, 1995, s Pakal n, M. Zeki, Osmanl Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlü ü, stanbul, 1971, c. I, s Saussey, Edmond, Türk Halk Edebiyat, çev. lhan Baflgöz, stanbul, 1952, s Sepetçio lu, M. Necati, Türk Destanlar, stanbul, Sümer, Faruk, Türk Cumhuriyetlerini Meydana Getiren Eller ve Türk Destanlar, stanbul, fienel, Süleyman, Âfl k Edebiyat ve Musikisinde Destan, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. IX, s Turan, Metin, Ka zmanl Celal Hoca ve Yafl Destan, Pertev Naili Boratav a Arma an, Ankara, 1998, s Yetifl, Kâz m, Destan, Türkiye Diyanet Vakf slâm Ansiklopedisi, c. IX, s Semaî ile lgili Literatür Ahmet Talât (Onay), Halk fiiirlerinin fiekil ve Nevi, stanbul, 1928, s Ahmet Talât (Onay), Türk fiiirlerinin Vezni, Cemal Kurnaz (haz.), Ankara, 1996, s Albayrak, Nurettin, Gevheri, stanbul, 1998, s. 89. Dilçin, Cem, Örneklerle Türk fiiir Bilgisi, Ankara, 1983, s ; Dizdaro lu, Hikmet, Türk Saz fiiirinde lk Örnekler-4, Türk Folkloru, Aral k 1981, sy. 29, s Dizdaro lu, Hikmet, Halk fiiirinde Türler, Ankara, 1969, s Kaya, Do an, Âfl k Edebiyat Araflt rmalar, stanbul, 2000, s Kutlu, Mustafa, Semaî, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VII, s Kutlu, fiemseddin, Dertli, Ankara, 1988, s Murat (Uraz), Halk Edebiyat fiiir ve Dil Örnekleri, stanbul, 1933, s. 69, 76, 79. Sadettin Nüzhet (Ergun), XIX. As r Saz fiairlerinden Befliktafll Gedayî, stanbul, 1933, s. 83. Sakao lu, Saim, Erciflli Emrah, Ankara, 1987, s Varsa ile lgili Literatür Varsa, Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi, c. VIII, s

33 Türk Halk Edebiyat Literatürü Dilçin, Cem, Örneklerle Türk fiiir Bilgisi, Ankara, 1983, s Dizdaro lu, Hikmet, Halk fiiirinde Türler, Ankara, 1969, s Evliya Çelebi, Seyahatname, c. I, s Köprülü, M. Fuad, Edebiyat Araflt rmalar -I, stanbul, 1989, s. 209, 230. Köprülü, M. Fuad, Türk Edebiyat nda lk Mutasavv flar, Ankara, 1984, s Köprülü, M. Fuad, Türk Sazflairleri, Ankara, 1962, s , 484. Sakao lu, Saim, Varsa m, Sekizli Koflma m, Uluslararas Türk Dünyas Halk Edebiyat Kurultay Bildirileri May s 2000, Ankara, 2002, s Sonuç Türk edebiyat n n temel alanlar içinde (Türk dili, eski Türk edebiyat, yeni Türk edebiyat ) üzerinde en az durulan ve hakk nda en az akademik çal flma yap lan alan Türk halk edebiyat alan d r. Bunun en önemli nedeni Türk üniversitelerinde yak n zamana kadar Türk halk edebiyat ad alt nda halk edebiyat na yer verilmeyiflidir. Türk halk edebiyat n oluflturan pek çok ürün üzerinde lisans ve yüksek lisans düzeyinde baz çal flmalar yap lm fl olsa bile; örne in türkü, mâni, atasözü, deyim, âfl k edebiyat, koflma, destan, halk hikâyeleri, efsane gibi temel tür ve biçimler üzerinde doktora düzeyinde hemen hemen çal flma yap lmam flt r. Bu çal flmalar n yap lamay fl, bu ürünlerin gere i gibi derlenmesini de engellemifl, halk haf zas nda yer alan bu ürünler, modern hayata geçifl yüzünden, giderek kaybolmaya yüz tutmufltur. Bu olumsuzluklar gidermek için üniversitelerin Türk dili ve edebiyat bölümlerinde mutlaka Türk halk edebiyat ana bilim dal kurulmal ve vakit geçirilmeden bu alandaki tür ve biçimler üzerinde derleme çal flmalar h zland r lmal ve akademik çal flmalar yap lmal d r. Turkish Folk Literatüre Nurettin ALBAYRAK Abstract There has not yet been sufficient research conducted in the field of Turkish folk literature the beginning of which can be traced back to the emergence of the Turks. It is due to the lack of such studies that the concept of Turkish folk literature has led to an array of different opinions. Even though the most widely held opinion considers the anonymous folk literature, afl k literature and religious-mystical folk literature together with the Turkish folk literature, some researchers oppose to such

34 42 TAL D, 5(10), 2007, N. Albayrak conceptualization. There are not any convictions fixed on the form and styles of works falling within the folk literature. In this article, the significant works related to the Turkish folk literature have been presented through a bibliographical evaluation. Key words: Turkish Folk Literature, anonymous, religious-mystical, afl k. Türk Halk Edebiyat Literatürü Nurettin ALBAYRAK Özet Türklerin tarih sahnesine ç kt günden beri varl bilinen Türk halk edebiyat üzerinde henüz yeterli çal flmalar yap lmam flt r. Bu çal flmalar n yap lmay fl ndan dolay Türk halk edebiyat kavram n n kapsam hakk nda farkl görüfller ileri sürülmektedir. Genel kabul görmüfl bir kanaate göre anonim halk edebiyat, âfl k edebiyat ve dinî-tasavvufî halk edebiyat Türk halk edebiyat içinde gösterilmekle beraber, baz araflt rmac lar buna itiraz etmektedir. Halk edebiyat içinde yer alan ürünlerin biçim ve tür özellikleri üzerinde de henüz kesinleflmifl kanaatler oluflmam flt r. Genifl bir alan kapsayan Türk halk edebiyat ile ilgili dikkate de er ürünler bu makalede bibliyografik bir de erlendirmeyle sunulmufltur. Anahtar kelimeler: Türk halk edebiyat, anonim, dinî-tasavvufî, âfl k.