İş Kazalarının Hukuksal Boyutu

Transkript

1 İş dünyası kayıtsız kalmıyor KAYITLI İSTİHDAMIN TEŞVİKİ-II HİBE PROGRAMI TRH1.3.PREII/P-03/238 İŞ DÜNYASI KAYITSIZ KALMIYOR PROJESİ İş Kazalarının Hukuksal Boyutu

2 İŞ KAZASININ TANIMI VE KAPSAMI: ü İşyerinde bulunduğu sırada, ü İşveren tara4ndan yürütülmekte olan iş dolayısıyla, ü Görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, ü Emziren kadın sigortalının, iş tabi olup olmadığına bakılmaksızın yine bu mevzuaaa belirblen sürelerde çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, ü İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, Meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen özre uğratan olay olarak

3 İŞ KAZASININ TANIMI VE KAPSAMI: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci Nkrasının (b) bendi kapsamında çalışan sigortalı için; ü İşyerinde bulunduğu sırada, ü Yürütmekte olduğu iş nedeniyle işyeri dışında, Meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen özre uğratan olay olarak tanımlanmış@r.

4 Sosyal Güvenlik Kurumunca bir olayın iş kazası olup olmadığının değerlendirilebilmesi için öncelikle iş kazası geçiren kişinin; ü Sigortalı olması, ü Sigortalının kazaya uğraması, ü Sigortalının uğradığı kaza sonucu bedensel veya ruhsal bir zarara uğraması ü Kaza ile sigortalının uğradığı zarar arasında nedensellik (illiyet) bağının, hallerinin bir arada bulunması gerekmekte, bu hal ve durumlardan bir tanesinin bulunmaması halinde, ortaya çıkan herhangi bir durumun iş kazası olarak nitelenmesine imkan bulunmamaktadır.

5 Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada; ü İşyeri sınırları içinde avluda yürürken düşmesi ü dinlenme saa\nde top oynarken ayağının burkulması ya da rakip oyuncu taranndan yapılan faul sırasında bacağının kırılması ü bahçedeki meyve ağacından meyve toplarken ağaçtan düşmesi ü bahçedeki bir köpeğin ısırması ü yemek yerken su bardağının kırılması ile elini kesmesi ü dinlenme odasında dinlenirken sobadan zehirlenmesi ü işyerinde in\har etmesi ü işyeri sınırları içinde bulunan havuz veya gölet gibi yerlerde boğularak ölmesi ü arkadaşı ile yap^ğı münakaşa nedeniyle sinirlenerek sinirle duvara a_ğı yumruk sonucu parmaklarının kırılması

6 ü Sigortalının ücretli izinli bulunduğu sırada çalış^ğı işyerindeki arkadaşlarını ziyarete gelmesi sırasında meydana gelen kazanın hizmet akdinin devam etmesi ve sigortalılık niteliğinin yi\rilmemiş olması ü Otobüs, kamyon, taksi, at arabası, sandal gibi taşıtlarda çalışan sigortalılar, işleri dolayısıyla bu araçlarla çalışan kimselerin bu araçlarda geçirdikleri kazalar İş kazası sayılmaktadır.

7 Kanunun 4 üncü maddesinin birinci Nkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olanların ise; ü Tarlada bulunduğu sırada kullandığı traktörün devrilmesi ü Yıldırım düşmesi sonucu ölümü veya yaralanması ü Ağaçların budanması sırasında kullandığı makas ile elini ya da ayağını kesmesi ü Seyyar sa^cının müşteri ile tar^şması sonucu çıkan kavgada yaralanması ü Taksicinin taksisinde müşterisi taranndan yaralanması, v.b. olaylar iş kazası sayılmaktadır.

8 ü Bir inşaat işyerinde çalışan sigortalının işyerine ait yemekhane olarak kullanılan barakada öğle yemeği için bulunduğu sırada çıkan Nr^na sebebiyle yemekhanenin ça^sının çökmesi sonucu, enkaz al^nda kalması, ü Havai fişek üre\mi yapılan atölyede çalışan sigortalının meydana gelen patlama sonucu yaralanması veya vefat etmesi, ü Sigortalının, işyeri yatakhanesinde ya_ğı sırada yatakhanede bulunan sobadan zehirlenmesi, ü Bir otel sahibi sigortalının ya da otelin yemekhanesinde çalışan sigortalının serinlemek amacıyla girdiği otelin havuzunda boğulması,

9 ü Bir fabrika işyerinde çalışan sigortalının, ücretli izinli bulunduğu sırada, (izinli olduğu süre içerisinde işyeriyle olan hukuki ilişkisi, yani hizmet akdi devam eaği, dolayısıyla sigortalılık niteliğini kaybetmemiş olması nedeniyle) aynı fabrikada bulunan arkadaşlarını ziyaret amacıyla geldiği işyerinde ayağının kayarak düşmesi sonucu bacağının kırılması, ü Kendisine ait tarlada traktörü ile çalışmakta iken traktörün devrilmesi, tarlasında bulunan ağacın al^nda dinlenme esnasında bir hayvan taranndan sigortalının ısırılması, yıldırım düşmesi, akaryakıt istasyonunda bulunduğu sırada meydana gelen soygun sırasında yaralanması, olaylarının Kurumca iş kazası olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

10 -İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen kazalar iş kazası sayılmaktadır. ü Organize sanayi bölgesinde kurulu bir işyerinde çalışan sigortalının ikamet eaği semte işverenince sağlanan araçla gidip gelmesi sırasında geçirdiği kazanın, ü Ankara nın Gölbaşı ilçesinde kurulu herhangi bir fabrikada çalışan sigortalıların işverenin kiraladığı bir taşıtla Ankara dan işyerine götürülmeleri veya Ankara ya ge\rilmeleri esnasında geçirdikleri kazanın, ü Birkaç işçiyle birlikte ve işyeri yetkilisinin izniyle işyerinin başka bir yerdeki ünitesine vardiya değişimi için götürülmekte iken yol üzerinden geçmekte olan hayvan sürüsünün, taşı^n yola devam edebilmesi için sigortalının araçtan inerek dağıtmaya çalış^ğı sırada sürünün köpeği taranndan ısırılması sonucu meydana gelen olayın,

11 ü İşin yapıldığı yere götürülüp ge\rilmeleri için, işverence sağlanan servis aracıyla işyerine ge\rilmeleri sırasında, bir sigortalının gecikmesi nedeniyle araca her zamanki durağından binememesi üzerine bu sigortalıyı almak için ana yol güzergâhı dışında sap^ğı tali yolda geçirdikleri kazanın, Sigortalıların gidiş geliş hali henüz sona ermediği için iş kazası sayılması gerekmektedir.

12 ü Marangoz atölyesinde hızar makinesinde çalışan sigortalının elini makineye kap^rması veya elektrik tamir ve bakım işyeri sahibi ve bu işyerinde çalışan sigortalının tamir için giaği herhangi bir yerde yapmakla görevli olduğu işi sırasında elektriğe kapılmak sure\yle uğradığı kazanın, ü Bir apartman işyerinde kapıcı olarak çalışan sigortalının kat sakinlerinin zorunlu ih\yaçlarını karşılamak amacıyla markete giaği sırada yolda uğradığı trafik kazasının, ü PVC kapı doğrama üre\mi ve montaj işinin yapıldığı işyeri sahibi ve işyerinde hizmet akdine is\naden çalışan sigortalının sipariş verilen mamulün montajını yap^ğı esnada uğradığı kazanın,

13 ü Oto acil servisinde tamirci olarak hizmet akdine is\naden çalışan sigortalının veya servis sahibinin bir müşterinin arabasının yolda arızalanması üzerine telefonla işyerinden tamir talebinde bulunduğu karayolunda söz konusu aracı tamir ederken yoldan geçen bir aracın çarpması sure\yle uğradığı kazanın, ü Kendisine ait konfeksiyon atölyesinde çalışan sigortalının kumaş keserken parmağını kesmesi sonucu uğradığı kazanın, ü Ceza ve infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalış^rılan hükümlü ve tutukluların demir atölyesinde elektriğe kapılması nedeniyle geçirdiği kazanın, Kurumca iş kazası olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

14 ü Hakkari de kurulu bir işyerinde çalışan sigortalı işyerine ait araçla işverenin talima^ üzerine işvereninin Erzurum da bulunan evine şahsi eşyalarını götürürken veya geri dönerken geçirdiği trafik kazasının, ü TEDAŞ İşyerinde elektrik teknisyeni olarak çalışan ve bir yerleşim yerinin elektrik şebekesinin kontrolü sırasında ekip şefi taranndan yerleşim yerine giren enerji nakil hatlarının al^nda ağaç bulunup bulunmadığını tespit etmek üzere görevlendirilen sigortalının, bu görevi yapmak için giaği yerde daha önceden açılmış bir direk çukuruna düşmesi sonucu yaralanması olayının, ü Bir işyerinde temizlik işlerini yapmak üzere, firmada çalışan sigortalının elektrik faturasını ya^rmak üzere, işverenince bankaya gönderildiği sırada geçirdiği kazanın, ü Bir lokanta iş yerinde çalışan garsonun lokantaya yemeğe gelen iki yaşlı müşteriye işverenin talima^ üzerine yolun karşı taranndan arabaya bindirmek istediği esnada yolda geçirdiği trafik kazasının, İş kazası olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

15 ü Emziren kadın sigortalının, iş mevzua^na tabi olup olmadığına bakılmaksızın yine bu mevzuaga belir\len sürelerde çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, geçirdiği kazalar da iş kazası sayılmaktadır.

16 ü Emzikli kadın sigortalının çocuğunu emzirmek için iş yerindeki emzirme odasında bulunduğu sırada oturduğu sandalyenin kırılması ya da merdivenlerden düşmesi sonucu uğradığı kazanın, ü Sigortalının çocuğunu emzirmek için ayrılan zamanda işyerinden ayrılarak evine gidip gelirken yolda uğradığı trafik kazası veya yol güzergâhında silahlı saldırı sonucu yaralanması ya da evinde bulunduğu sırada banyoda ayağının kayması veya muhaktaki tüpün patlaması sonucu geçirdiği kazanın, İş kazası olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

17 ü İ ş y erinin kurulu bulunduğu yerin dışında işverenince görevlendirilen sigortalıların geçirdikleri iş kazasının (Salı günü meydana gelen iş kazasının işveren taranndan öğrenildiği Cuma günü (dahil) başlanılarak, anılan Nkra hükmü gereğince takip eden haianın Salı günü bi\mine kadar) işvereni taranndan kazanın öğrenildiği veya çeşitli ile\şim vasıtalarıyla haber aldığı, ü Gemi tersanesinde çalışan sigortalının, gemi ambarına düşmesi sonucu haber alınamaması nedeniyle, meydana gelen iş kazasını işvereninin olayı öğrendiği, ü Merkezi İzmir de kurulu bulunan ve Iğdır daki bir kamu kurumuna ait bina inşaa^ yapan işverenin işin yürütümü sırasında yeterli ödenek alamaması nedeniyle yapım işine ara verilen süre içinde işyerinde bulunan inşaat bekçisinin kimliği belirsiz kimseler taranndan işyerinde bıçakla yaralanması sonucu meydana gelen olayda komaya giren ve komadan çıkmasını müteakip 2 gün sonra işverenine olayı bildirmesi nedeniyle işverenin olayı öğrendiği, tarih dahil olmak üzere üç iş günü içinde Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

18 İŞ KAZASI SONUC UNDA SAĞLANAN HAKLAR ü Sigortalıya; geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi. ü Sigortalıya; sürekli iş göremezlik geliri bağlanması. ü İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine; gelir bağlanması. ü Gelir bağlanmış olan eş ve çocuklara; evlenme ödeneği verilmesi. ü İş kazası sonucu ölen sigortalı için; cenaze ödeneği verilmesi.