ORGANİK KAPLAMALAR 1
ORGANİK KAPLAMALAR Organik kaplamaların en önemli temsilcisi boyalardır. Boyalar, pigment adı verilen çok ince parçacıklarla bunları askıda tutan uygun özellikteki taşıyıcıların karışımından oluşurlar. 2
ORGANİK KAPLAMALAR Genellikle metal oksitler olan pigmentler boyanan metalin yüzeyi ile reaksiyona girerek sağlam tutunan ve zamanla herhangi bir değişikliğe uğramayan tabakalar oluştururlar. 3
ORGANİK KAPLAMALAR Geliştirilmiş çok sayıda boya türleri arasından kullanım alanına en uygun olanı seçmek başarı sağlamanın ilk koşuludur Sıcaklığa sınırlı ölçüde dayançlı olmaları organik kaplamaların kullanımında dikkate alınmalıdır 4
ORGANİK KAPLAMALAR Atmosfere doğrudan bırakılan dış kaplamalar genellikle iki kat halinde uygulanır. Bunlardan birincil (astar) olanın işlevi, kimyasal reaksiyonlarla metal yüzeyini korozyona karşı korumaktır. 5
ORGANİK KAPLAMALAR İkincil (örtü) olanın işlevi ise su ve oksijenin geçisini engellemektir. Ancak organik kaplamalarla iyi sonuç alabilmenin en önde gelen koşulu yüzey hazırlamadır. 6
ORGANİK KAPLAMALAR Yüzey hazırlama işleminin boya ömrü: Boyanan yüzey sıcak haddelemeden arta kalan oksit tabakaları ile kaplı ise boya ömrü (uygulamadan ilk paslanmaya kadar geçen süre) yaklaşık 5 yıl, 7
ORGANİK KAPLAMALAR yüzeyde mevcut pas tabakaları fırça kullanarak elle temizlenmişse 6 yıl, yüzey kimyasal yolla temizlenmişse 8 yıl yüzey kum püskürtme tekniği ile temizlenip kabalaştırılmışsa 11 yıl kabul edilir. 8
ORGANİK KAPLAMALAR Temizlenen yüzeylerin astarlanmasında çinko kaplamadan da yararlanılır. Genellikle daldırma yöntemi ile elde edilen çinko kaplamanın yararı, onarımlarda pastan kurtarma işlemini kolaylaştırması, hatta gereksiz kılmasıdır. 9
ORGANİK KAPLAMALAR Örtü boyanın sağlam tutunması için çinko ile kaplanmış parçalar altı ay süre ile hava koşullarına terk edilirler. Bu süre içinde yüzeyde oluşan çinko karbonat film örtü boyanın tutunma dayancını önemli ölçüde arttırır. 10
ORGANİK KAPLAMALAR Uygulama kolaylığı ve taşınım sırasında engel olunamayan çizilme ve dökülmelerin onarımı yönünden, özellikle çok büyük ve yerinde onarımı gereken çelik yapıların astarlanmasında çinko toz boyası çok elverişlidir. 11
ORGANİK KAPLAMALAR Çinko astar özellikle taşınım koşullarında hayli dayançlı bulunmuştur. Ayrıca onarımları da kolaydır. 12
ORGANİK KAPLAMALAR Ayrıca örtü boyanın sağlam tutunmasını sağlamak için daldırma çinkoda zorunlu görülen önlemler bu defa gereksizdir. Çinko astar üzerine çoğunlukla havada kuruyan yağ veya alki reçineler uygulanır. 13
ORGANİK KAPLAMALAR Boyaların boşluksuz ve sürekli bir tabaka oluşturmaları için en az 125 m kalınlığında olmaları gerekir. 14
ORGANİK KAPLAMALAR Değişen hava koşullarına bırakılmış çelik yapılarda ikisi astar ve ikisi örtü olmak üzere toplam kalınlığı 160-200 m e ulaşan dört kat kaplama uygulanır 15
ORGANİK KAPLAMALAR Keskin köşelerle ağır hava koşullarına doğrudan terkedilen yerlerin boyanması özel itina gerektirir. 16
ORGANİK KAPLAMALAR Zorunlu hallerde köşeler bant kullanarak örtülür. Boyalar fırça ile veya soğuk ve sıcak püskürtme yöntemleri ile uygulanır 17
ORGANİK KAPLAMALAR Sıcak püskürtme yöntemi; özellikle nemli havalarda yüzeylerin kurumasını sağlama bakımından öncelikle kullanılır. 18
ORGANİK KAPLAMALAR Şekil 89. Gemi gövdesinin koruyucu boya ile boyanması 19
İNORGANİK KAPLAMALAR 20
NORGANİK KAPLAMALAR Kimyasal reaksiyonlar sonucu metal üst yüzeyinde oluşturulan koruyucu nitelikteki oksit ve tuz tabakaları ile emaye ve beton kaplamalar bu tanıma girerler. 21
NORGANİK KAPLAMALAR Alüminyum seyreltik sülfürik asit içinde anodik oksitlenerek yüzeyinin alümina (Al 2 O 3 ) ile kaplanmasını sağlanır. 22
ELOKSAL KAPLAMALAR 23
POLİSAJ MAKİNASI 24
NORGANİK KAPLAMALAR 1 amp/dm 2 den daha yüksek akımların uygulandığı bu işlem mekanik etmenlere karşı mukavemeti arttırdığı gibi, alüminanın saydamlığı ve doğal rengi ile alüminyum parçalara çekici bir görünüm kazandırır. 25
NORGANİK KAPLAMALAR Bu nedenle mimari amaçlar için önemli ölçüde kullanım bulur. Boşluklu yapısı ile organik kaplamaların uygulanması için elverişli bir yüzey oluşturur. 26
NORGANİK KAPLAMALAR Alüminyumun boyanmasında karşılan zorluklar bu yolla giderilebilir. Oksit tabakasının koruma değerini arttırmak için hidrolize olması ve bu amaçla buhar veya kaynar su ile yeterli süre temas ettirilerek boşluklarını doldurulması gerekir. 27
NORGANİK KAPLAMALAR Bu işlemi kaynar seyreltik kromat çözeltileri içinde uygulayarak korozyon mukavemeti daha da arttırılabilir 28
NORGANİK KAPLAMALAR Alüminyumun oksitleme sırasında veya bu işlemden sonra renklendirilmesi mümkündür. Anodik oksitleme için diğer bir örnek magnezyumdur. 29
NORGANİK KAPLAMALAR Çelik yüzeyindeki oksit tabakası oluşturmak için yüksek sıcaklık oksitlenmesinden yararlanılır. Ancak daha geçerli bir yöntem sıcak bazik çözeltiler içine daldırmadır 30
NORGANİK KAPLAMALAR Çözelti içine persülfatlar, nitratlar veya kloratlar ilave ederek çeliğin renklendirilmesi (yukarıdaki sıraya göre mavi, kahverengi ve siyah) olanaklıdır. Elde edilen oksit tabakası çok ince olduğundan koruyucu etkisi de hayli sınırlıdır. 31
NORGANİK KAPLAMALAR Uygun bileşimde banyolar içine daldırılan metaller ortam ile reaksiyona girerek bazı tuzların yüzeyde ayrışarak bir tabaka oluşturmasına yol açarlar. Bunun en yaygın örneği fosfatlama dır. 32
NORGANİK KAPLAMALAR Yüzeyi temizlenmiş ve yağdan kurtarılmış çelik parçalar asit özellikle manganez veya çinko-orto-fosfat (ZnH 2 PO 4+ H 2 PO 4 ) tabakası ile kaplanırlar. 33
NORGANİK KAPLAMALAR İri tane yapısı ve dokusundaki boşluklar nedeni ile fosfat tabakasının korozyona karşı koruyucu olması beklenemez. Ancak oksit tabakalarında olduğu gibi yağ ve benzer maddeleri emdirerek bu sakınca sınırlı ölçüde giderilebilir 34
NORGANİK KAPLAMALAR Fosfatlama önde gelen amaç boyanacak yüzeyler için elverişli bir taban oluşturmaktır. Çizilme veya darbe sonucu boya tabakasının açılması halinde fosfat tabakanın korozyonu bir süre engellemesi beklenebilir 35
NORGANİK KAPLAMALAR Benzer yöntemle çinko üzerine kromat kaplama uygulanır. Bunun için çinko parçalar çok kısa sürelerle asit özellikteki sodyum-dikromat çözeltisine daldırılır. 36
NORGANİK KAPLAMALAR Kromat kaplamaların çinko üzerindeki koruyucu etkisi özellikle atmosferik korozyon koşullarında yararlı bulunmuştur 37
NORGANİK KAPLAMALAR İnorganik kaplamaların en yaygın uygulanan türlerinden biri de emaye kaplamalardır. Sağlanan çok yüksek korozyon dayancına karşın, mekanik darbelere hayli duyarlı olan emaye kaplamalar çatlar ve yer yer dökülebilirler. 38
NORGANİK KAPLAMALAR Onarım hemen hemen olanaksız olan bur tür bozunmalar korozyona yol açarlar. Emaye kaplamaların çok yüksek olan koruma yeteneği metalle ortam arasında etken bir engel oluşturması, ve su ve oksijenin metal-ortam ara yüzeyine ulaşmasının kesinkes önlemesine bağlanabilir 39
NORGANİK KAPLAMALAR Bu nedenle, gıda kimya endüstrisinde kullanılan kaplarda emaye kaplamaların çatlak ve benzeri hataları içermesine izin verilmez. 40
NORGANİK KAPLAMALAR Ancak katodik korumanın uygulandığı kaplarda emaye kaplamanın çatlaklı olması sakıncalı değildir. Emaye kaplamaların önem taşıyan özelliklerinden biri yüksek sıcaklıklara mukavemetli olmalarıdır. 41
NORGANİK KAPLAMALAR Atmosfer ve zeminde uzun ömürlüdürler. Kuvvetli asit ve zayıf bazik ortamlarla ilgili olarak emaye kaplamalardan büyük ölçüde yararlanılır. 42
ÇİNKO KAPLAMALAR 43
ÇİNKO KAPLAMALAR 44
ÇİNKO KAPLAMALAR 45
ÇİNKO KAPLAMALAR 46
ÇİNKO KAPLAMALAR 47
ÇİNKO KAPLAMA Dünyada üretilen çinkonun %50 yi aşan bir bölümünü koruyucu kaplama ve boyalarda kullanılır. Çinko, görevini yaparken çözünerek harcandığı için ikincil dönüşümü en az olan metallerdendir. Çinko değişik ortamlara dahi zamanla sabit kalan bir korozyon hızı ile çözünür. 48
ÇİNKO KAPLAMA Bu nedenle kaplama kalınlığı ile korozyon dayanım süresi doğru orantılıdır. Fakat çinko yüzeyinde oluşan ve çok karmaşık bir yapıya sahip olan katı korozyon ürünleri kaplamanın korozyon direncini arttırabilirler. 49
ÇİNKO KAPLAMA özellikle rutbetli ortamlarda oluşan yer yer beyaz birikintileri oluşturan istenmiyen korozyon ürününe beyaz pas denir. Çinko yüzeylerinin kromatlanarak pasifleştirilmesi beyaz pas oluşumunu önler. 50
ÇİNKO KAPLAMA Çinko kaplamaların korozyon dayanımı kırsal-denizsel-şehirsel-endüstriyel ortamlarda, bu sıra ile azalır. Kükürtdioksitli ortamlarda çinko kaplamaların çeliği koruma özelliği yüksektir. 51
ÇİNKO KAPLAMA Çinko kaplamalar korozyondan korunmada her ortamda yani atmosferde, toprak altında, tatlı veya tuzlu suda korunmada başarılı olarak kullanılmaktadır. Deniz suyunda korozyon hızı artmakta ise de nötral sularda bazik tuzların oluşumu ile metal yüzeyinin örtülmesi korozyon hızını azaltır 52
ÇİNKO KAPLAMA Çinko kaplamaların korozyon direnci kaplama sonunda uygulanan kromatlama işlemi ile, bazen birkaç kat arttırılabilir. Uygulamada en yaygın çinko kaplama yöntemleri sıcak daldırma, püskürtme, elektrolitik kaplama, vakum kaplamadır. 53
ÇİNKO KAPLAMA Elektrolitik kaplamalar TS 1715 de çok şiddetli (40 mikron), şiddetli (25 mikron), orta (15 mikron), hafif (5 mikron) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. DIN 50961 ise aynı koşullar için 25-12- 8-5 mikron önermektedir. 54
ÇİNKO KAPLAMA ASTM B633 de de yine aynı kalınlıktadır. BS 1706 ise elektrolitik çinko kaplamalar 25-7 mikron aralığında üç gruba ayırmıştır. 55
ÇİNKO KAPLAMA Sıcak daldırma ile yapılan çinko kaplamalarda ise çinko miktarı çubuk, tel ve saçlar haricindeki şekilli malzemelerde 270~ 610 g/m 2 (7.1 g/m2 = 1 mikron) (TS-914), tel ve çubuklarda 46-300 g/m 2 (TS-914), saçlarda ise 183-610 g/m 2 (TS-822) arasında değişmektedir. 56
ÇİNKO KAPLAMA Diğer standartlarda da benzer kalınlıklara rastlanmaktadır (DIN 50976, DIN 17162, BS 729:1971 BS 2982, ASTM A123 vb). 57
KADMİYUM KAPLAMALAR 58
KADMİYUM KAPLI PİLLER 59
KADMİYUM KAPLAMA Kadmiyum kaplamalar çinko kaplamalara oranla çok daha az miktarda üretilmelerine karşın anodik kaplamalar olarak çinko kaplamalarla birlikte alınırlar. 60
KADMİYUM KAPLAMA Kadmiyum kaplama yüksek maliyeti ve korozyon ürünlerinin zehirli olması nedeniyle; özellikle uçak sanayinde alüminyum alaşımlarını bağlamada bağlantı elemanlarının korozyondan korunmasında vazgeçilmez bir kaplama metalidir. 61
KADMİYUM KAPLAMA Kadmiyum-alüminyum çiftinin düşük kontak potansiyeli, çinko yerine kadmiyum kaplı bağlantı elemanlarının kullanımını zorunlu kılmıştır. Ayrıca korozyon ürünleri çinko oranında katı bileşik oluşturmadığı için, sık sökülüp takılması gereken parçalar da kadmiyum kaplanır. 62
KADMİYUM KAPLAMA Elektrik endüstrisinde ise çinkoya tercih edilmesinin sebebi lehimlenebilme kabiliyetinin yüksek oluşudur. Yüksek mukavemetli çeliklerin kaplanmasında da yine kadmiyum tercih edilir. 63
KADMİYUM KAPLAMA Kadmiyum çinkonun aksine alkalilere dirençli olması nedeni ile alkali temizleyicilerle temas eden parçalar kadmiyumla kaplanır. 64
KADMİYUM KAPLAMA Denizel ve çok rutubetli ortamlarda kadmiyum kaplamanın çinko kaplamaya oranla daha dayanıklı olduğu genel bir kanıdır. Kadmiyum kaplamalar elektrolitik ve vakum yöntemleri ile kaplanırlar 65
ALUMİNYUM KAPLAMALAR 66
67
ALUMİNYUM KAPLAMA Alüminyum teorik olarak anodik bir metal olması dolayısı ile üzerini kapladığı metali kendisini harcayarak koruması gerekir. Halbuki uygulamada alüminyum kaplamaların korozyondan koruma özellikleri yüzeylerinde oksit tabakasına bağlıdır. Alüminyum kaplamada genelde saf metal kullanılır. 68
ALUMİNYUM KAPLAMA Saf metal ise hava ile temasta kolayca oksitlenir. Bu nedele alüminyum kaplamalı yüzeyin korozyondan koruma niteliğinin devamı ortadaki oksijen miktarına bağlıdır. 69
ALUMİNYUM KAPLAMA Özellikle pasif filim ile korunan metallerde olduğu gibi alüminyum kaplamalar için en büyük tehlike yüzeyde oluşabilecek oyuklar veya aralıklardır. 70
ALUMİNYUM KAPLAMA Oksijen eksikliği veya bölgesel korozif öğelerin şiddetlenmesi nedeniyle başlayan korozyon bir noktada derinlemesine kaplamayı çözündürür. 71
ALUMİNYUM KAPLAMA Alüminyum kaplamaların korozyon hızı çinko gibi zamanla sabit kalmaz tersine hızlı olarak azalır. Bu nedenle korozif öğelerin etkisinin bulunmadığı oksijenli ortamlarda belirli bir süreden sonra korozyon hızı hemen hemen durur. 72
ALUMİNYUM KAPLAMA Alüminyum kaplama sıcak daldırma, püskürtme, yayınma, vakum kaplama, gaz ve buhar fazında kimyasal kaplama teknikleriyle de yapılır. 73
ALUMİNYUM KAPLAMA Sıcak daldırma ile elde edilen alüminyum kaplama kalınlıkları 25-27 mikron, püskürtme ile üretilenler 100-200 mikron kalınlığındadır. İyon kaplama yöntemi ile elde edilen kaplamalar ince olmalarına karşın ince kaplamalarda rastlanan oyuklamaya dirençsizlik bunlarda yoktur. 74
KALAY KAPLAMALAR 75
KALAY KAPLAMA TESİSİ: FIRIN + DALDIRMA HAZNESİ KALAY KAPLAMALAR 76
KALAY KAPLAMA KALAY KAPLAMALAR 77
78
KALAY KAPLAMA Kalayın insan sağlığı açısından zararlı olmaması onun kaplama metali olarak çelik ve bakır üzerinde çok uzun zamandır kullanılmasının nedenleri arasındadır. Kalay atmosferik korozyona çok dirençli bir metaldir. Endüstriyel ve özellikle denizel ortamda ise bu direnç azalır. 79
KALAY KAPLAMA Kalay kaplamaların atmosferik koşullara direnci, yapıdaki gözeneklerin azaltılması yani daha kalın kalay kaplama yapılması ile arttırılabilir. Atmosferdeki kükürtlü kirleticiler dahi kalayın ancak çok az lekelenmesine neden olurlar. Kalay kaplamalar sulu çözeltilere çok dirençlidir. 80
KALAY KAPLAMA Kalay kaplamalar alkalilere dayanıklı olmamakla beraber asit çözeltilerde dirençleri yüksektir, özellikle organik asitlere dayanıklıdırlar. 81
KALAY KAPLAMA Bu nedenle özellikle gıda sanayinde kalay kaplı saçlar kullanılabilir. Konserve kutuları içinde havasız organik ortamda kalay çeliğe göre anodiktir ve dolayısı ile çeliği katodik olarak korur. 82
KALAY KAPLAMA Kalay genel olarak bakır ve demire göre anodik, çinko ve alüminyuma göre ise katodiktir. Kalay kaplama sıcak daldırma, püskürtme elektrolitik ve sementasyon yolu ile yapılmaktadır. 83
KALAY KAPLAMA. Kaplama kalınlığı genelde sıcak daldırma ile üretilenlerde 1,5-25 mikron, elektrolitik olarak üretilen kalay kaplı saçlarda ise 0,4 ~ 2 mikron arasındadır. Püskürtme yolu ile ise 75-380 mikron arası kalınlıkta kaplama elde edilir. 84
KURŞUN KAPLAMALAR 85
KURŞUN KAPLAMALAR 86
KURŞUN KAPLAMA Kurşun yüzeyinde meydana gelen katı ve çözünmeyen korozyon ürünleri; sülfatlar, karbonatlar, sülfürlü bileşikler oksitler, metale korozyon direnci kazandırılar. 87
KURŞUN KAPLAMA Bu nedenle kurşun kaplamalar endüstriyel ortama, toprağa, suya yüksek dirençlidir. 88
KURŞUN KAPLAMA Fakat klorür koruyucu tabakayı tahrip ettiği için bu iyonları içeren ortamlarda korozyon direnci azalır. Buna rağmen denizel atmosferde başarı ile kullanılır. Kurşun asit ortama dayanıklıdır. 89
KURŞUN KAPLAMA Genelde kurşun çelik yapıya göre katodik olduğu için onu kendisini harcıyarak koruyamaz. Kurşun elektrolitik olarak bile 2,5 cm kalınlığına kadar kaplanabilir. 90
KURŞUN KAPLAMA Kurşun sıcak daldırma veya elektrolitik olarak kaplanabilir. Kurşun yumuşak olduğu, kolay çizildiği ve gözenekli kaplanmak istendiği için genellikle kalın olarak kaplanır. 91
BAKIR KAPLAMA Bakır kaplamalar tek başlarına korozyondan korunmak amacı ile yaygın kullanılan kaplama türleri arasında değildirler. Fakat özellikle nikel-krom kaplamalarda yaygın kullanım alanına sahiptirler. 92
BAKIR KAPLAMA 93
BAKIR KAPLAMA 94
BAKIR KAPLAMA 95
BAKIR KAPLAMA 96
BAKIR KAPLAMA 97
BAKIR KAPLAMA Bakır kaplamanın atmosferik koşullarda yüzeyine koruyucu, koyu rekli bir oksit tabakası oluşur. Bu patina denilen yeşil renkli bir karışıma dönüşerek kaplamaya dekoratif çekicilik kazandırır. 98
BAKIR KAPLAMA Deniz veya tatlı suda bakır yüzeyinde oluşan bazik bakır tuzları koruyucudur. Aynı tuzlar toprak altında da metali korurlar. Bakır kaplamalar elektrolitik ve akımsız kaplama yolları ile de elde edilir. Cu-Ni-Cr kaplamalarda bakır kaplama kalınlığı 20-15-10 mikrondur. 99
NİKEL KAPLAMA 100
NİKEL KAPLAMA Nikel çelik, zamak ve diğer metallere korozyona, erozyona ve sürtünmeye dirençli yüzey kazandırmak için kaplanır. Nikel kaplamalar gerek atmosferik gerekse sulu ortam korozyonuna çok dirençlidir. 101
NİKEL KAPLAMA Nikel yüzeyindeki pasif film bu direncin nedenidir. Nikel yüksek sıcaklıklara da çok dayanıklıdır. 102
NİKEL KAPLAMA Atmosferik koşullarda nikelin yüzeyinde meydana gelen matlaşma dekoratif çekiciliği ortadan kaldırdığı için genel olarak nikel kaplamalar ayrıca kromla da kaplanarak nikelin parlaklığı korunmaya çalışılır. 103
NİKEL KAPLAMA Yalnız mühendislik amacı ile yapılan kalın nikel kaplamalarda kaplamayı kromla korumaya gerek yoktur. 104
NİKEL KAPLAMA Nikel en az iki katman halinde kaplanmaktadır. Alttaki katman düşük kükürtlü bir nikel tabakasıdır. 105
NİKEL KAPLAMA Bunun üzerine korozyon bakımından aktif parlak nikel tabakası kaplanır. Bu tabakanın kükürdü yüksektir. Kükürt içeriği dolayısı ile parlak nikele göre anodik olarak davranır. 106
NİKEL KAPLAMA Nikel kaplamalar akımsız olarak fosfor veya bor alaşımı şeklinde elde edildiklerinde amorf yapıları, dolayısıyla korozyon dirençleri artmaktadır. Isıl işlem akımsız nikel katmanlarının sertliğini 1000 Vikers e kadar çıkarır. 109
NİKEL KAPLAMA Elektrolitik nikel kaplamalarda nikel kaplama kalınlığı, mikroçatlaklı veya gözenekli olmasına göre 5 ila 40 mikron arasında değişir. Mühendislik amacı ile yapılan nikel kaplamalar ise genelde 120-130 mikron kalınlıktadır. 110
KROM KAPLAMA Krom kaplama gerçek atmosferik koşullara, gerekse sulu ortamda çok dirençlidir. Krom kaplamanın yüzeyindeki pasif film korozyon direncinin nedenidir. Kuvvetli asidik ortamda ise krom kaplama dayanıklı değildir. 111
KROM KAPLAMA Krom kaplamalar sert, sürtünme katsayısı düşük yüzeyler verir. 112
KROM KAPLAMA Yayınma yolu ile elde edilen krom kaplı çelikler yüksek sıcaklığa dirençlidirler. Krom kaplamalar elektrolitik veya yayınma yolu ile elde edilirler. 113
KROM KAPLAMA Elektrolitik krom kaplamalar genelde 0,3 mikron kalınlığındadır. Mikro gözenekli kaplamalar da (mm 2 de 100-300 gözenek) bu kalınlıktadır. 114
KROM KAPLAMA Mikroçatlaklı krom kaplamalarda kalınlık 0,8 mikronun üzerine çıkar, fakat 1,5 mikronu fazla aşmaz. 115
KROM KAPLAMA Mikroçatlak ve gözenek korozyon hücrelerinin sayısını kontrollü olarak arttırmak için endüstriyel düzeyde kontrollü olarak yapılır. 116
SÜREKLİ DÖKÜM YÖNTEMİ 117
TANDİŞ 118
SÜREKLİ DÖKÜM YÖNTEMİ 119
120
121
NİKEL KAPLI ÜTÜ 122
KROM KAPLI CİVATA SOMUN 123
KROM KAPLI BATARYA 124