GÜÇLÜ KADRO HIZLI HİZMET 1980 yılından bugüne takım çeliği sektöründe lan firmamız, güçlü yerli sermayesi ve stğu, yüksek malzeme kalitesi, direkt üreticilerden yapılan ithalatıyla, Türk sanayicisine hizmet vermektedir. 2006 yılında yaptığı atılımlarla TS EN ISO 9001:2008 kalite yönetim sistemiyle kalitesini belgelendirmiş, kurumsallaşma yönünde büyük adımlar atmıştır. Sahip lduğu tecrübe, bilgi birikimi, dnanımlı teknik kadrsu, güçlü makine parkurunun yanı sıra teknljik gelişmeleri yakından takip ederek sektör ihtiyaçlarına hızlı yanıt vermektedir. Firmamız Güçlü kadr, hızlı hizmet anlayışıyla müşterilerinin ihtiyaçlarını malzeme ve hizmet kalitesinden ödün vermeksizin en kısa sürede karşılamaktadır. İtalyan takım çeliği üreticisi LUHINI RS S.p.A firmasının Türkiye distribütörü lan firmamız, sektörde eksikliği duyulan yüksek kaliteli batı Avrupa takım çeliklerini Türk sanayisiyle buluşturmaktadır. Merkezi İstanbul Avrupa yakası İkitelli OSB de, şubesi Gebze Güzeller OSB de bulunan firmamız, 1500 tna yakın stğu, 25 mdern kesim tezgahı, 6 servis aracı ve knusunda uzman kadrsuyla Türk sanayisine hizmet vermektedir. Geniş ölçü ve ürün yelpazesine sahip lan firmamız, sğuk iş ve yüksek hız takım çelikleriyle beraber Lucchini RS firmasının Keyls, Beyls ve Eskyls larak adlandırmış lduğu knvansiynel ve patentli sıcak iş takım çelikleri ve plastik kalıp çeliklerini sürekli larak stklarında bulundurmaktadır. Sanayimize ve sektörümüze duyduğu güvenle yeni yatırımlarını sürekli larak hayata geçiren firmamız, sektörde öncü ve yenilikçi lmuştur. *Bu katalgdaki tabllar, görseller ve resimler Ayhan Demir Çelik e ait lup izinsiz kullanılması yasaktır. 11
2 SIAK İŞ TAKIM ÇELİKLERİ Ailesi
SIAK İŞ ÇELİKLERİ Sıcak iş çelikleri yüksek sıcaklıkta çalışabilecek şekilde tasarlanmıştır. Kimyasal ve fiziksel özellikleri karbn ve yapı çeliklerin de bulunmamaktadır. Bu gibi zr kşullarda çalışması için istenen malzeme özellikler aşağıda sıralanmıştır; Sıcak aşınma dayanımı Erzyn dayanımı Oksidasyn dayanımı Isıl yrulma ve sıcak çatlama dayanımı Isıl şk dayanımı Temper dayanımı Yumuşaklık ve tkluk Mükemmel işlenebilirlik Yüksek ısıl iletkenlik Düşük sürtünme katsayısı Bahsi geçen bu özellikler dengeli bir kimyasal analiz ve belirli bir üretim sürecini ardından elde edilir. Çalışma sıcaklığındaki, yüzey direnci ve sıcak çatlama mukavemetini arttırmak ve parçaların kısa sürede özelliklerini kaybetmesini engellemek için ksidasyn işlemi yapılmaktadır. Sıcak iş çelikleri mutlaka yumuşamaya karşı hassas ve sıcaklığa karşı dayanıklı lmalıdır. Ayrıca, yüksek çalışma sıcaklıklarında, malzemenin tane byutunun bu durumdan en az randa etkilenmesi gerekmektedir. Isıl iletkenlik ve sürtünme, sıcak çatlamalar için çk önemlidir. Bu bakımdan ısıl iletkenlik mümkün lduğunca yüksek lmasına karşın, sürtünme mümkün lduğunca düşük lmalıdır. Ayrıca, ölçülerde luşabilecek değişiklikleri ısıl işlemle mümkün labildiğince kntrl altında tutmak gerekmektedir. Talaşlı imalatın ardından ısıl işleme tabi tutulur, yumuşak tavlanmış şekilde teslim edildiği için işlenebilirliği sn derece iyidir. Teslimat sertliği 250 HB den düşüktür. İdeal sıcak iş takım çeliği tüm bu özelliklere en yüksek düzeyde sahip lmalıdır. Sıcak iş çeliğinden yapılmış bir kalıbın değerlendirme kriteri, kalıbı luşturan diğer parçalar için kullanılan çeliklerden daha farklıdır. Aslında, mühendislik çelikleriyle tasarlanmış parçalar, ömür byu çalışacak şekilde düşünülmüştür. Aynı varsayım sıcak iş çelikleri içinde geçerlidir. Daha fazla parça rijinal şeklini ve karakteristiğini kruyarak, daha fazla kullanıcı tarafından beğenilecektir. Kullanıcılar için bu tür parçaların karakteristiği çk önemlidir. Çünkü bu parçaların zamanından önce kırılmasını önlemek için, üretim kararlılığının muhafaza edilmesi gerekmektedir. Takım çeliği imalatçıları, bu sınıftaki malzemelerin nasıl bir teknljik işlemlere maruz kalacağını göz önünde bulundurarak sürekli araştırma ve geliştirme yapmaktadır. Lucchini RS takım çelikleri ideal malzeme perfrmansında tasarlanmıştır. BeyLs Ailesi Mdern bir süreçle, Lucchini RS en yüksek gereksinimler ve en karmaşık uygulamalar için Krm, Mlibden ve Vanadyum içeren bir sıcak iş çeliği ailesi üretmiştir. Bu çeliklerin en önemli karakteristik özelliği, uzun periytlarda yüksek sıcaklığa maruz kalsalar bile sertlik ve tkluklarını kruyabilmeleridir. Bu özellik, üç temel karbürün yapıda dengeli bir şekilde bulunması ile gerçekleşmektedir. Bunlar; M 6, V ve r 7 3 karbürleridir. 4
% Alaşım Mn Si r M Ni V 0,38 0,35 1,00 5,20 1,30-0,45 0,40 0,40 1,10 5,20 1,40-1,00 0,35 0,80 0,80 3,00 2,10-0,80 0,37 0,35 0,45 5,10 2,90-0,55 0,55 0,80 0,25 0,90 0,35 1,65 0,10 Bu kmpzisyn aşağıdaki iki özelliğe sahiptir; Sertlikleri çk yüksektir Alaşım elementlerinin kntrllü yayılması altında birbirleri ile tpaklanma eğilimindedirler. Bu çelikler, uygulanan üretim sürecine bağlı larak BeyLs ve EskyLs larak adlandırılmaktadır. BeyLs çelikleri VD (Vacuum Degassed - Vakum Gaz Giderme) teknljisi ile üretilirken, EskyLs çelikleri VD (Vacuum Degassed - Vakum Gaz Giderme) ve ESR (Elektr-Slag-Remelting üruf Altı Ergitme) teknljisi ile üretilmiştir. Bu bakımdan BeyLs ailesindeki ürünler mekanik özellikleri etkilenmeden yüksek sıcaklıklara dayanıklıdır. Bununla beraber şekillendirme ve ekstrüzynda farklı gereksinimleri karşılamak için tasarlanmıştır. BeyLs ailesi AISI nrmunda H11 ve H13 e karşılık gelen BeyLs 2343 ve BeyLs 2344 ile başlamaktadır. İki kalite, farklı Vanadyum miktarlarından dlayı sıcak şekillendirme ve ekstrüzyn alanlarında çk farklı uygulamalar için uygundur. 5
ULUSLAR ARASI SINIFLANDIRMANIN KARŞILAŞTIRMA TABLOSU Lucchini RS takım çelikleri, malzemelerin perfrmanslarını ptimize etmek için tasarlanmıştır. Lucchini RS kendi ürünü lduğunu belli etmek için sadece markayla beraber malzemenin uluslararası numarasını kullanmıştır. % Alaşım Wr. Nr. AFNOR DIN AISI UNI 1.2343 Z38DV5 X38rMV5-1 H11 X37rMV5-1KU 1.2344 Z40DV5 X40rMV5-1 H13 X40rMV5 1 1 KU 1.2365 32rMV12-28 X32rMV3 3 H10-1.2367 - X38rMV5 3 - - 1.2714 55NDV7 56NirMV7 L6 56NirMV7KU BeyLs 2343 temel larak malzemenin tkluk özelliğinin ön planda lduğu uygulamalar için geliştirilmiştir. Sıcak şekil verme ve ekstrüzyn için ideal malzemedir. BeyLs 2344, BeyLs 2343 malzemesinden daha yüksek randa Vanadyum içerir ve karakteristik bakımdan sıcaklık ve sıcak çatlak direnci daha iyidir. BeyLs 2343 ve BeyLs 2344 malzemelerinin yanı sıra, BeyLs 2365 malzemesi tasarlandı. % 3 krm, mlibden ve vanadyum içeriği sayesinde yüksek mekanik özelliklere sahip lması tkluk bakımından dezavanjlıdır. Malzemenin diğer önemli karekteristiği yüksek ısıl iletkenliğidir. BeyLs 2343 baz alınarak BeyLs 2367 malzemesi dizayn edildi. Mlibden içeriği nedeniyle sıcak rtamda daha iyi mekanik özelliklere sahip lmakla beraber BeyLs 2343 ün mükemmel tkluğunu devam ettirir. BeyLs 2367 yüksek mekanik karakteristiğin ihtiyaç duyulduğu sıcak uygulamalarda tavsiye edilmektedir. BeyLs 2343, BeyLs 2344, BeyLs 2365, BeyLs 2367 malzemenin EskyLs larak bilinen ESR yöntemiyle üretilmiş şekli de mevcuttur. BeyLs 2714 birçk farklı uygulamada kullanılmaktadır. Hem da sıcaklığında hem de çalışma sıcaklıklarında yüksek tkluk ve mekanik özelliklere sahip lan BeyLs 2714 hem plastik kalıplarında hem de dövme kalıplarında kullanılmaktadır. Tüm alternatifleri ile BeyLs serisi sıcak ve karmaşık uygulamalar için uygundur. 6
ÜRETİM PROSESİ Kendilerine özgü uygulama tipi ve gerekli kimyasal ve fiziksel özellikleri lan bu çelikler, sn derece özel ve mdern imalat yöntemleri ile üretilmektedir. BeyLs ailesindeki tüm kaliteler, Super lean larak bilinen özel bir teknikle üretilmektedir. Bu özel üretim sürecinde sn derece az miktarda yapıda inklüzyn kalmaktadır. Bu parametrenin çeliğin mikr temizliğinde önemli parametrelerden biri lduğu iyi bilinmekle beraber, sıcak iş çeliklerinin kullanıldığı zrlu uygulamalar için önemli ve gerekli bir parametredir. Elektrd üruf ESR Ingt Sğutma Sistemi Dahası, Vakum Gaz Giderme (VD) sayesinde ki bütün BeyLs ailesi bu işlemden geçmektedir, hidrjen, azt ve ksijen gibi gazların düşük seviyelerde tutulması bu yöntem ile mümkün lmaktadır. Bu gazlar inklüzynlara ve gaz bşluklarına sebep lmakla beraber malzemelerin perfrmansını lumuz yönde etkilemektedir. ESR yönteminin çelik üretiminde kullanılması aşağıdaki avantajları sağlamaktadır; Malzemenin tkluğunda artış, Yüksek seviyedeki mikr temizlik, Malzemenin her yönde iztrpik lması, Çk düşük seviyedeki segregasyn miktarı. BeyLs 2343, BeyLs 2344, BeyLs 2365, BeyLs 2367 malzemerinin EskyLs larak bilinen ESR yöntemiyle üretilmiş çeşitleri de mevcuttur. ESR yöntemi, ingt ergitme işlemine dayanmaktadır. Geleneksel Vakum Gaz Giderme (VD) süreci byunca cüruf içeren bakır külçe kalıp kullanılmaktadır. İngt erir, sıvı metal cürufu geçer ve cüruf bir filtre gibi davranır ve sıvı çeliği inklizynlardan krur. Katılaşma süreci, geleneksel yöntemlere göre kalıp içerisindeki katılaşma yönteminde daha hızlıdır. Snuç larak hmjen ve iztrpik bir malzeme elde edilir. 7
Malzeme tkluğu (%) K0 indeks (DIN50602) 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 DIN 50602 ye göre K0 Empürite miktarı 5 0 Üretim Şekli Üretim prsesine bağlı tkluk 140 120 100 80 60 40 20 0 VD ESR VD yarıçap VD çekirdek ESR yarıçap ESR çekirdek Üretim Şekli Östenitleme Yumuşak tavlanmış parçanın sertleştirilmesinden hemen snra meneviş yapılması tavsiye edilmektedir. Östenitleme sıcaklığına üç aşamada kademeli larak ulaşılması önerilmektedir. Diğer yandan BeyLs 2714 malzeme için bir ön ısıtma basamağı yeterlidir. 400 O de gerçekleştirilen ilk ön ısıtmada gerilimler rtadan kaldırılır. Daha snraki 600 O ve 800 O de ikinci ve üçüncü ön ısıtma basamaklarında da sıcaklık dengelemesi için gereklidir. Isıtma hızı150 O /saat larak tavsiye edilmektedir. Parçaların kalınlığına bağlı larak ön ısıtma sıcaklıklarında bekleme süreleri hesaplanmaktadır. Bu hesap sağ tarafta görülmektedir. Alternatif larak termkupl kullanılarak parçanın merkezi (T ) ve yüzeyi (T S ) arasındaki fark hesaplanır. 800 O de yapılan üçüncü ön ısıtma snrasında mümkün labildiğince hızlı bir şekilde östenitleme sıcaklığına çıkılır ve (T S -T )<15 O yüzeyle merkez arasındaki sıcaklık farkı 15 O lduktan snra 30 dakika beklenir. Ayrıca aşağıda görülmekte lan frmül yardımıyla da hesaplanabilir: t = (x+39)/2 t: bekleme zamanı (dakika) ISIL İŞLEM Kullanmaya başlamadan önce, BeyLs ailesine ait tüm çeliklere ısıl işlem uygulanacak, (Yumuşak tavlı lduğu gibi sertleştirlmiş larak mevcut lan BeyLs 2714 ürünlerinden lan, sertliği 40-44 HR lan BeyLs 2714 ürünleri hariç) östenitleme işleminin ardından en az 2 meneviş yapılmalıdır. Üçüncü menevişi, gerilim giderici işlem larak tavsiye etmekteyiz. Kullanıcıların üreticilerin talimatlarına uymasını önemle tavsiye etmekteyiz. Uygun lmayan bir ısıl işlemde, bölgesel aşırı ısınmada, sertleştirmede, yetersiz sürelerde kalıbın ömrü önemli ölçüde etkilenecektir. x: kalınlık (mm) Temperleme Aksi belirtilmediği sürece ilk meneviş sıcaklığı larak 580 O tavsiye edilmektedir. Böylece ikincil sertleşmede tamamlanır. Bundan snra yapılacak ikinci meneviş sıcaklığı istenilen mekanik özelliklere bağlı lmakla beraber yapılan ilk meneviş sıcaklığından daha yüksek bir sıcaklıkta yapılması gerekmektedir. Üçüncü meneviş ise bir önceki meneviş sıcaklığından 30-50 O daha düşük sıcaklıkta yapılacak lup gerilim giderme amaçlı yapılmaktadır. 400 550 O sıcaklıkları arasından meneviş yapılması tkluğu düşürdüğü için tavsiye edilmemektedir. 8
Ayrıca 200 O altında meneviş yapılmasının herhangi bir anlamı lmadığı için tavsiye edilmemektedir. BeyLs 2714 malzeme sadece bir menevişe ihtiyaç duymaktadır. Aşağıdaki frmüller kullanılarak 1. ve 2. Meneviş sıcaklıkları hesaplanabilir: t = t = 0,8 x + 120 t, t : bekleme zamanı (dakika) x: kalınlık (mm) üçüncü meneviş için aşağıdaki frmülle hesaplanabilir; t = 0,8 x + 180 Meneviş sırasında faz dönüşüm nktalarının aşılması kaçınılmazdır. Bu bakımdan malzemenin hacminde değişiklikler lmaktadır. Bu sebeple ısıl işlem esnasında meydana gelen byut değişikliklerini telafi etmek için ölçülerde tlerans bırakmak gerekmektedir. Ayrıca tüm köşelerde pah lmalıdır. Sıcak iş çeliklerini çeşitli özetlerinin kıyaslanması Isıl İşlem Gerilim Giderme Yumuşak Tavlama Sıcaklık: 650 O veya 50 O meneviş sıcaklığından düşük sıcaklık Sıcaklık: 850 O Isıtma: En fazla 100 O /h Isıtma: En fazla 50 O /h Bekleme süresi: 120 dakika (yüzey ve çekirdek sıcaklıkları dengelendikten snra) Bekleme süresi: 120 dakika (yüzey ve çekirdek sıcaklıkları dengelendikten snra) Sğutma: 200 O ye kadar fırın içinde, daha snra da sıcaklığında Sğutma: 600 O ye kadar fırın içinde 25 O /saat sğutma hızıyla, daha snra da sıcaklığında Sıcaklık: 550 O veya 50 O meneviş sıcaklığından düşük sıcaklık Bekleme süresi: 60 dakika Sıcaklık: 700 O Bekleme süresi: 60 dakika (her 25 mm için) (her 25 mm için) Sğutma: 200 O ye kadar fırın içinde, daha snra da sıcalığında Sğutma: 600 O ye kadar fırın içinde, 25 O /saat sğutma hızıyla, daha snra da sıcaklığında 9
Ön Isıtma Östenitleme 1. Menev 2. ve 3. Menev Östenitleme: 980 Isıtma: > 150 /saat 1.Ön ısıtma: 400 Isıtma: En fazla 150 /saat Bekleme süresi: 60 dakika her 25 mm kalınlık için veya (T S T ) < 90 2.Ön ısıtma: 600 Isıtma: En fazla 150 /saat Bekleme süresi: 45 dakika her 25 mm kalınlık için veya (T S T ) < 90 3.Ön ısıtma: 800 Isıtma: En fazla 150 /saat Bekleme süresi: t= (x+39) / 2 veya 30 dakika (T S T ) < 15 Sğutma: Hava, vakum sğutma, tuz banysu, yağ Östenitleme: 1020 Isıtma: > 150 /saat Bekleme süresi: t= (x+39) / 2 veya 30 dakika (T S T ) < 15 Sğutma: Hava, vakum sğutma, tuz banysu, yağ Östenitleme: 1040 Isıtma: > 150 /saat Bekleme süresi: t= (x+39) / 2 veya 30 dakika (T S T ) < 15 Sğutma: Hava, vakum sğutma, tuz banysu, yağ Sıcaklık: 580 Bekleme süresi: t ı = 0,8 x + 120 Sğutma: Oda sıcaklığı 2.Meneviş Sıcaklığı: 1.Meneviş sıcaklığınd daha yüksek lup mekanik özelliklere göre seçilmelidir. Bekleme zamanı: t = 0,8 x + 120 Sğutma: Oda sıcaklığı 3.Meneviş Sıcaklığı: 2.Meneviş sıcaklığınd 30-50 daha düşük uygulanmalıdır. Bekleme zamanı: t = 0,8 x + 180 Bekleme süresi: 25 dakika her 25 mm kalınlık için veya (T S T ) < 90 Östenitleme: 1050 Isıtma: > 150 /saat Bekleme süresi: t= (x+39) / 2 veya 30 dakika (T S T ) < 15 Sğutma: Hava, vakum sğutma, tuz banysu, yağ Sğutma: 250 ye kadar fırının içinde yavaş sğutma ardından da sıcaklığına sğutma Östenitleme 1. Menev 2. ve 3. Menev 1.Ön ısıtma: 550 Bekleme süresi: 60 dakika her 25 mm kalınlık için Östenitleme: 850 Bekleme süresi: 60 dakika her 25 mm kalınlık için Sğutma: Hava, vakum sğutma, tuz banysu, yağ Gerekli mekanik özellikler esas alınarak ayarlanacak Bu tip malzemelerde 1. Meneviş yeterli lmaktad. Eğer 2. Meneviş yapılacak ise ilk menevişten 30-50 düşük yapılmalıdır. Bu meneviş gerilim giderme larak değerlendirilebilir. 10
Mekanik özelliklerin meneviş sıcaklığıyla lan ilişkileri Meneviş Sıcaklığı 400 500 550 600 625 650 675 53 55 54 47 42 35 28 54 56 54 50 46 41 33 49 50 52 51 50 44 38 53 56 54 51 49 45 38 48 46 43 39 38 33 - Mekanik özellikler (sıcak) Mekanik özellikler (sıcak) Çekme dayanımı [N/mm 2 ] Akma dayanımı [N/mm 2 ] Meneviş Sıcaklığı (sıcak rtamda, sertlik 44 HR ) Meneviş Sıcaklığı (sıcak rtamda, sertlik 44 HR ) 400 500 550 600 650 400 500 550 600 650 1150 900 800 670 480 900 750 610 470 300 1170 980 820 710 500 920 780 640 500 320 1200 1020 880 740 530 1000 830 690 520 350 1240 1060 920 760 560 1020 850 715 520 370 1150 950 850 550-950 750 650 350-11
Fiziksel özellikler Meneviş Sıcaklığı Elastiklik Mdülü [kn/mm 2 ] Termal Genleşme Katsayısı (20 sıcaklıkta) [10-6 /K] Isıl iletkenlik [W/m*K] 20 400 600 20 400 600 20 400 600 210 183 168-11,8 12,4 24,4 27,1 28,5 210 179 165-11,9 13 26 29,1 32 210 174 160-12,2 13,2 28 32,4 34,2 210 175 166-12,1 12,9 25,8 27,2 31,4 210 185 178-13,3 14,2 25,5 25 24,6 Nitrasyn Nitrasyn malzemenin aşınmaya karşı direncini arttırmaya yönelik yapılmaktadır. Bu işlem malzemenin ömrünü uzatır ve yüksek perfrmans alınması için çk faydalıdır. Sertleştirilme ve meneviş işlemlerinin ardından nitrasyn işlemi uygulanılması tavsiye edilmektedir. Meneviş sıcaklığı nitrasyn sıcaklığından en az 50 yüksek lmalıdır. Mdern nitrasyn işleminde, parçaların byutları işlem öncesindeki byutlarını muhafaza etmektedir. Bu bakımdan bitmiş parçalara nitrasyn işlemi uygulanması tavsiye edilmektedir. Sertlik ve çekme dayanımı değerleri arasındaki ilişki HB 530 520 512 495 480 471 458 445 430 415 405 390 375 HR 54 53 52 51,1 50,2 49,1 48,2 47 45,9 44,5 43,6 41,8 40,5 N/mm 2 1900 1850 1800 1750 1700 1650 1600 1550 1500 1450 1400 1350 1300 HB 360 350 330 320 305 294 284 265 252 238 225 209 195 HR 38,8 37,6 35,5 34,2 32,4 31 29 27 N/mm 2 1250 1200 1150 1100 1050 1000 950 900 850 800 750 700 650 12
Kaynak Öneriler ışığında yapılan kaynak işlemlerinde, gerekli prsedürler uygulandıktan snra, BeyLs ailesindeki sıcak iş çelikleri iyi snuç vermektedirler. Yüksek karbn içeriklerinden dlayı kaynak işlemi esnasında BeyLs ailesi çatlamaya karşı çk hassastır. Bu bakımdan kaynak işlemi öncesinde gerekli ön ısıtma ve kaynak snrası meneviş ve/veya gerilim giderme ısıl işlemi uygulanması gerekmektedir. Malzeme Durumu Yumuşak Tavlı Kaynak Tekniği TIG MMA EDM BeyLs sıcak iş çeliği ailesine ait çelikler karmaşık şekilli parçaların elde edilmesinde kullanılan EDM ile işlenebilir. Tavsiye edilen, parçalara bu işlemin ardından gerilim giderme sının yapılmasıdır. Krm Kaplama BeyLs ailesine ait sıcak iş çeliklerinin yüzeylerinin mekanik özelliklerini arttırmak amacıyla krm kaplanabilir. Yaklaşık 4 saat süren krmaj işleminin ardından, hidrjen gevrekliğini önlemek amacıyla 200 de 4 saat temperleme yapılması tavsiye edilir. Ft Desenleme Ön Isıtma Tavsiye edilen ısıl işlem 330 380 250 300 (*) 850 / 700 (*) ısıtılacak, 600 ye kadar 20 /saat sğutma hızıyla fırında sğutulacak, ardından da sıcaklığında sğutulacak BeyLs ailesindeki çelikler mdern üretim süreçleri ve düşük kükürt içeriklerinden dlayı ft desenleme işlemine çk iyi yanıt vermektedir. Parlatma BeyLs ailesine ait sıcak iş çelikleri parlatma işlemi için sn derece uygundur. Ayna parlaklığı elde etmek için ESR (üruf Altı Ergitme) yöntemiyle üretilmiş EskyLs ürünlerinin kullanılması tavsiye edilir. Malzeme Durumu Serleştirilmiş ve Temperlenmiş Kaynak Tekniği TIG MMA Ön Isıtma 330 380 250 300 (*) Tavsiye edilen ısıl işlem 650 / 550 (*) ısıtılacak, daha önce yapılan meneviş sıcaklığından 50 daha düşük sıcaklıkta meneviş yapılacak (*) BeyLs 2329 ve BeyLs 2714 için 13
2 Ailesi
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS H11 1.2343 X37rMV5-1 Z38DV5 SKD6 MALZEMENİN TANIMI r-m-v alaşımlı, Beyls 2344 e göre yüksek tkluğa ve mekanik özelliklere sahip, içerdiği alaşım elementlerinin bir snucu larak iyi nitrürlenebilme özelliği bulunan takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Hafif alaşımların yüksek ve alçak basınçlı dökümünde, gravite dökümünde ve ekstrüzynunda, Hafif ve ağır alaşımların dövülmesinde, Bru, prfil ve çubuk çekme prseslerinde, Plastik enjeksiyn kalıplarında çekirdek ve/veya manifld larak, Sıcak kesme bıçaklarının yapımında tercih edilmektedir. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,34-0,42 0,85-1,20 0,20-0,50 max 0,025 max 0,005 4,80-5,50 1,20-1,50 0,40-0,50 - - MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 1960 Mpa 2060 Mpa 1620 Mpa 980 Mpa MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] 20 400 600 210 183 168-11.8 12,4 24.4 27.1 28.5 Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı 1100-900 760-780 600-650 Sertleştirme ISIL İŞLEM BİLGİLERİ İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) 1000-1040 Yağda Havada 52-56 50-54 MENEVİŞLEME Sıcaklık 400 500 550 600 Sertlik HRc 53 54 52 48 16
2 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS H13 1.2344 X40rMV5 Z40DV5 SKD61 MALZEMENİN TANIMI Sıcak iş çeliği ailesinin en yaygın kullanılan r-m-v alaşımlı standart tkluk, termal şk ve meneviş dayanımıyla beraber içerdiği alaşım elementlerinin bir snucu larak iyi nitrürlenebilme özelliğine sahip takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Hafif alaşımların yüksek ve alçak basınçlı dökümünde, gravite dökümünde ve ekstrüzynunda, Hafif ve ağır alaşımların dövülmesinde, Bru, prfil ve çubuk çekme prseslerinde, Plastik enjeksiyn kalıplarında çekirdek ve/veya manifld larak, Sıcak kesme bıçaklarının yapımında tercih edilmektedir. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,37-0,42 0,85-1,20 0,20-0,50 max 0,025 max 0,005 5,00-5,50 1,20-1,70 0,85-1,20 - - MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 2010 Mpa 2060 Mpa 1720 Mpa 1130 Mpa Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 210 179 168-11.9 13 26 29.1 32 Sıcak şekil verme 1050-850 Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı 680-710 650 İşlem sıcaklığı 1020-1080 Sertleştirme ISIL İŞLEM BİLGİLERİ MENEVİŞLEME Sertlik (HRc) Sıcaklık 400 500 550 600 Yağda Havada 52-56 50-54 Sertlik HRc 54 55 54 50 17
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS H10 1.2365 X32rMV12-28 32DV28 SKD7 MALZEMENİN TANIMI r-m-v alaşımlı Beyls 2343/2344, Eskyls 2343/2344 malzemeye göre daha yüksek tkluk, ısıl iletkenlik, termal şk ve meneviş dayanımıyla beraber içerdiği alaşım elementlerinin bir snucu larak iyi nitrürlenebilme özelliğine sahip takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Hafif metallerin yüksek basınçlı dökümünde, Bakır, pirinç ve alüminyum gibi alaşımların ekstrüzynunda, Ağır ve hafif metallerin dövülmesinde kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,30-0,40 0,60-1,00 0,60-1,00 max 0,030 max 0,005 2,80-3,30 1,90-2,30 0,60-1,00 - - MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 1720 Mpa 1670 Mpa 1570 Mpa 1030 Mpa Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 210 174 168-12.2 13,2 28 32,4 34,2 Sıcak şekil verme 1050-900 Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı 760-780 600-650 İşlem sıcaklığı 1010-1050 Sertleştirme ISIL İŞLEM BİLGİLERİ MENEVİŞLEME Sertlik (HRc) Sıcaklık 400 500 550 600 Yağda Havada 52-56 - Sertlik HRc 50 51 52 50 18
2 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS - 1.2367 X38rMV5-3 - - MALZEMENİN TANIMI r-m-v alaşımlı, Beyls 2365 ve Eskyls 2365 malzemeye göre daha yüksek tkluk, ısıl iletkenlik, termal şk ve meneviş dayanımıyla beraber içerdiği alaşım elementlerinin bir snucu larak iyi nitrürlenebilme özelliğine sahip takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Hafif ve ağır metallerin basınçlı dökümünde, özellikle hafif metallerin hızlı çevrim süresi istenilen kalıplarında Hafif ve ağır metallerin ekstrüzynunda, Ağır metallerin dövülmesinde, Sıcak makas malzemesi yapımında, kalıp malzemesi larak kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,34-0,42 0,30-0,60 0,20-0,50 max 0,030 max 0,005 4,80-5,50 2,70-3,20 0,40-0,70 - - MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 1750 Mpa 1680 Mpa 1580 Mpa 1050 Mpa Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 210 175 166-12.1 12,9 25,8 27,2 31,4 Sıcak şekil verme 1100-900 Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı 750-780 600-650 İşlem sıcaklığı 1030-1080 Sertleştirme ISIL İŞLEM BİLGİLERİ MENEVİŞLEME Sertlik (HRc) Sıcaklık 400 500 550 600 Yağda Havada 52-56 50-54 Sertlik HRc 52 54 53 50 19
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS L6 1.2714 55NirMV7 - SKT4 MALZEMENİN TANIMI r-m-v alaşımlı sıcak iş çeliği lup, da sıcaklığı ve kullanım sıcaklıklarında yüksek tkluk ve mekanik özelliğinin yanı sıra mükemmel nitrürlenebilme özelliğine sahip takım çeliğidir. Sertleştirilmiş veya yumuşak tavlanmış larak teslim edilebilen takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Demir dövme ve sıcak şekillendirme kalıplarında, Dövme kalıpları için hamil yapımında, Alüminyum ekstrüzyn kalıplarında blster ve kalıp desteğinin imalatında, Keyls 2312 ve Keyls 2738 malzemelerinin sertliğinin yetersiz kaldığı, parlaklığın ön planda lmadığı plastik enjeksiyn kalıplarında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,50-0,60 0,10-0,40 0,65-0,95 max 0,025 max 0,005 0,60-1,20 0,25-0,55 0,07-0,12-1,50-1,80 MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 2060 Mpa 1570 Mpa 1320 Mpa - Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 210 198 178-13,3 14,2 25,5 25 24,6 Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı 1050-850 680-710 650 İşlem sıcaklığı 830-870 870-900 Sertleştirme ISIL İŞLEM BİLGİLERİ MENEVİŞLEME Sertlik (HRc) Sıcaklık 400 500 550 600 Yağda Havada 52-58 50-54 Sertlik HRc 50-48 46-44 43-41 40-38 20
2 Ailesi
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS H11 1.2343 X37rMV5-1 Z38DV5 SKD6 MALZEMENİN TANIMI ESR (Electr Slag Remelting - uruf altı ergitme) prsesi ile üreltildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite ranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prsesiyle beraber Beyls 2343 ten, alaşım elementi ranlarının değiştirilmesiyle Eskyls 2344 ten tkluk ve mekanik özelliklik bakımından üstündür. İdeal ısıl işlem ve kullanım şartlarında Beyls 2343 e göre %20-30 perfrmans artışı sağlar. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Beyls 2343 ün kullanıldığı bütün alanlarda, Yüksek parlatılabilirliğin istendiği plastik enjeksiyn kalıplarında, Tkluğun ön planda lduğu IML (In Mld Labeling - Kalıp İçi Etiketleme) kalıplarında tercih edilmektedir. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,34-0,42 0,85-1,20 0,20-0,50 max 0,025 max 0,002 4,80-5,50 1,20-1,50 0,40-0,50 - - MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 1960 Mpa 2060 Mpa 1620 Mpa 980 Mpa MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 Elastik Mdülü [kn/mm²] 210 183 168 Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] - 11.8 12,4 Isıl İletkenlik [W/mK] 24.4 27.1 28.5 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 400 500 550 600 1100-900 760-780 600-650 1000-1040 Yağda Havada 52-56 50-54 Sertlik HRc 53 54 52 48 22
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS H13 1.2344 X40rMV5 Z40DV5 SKD61 MALZEMENİN TANIMI ESR (Electr Slag Remelting - uruf altı ergitme) prsesi ile üreltildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite ranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prsesinden dlayı termal şk dayanımı, tkluğu ve mekanik özellikleri Beyls 2344 ten daha üstün lup ideal ısıl işlem ve kullanım şartlarında Beyls 2344 e göre %20-30 perfrmans artışı sağlar. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Beyls 2344 ün kullanıldığı bütün alanlarda, Yüksek parlatılabilirliğin istendiği plastik enjeksiyn kalıplarında, Tkluğun ön planda lduğu IML (In Mld Labeling Kalıp İçi Etiketleme) kalıplarında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,37-0,42 0,85-1,20 0,20-0,50 max 0,025 max 0,002 5,00-5,50 1,20-1,70 0,85-1,20 - - MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 2010 Mpa 2060 Mpa 1720 Mpa 1130 Mpa MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] 210 179 168-11.9 13 26 29.1 32 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME 1050-850 680-710 650 İşlem sıcaklığı 1020-1080 Sertlik (HRc) Sıcaklık Yağda Havada Sertlik 52-56 50-54 HRc 400 500 550 600 54 55 54 40 23
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS H10 1.2365 X32rMV12-28 32DV28 SKD7 MALZEMENİN TANIMI ESR (Electr Slag Remelting - uruf altı ergitme) prsesi ile üretildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite ranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prsesiyle beraber Beyls 2365 ten tkluk ve mekanik özelliklik bakımından üstündür. İdeal ısıl işlem ve kullanım şartlarında Beyls 2365 e göre %20-30 perfrmans artışı sağlar. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Beyls 2365 in kullanıldığı bütün alanlarda kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,30-0,40 0,60-1,00 0,60-1,00 max 0,030 2,80-3,30 1,90-2,30 0,60-1,00 - - max 0,002 MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 1720 Mpa 1670 Mpa 1570 Mpa 1030 Mpa MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] 210 174 168-12.2 13,2 28 32,4 34,2 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme º Yumuşak º Gerilim giderme sıcaklığı º Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 400 500 550 600 1050-900 760-780 600-650 1010-1050 Yağda Havada Sertlik 52-56 - HRc 50 51 52 50 24
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS - 1.2367 X38rMV5-3 - - MALZEMENİN TANIMI ESR (Electr Slag Remelting - uruf Altı Ergitme) prsesi ile üretildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite ranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prsesiyle beraber Beyls 2367 ten, alaşım elementi ranlarının değiştirilmesiyle Eskyls 2365 ten tkluk ve mekanik özellik bakımından üstündür. İdeal ısıl işlem ve kullanım şartlarında Beyls 2367 e göre %20-30 perfrmans artışı sağlar. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Beyls 2367 nin kullanıldığı bütün alanlarda, Özellikle ağır metallerin dövme, ekstrüzyn ve yüksek basınçlı dökümlerinde, İnce federli alüminyum enjeksiyn ve ekstrüzyn da, et kalınlığı yüksek alüminyum parçaların enjeksiynunda kalıp malzemesi larak kullanılır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,34-0,42 0,30-0,60 0,20-0,50 max 0,030 max 0,002 4,80-5,50 2,70-3,20 0,40-0,70 - - MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI Sertleşmiş Halde 500 600 700 1750 Mpa 1680 Mpa 1580 Mpa 1050 Mpa MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10-6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] 210 175 166-12.1 12,9 25,8 27,2 31,4 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme º Yumuşak º Gerilim giderme sıcaklığı º Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 400 500 550 600 1100-900 750-780 600-650 1030-1080 Yağda Havada Sertlik 52-56 50-54 HRc 52 54 53 50 25
Sıcak İş Çelikleri Çeşitli Özelliklerinin Kıyaslanması Sıcak Çekme Dayanımı 26 Sıcak Tkluk Sğuk Tkluk Isıl Dayanım Isıl İletkenlik 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100
AISI Lucchini Sıcak dayanım Tkluk H11 H13 H10 Menevişte sertlik değerleri Meneviş sıcaklığı 400 500 550 600 625 650 675 53 HRc 55 HRc 54 HRc 47 HRc 42 HRc 35 HRc 28 HRc 54 HRc 56 HRc 54 HRc 50 HRc 46 HRc 41 HRc 33 HRc 49 HRc 49 HRc 50 HRc 50 HRc 52 HRc 52 HRc 51 HRc 51 HRc 50 HRc 50 HRc 44 HRc 44 HRc 38 HRc 38 HRc 53 HRc 56 HRc 54 HRc 51 HRc 49 HRc 45 HRc 38 HRc 53 HRc 48 HRc 56 HRc 46 HRc 54 HRc 43 HRc 51 HRc 39 HRc 49 HRc 45 HRc 38 HRc 33 HRc 38 HRc 38 HRc 48 53 HRc 46 49 HRc 43 46 HRc HRc 40 HRc 39 HRc 38 37 HRc 33 31 HRc -- 48 HRc 46 HRc 43 HRc 39 HRc 38 HRc 33 HRc -- 27
PLASTİK KALIP ÇELİKLERİ Ailesi
PLASTİK KALIP ÇELİKLERİ Lucchini RS tarafından üretilen plastik kalıp çelikleri, en karmaşık gereksinimlere karşılık vermek için ptimum perfrmansı elde etmek amacıyla tasarlanmıştır. Tasarlanan bu malzemeler üretim sürecine bağlı larak KeyLs veya EskyLs larak adlandırılmaktadır. KeyLs ailesi, VD (Vacuum Degassing Vakum Gaz Giderme) teknljisi ile üretilmektedir. Diğer yandan EskyLs adlandırılan ürün ailesi ise VD + ESR (Vacuum Degassing + Electr Slag Remelting Vakum Gaz Giderme + üruf Altı Ergitme) üretilmektedir. Bu teknikler malzeme kalite gereksinimlerinin yanı sıra en zr kalite gereksinimlerini mikr temizlik açısından yüksek standartlara taşımaktadır. KeyLs ailesine ait çelik kalitelerinin ana özellikleri aşağıdaki gibidir; Aşınma direnci Agresif malzemelere karşı krzyn direnci Tkluk Parlatılabilirlik Ft desenlemeye uygunluk Kaynatılabilirlik Sertleşebilirlik İşlenebilirlik Yukarıda sayılan özellikler kullanım sırasında kalıp davranışlarını etkilemektedir. Bu çelikler 3 gruba ayrılabilir; Ön sertleştirilmiş çelikler Yumuşak tavlı çelikler Yaşlandırılmış çelikler Ön sertleştirilmiş çelikler İsminden de anlaşılacağı gibi bu ailedeki çelikler sertleştirilmiş ve temperlenmiş şekilde teslim edilmektedir. Bu malzemeler sertleştirilmeye gerek duymadan dğrudan üretimde kullanılabilmektedir. Üretim döngüsünü aşağıda görüldüğü gibi sıralayabiliriz; Malzemenin satın alınması Teknik resme göre işlenmesi Basılacak malzemenin özelliklerine bağlı larak; nitrürleme, ft-desenleme veya parlatma İmalat sürecine alma Ön sertleştirilmiş malzeme kullanmanın avantajları şöyle sıralanabilir; Kalıp imalat süresinin kısalması Isıl işlem snrası defrmasynların, çarpılmaların ve kırılmaların önüne geçilmesi Diğer yandan, ön sertleştirilmiş malzemeler kullanırken aşağıdaki hususlara dikkat etmek gerekmektedir; Yumuşak tavlanmış bir malzemeye kıyasla daha fazla talaşlı imalat zamanı kalıp mekanik özellikleri hmjen lmayacak, yüzeyinin mekanik özellikleri merkezine göre daha düşük lacaktır. Yumuşak tavlı çelikler KeyLs ailesinin bazı üyeleri en fazla 250 HB sertliğinde gelecek şekilde yumuşak tavlanmış larak teslim edilir. Ön sertleştirilmiş çeliklerin aksine, sertlikleri lmadığı için, imalat aşamasında ısıl işlemin ardından kullanılabilmektedir. Bu aile içindeki çelikleri, aşınmaya karşı dayanıklı lan ve diğer yandan krzyna karşı mukavemetli şeklinde de ayrım yapabiliriz. 30
Üretim döngüsünü aşağıda görüldüğü gibi sıralayabiliriz; Malzemenin satın alınması Kaba işleme Sertleştirme ve temperleme Sn işleme Basılacak malzemenin özelliklerine bağlı larak; nitrürleme, ft-desenleme veya parlatma İmalat sürecine alma Isıl işlem esnasında faz dönüşüm sıcaklıklarındaki geçişlerden kaynaklanan sebeplerden dlayı malzeme hacminde değişiklikler meydana gelmektedir. Bu sebepten ötürü ısıl işlem esnasında meydana gelebilecek çatlama veya kırılmaları engellemek için gerekli ölçü payları verilmesi ve keskin köşelerden kaçınılması gerekmektedir. Yumuşak tavlanmış malzeme kullanmanın avantajları şöyle sıralanabilir; Tüm malzemede hmejen mekanik özellik dağılımı Kısa talaşlı imalat süresi Yüksek aşınma mukavemeti Diğer yandan, yumuşak tavlı malzemeler kullanırken aşağıdaki hususlara dikkat etmek gerekmektedir; Ön sertleştirilmiş çeliklere kıyasla daha uzun sürede üretime alınmaktadır. (kaba işleme + ısıl işlem + sn işleme süresi göz önüne alındığında) Isıl işlem uygulanacağı için çatlama ve çarpılma riski yüksektir. Isıl işlem snrası talaşlı imalat gerekmektedir. paslanmaz çelikler için ise 480 O 600 O de ısıl işlemleri gerçekleştirilmektedir. Sertleştirme işlemi, faz dönüşüm sıcaklıklarından geçmeden meydana gelmektedir. Bu bakımdan geleneksel malzemelere kıyasla byut hassasiyetleri yüksektir. Üretim döngüsünü aşağıda görüldüğü gibi sıralayabiliriz; Malzemenin satın alınması Parçanın şekil veya byutuna bağlı larak kaba işleme Yaşlandırma işlemi Sn işleme Basılacak malzemenin özelliklerine bağlı larak; nitrürleme, ft-desenleme veya parlatma İmalat sürecine alma Diğer yandan, yumuşak tavlı malzemeler kullanırken aşağıdaki hususlara dikkat etmek gerekmektedir. Ön sertleştirilmiş çeliklere kıyasla daha uzun sürede üretime alınmaktadır. (kaba işleme + yaşlandırma işlemi + sn işleme süresi göz önüne alındığında) Yaşlandırılmış çelikler Yaşlandırılmış çelikler geleneksel malzemelerden farklı teknljik ve terik ilkelere dayanmaktadır. Bu malzemeler ön sertleştirilmiş malzemelere benzer sertliktedir. İstenilen mekanik özellikleri elde etmek için alaşımlı çelikler için 550 O 600 O de 31
ÖNSERTLEŞTİRİLMİŞ ÇELİKLER % Alaşım Mn Si r M Ni Diğer 2311 2312 2738 2714 2002 0,40 1,50 0,30 1,95 0,20 0,40 -- 0,40 1,50 0,30 1,95 0,20 0,40 S 0,40 1,45 0,30 1,95 0,20 0,75 -- 0,55 0,80 0,25 0,90 0,35 1,65 V 0,25 1,45 0,25 1,40 0,55 1,05 Evet PASLANMAZ ÇELİKLER % Alaşım Mn Si r M Ni Diğer 2083 2083 0,40 1,00 1,00 13,00 -- -- V ULUSLAR ARASI SINIFLANDIRMANIN KARŞILAŞTIRMA TABLOSU Lucchini RS takım çelikleri, malzeme perfrmansını en iyi şekilde elde etmek için tasarlanmıştır. ÖNSERTLEŞTİRİLMİŞ ÇELİKLER Wr. Nr. AFNOR DIN AISI 2311 2312 2738 2714 2002 1.2311 -- 40rMnM7 1.2312 -- 40rMnMS 8.6 1.2738 40MND8 40rMnNiM 8.6.4 1.2714 55NDV7 56NirMV7 L6 Patent Patent Patent Patent PASLANMAZ ÇELİKLER Wr. Nr. AFNOR DIN AISI 2083 2083 2316 1.2083 Z4014 X42r13 420 1.2316 -- X36rM17 -- 32
TESLİMAT ŞEKLİ Yumuşak Tavlanmış Sertlik HB Sertleştirilmiş ve Temperlenmiş 2311 290 340 2312 2738 2714 2002 2083 2083 2316 290 340 Max 250 370 410 320 360 Max 220 300 340 33
LUHINI RS en karmaşık gereksinimler ile uyumlu uygun plastik kalıp malzemelerini geniş bir yelpazede üretmektedir. KeyLs ailesine ait çelik kaliteleri nrmalde sertleştirilmiş ve temperlenmiş durumda teslim edilmektedir. Özellikle ve gerekli ise yumuşak tavlanmış şekilde teslim edilebilmektedir. KeyLs 1730 ve KeyLs 1730M malzemeleri sırasıyla % 0,45 ve % 0,55 karbn içeren düşük alaşımlı çeliklerdir. Bu malzemeler iki farklı sertlik aralığında teslim edilmektedir. KeyLs 1730 160 200 HB arasındayken KeyLs 1730M 170 210 HB dir. Alternatif larak gerekli görülen sertlik değerlerinde sertleştirilmiş durumda da teslim edilebilmektedir. Uygulamalarda bu kriterler göz önünde bulundurularak 300 mm kalınlığına kadar hmjen bir sertlik aralığında kullanılabilmektedir. KeyLs 2311 hem plastik enjeksiyn kalıplarında çekirdek ve hamil larak kullanılabilen nikel-krm-mlibden esaslı çeliklerdir. Teslimat sertlikleri 290 340 HB dir. KeyLs 2312, temelde KeyLs 2311 ile aynı mekanik özelliklere sahip lmakla beraber, daha klay işlenebilirliğe sahiptir. Bu özelliğini analizine dengeli ve gerekli randa eklenen kükürt sayesinde kazanmaktadır. İlave edilen kükürt sayesinde luşan sülfitler yardımıyla kırılgan talaş elde edilmekle beraber, kesici takım malzeme arasındaki sürtünme katsayısı azaltılmaktadır. Kükürt içerdiği için parlatılabilirliği düşüktür. Bu bakımdan ayna parlaklığına ulaşamamaktadır. KeyLs 2738, KeyLs 2312 temelinde geliştirilmiştir. 1200 mm kalınlığa kadar KeyLs 2738 blkların sertlik değerli 290 340 HB dir. Kalsiyum temelli üretim sayesinde, KeyLs 2738 mükemmel işlenebilirliğe sahiptir. Büyük ölçekli plastik enjeksiyn kalıplarının üretiminde kullanılmaktadır. Örneğin tampn, gösterge panelleri veya knteyner kalıpları gibi. KeyLs 2002, rta ve büyük byutlu enjeksiyn kalıpları için geliştirilmiş yeni nesil çeliktir. KeyLs 2002 dengeli bir alaşıma sahip lduğu için özellikle yüksek mekanik strese maruz uygulamalarda tercih edilmektedir. KeyLs 2002 320-360 HB sertliğinde teslim edilmektedir. Hmjen kimyasal analizin yanında özel mikr alaşımlar sayesinde yüzey ve çekirdek mekanik özelliklerinin arasındaki değişim sınırlı bir farklılık göstermektedir. 1200 mm kalınlığına kadar lan blklar için en uygun seçeneklerden biridir. Düşük karbn içeriğinden ötürü kaynatılabilirliği çk iyidir. Ayrıca parlatma ve ft desenleme uygulamalarına mükemmel cevap vermektedir. KeyLs 2083 süper temiz teknljisi ile üretilmiş ve garantili yüksek mikr temizlik seviyesine sahip, krzyna dayanıklı, martenzitik paslanmaz çeliktir. Aşağıda belirtilen özellikler gerekli ise KeyLs 2083 tercih edilmelidir: Yüksek tkluk Krzyn dayanımı Yüksek parlatılabilirlik (ayna parlaklığı) Kalıp yüzey özelliklerinin muhafaza edilmesi için, krzyna karşı dayanıklı lması gerekmektedir. Buda kalıpların stkta bekletilmesi esnasında özel önlemlerin alınmasına gerek bırakmaz. KeyLs 2083 mükemmel işlenebilirliği sağlamak amacıyla ön sertleştirilmiş ya da yumuşak tavlanmış halde 220 HB sertliğinde, teslim edilmektedir. KeyLs 2316, % 16 krm ve % 1 mlibden içeren krzyna karşı dayanıklı martenzitik paslanmaz çeliktir. Yumuşak tavlı veya uygulamalara bağlı larak ön sertleştirilmiş şekilde teslim edilebilmektedir. Tüm KeyLs kaliteleri, tleransları çk dar lan ultrasnik standartlarla kntrl edilmektedir. ÜRETİM PROSESİ Kendilerine özgü uygulama tipi ve gerekli kimyasal ve fiziksel özellikleri lan bu çelikler, sn derece özel ve mdern imalat yöntemleri ile üretilmektedir. BeyLs ailesindeki tüm kaliteler, Super lean larak bilinen özel bir teknikle üretilmektedir. Bu özel üretim sürecinde sn derece az miktarda yapıda inklüzyn kalmaktadır. Bu parametrenin çeliğin mikr temizliğinde önemli parametrelerden biri lduğu iyi bilinmekle be- 34
raber, sıcak iş çelikleri için kullanılan zrlu uygulamalar gibi zrlu plastik kalıp uygulamaları için de önemli ve gerekli bir parametredir. Dahası, Vakum Gaz Giderme (VD) sayesinde hidrjen, azt ve ksijen gibi gazların düşük seviyelerde tutulması bu yöntem ile mümkün lmaktadır. Bu gazlar inklüzynlara ve gaz bşluklarına sebep lmakla beraber malzemelerin perfrmansını lumuz yönde etkilemektedir. ESR yöntemi, ingt ergitme işlemine dayanmaktadır. Geleneksel Vakum Gaz Giderme (VD) süreci byunca cüruf içeren bakır külçe kalıp kullanılmaktadır. İngt erir, sıvı metal cürufu geçer ve cüruf bir filtre gibi davranır ve sıvı çeliği inklizynlardan krur. Katılaşma süreci, geleneksel yöntemlere göre kalıp içerisindeki katılaşma yönteminde daha hızlıdır. Snuç larak hmjen ve iztrpik bir malzeme elde edilir. 55 DIN 50602 ye göre K0 Empürite miktarı 50 45 K0 indeks (DIN50602) 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Üretim Şekli Elektrd Yukarıdaki grafik, VD (Vakum Gaz Giderme) yöntemi ile ESR (üruf Altı Ergitme) yöntemini karşılaştırmaktadır. üruf Sğutma Sistemi 140 Üretim prsesine bağlı tkluk ESR Ingt ESR yönteminin çelik üretiminde kullanılması aşağıdaki avantajları sağlamaktadır; Malzemenin tkluğunda artış Yüksek seviyedeki mikr temizlik Malzemenin her yönde iztrpik lması Çk düşük seviyedeki segregasyn miktarı Malzeme tkluğu (%) 120 100 80 60 40 20 0 VD yarıçap VD çekirdek Üretim Şekli Yukarıdaki grafik, VD (Vakum Gaz Giderme) yöntemi ile ESR (üruf Altı Ergitme) yönteminin tkluk üzerindeki etkisini karşılaştırmaktadır. ESR yarıçap ESR çekirdek 35
ISIL İŞLEM KeyLs kaliteleri, yumuşak tavlanmış ve nrmalize edilmiş larak teslim edildiği gibi, talep üzerine ön sertleştirilmiş larak da teslim edilebilmektedir. Isıl işlemle farklı sertlikler elde edilecek ise tabllarda verilen parametrelere uyulması tavsiye edilmektedir. Verilmiş lan değerler sadece birer referans lup, kalınlığa ve sıcaklık basamaklarına göre değişmektedir. 2311 231 273 271 2002 2083 Gerilim Giderme Sıcaklık: 550 veya meneviş sıcaklığından 50 düşük bir sıcaklıkta Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Fırın içinde en fazla 20 /s sğuma hızıyla 200 ye kadar ardından da sıcaklığına Sıcaklık: 650 veya meneviş sıcaklığından 50 düşük bir sıcaklıkta Yumuşatma Sıcaklık: 700 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Fırın içinde en fazla 20 /s sğuma hızıyla 600 ye kadar ardından da sıcaklığına Sıcaklık: 750 2083 2316 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Fırın içinde en fazla 20 /s sğuma hızıyla 200 ye kadar Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Fırın içinde en fazla 20 /s sğuma hızıyla 600 ye kadar ardından da sıcaklığına 36
Isıl işlem için Tavsiye Edilen Sıcaklıklar Östenitleme Meneviş Sıcaklık: 860 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Yağ, Su Sıcaklık: 850 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Yağ, Su Ön Isıtma: 650 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. 2714 2002 2083 2083 Sıcaklık: 850 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Yağ, Su Sıcaklık: 950 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Yağ, Su Ön Isıtma: 700 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sıcaklık: 1000 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Yağ, Su Ön Isıtma: 700 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sıcaklık: 1020 Bekleme Zamanı: Her 25 mm kalınlık için 60 dak. Sğutma: Yağ, Su Meneviş sıcaklığı gereken ve istenen mekanik karakteristiklere bağlıdır. Uygun lmayan düşük sıcaklık menevişleri malzeme tkluğunu lumsuz yönde etkilemektedir. 37
Mekanik özelliklerin temperleme sıcaklığı ile karşılaştırılması Meneviş sıcaklıkları 250 300 350 400 450 500 550 600 650 2311 2312 2738 2714 2002 2083 2083 2316 N/mm 2 -- -- 1550 1500 1400 1350 1200 1000 800 HB -- -- 443 430 403 390 348 292 238 N/mm 2 -- -- 1550 1500 1420 1380 1200 1020 820 HB -- -- 443 430 408 397 348 297 243 N/mm 2 -- -- -- 1600 1550 1510 1390 1250 1070 HRc -- -- -- 48 47 46 43 39 33 N/mm 2 -- -- -- -- 1500 1400 1350 1080 920 HB -- -- -- -- 430 403 390 314 269 N/mm 2 -- 1700 1720 1750 1780 1800 1350 1130 -- N/mm 2 -- 1510 1510 1510 1530 1550 1420 1035 -- Yağda temperleme ile elde edilen rtalama sertlik değerleridir. İkinci ısıl işlem 30 50 O daha düşük bir sıcaklıkta yapılır ve gerilim giderme döngüsü larak işlev görmektedir. Östenitleme sıcaklıkları ve ısıtma yöntemleri tablda belirtilmiştir. 38
FİZİKSEL ÖZELLİKLER Isıl iletkenlik katsayısı malzemenin ısı transferi yeteneğini temsil etmektedir. Aynı tipe ve şekle sahip iki kalıbı karşılaştıracak lursak, yüksek ısıl iletkenlik katsayısına sahip lan kalıp aynı süre zarfında ısıl iletkenliği düşük lana göre daha iyi ve daha fazla ısı dağılımına sahip lacaktır. Malzeme kalitesi seçiminde dikkat edilmesi gereken çk önemli bir parametre lup, kalıp verimliliğini lumlu etkilemektedir. Elastiklik Mdülü [kn/mm 2 ] Isıl İletkenlik Katsayısı 20 [10-6 /K] Isıl İletkenlik [W/mK] 20 250 500 250 500 20 250 500 2311 2312 2738 2714 2002 2083 2083 2316 210 196 177 12,6 14,4 34 33,4 33 210 196 177 12,7 14,3 32 31,1 30 210 198 178 13,3 14,2 25,5 25 24,6 210 194 176 12,5 14,3 34,5 34 33,8 210 198 177 11,5 12,1 16,5 19,8 24,1 210 198 177 11,4 12,2 17,5 20,7 23,2 39
Farklı çelik sınıfları arasında 250 O de ısıl iletkenliğin karşılaştırılması 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 KEYLOS KEYL K KEYLOS 2083 2316 OS 2714 EYLOS 2738 KEYLOS 2311/2312 KEYLOS 2002 HB 530 520 512 495 480 471 458 445 430 415 405 390 375 HRc 54 53 52 51,1 50,2 49,1 48,2 47 45,9 44,5 43,6 41,8 40,5 N/mm 2 1900 1850 1800 1750 1700 1650 1600 1550 1500 1450 1400 1350 1300 HB 360 350 330 320 305 294 284 265 252 238 225 209 195 HRc 38,8 37,6 35,5 34,2 32,4 31 29 27 N/mm 2 1300 1250 1200 1150 1100 1050 1000 950 900 850 800 750 700 İNDÜKSİYON SERTLEŞTİRME KeyLs ailesini indüksiyn ile sertleştirmek mümkündür. Oda sıcaklığına sğutulmasının ardından temperleme tavsiye edilmektedir. NİTRASYON KeyLs ailesine gaz ve plazma nitrasyn uygundur. Bu uygulama zrlamalara maruz kalan kalıplara uygulanması uygundur. Uygulama snucunda yüzeyi sertleştirilen kalıp veya parçaların kullanım ömürleri artmaktadır. Mdern nitrasyn işlemlerinde parçaların ölçüleri krunmakta ve işlem snrasında herhangi bir değişiklik lmamaktadır. Bu bakımdan talaşlı imalatları bitmiş kalıp veya parçalara uygulanması tavsiye edilmektedir. Kaynak Önerilen prsedürlere uygun hareket edilir ise iyi snuç alınmaktadır. ELEKTRO EROZYON İŞLEMİ (EDM) Karmaşık şekilli yüzeylerin elde edilmesi EDM yöntemi ile mümkün lmakla beraber, KeyLs ailesi rahatlıkla bu yöntemle işlenebilir. EDM işlemi snrası gerilim giderme ısıl işlemi tavsiye edilmektedir. FOTO DESENLEME KeyLs ailesi Ft Desenleme işlemine uygundur. PARLATMA KeyLs ailesine ait plastik çelikleri parlatma işlemi için sn derece uygundur. Ayna parlaklığı elde etmek için ESR (üruf Altı Ergitme) yöntemiyle üretilmiş EskyLs ürünlerinin kullanılması tavsiye edilir. 40
Ailesi
45 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS 1045 1.0503 45 AF 65 45 - MALZEMENİN TANIMI 0,45 içeren, sertleşebilirliği lan kalıp ve makine sektöründe en yaygın larak kullanılan imalat çeliği ailesinin bir üyesidir. Sıcak haddelenmiş veya dövülmüş larak üretilip yumuşak tavlanmış teslim edilir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Kalıplarda hamil, bağlantı ve destek plakası, siper yapımında Makine parçası ve gövdesi imalatında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M Ni V 0,42-0,50 0,15-0,35 0,50-0,80 max 0,045 max 0,045 - - - - ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme sıcaklığı Yumuşak sıcaklığı Yumuşak tavlanmış sertlik BSD 30 Nrmal sıcaklığı Sertleştirme Su Yağ Meneviş sıcaklığı 1100-850 650-700 840-870 Sıcaklık 820-850 830-860 540-600 207 42
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS - 1.1730 45U - 45W Y48, Y42 - MALZEMENİN TANIMI Alaşımsız takım çeliği mükemmel işlenebilirlik klaylığı. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Kalıp hamili, iyi parlaklık istemeyen kalıplarda, alet, techizat ve makine parçalarının sertleştirme gerektirmeyen parçalarında kullanılır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,40-0,50 0,15-0,40 0,50-1,00 max 0,030 max 0,030 - - - - - Sertleşmiş Halde MALZEMENİN ÇEKME DAYANIMI 400 450 500 550 1080 Mpa 1270 Mpa 1180 Mpa 1080 Mpa 880 Mpa MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 Elastik Mdülü [kn/mm²] 210 196 177 Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] - 12,6 14,4 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme Menevişleme 680-710 600-650 İşlem sıcaklığı 820-830 Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 Yağda Havada 50-54 50-54 Sertlik HRc 58 43
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS P20 1.2311 40rMnM7 - - MALZEMENİN TANIMI Plastik enjeksiyn kalıplarında hamil ve çekirdek larak kullanılabilen Ni-r-M esaslı, ön sertleştirilmiş, nitrasyn kabiliyeti yüksek lan, düşük kükürt miktarına ve yüksek tkluğa sahip plastik kalıp çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Krzif lmayan plastiklerin enjeksiyn kalıplarının çekirdeklerinde ve hamillerinde, Metal enjeksiyn kalıplarının hamillerinde kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,35-0,45 0,20-0,40 1,30-1,60 max 0,035 max 0,035 1,80-2,10 0,15-0,25 - - - MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] 210 196 177-12,6 14,4 34 33,4 33 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME 1050-850 710-730 640-650 İşlem sıcaklığı 870-900 Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 Yağda Havada 50-54 - Sertlik HRc 54 54 53 50 44
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS P20 + S 1.2312 40rMnMS8-6 - - MALZEMENİN TANIMI Plastik enjeksiyn kalıplarında hamil ve çekirdek larak kullanılabilen Ni-r-M esaslı, ön sertleştirilmiş, nitrasyn kabiliyeti yüksek, Keyls 2311 ve Keyls 2738'e göre daha fazla kükürt içeren bu sebepten ötürü talaşlı imalat kabiliyeti mükemmel lan plastik kalıp çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Parlaklığın gerekli lmadığı plastik enjeksiyn kalıplarında çekirdek malzemesi larak, Metal enjeksiyn kalıplarında hamil larak, Keyls 2738 in çekirdek larak kulanıldığı plastik enjeksiyn kalıplarında hamil larak kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,35-0,45 0,20-0,40 1,30-1,60 max 0,030 0,05-0,10 1,80-2,10 0,15-0,25 - - 0,30-0,50 MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] 210 196 177-12,6 14,4 34 33,4 33 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme Menevişleme 1050-850 710-730 640-650 İşlem sıcaklığı 870-900 Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 Yağda Havada 50-54 - Sertlik HRc 54 54 53 50 45
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS P20 + Ni 1.2738 40rMnNiM8-6-4 - - MALZEMENİN TANIMI Plastik enjeksiyn kalıplarında kalıp malzemesi larak kullanılabilen Ni-r-M esaslı, ön sertleştirilmiş, nitrasyn kabiliyeti ve parlatılabilirliği Keyls 2311 ve Keyls 2312 den daha iyi lan, düşük kükürt miktarından dlayı yüksek tkluk ve mekanik değerlere sahip, mükemmel desenlenebilirliğe sahip plastik kalıp çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Krzif lmayan plastiklerin enjeksiyn kalıplarında Keyls 2312 nin mukavemetinin yetersiz kaldığı metal enjeksiyn kalıp hamillerinde kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,35-0,45 0,20-0,40 1,30-1,60 max 0,030 max 0,030 1,80-2,10 0,15-0,25 - - 0,90-1,20 MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 Elastik Mdülü [kn/mm²] 210 196 177 Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] - 12,7 14,3 Isıl İletkenlik [W/mK] 32 31,1 30 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME 1050-850 710-730 600 46 İşlem sıcaklığı 870-890 Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 Yağda Havada 50-54 - Sertlik HRc 52 51 49 46
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS 420 1.2083 X40r14 - SUS 420J2 MALZEMENİN TANIMI ESR (Electr Slag Remelting - uruf altı ergitme) prsesi ile üretildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite ranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prsesinden dlayı yüksek tkluğa, mekanik özelliklere ve parlatılabilirliğe sahip lup, krm içeriği sayesinde krzyna dayanımı mükemmeldir. Yüksek mikr temizlik seviyesine sahip, yumuşak tavlanmış larak teslim edilen martenzitik paslanmaz çeliktir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Ayna parlaklığının istendiği plastik enjeksiyn kalıplarında, Yüksek tkluğa ihtiyaç duyulan ince federli plastik enjeksiyn kalıplarında, Krzyn dayanımının gerekli lduğu enjeksiyn ve ekstrüzyn kalıplarında, Yüksek sertliğe ihtiyaç duyulan, enjeksiyn sıcaklığı ve basıncı yüksek lan plastik kalıplarında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,33-0,43 max 1,00 max 1,00 max 0,03 max 0,03 12,50-13,50 - - - - MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 400 600 Elastik Mdülü [kn/mm²] 21 198 177 Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] - 11,5 12,1 Isıl İletkenlik [W/mK] 16,5 19,8 24,1 1050-850 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme º Yumuşak º Gerilim giderme sıcaklığı º Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 810-830 640-650 970-990 Yağda Havada Sertlik 52-56 - HRc 54 52 52 52 47
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS - 1.2316 X38rM16 - - MALZEMENİN TANIMI % 16 krm ve % 1 mlibden içeren krzyna karşı dayanıklı martenzitik paslanmaz çeliktir. Önsertleştirilmiş larak teslim edilmektedir. Yüksek krm içeriğinden dlayı krm kaplamaya ve nitrasyna uygun değildir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI PV enjeksiyn ve ekstrüzyn kalıplarında, Eskyls 2083 ün çekirdek larak tercih edildiği paslanmazlığın şart lduğu kalıplarda hamil larak kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,33-0,43 max 1,00 max 1,00 max 0,030 max 0,030 15,00-17,5 1,00-1,30 - - max 1,00 MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 Elastik Mdülü [kn/mm²] 210 198 177 Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] - 11,4 12,2 Isıl İletkenlik [W/mK] 17,5 20,7 23,2 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 1100-750 780-820 650 1020-1040 Yağda Havada 48-52 - Sertlik HRc 52 50 48 49 48
MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS - 1.2316 X38rM16 - - MALZEMENİN TANIMI ESR (Electr Slag Remelting - uruf altı ergitme) prsesi ile üretildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite ranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prsesinden dlayı yüksek tkluğa, mekanik özelliklere ve parlatılabilirliğe sahip lup, krm içeriği sayesinde krzyna dayanımı mükemmeldir. Yüksek mikr temizlik seviyesine sahip, önsertleştirilmiş larak teslim edilen martenzitik paslanmaz çeliktir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI PV enjeksiyn ve ekstrüzyn kalıplarında, Eskyls 2083 ün çekirdek larak tercih edildiği paslanmazlığın şart lduğu kalıplarda hamil larak kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,33-0,43 max 1,00 max 1,00 max 0,030 max 0,030 15,00-17,5 1,00-1,30 - - max 1,00 MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] 210 198 177-11,4 12,2 17,5 20,7 23,2 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme º Yumuşak º Gerilim giderme sıcaklığı º Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 1100-750 780-820 650 1020-1040 Yağda Havada Sertlik 48-52 - HRc 52 50 48 49 49
PATENT
MALZEMENİN STANDARDI LUHINI RS Keyls ON NORM PATENT MALZEMENİN TANIMI Lucchini RS firmasının yeni geliştirmiş lduğu bir çelik lan Keyls ON hassas metalurjik araştırmalar ve labratuvar testleri snucunda plastik ve metal enjeksiyn kalıpları için dizayn edilmiş hamil malzemesidir. Bununla beraber plastik enjeksiyn kalıplarında çekirdek malzemesi larak kullanılabilir. İyi parlatılabilirliğe ve desen kabiliyetine sahiptir. 500 mm kalınlığa kadar lan kalıplarda kullanılabilir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Metal enjeksiyn kalıplarında hamil larak, Plastik kalıplarında hamil, çekirdek ve maça larak, Yüksek basınca maruz kalan büyük plastik enjeksiyn kalıplarında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn r M Ni 0,38-0,48 0,40-1,10 0,70-1,30 0,70-1,30 max 0,30 max 0,30 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 210 196 177-12,7 15 35,2 34,8 34,2 MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ 20 Kpma Mukavemeti 970 [N/mm²] Akma Gerilmesi 750 [N/mm²] Önerilen Sıcaklık Zaman Sğutma ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Yumuşak Tavlama Gerilim Giderme Sertleştirme Temperleme 700 450 860 Uygulanacak yere göre belirlenir. Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Fırında yavaş sğutma Fırında yavaş sğutma Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Yağ ve Suda sertleştirme Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Oda sıcaklığında 52
MALZEMENİN STANDARDI LUHINI RS Keyls UP NORM PATENT MALZEMENİN TANIMI Bu çelik türünün en önemli özelliklerinden biri de geniş ölçü aralığına sahip lmasıdır. Özel üretim prsesi sayesinde düşük töleranslı kimyasal kmpzisyna sahip lup büyük ölçülü kalıplarda yüksek mekanik özellik gösterir. İyi parlatılabilirliğe ve desen kabiliyetine sahiptir. 800 mm kalınlığa kadar lan kalıplarda kullanılabilir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Plastik kalıplarında hamil, çekirdek ve maça larak, Yüksek basınca maruz kalan büyük plastik enjeksiyn kalıplarında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn r M Ni 0,38-0,48 0,20-0,60 1,30-1,70 1,80-2,20 0,15-0,35 0,30-0,60 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 210 196 177-12,6 14,4 34 33,4 33 MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ 20 Kpma Mukavemeti 1050 [N/mm²] Akma Gerilmesi 900 [N/mm²] ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Yumuşak Tavlama Gerilim Giderme Sertleştirme Temperleme Önerilen Sıcaklık 700 550 860 Zaman Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Sğutma Fırında yavaş sğutma Fırında yavaş sğutma Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Yağ ve Suda sertleştirme Uygulanacak yere göre belirlenir. Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Oda sıcaklığında 53
MALZEMENİN STANDARDI LUHINI RS Keyls PLUS NORM PATENT MALZEMENİN TANIMI Lucchini RS firmasının plastik kalıpçılığı için geliştirdiği, geleneksel ve yenilikçi teknljilerin karışımı lan yeni bir çelik türüdür. Yüzey ve çekirdek arasındaki mekanik özellik farklılıkları çk azdır. Düşük karbn içeriği sayesinde ısıl iletkenliği ve kaynak kabiliyeti çk yüksektir. Mikr saflığı ve hmjen mikr yapısı nedeniyle parlatılabilirlik ve desen alma kabiliyeti çk iyidir. 1000 mm kalınlığa kadar lan kalıplar için önerilmektedir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Keyls 2738 malzemenin sertliğinin yetersiz kaldığı plastik enjeksiyn kalıplarında, Yüksek basınca maruz kalan büyük ölçekli plastik enjeksiyn kalıplarında, Parlatılabilirlik ve desenlenebilirliğin ön planda lduğu kalıplarda kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn r M Ni 0,25-0,35 0,20-0,60 1,30-1,70 1,30-1,70 0,20-0,60 0,20-0,60 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 215 190 170-12,4 14,2 34,7 34,2 33,9 MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ 20 Kpma Mukavemeti [N/mm²] 1050 Akma Gerilmesi [N/mm²] 900 Uzama [%] 14 Büzülme [%] 54 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Yumuşak Tavlama Gerilim Giderme Sertleştirme Temperleme Önerilen Sıcaklık 700 550 850 Zaman Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Sğutma Fırında yavaş sğutma Fırında yavaş sğutma Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Yağ ve Suda sertleştirme Uygulanacak yere göre belirlenir. Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Oda sıcaklığında 54
2 MALZEMENİN STANDARDI LUHINI RS Keyls 2002 NORM PATENT MALZEMENİN TANIMI Lucchini RS firmasının plastik kalıpçılığı için geliştirdiği yeni bir çelik türüdür. Yüzey ve çekirdek arasındaki mekanik özellik farklılıkları çk az lup plastik defrmasynlara karşı mukavemetlidir. Düşük karbn içeriği sayesinde ısıl iletkenliği ve kaynak kabiliyeti çk yüksektir. Mikr saflığı ve hmjen mikr yapısı nedeniyle parlatma ve desen alma kabiliyeti çk iyidir. 1200 mm kalınlığa kadar lan kalıplar için önerilmektedir. 34-38 HRc ve 39-42 HRc larak 2 farklı sertlikte üretimi mevcuttur. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Yüksek tkluğun istendiği, Desenlenebilirliğin ve parlatılabilirliğin ön planda lduğu Düşük çevrim süresine ihtiyaç duyulan, Yüksek mekanik stres altında çalışan, Keyls 2738 malzemesinin sertliğinin yetersiz kaldığı, Kalınlığı 1200 mm lan kalıplarda kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn r M Ni 0,20-0,30 0,10-0,50 1,20-1,60 1,20-1,60 0,40-0,80 0,90-1,30 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20 250 500 210 194 176-12,5 14,3 34,5 34 33,8 MALZEMENİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ 20 200 Kpma Mukavemeti [N/mm²] 1080 920 Akma Gerilmesi [N/mm²] 980 780 Uzama [%] 17 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Yumuşak Tavlama Gerilim Giderme Sertleştirme Temperleme Önerilen Sıcaklık 700 550 950 Zaman Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Sğutma Fırında yavaş sğutma Fırında yavaş sğutma Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Yağ ve Suda sertleştirme Uygulanacak yere göre belirlenir. Her 25 mm kalınlık için 60 dakika Oda sıcaklığında 55
Keyls Ailesi Kıyaslama Tablsu İŞLENEBİLİRLİK 56 PARLATMA DESENLENEBİLME KAYNAK EDİLEBİLİRLİK
2
SOĞUK İŞ TAKIM ÇELİKLERİ 2
1.2080 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS D3 1.2080 X210r12 Z20012 SKD 1 MALZEMENİN TANIMI Yüksek miktarda karbn ve krm içeren, aşınma dayanımı yüksek, ledeburitik yapıya sahip sğuk iş takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI 4 mm kalınlığa kadar lan sacların kesme ve frm verme işlemlerinde, Bru makaralarında ve sac dilme bıçaklarında, Sğuk ezme işlemlerinde, Plastik kırma bıçaklarında, Aşındırıcılığı yüksek plastik enjeksiyn kalıplarında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 1,90-2,20 0,10-0,60 0,20-0,60 max 0,030 max 0,030 11,0-13,0 - - - - Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 100 200 300 400 - - - - 10,8 11,7 12,2 12,6 0,167 - - 0,205 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME 1050-850 800-830 650 İşlem sıcaklığı 940-970 Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 Yağda Havada 63-65 - Sertlik HRc 64 62 59 57 60
1.24362 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS 1.2436 X210rW12 X215rW12 1 KU MALZEMENİN TANIMI Yüksek miktarda karbn ve krm içeren, aşınma dayanımı yüksek, ledeburitik yapıya sahip sğuk iş takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Yüksek güçlü kesme ve basma kalıplarında, 2 mm kadar sacların kesiminde, Stmpa, kağıt ve plastik bıçaklarında, Zımba, çelik yün kesici, derin çekme ve sıvama kalıpları, Tahta frezelerinde, Aşındırıcı tzların presleme kalıplarında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 1,45-1,60 0,10-0,60 0,20-0,60 max 0,030 max 0,030 11,0-13,0 0,60-0,80 0,90-1,10 - - Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 100 200 300 350 400 500 600 700 - - - - - - - 10,9 11,9 12,3-12,6 12,9 13,0 13,2 0,167 - - 0,205 - - - 0,242 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME 1050-850 800-850 650 İşlem sıcaklığı 930-980 Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 Yağda Havada 63-65 - Sertlik HRc 64 63 60 58 61
1.2379 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS D2 1.2379 X155rMV12 Z 160 DV 12 - MALZEMENİN TANIMI r-m-v içeren yüksek aşınma mukavemeti ve tkluğa sahip, iç yapısı ledeburitik lan sğuk iş takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI 6 mm kalınlığa kadar lan sacların kesme, delik delme ve frm verme işlemlerinde, Bru makaralarında ve dilme bıçaklarında, Ovalama tplarında ve taraklarında, Sğuk makaslarda, Sğuk ezme işlemlerinde, am elyaf takviyeli plastiklerin enjeksiyn kalıplarında kullanılmaktadır MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 1,45-1,60 0,10-0,60 0,20-0,60 max 0,030 max 0,030 11,0-13,0 0,60-0,80 0,90-1,10 - - Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 100 200 300 400 - - - - 10,5 11,5 11,9 12,2 0,16 - - 0,2 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 1050-850 800-850 650-700 1020-1080 Yağda Havada - 63-65 Sertlik HRc 64 61 59 58 62
1.2379 ESR2 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS D2 1.2379 X155rMV12 Z 160 DV 12 - MALZEMENİN TANIMI ESR (Electr Slag Remelting - uruf altı ergitme) prsesi ile üretildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite ranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prsesinden dlayı termal şk dayanımı, tkluğu ve mekanik özellikleri 1.2379 dan daha üstündür. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI 1.2379 malzemenin perfrmansının yetersiz kaldığı tüm uygulamalarda tercih edilmektedir. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 1,45-1,60 0,10-0,60 0,20-0,60 max 0,030 max 0,002 11,0-13,0 0,60-0,80 0,90-1,10 - - MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 100 200 300 400 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] - - - - 10,5 11,5 11,9 12,2 0,16 - - 0,2 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme º Yumuşak º Gerilim giderme sıcaklığı º Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 1050-850 800-850 650-700 1020-1080 Yağda Havada Sertlik - 63-65 HRc 64 61 59 58 63
1.2767 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS - 1.2767 45rNiM16 - - MALZEMENİN TANIMI Ni-r alaşımlı yüksek tkluğa sahip bunun snucunda sğuk desen verme işlemlerinde kullanılan sğuk iş takım çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI 6 mm kalınlığa kadar lan sacların kesme, delik delme ve frm verme işlemlerinde, Sğuk desenleme işlemlerinde, Sğuk hurda makaslarında, Sğuk dövme ve kafa şişirme işlemlerinde, İnce federli plastik enjeksiyn kalıplarında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,40-0,50 0,10-0,40 0,20-0,50 max 0,030 max 0,030 1,20-1,50 0,15-0,35 - - 0,38-4,30 Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 100 200 300 400 - - - - 11,8 12,5 12,8 13,1 0,3 - - 0,305 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 1050-850 610-650 650 840-870 Yağda Havada 54-58 53-57 Sertlik HRc 56 54 51 48 64
1.2210 2 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS L2 1.2210 115rV3 - SKS43 MALZEMENİN TANIMI Aşınma dayanımı yüksek lan sğuk iş takım çeliğidir. iva çeliği larak da bilinir. Malzeme h6, h7, h8 ve h9 tleranslarında taşlanmış larak teslim edilmektedir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI İtici pim yapımında, Zımbalarda, Bazı kesici takımların yapımında kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 1,10-1,25 0,15-0,30 0,20-0,40 max 0,030 max 0,030 0,50-0,80-0,07-0,12 - - Elastik Mdülü [kn/mm²] Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] Isıl İletkenlik [W/mK] MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 100 200 300 400 - - - - 10 12,7 13,7 14,2 0,335 - - 0,32 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme Yumuşak Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme MENEVİŞLEME İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) Sıcaklık 100 200 300 400 1050-850 710-740 650 780-810 810-840 Yağda Havada - 64-66 Sertlik HRc 64 62 57 51 65
1.2842 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS O2 1.2842 90MnrV8 90 MnV 8 - MALZEMENİN TANIMI MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Sertleşebilirliği ve ısıl işlemde ölçüsel kararlılığı yüksek lan yağda sertleştirilen sğuk iş takım çeliğidir. Baskı adeti düşük kesme kalıplarında, Kesme kalıplarında kayıt malzemesi larak kullanılır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W Ni 0,85-0,95 0,10-0,40 1,90-2,10 max 0,030 max 0,030 0,20-0,50-0,05-0,15 - - MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 100 200 300 400 Elastik Mdülü [kn/mm²] - - - - Termal Genleşme Katsayısı [10 6/K] 12,2 13,2 13,8 14,3 Isıl İletkenlik [W/mK] 0,33 - - 0,32 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil verme sıcaklığı Yumuşak sıcaklığı Gerilim giderme sıcaklığı Sertleştirme İşlem sıcaklığı 1050-850 66 690-720 650 790-820 MENEVİŞLEME Sertlik (HRc) Yağda Havada 63-65 - Sıcaklık 100 200 300 400 Sertlik HRc 64 62 58 53
NİTRASYON ÇELİKLERİ 2
1.8550 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS - 1.8550 34rAlNi7 - - MALZEMENİN TANIMI % 1 Al içeren,nitrürlenebilme kabiliyeti yüksek lan ve nitrasynla yüzey sertliği 900-1100 HV e kadar çıkabilen, ön sertleştirilmiş larak teslim edilen nitrasyn çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Plastik enjeksiyn makinalarının kvan ve vida imalatında, Plastik enjeksiyn kalıplarında maça malzemesi, Kalıplarda kln mili larak kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M Ni V Al 0,30-0,37 0,15-0,40 0,40-0,70 max 0,030 max 0,035 1,50-1,80 0,15-1,15 0,85-0,25 0,85-1,15 0,80-1,20 Sıcak şekil verme sıcaklığı Yumuşak 1050-850 650-700 Yumuşak tavlanmış sertlik BSD Nitrasyn snrası yüzey sertliği VSD ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Islah işleminde sertleştirme sıcaklığı ve sğutma rtamı İşlem sıcaklığı Sertlik (HRc) 245 900 870-930 Su Yağ Meneviş Sıcaklığı Mekanik işlemden snra gerilim giderme Nitrasyn sıcaklığı 580-660 550-580 500-520 70
1.8509 2 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS A 355 l.a 1.8509 41rAlM7 40 AD 6.12 905 M39 MALZEMENİN TANIMI % 1 Al içeren,nitrürlenebilme kabiliyeti yüksek, nitrasynla yüzey sertliği 900-1100 HV e kadar çıkabilen, ön sertleştirilmiş larak teslim edilen nitrasyn çeliğidir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Plastik enjeksiyn makinalarının kvan ve vida imalatında Plastik enjeksiyn kalıplarında maça malzemesi, Kalıplarda kln mili larak kullanılmaktadır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M Ni V Al 0,38-0,45 0,20-0,50 0,50-0,80 max 0,030 max 0,035 1,00-1,30 0,25-0,40 - - 0,80-1,20 Sıcak şekil verme sıcaklığı Yumuşak 1050-850 650-700 Yumuşak tavlanmış sertlik BSD Nitrasyn snrası yüzey sertliği VSD ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Islah işleminde sertleştirme sıcaklığı ve sğutma rtamı Su Yağ 262 950-880 - 920 Meneviş Sıcaklığı Mekanik işlemden snra gerilim giderme Nitrasyn sıcaklığı 570-650 550-570 500-520 71
2 YÜKSEK HIZ TAKIM ÇELİKLERİ
1.3343 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS M 2 1.3343 HS 6-5-2 Z 85 WDV 06-05-04-02 SKH 51 MALZEMENİN TANIMI r-m-v alaşımlı standart yüksek hız çeliğidir. İçerdiği alaşımların bir snucu larak yüksek sertlik, aşınma dayanımı ve tkluğa sahiptir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI Kesici takım imalatında, Zımba imalatında, Ovalama tarağı ve tpu imalatında, Bru bıçaklarında, Brş imalatında, Tekstil ve matbaa bıçaklarının imalatında kullanılır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W 0,86-0,94 max 0,45 max 0,40 max 0,030 max 0,030 3,80-4,50 4,70-5,20 1,70-2,10 5,90-6,70 MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20...100 20...200 20...300 20...400 20...500 20...600 20...700 Isıl genleşme 10-6 m/m K 10,76 10,99 11,81 11,88 12,26 12,50 12,60 Özgül ağırlık 8,1 g/cm3 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil Yumuşak Sertleştirme İşlemi emi Meneviş verme sıcaklığı S ı c a k l ı ğ ı Sertlik İlk ısıtma Ön (1) ısıtma Ön (2) ısıtma Sertleştirme sıcaklığı ve ani sğutma rtamı Sıcaklığı Sertlik BSD 30 ~ ~ Yağ Sıcak bany Hava RSD- 1100-900 790 820 225 280 450 600 850 1050 1200 1240 * * * 540 560 64 MENEVİŞ SIAKLIĞINA BAĞLI OLARAK SERTLİĞİN DEĞİŞİMİ (Ostenitleştirme sıcaklığı 1220 ) Meneviş sıcaklığı Sertlik RSD- - 64 100 64 200 300 400 500 63 63 61 64 Yüksek verimliliğe ulaşmak amacıyla üç meneviş tavsiye edilir. 550 65 600 62 700 52 74
1.32432 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS 1.3243 HS 6-5-2-5 Z 85 WDKV 06-05-05-04-02 Z 90WDKV 06-05-05-04-02 SKH 55 MALZEMENİN TANIMI r-m-v- alaşımlı yüksek hız çeliğidir. İçerdiği alaşımların bir snucu larak yüksek sertlik, aşınma dayanımı ve tkluğa sahiptir. Kbalt ilavesinin bir snucu larak yüksek ısıl iletkenlik ve yüksek sıcak sertlik mukavemetine sahiptir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI 1.3343 malzemenin kullanıldığı heryerde, Metal metal sürtünmesi ile yüksek sıcaklığın rtaya çıktığı talaşlı imalat uygulamalarında kesici takım larak (örn. Azdırma bıçakları) Brş imalatında kullanılır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W 0,88-0,96 max 0,45 max 0,40 max 0,030 max 0,030 4,50-5,00 3,80-4,50 4,70-5,20 1,70-2,00 6,00-6,70 MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20...100 20...200 20...300 20...400 20...500 20...600 20...700 Isıl genleşme 10-6 m/m K 9,68 10,45 11,03 11,35 11,53 12,01 12,45 Özgül ağırlık 8,1 g/cm3 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil Yumuşak Sertleştirme İşlemi emi Meneviş verme sıcaklığı S ı c a k l ı ğ ı Sertlik İlk ısıtma Ön (1) ısıtma Ön (2) ısıtma Sertleştirme sıcaklığı ve ani sğutma rtamı Sıcaklığı Sertlik BSD 30 ~ ~ Yağ Sıcak bany Hava RSD- 1100-900 790 820 240 300 450 600 850 1050 1210 1250 * * * 550 570 64 MENEVİŞ SIAKLIĞINA BAĞLI OLARAK SERTLİĞİN DEĞİŞİMİ (Ostenitleştirme sıcaklığı 1220 ) Meneviş sıcaklığı Sertlik RSD- - 64 100 64 200 300 400 500 63 62 63 65 Yüksek verimliliğe ulaşmak amacıyla üç meneviş tavsiye edilir. 550 65 600 63 700 55 75
1.3207 MALZEMENİN FARKLI STANDARTLARDAKİ KARŞILIĞI AISI / ASTM DIN EN AFNOR JIS 1.3207 HS 10-4-3-10 Z 130 WKDV 10-10-04-04-03 SKH 57 MALZEMENİN TANIMI r-m-v- alaşımlı yüksek hız çeliğidir. İçerdiği alaşımların bir snucu larak yüksek sertlik, aşınma dayanımı ve tkluğa sahiptir. Kbalt ilavesinin bir snucu larak yüksek ısıl iletkenlik ve yüksek sıcak sertlik mukavemetine sahiptir. MALZEMENİN KULLANIM ALANLARI 1.3243 malzemenin kullanıldığı heryerde, Yüksek dayanımlı çeliklerin yüksek kesme hızlarıyla işlenmesinde, Yüksek ısı ve aşınma dayanımlı takımlarda kullanılır. MALZEMENİN KİMYASAL BİLEŞİMİ Si Mn P S r M V W 1,20-1,35 max 0,45 max 0,40 max 0,030 max 0,030 9,5-10,5 3,80-4,50 3,20-3,90 3,00-3,50 9,00-10,00 MALZEMENİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 20...100 20...200 20...300 20...400 20...500 20...600 20...700 Isıl genleşme 10-6 m/m K 8,36 9,41 9,94 10,19 10,68 10,94 11,24 Özgül ağırlık 8,3 g/cm3 ISIL İŞLEM BİLGİLERİ Sıcak şekil Yumuşak Sertleştirme İşlemi İşlemi Meneviş verme sıcaklığı S ı c a k l ı ğ ı Sertlik İlk ısıtma Ön (1) ısıtma Ön (2) ısıtma Sertleştirme sıcaklığı ve ani sğutma rtamı Sıcaklığı Sertlik BSD 30 ~ ~ Yağ Sıcak bany Hava RSD- 1100-900 800 830 240 300 450 600 850 1050 1210 1250 * * * 550 570 64 MENEVİŞ SIAKLIĞINA BAĞLI OLARAK SERTLİĞİN DEĞİŞİMİ (Ostenitleştirme sıcaklığı 1220 ) Meneviş sıcaklığı Sertlik RSD- - 63 100 63 200 300 400 500 62 62 63 65 Yüksek verimliliğe ulaşmak amacıyla üç meneviş tavsiye edilir. 550 67 600 66 700 56 76