İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 WINDOWS SERVER 2012 R2 YE GİRİŞ 1 Wındows Sunucu İşletim Sistemi Mimarisinin Anlaşılması 2 İşletim Sistemi Modları 2 Kullanıcı Modu (User Mode) 4 Kullanıcı Modunda Çalışan Diğer Alt Birimler 7 Kernel Mode 8 Windows Executive 9 Hardware Abstractıon Layer (HAL) 12 Aygıt Sürücüleri (Device Drivers) 12 Windows Kernel 12 Windowing ve Graphic System 12 Çekirdek Wındows Sistem Dosyaları 13 Windows Çoklu İşlemci Mimarisi (Symmetric MultiProcessing) 13 Windows Server 2012 R2 Ailesini Tanıyalım 17 Windows Server 2012 R2 Standart Edition 18 Windows Server 2012 R2 Datacenter Edition 19 Windows Server 2012 R2 Essentials Edition 20 Windows Server 2012 R2 Foundation Edition 21 Hyper-V Server 2012 R2 22 Windows Server 2012 R2 ile Gelen Yeniliklere Genel Bakış 23 Buluta Entegre İşletim Sistemi 23 Bulut Bilişim Hizmet Modelleri 26 Bulut Çeşitleri 27 Özel Bulut Olarak Microsoft Cloud OS 29 Grafiksel Arayüz Yenilikleri 34 Active Directory Domain Service Yenilikleri 35 PowerShell ve Administrative Center Konsol Yenilikleri 36 PowerShell Yenilikleri 36 Hyper-V Yenilikleri 39 Ağ Servislerinde Gelen Yenilikler 41 Yönetimsel Yenilikler 41 Server Manager ile Uzaktan Yönetim 42 WinRM ile Uzaktan Yönetim 42 Dosya Sunucu Servislerinde Gelen Yenilikler 44 IIS Servislerinde Gelen Yenilikler 45
X WINDOWS SERVER 2012 R2 2 WINDOWS SERVER 2012 R2 KURULUM 47 İşletim Sistemi Lisans Aktivasyonu 69 Firewall ın Devre Dışı Bırakılması 71 3 WINDOWS SERVER 2012 R2 SERVER MANAGER 75 Rol ve Feature Eklemek 79 Sunucudan Rol ya da Feature Kaldırmak 85 Ağ Ortamındaki Sunucuları Konsola Eklemek 87 Ağdaki Sunucuya Uzaktan Rol ve Feature Eklemek 91 Server Manager Konsolunda Server Groupları ile Çalışmak 94 Server Manager İçerisinde Diğer Fonksiyonlar 96 Server Manager İçerisinde Olay Takibi 100 Server Manager İçerisinde Servislerin Yönetimi 101 Server Manager İçerisinde En İyi Yapılandırma Analizi 101 Server Manager İçerisinde Performans İzleme 103 Server Manager ile Disk Yönetimi 104 Eski Windows Server Sunucuların Server Manager İle Uzaktan Yönetimi 106 İstemci Bilgisayarlar Üzerinde Server Manager Konsolu 107 Server Manager Ayarlarının Export/Import Edilmesi 108 4 WINDOWS SERVER 2012 R2 ACTIVE DIRECTORY 111 Dizin Servisi (Directory Service) Nedir? 111 Dizin Servisi (Directory Service) Avantajları 112 Active Directory Domaın Servisi 113 Active Directory Yapısı 115 Mantıksal Yapı Bileşenleri 115 Domain (Etki Alanı) 115 Organizational Unıt (OU) 116 Organizational Unit Hiyerarşik Modelleri 116 Domain Tree 118 Forest 119 Global Catalog 120 Güven İlişkileri (Trust Relationships) 120 Fiziksel Yapı Bileşenleri 122 Site 123 Domain Controller 124 Operation Master Roller 125 Active Directory Domain Servislerinde Nesnelerin İsimlendirilmesi 127 LDAP İsimlendirme Standartları 129
İÇİNDEKİLER XI Active Directory Domain Servis Rol Kurulumu 131 Server Manager Konsolunda Meydana Gelen Değişiklikler 149 Active Directory Veritabanı Dosyaları 153 Computer Management Konsolunda Meydana Gelen Değişiklikler 155 PowerShell Komut Satırında Meydana Gelen Değişiklikler 155 Kurulum Sonrası Meydana Gelen Diğer Değişiklikler 157 Additional Domaın Controller Active Directory Kurulumu 158 5 ACTIVE DIRECTORY DOMAIN SERVICE YÖNETIMSEL ARAÇLARI 171 Active Directory Users and Computers 172 Active Directory Domains and Trusts 174 Active Directory Site and Services 175 Active Directory Administrative Center 176 Group Policy Management 184 Active Directory Module for Windows PowerShell 184 Adsiedit 186 Ntdsutıl.exe 187 Uzak Sunucu Yönetim Araçlarının (Remote Server Administration Tools - RSAT) İstemci Bilgisayarlar Üzerine Yüklenmesi 188 Windows 8.1 Üzerine RSAT Kurulumu 189 6 KULLANICI HESAPLARI 193 Domain Kullanıcı Hesapları (Domain User Accounts) 193 Yerel Kullanıcı Hesapları (Local Users Accounts) 198 Yerleşik Kullanıcı Hesapları (Built-in User Accounts) 199 Administrator 200 Guest 200 Yeni Bir Kullanıcı Hesabı Açmanın Püf Noktaları 201 Kullanıcı İsimlendirme Standartları 201 Kullanıcı Şifresi Tanımlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler 202 Yerel Kullanıcı Hesabı Nasıl Oluşturulur? 203 Domaın Kullanıcı Hesaplarının Oluşturulması 207 Kullanıcı Hesabı Özelliklerinin İncelenmesi 212 General Sekmesi 213 Address Sekmesi 214 Account Sekmesi 215 Account is Locked Out 217 Account Expire 219 Hesap Seçenekleri (Account Options) 219
XII WINDOWS SERVER 2012 R2 Profile Sekmesi 223 Telephone Sekmesi 223 Organization Sekmesi 224 Member Of Sekmesi 225 Dial-In Sekmesi 228 Kullanıcı Şifrelerinin Değiştirilmesi ya da Reset lenmesi 229 Domaın Kullanıcı Hesaplarının Şifrelerinin Değiştirilmesi 229 Yerel (Local) Kullanıcı Hesaplarının Şifrelerinin Değiştirilmesi 231 Kullanıcı Hesabının Enable/Dısable Yapılması 231 Yeni Bir Domaın Kullanıcı Hesabı Oluşturmada Kolaylık 233 Şablon Hesabı Uygulaması 233 7 GRUP HESAPLARI 239 Domain Grup Hesapları 240 Domain Grup Tipleri 240 Domain Grup Kapsamları (Group Scope) 240 Domain İçerisinde Grup Hesabı Oluşturulması 241 Grup Kapsamı ve Grup Tipinin Değiştirilmesi 245 Grup Üyelikleri 246 Domain İçerisinde Yerleşik Gruplar (Built-In Groups) 247 Yerleşik Global Gruplar 247 Yerleşik Domain Yerel Gruplar 248 Yerleşik Sistem Grupları 250 Yerel Grup Hesapları 250 Yerel Grup Oluşturulması 251 Yerleşik Yerel Gruplar 252 8 BİLGİSAYAR HESAPLARI (COMPUTER ACCOUNTS) 253 Bilgisayar Hesabı Niçin Açılır? 253 Güvenlik Amaçlı Kullanım 254 Yönetim Amaçlı Kullanım 254 Domaın Ortamında Bilgisayar Hesaplarının Açılması 254 Bilgisayar Hesabı Özelliklerinin İncelenmesi 257 Bilgisayar Hesaplarının Reset lenmesi 259 Bilgisayar Hesabı Nasıl Reset lenir? 260 Komut Satırından Bilgisayar Hesabının Reset lenmesi 260 9 GROUP POLICY YÖNETİMİ 263 Group Policy Nesneleri 264 Group Policy Contaıner (GPC) 264
İÇİNDEKİLER XIII Group Policy Template (GPT) 266 User ve Computer Policy 266 User Configuration 267 Computer Configuration 268 Group Policy Management Console (GPMC) 269 GPO Oluşturma Yöntemleri 270 Linkli GPO (Linked GPO) 270 Linksiz GPO (Unlinked GPO) 275 Kimler Gpo Ayarı Yapabilir, Kimler GPO Linki Bağlayabilir? 279 Active Directory de GPO Ayarlarının Uygulanması 281 Block Inheritance 281 Enforced (No Override) 283 GPO Ayarlarının Devre Dışı Bırakılması 284 GPO Linklerinin Kaldırılması 285 GPO Filtrelemesi 286 Group Policy Ayarlarında Çakışma Durumları 287 GPMC Konsol Operasyonları 290 GPMC Kullanarak GPO Özelliklerinin İncelenmesi 294 GPMC Kullanarak GPO Yedeklenmesi 296 GPMC Kullanarak Yedekten GPO Geri Yüklemek 298 GPO Ayarlarının Import Edilmesi 298 Group Policy Raporlaması 299 GPO Modellemesi 300 Group Policy Results 302 Gpupdate Nedir, Nasıl Kullanılır? 303 Gpresult Nedir, Nasıl Kullanılır? 305 Group Policy Infrastructure Status 306 Powershell Komut Satırından GPO Yönetimi 308 GPO Ayarlarına Genel Bakış 310 Güvenlik ile İlgili GPO Ayarları 311 Restricted Groups 312 System Services 313 Registry 314 File System 314 Şifre Politikalarına İlişkin GPO Ayarları 315 Hesap Kilitleme Politikalarına İlişkin GPO Ayarları 317 Denetleme İle İlgili GPO Ayarları 318 Kullanıcı Yetki Atamaları ile İlgili GPO Ayarları 320 Güvenlik Seçenekleri GPO Ayarları 322
XIV WINDOWS SERVER 2012 R2 Kullanıcı Ortamı Yönetimine İlişkin GPO Ayarları 324 Logon/Logoff ve Startup/Shutdown 327 Script Ayarları 327 GPO ile Uygulama Dağıtımı 328 Group Policy Preferences 330 Windows Kategorisindeki Ayarlar 331 Ağ Sürücüsü (Map Drive) Oluşturma 331 Klasör ve Dosya İşlemleri 336 Kısayol Oluşturma Eklentisi 338 Registry Seçenekleri ile Çalışmak 339 INI Dosyaları İle Çalışmak 339 Çevresel Değişkenlerle (Environment Variables) Çalışmak 339 Network Shares ile Ağ Paylaşımları Oluşturmak 340 Control Panel Kategorisindeki Ayarlar 340 Data Sources ile ODBC Bağlantıları 340 Devices ile Aygıtları Yönetmek 341 Folder Options ile Klasör Seçeneklerini Yönetmek 341 Open With ile Birlikte Açma Seçenekleri 342 Internet Settıngs ile Internet Explorer Konfigürasyonu 342 Local Users And Groups ile Yerel Kullanıcı ve Grup Yönetimi 343 Network Optıons ile Ağ Seçeneklerinin Yönetimi 344 Power Optıons ile Güç Seçenekleri 344 Prınters ile Yazıcı Yönetimi 345 Scheduled Task ile Zamanlanmış Görev Yönetimi 345 Services ile Servislerin Yönetimi 345 10 İLERİ SEVİYE ACTIVE DIRECTORY ÖZELLİKLERİ 347 Active Directory İçerisinde Kaydedilmiş Sorgularla Çalışmak 347 Active Directory Fine Grained Password Policies (FGGP) 357 Active Directory Recycle Bin 366 11 DOSYA SUNUCULARDA PAYLAŞIM 371 Kaynakların Paylaştırılması 371 Paylaştırılmış Klasör Karakteristikleri 372 Kimler Paylaşım Yapabilir? 374 Klasörlerin Paylaşıma Açılması 375 Bir Klasörün Aynı Anda Birden Fazla İsimle Paylaşıma Açılması 383 Paylaşımın Kaldırılması 386 Komut Satırında Paylaşım 386
İÇİNDEKİLER XV Uygulama: Klasörlerin Paylaştırılması 386 Paylaştırılmış Klasörlere Bağlantı Metotları 387 Ağ Simgesi Üzerinden Erişim 387 Klasörü MAP Yaparak Erişim 391 Map in Kaldırılması 393 Komut Satırından (DOS) Map İşlemi 393 Klasörün Yolunu Yazarak Erişim 394 Gizli Paylaşım 395 Yönetimsel Paylaşımlar 395 Paylaştırılan Klasörlerin Active Directory Ortamında Yayınlanması 396 Paylaştırılmış Klasör Nasıl Yayınlanır? 397 Active Directory İçerisinde Yayınlanmış Klasöre Bağlantı Yöntemleri 400 Active Directory Users and Computers Konsolunu Kullanarak Bağlantı 400 File Explorer Kullanarak Bağlantı 401 Offline Caching ile Paylaştırılmış Klasörlere Erişim 402 Çevrimdışı Kullanımın Avantajları 403 Çevrimdışı Dosyalar Nasıl Senkronize Edilir? 404 Çevrimdışı Dosya Önbellekleme Seçenekleri 404 Offline Caching Nasıl Aktifleştirilir? 406 İstemci Bilgisayarlar Üzerinde Klasörlerin Çevrimdışı Kullanıma Alınması 407 12 DOSYA SUNUCULARDA YETKİLENDİRME 417 İzin (Permission) Nedir? 417 İzin Tipleri 417 Paylaşım İzinleri (Shared Folder Permissions) 418 Paylaşım İzinlerinin Atanması 419 Paylaşım İzinlerinin Karakteristik Özellikleri 424 NTFS Güvenlik İzinleri (Security Permissions) 428 NTFS Klasör İzinleri 430 NTFS Dosya İzinleri 431 NTFS İzinlerin Uygulanması 432 NTFS Security İzinlerin Karakteriksel Özellikleri 438 NTFS İzin Tipleri 441 NTFS İzinlerinde İleri Ayarlar 446 NTFS İzin Atamaları İçin Öneriler 453 Effective Access (Etkin İzinler) 454 NTFS İzinlerinin Karakteristikleri 457 NTFS ve Paylaşım İzinlerinin Kombinasyonu 457 Kopyalama ve Taşımada Güvenlik (NTFS) İzinler 459
XVI WINDOWS SERVER 2012 R2 13 TEMEL AĞ SERVİSLERİ DHCP & DNS 461 Ağ Servislerine Giriş 461 Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) 461 Apipa Nedir? 462 DHCP Adres Kiralama Süreci 464 DHCP Kira Yenileme Süreci 466 DHCP Sunucu Yetkilendirme (Authorize) 467 DHCP Rolünün Kurulumu ve Yetkilendirilmesi 468 DHCP Scope Yapıları 472 DHCP Scope Çeşitleri 473 Microsoft Message Analyzer 474 DHCP Üzerinde Standart Scope Oluşturma Adımları 475 DHCP Üzerinde Superscope Oluşturma Adımları 482 DHCP Rezervasyonu 487 DHCP Scope Seçenekleri 488 Sınıf (Class) Seviyesinde Seçenekler 490 DHCP Rezervasyon Yapılandırması 490 Sunucu Seviyesinde DHCP Seçeneklerinin Yapılandırılması 492 Scope Seviyesinde DHCP Seçeneklerinin Yapılandırılması 493 Class Seviyesinde DHCP Seçeneklerinin Yapılandırılması 495 DHCP/BOOTP Relay Agent 497 DHCP Relay Agent Çalışma Mantığı 498 DHCP Relay Agent Hop Count 499 DHCP Relay Agent Boot Threshold 499 DHCP Relay Agent Yapılandırması 500 DHCP Veritabanı Bakımı 506 DHCP Audit Olay Kayıtları 507 DHCP Audit Yapılandırması 510 Windows Server 2012 R2 DHCP Failover 512 Windows Server 2012 R2 ye DHCP Migration 521 Eski Versiyon Mevcut DHCP Sistemi Üzerinde Gerçekleştirilen Operasyonlar 522 Windows Server 2012 R2 Sistem Üzerinde Gerçekleştirilecek Adımlar 523 Domain Name System (DNS) 525 Host İsimleri 526 Netbios İsimleri 528 Host İsim Çözümleme Süreci 531 Host İsim Çözümleme Metotları 532 DNS İstemci Önbelleği 533
İÇİNDEKİLER XVII DNS İstemci Önbelleğinde Negatif Girdiler 533 Host İsim Çözümlemesinde Sorun Gidermek 534 HOSTS Dosyası 535 Netbios İsim Çözümlenmesi 536 Netbios İstemci Önbelleği 536 Netbios İsim Çözümleme Süreci 538 LmHosts Dosyası 540 Netbios İsim Çözümlemesinde Sorun Gidermek 542 DNS İsim Çözümleme Sistemi 542 DNS İsim Alanı 544 FQDN (Full Qualified Domain Name) 545 DNS İsimlendirme Standartları 546 DNS Altyapı Bileşenleri 546 DNS Sorguları 546 Forwarder DNS Sunucular 548 DNS Yapılandırmasında Şartlı Yönlendirme 549 Root Hints Sunucular 550 DNS Sunucu Önbelleği 551 Önbellekleme Amaçlı DNS Sunucular 551 DNS Kayıt Tipleri 552 DNS Zone Yapıları 553 DNS Zone Tipleri 554 Arama Durumuna Göre DNS Zone Tipleri 558 DNS Zone Transferi 558 Zone Transfer Yapılarında DNS Notify 562 Zone Transferinde Güvenliğin Sağlanması 563 İstemciler İçin DNS Yapılandırması 564 İstemciler Üzerinde DNS Suffıx Yapılandırması 566 14 DİSK YÖNETİMİ 569 Disk Yapıları 569 Disk Yönetim İşlemleri 569 Basic Disc Yapısı 571 Primary Partition 572 Extended Partition 576 Dynamic Disk Yapısı 582 Dinamik Disklerin Yararları 582 Dinamik Disk Volume Tipleri 583 Simple Volume 583
XVIII WINDOWS SERVER 2012 R2 Spanned Volume 585 Extended Spanned Volume 588 Striped Volume 589 Mirrored Volume 592 Remove Mirror 595 Break Mirror 596 Unallocated Alanların Birbirine Mırror Yapılması 597 RAID 5 Volume 598 RAID 10 (RAID 1 +0) 602 Disk Ekleme Yöntemleri 602 Başka Bir Bilgisayardan Gelen Bir Diskin Eklenmesi 603 Basic Diskten Dinamik Disk Yapısına Geçiş 603 Dinamik Diskten Basic Disk Yapısına Geçiş 605 Uzaktaki Bir Bilgisayardaki Disklerin Yönetilmesi 607 Dosya Sistemleri 608 Fat Dosya Sistemlerinin 612 Ntfs e Dönüştürülmesi 612 Diskpart Komut Satırı Aracı 612 Windows Server 2012 R2 Storage Space 616 Storage Tiering 629 15 WINDOWS SERVER BACKUP & SHADOW COPY 635 Verilerin Yedeklenmesi 635 Yedekleme Ve Geri Yükleme İzinleri 638 Backup Çeşitleri 639 Yedekleme Planlamasının Yapılması 641 Windows Server Backup Hakkında Önemli Noktalar 641 Windows Server Backup İle Adım Adım Yedekleme 642 Windows Server Backup İle Adım Adım Geri Yükleme 651 System State Verilerinin Yedeklenmesi 655 Wbadmin Komut Satırı Aracı 657 Windows Server Backup PowerShell Komutları 659 Azure Bulutuna Yedekleme 660 Shadow Copy (Gölge Kopya) 667 Shadow Copy nin Karakteristik Özellikleri 668 Shadow Copy Özelliğinin Aktifleştirilmesi 669 Gölge Kopyalara Erişim 672 Windows Kurtarma Ortamları 673