Dr. Tuğçe Ersoy E-posta: ersoytugce@gmail.com Ofis Saatleri: Çarşamba, 13.00-15.00 Marmara Üniversitesi Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü Siyasi Tarih ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı 2017-2018 Bahar Dönemi Yüksek Lisans Programı Ortadoğu Kültür Tarihi ORST 7003 / Salı 15.00-18.00 Tanım Ders Ortadoğu coğrafyasında Eski Çağ dan itibaren bölgeyi şekillendiren insan topluluklarını, onların birbirleriyle etkileşimlerini, bu toplulukların düşünsel ve kültürel özelliklerini inceleyerek, bu tarihsel oluşumların günümüzle bağını ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu ders bağlamında tarihi siyasi gelişmeler ve ülkeler arası ilişkilerin diplomatik tarihinden ziyade dil, din, gelenekler, toplumsal gruplar ve yaşam biçimleri gibi olgular ele alınarak, Ortadoğu nun kadim geçmişinin derinlemesine ve çok boyutlu bir şekilde anlaşılması amaçlanmaktadır. Kazanımlar Bu derste öğrencilere kazandırılması amaçlananlar: Günümüzde tarih öncesi dönemlere referans verilerek öne sürülen argümanların anlaşılması için o dönemlere ait bilgi birikimi oluşturmak Ortadoğu coğrafyasının kültürel zenginliği ile ilgili bilgi birikimi oluşturmak Kültürel olgu ve olayların güncel siyasi olaylar üzerindeki etkisinin ve bağının öğrenilmesi Farklı bakış açılarına sahip kaynaklardan elde edilen bilginin eleştirel yaklaşımla bir araya getirilmesinin öğrenilmesi Ortadoğu nun dinleri, toplulukları ve dilleri hakkında bilgi kazanılması Dersin Eğitim Alanı ve Disiplini: Uluslararası İlişkiler, Tarih, Sosyoloji, Antropoloji, Siyaset Bilimi Dersin Koşulları Derse devam: Evet Ön koşul: - Değerlendirme 1. Katılım %10 2. Quiz %10 3. Ara Sınav (Makale) %20 3. Final Sınavı (Makale) %60 ------- %100
!! Quiz 27 Mart 2018 tarihinde yapılacaktır.!! Ara sınav ödev teslimi 4 Nisan 2018 dir.!! Final ödevlerinin 6 Haziran 2018 tarihine kadar teslim edilmesi gerekmektedir 1. Hafta 6 Şubat 2018 Ders Programı Dersin Tanıtımı - Ders Programının Dağıtımı 2. Hafta 13 Şubat 2018 Dünya Kültür Bölgesi Eski Ortadoğu Neresi? Coğrafi Ortam ve Çevre Marc Van de Mieroop, Antik Yakındoğu'nun Tarihi, Ankara: Dost, 2006, 17-38 Susan Pollock, Antik Mezopotamya: Var Olmamış Cennet, İstanbul: Sümer, 2017, 45-64 Charles Keith Maisel, Uygarlığın Doğuşu, Ankara: İmge, 81-93 3. Hafta 20 Şubat 2018 Tarihöncesi Dönemde Ortadoğu Susan Pollock, Antik Mezopotamya: Var Olmamış Cennet, İstanbul: Sümer, 2017, 16-24 Kemalettin Köroğlu, Eski Mezopotamya Tarihi, İstanbul: İletişim, 2016, 37-49 İzzet Çıvgın, M.Ö. 6-5. Binyıllarda Mezopotamya ve Çevresinde Kültürel Temas ve Etkileşim, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 13(2), 2014, 359-404 4. Hafta 27 Şubat 2018 Eski Ortadoğu da Yerleşim Örüntüleri Cemil Bülbül, Eski Yakındoğu da Nehirler ve Kentler, International Journal of Social Sciences, Cilt: 4, Sayı: 8, 2016, 29-41 Susan Pollock, Antik Mezopotamya: Var Olmamış Cennet, İstanbul: Sümer, 2017, 64-98 Charles Keith Maisels, Uygarlığın Doğuşu, Ankara: İmge, 131-216
5. Hafta 6 Mart 2018 Ortadoğu da Tarihsel Sürecin Başlangıcı Jean Bottero, Mezopotamya: Yazı Akıl ve Tanrılar, Ankara: İmge, 2012, 77-128 Charles Keith Maisels, Uygarlığın Doğuşu, Ankara: İmge, 1999, 217-253 Kemalettin Köroğlu, Eski Mezopotamya Tarihi, İstanbul: İletişim, 2016, 49-93 Levant- Filistin Şeyma Ay Arçın, İsrail ve Yahuda Krallıkları Tarihi, İstanbul: Ayışığı, 2016 Ali Osman Kurt, İki Kral - İki Hikâye: Kral Saul ve Kral Davut-Tarih ve Mitoloji Işığında Bir Okuma, Milel ve Nihal, Cilt 6, Sayı 1, 2009, 261-287 G. Bonfante, Who were the Philistines?, AJA 50/1946, 251-262 George E. Mendenhall, Antik İsrail'in İnancı ve Tarihi, İstanbul: İnsan Yayınları, 2016 6. Hafta 13 Mart 2018 Eski Ortadoğu da Kentten Devlete Bürokrasinin Gelişimi ve İdari Hayat Kemalettin Köroğlu, Eski Mezopotamya Tarihi, İstanbul: İletişim, 2016, 93-116; 151-196 Susan Pollock, Antik Mezopotamya: Var Olmamış Cennet, İstanbul: Sümer, 2017, 175-200 Charles Keith Maisels, Uygarlığın Doğuşu, Ankara: İmge, 1999, 274-298; 445-470 Hamza Ateş, Devletin Doğduğu Yer: Antik Çağ Ortadoğusu nda İdari Hayat, Bilgi, (8) 2004 / 1 : 21-42 Jean Bottero, Mezopotamya: Yazı Akıl ve Tanrılar, Ankara: İmge, 2012, 161-207 Okay Pekşen, Babil Krallarının Siyasal Meşrulaştırma Aracı: Tanrı Marduk, KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:14 Sayı:1 (2017)
7. Hafta 20 Mart 2018 Ortadoğu Kültüründe Din ve İnanç Anlayışı Jean Bottero, Mezopotamya: Yazı Akıl ve Tanrılar, Ankara: İmge, 2012, 225-216 Kürşat Demirci, Eski Mezopotamya Dinlerine Giriş: Tanrılar, Ritüel, Tapınak, İstanbul: Ayışığı, 2017 Vahyettin Aygün, Eskiçağ Mezopotamyası nda Tanrı Algısı, Anemon, Cilt 5, Sayı 1, 2017, 80-94 8. Hafta 27 Mart 2018 Quiz 9. Hafta Vize Haftası - Ödev Teslimi 10. Hafta 10 Nisan 2018 Ortadoğu Kültüründe Din ve İnanç Anlayışı Susan Pollock, Antik Mezopotamya: Var Olmamış Cennet, İstanbul: Sümer, 2017, 216-248 Hande Duymuş Florioti, Eski Mezopotamya da Kehanet Olgusuna Genel Bir Bakış, Tarih Okulu Dergisi (TOD) 6, Sayı XV, 2013, 23-42 Ali Osman Kurt, Anadolu da İlk Tapınak: Göbeklitepe, Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 1 (2), 2017,1107-1138 Kürşat Haldun Akalın, Baalizmin İsraildeki İzdüşümü: Yahveizm, Abant izzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 1, 2010. 11. Hafta 17 Nisan 2018 Eski Ortadoğu da Bilim ve Sanat Francesca Rochberg, The History of Science and Ancient Mesopotamia, JANEH 2014; 1(1): 37 60 Jean Bottero, Mezopotamya: Yazı Akıl ve Tanrılar, Ankara: İmge, 2012, 37-76; 129-160 Oktay Özgül, Sümer Sosyal Hayatında Eğitimin Yeri ve Önemi EÜSBED, 2, 2011
William F. Mc Cants, Kültür Mitleri: Tanrıları Yaratmak Ulusları İcat Etmek, İstanbul: İthaki, 2012, 163-185 12. Hafta 24 Nisan 2018 Eski Ortadoğu da Kültürel Belleğin İnşası: Festivaller ve Anıtlar Susan Pollock, Antik Mezopotamya: Var Olmamış Cennet, İstanbul: Sümer, 2017, 202-215 Sevgi Dönmez, Eski Yakındoğu da Yılanlı Tanrıça Kültü Üzerine Bir Değerlendirme, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXXII / 2, 2017, 407-426 Ömür Harmanşah, Eski Yakındoğu da Kent, Bellek, Anıt, İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2013, 137-244 13. Hafta 1 Mayıs 2018 Emek Bayramı/Resmi Tatil 14. Hafta 8 Mayıs 2018 Sanctus Terra Olarak Ortadoğu: Kutsal Şehirler Daniel Martin Varisco, When Did the Holy Land Stop Being Holy? Surveying the Middle East as a Sacred Geography, ed. Michael E. Bonnine, Is There a Middle East? An Evolution of Geopolitical Concept, Stanford: Stanford University Press, 2012, 119-129 Eldar Hasanoğlu, Tanah a Göre Kudüs ün Kutsallaşma Süreci, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24 (2015/2) Simon Goldhill, Kudüs Tapınağı, İstanbul: Doruk, 2011 Jean Bottero, Kültürümüzün Şafağı Babil, İstanbul: YKY, 2015 15. Hafta 15 Mayıs 2018 Geçmişten Günümüze Ortadoğu da Etnik/Dini Gruplar Cemil Bülbül, Amurru Göçleri ve Amurruların Eski Önasya Tarihindeki Rolleri, Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Araştırmaları Dergisi, 2010 Hacı Çoban, Arami Göçleri, TÜBAR-XXIX-/2011-Bahar Şinasi Gündüz, Sabîilik, DIA, cilt: 35, 2008, 341-344
Nuh Arslantaş, Samiriler, İstanbul: İz Yayıncılık,2008, 24-50 Muhammed Ali Bağır, Sâmiriler: Köken Sorunu ve Günümüz İsrail Devleti ndeki Yansımaları, Milel ve Nihal, 13 (2), 2016, 102-128 16. Hafta 22 Mayıs 2018 Geçmişten Günümüze Ortadoğu da Etnik ve Dini Gruplar Huzeyfa Sayım, Zerdüştîlik de Kozmogoni Ve Yaratılış, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 16, 2004/1, 91-101 Aytekin Şenzeybek, Dürziliğin Teşekkül Süreci, e-makâlât Mezhep Araştırmaları, VIII/1 2015, 87-133 Ahmet Taşğın, Yezidyye, DIA, cilt: 43, 2013, 525-527 Rohat Cebe, Ersoy Soydan, Batman Yezidileri ve Yezidi Sözlü Kültürü, Journal of Life Sciences, Volume 1, Number 1, (2012), 1143-1152 Randall P. Henderson, The Egyptian Coptic Christians: the conflict between identity and equality, Islam and Christian Muslim Relations, Volume 16, Issue 2, 2005, 155-166