DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ BİLGİ NOTU KASIM 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 31/12/2014 tarihinde 2014 yılı ayı Dış Ticaret İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2014 yılı ayında; İhracat geçen yılın aynı ayına göre % 7,5 azalarak 13 milyar 132 milyon dolara gerilerken, ithalat % 0,2 artarak 21 milyar 448 milyon dolara yükselmiştir. Dış ticaret açığı % 15,3 artarak 7 milyar 213 milyon dolardan 8 milyar 316 milyon dolara yükselmiştir. 2013 yılı ayında % 66,3 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı 2014 yılı ayında % 61,2 ye düşmüştür. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride bir önceki aya göre ihracat % 3,3 azalırken, ithalat % 10,0 artmıştır. Avrupa Birliği ile yapılan dış ticarette; ihracat % 8,3, ithalat % 8,8 azalmıştır. En fazla ihracat yapılan ülke Almanya, en fazla ithalat yapılan ülke ise Rusya Federasyonu olmuştur. ayında Almanya ya 1 milyar 260 milyon dolarlık ihracat yapılırken, Rusya Federasyonu ndan 2 milyar 50 milyon dolarlık ithalat yapılmıştır. Fasıllar düzeyinde ihracatta 1 milyar 497 milyon dolar ile motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça ve aksesuarı, ithalatta 4 milyar 477 milyon dolar ile mineral yakıtlar ve yağlar ilk sırada yer almıştır. Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı % 3,9, ithalatı içindeki payı % 13,3 olmuştur. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 1
2014 yılı ayında ihracat 2013 yılının aynı ayına göre % 7,5 azalarak 14.201 milyon dolardan 13.132 milyon dolara gerilerken, ithalat % 0,2 artarak 21.414 milyon dolardan 21.448 milyon dolara yükselmiştir. Böylece dış ticaret açığı % 15,3 artarak 7.213 milyon dolardan 8.316 milyon dolara yükselirken, dış ticaret hacmi % 2,9 azalarak 35.615 milyon dolardan 34.580 milyon dolara gerilemiştir (Tablo 1, Grafik 1). 2013 yılının ayında % 66,3 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, 2014 yılının aynı ayında 5,1 puan azalarak % 61,2 ye gerilemiştir. Tablo 1. Dış Ticaret Göstergeleri Aylar Ocak- İhracat (FOB) İthalat (CIF) Dış Ticaret Dengesi Dış Ticaret Hacmi İhracatın İthalatı Karşılama Yıllar Değer Değer Değer Değer Oranı 2013 14.201 21.414-7.213 35.615 66,3 2014 13.132-7,5 21.448 0,2-8.316 15,3 34.580-2,9 61,2 2013 138.628 228.522-89.894 367.150 60,7 2014 144.485 4,2 220.450-3,5-75.965-15,5 364.936-0,6 65,5 Grafik 1. Dış Ticaret Göstergeleri 40.000 35.000 30.000 35.615 34.580 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0-5.000-10.000-15.000 14.201 21.414 21.448 13.132-7.213-8.316 2013-2014 - İhracat (FOB) İthalat (CIF) Dış Ticaret Dengesi Dış Ticaret Hacmi İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 2
Takvim etkisinden arındırılmış dış ticaret verilerine göre, 2014 yılı ayında bir önceki yılın aynı ayına göre ihracat % 4,6 azalırken, ithalat % 4,6 artmıştır. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış dış ticaret verilerine göre ise, 2014 yılı ayında bir önceki aya göre ihracat % 3,3 azalırken, ithalat % 10,0 artmıştır. Ekonomik faaliyetlere göre 2014 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre tarım ve ormancılık sektörü ihracatında % 3,6 artış olurken, diğer bütün sektörlerin ihracatında azalış olmuştur. En yüksek oranlı azalış % 20,2 ile balıkçılık sektörü ihracatında olurken, onu % 19,7 madencilik ve taşocakçılığı sektörü ihracatı, % 7,6 ile imalat sanayi sektörü ihracatı takip etmiştir (Tablo 2). Tablo 2. Ekonomik Faaliyetlere Göre Dış Ticaret 2013 2014 Sektörler Değer Pay Değer Pay Toplam 14.201 100,0 13.132 100,0-7,5 Tarım ve Ormancılık 682 4,8 706 5,4 3,6 Balıkçılık 30 0,2 24 0,2-20,2 Madencilik ve Taşocakçılığı 344 2,4 276 2,1-19,7 İmalat 13.067 92,0 12.072 91,9-7,6 Diğer 79 0,6 53 0,4-32,1 Toplam 21.414 100,0 21.448 100,0 0,2 Tarım ve Ormancılık 704 3,3 774 3,6 9,8 Balıkçılık 4 0,0 4 0,0-3,5 Madencilik ve Taşocakçılığı 3.252 15,2 3.309 15,4 1,7 İmalat 16.857 78,7 16.674 77,7-1,1 Diğer 597 2,8 688 3,2 15,3 2014 yılı ayında 12.072 milyon dolarlık imalat sanayi ürünleri ihracatı, 706 milyon dolarlık tarım ve ormancılık ürünleri ihracatı, 276 milyon dolarlık madencilik ve taşocakçılığı ürünleri ihracatı ve 24 milyon dolarlık balıkçılık ürünleri ihracatı gerçekleşmiştir. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 3
2014 yılı ayında bir önceki yılın aynı ayına göre sermaye (yatırım) malları ithalatında % 5,1, tüketim malları ithalatında % 13,5 azalış olurken, ara (ham madde) malları ithalatında % 4,1 artış olmuştur. Sermaye (yatırım) malları ithalatı 3.033 milyon dolar, ara (ham madde) malları ithalatı 15.969 milyon dolar, tüketim malları ithalatı 2.425 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir (Tablo 3). Tablo 3. Geniş Ekonomik Grupların Sınıflamasına Göre Dış Ticaret Sektörler Toplam 21.414 100,0 21.448 100,0 0,2 Sermaye (Yatırım) Malları 3.197 14,9 3.033 14,1-5,1 Ara (Ham Madde) Malları 15.342 71,6 15.969 74,5 4,1 Tüketim Malları 2.803 13,1 2.425 11,3-13,5 Diğerleri 72 0,3 22 0,1-69,9 Fasıllara göre ihracatta 2014 yılı ayında ilk sırayı 1.497 milyon dolar ile motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı alırken, bunu 1.076 milyon dolar ile kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları, 832 milyon dolar ile de örme giyim eşyası ve aksesuarı ihracatı izlemiştir. Değer Pay Değer Pay Toplam 14.201 100,0 13.132 100,0-7,5 Sermaye (Yatırım) Malları 1.494 10,5 1.290 9,8-13,6 Ara (Ham Madde) Malları 6.637 46,7 5.726 43,6-13,7 Tüketim Malları 6.030 42,5 6.029 45,9 0,0 Diğerleri 40 0,3 86 0,7 113,2 2013 2014 yılı ayında ithalatta mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler 4.477 milyon dolar ile ilk sırada yer alırken, 2.444 milyon dolarlık ithalat ile kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler, bunların aksam ve parçaları ikinci, 2.076 milyon dolarlık ithalat ile kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli 2014 metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar üçüncü sırada yer almıştır. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 4
İller itibariyle 2014 yılı ayında ihracatta İstanbul ilk sırada yer alırken, onu sırasıyla Kocaeli, Bursa, İzmir ve Ankara izlemiştir. Toplam ihracat içinde İstanbul un payı % 51,8, Kocaeli nin payı % 6,1, Bursa nın payı % 5,9, İzmir in payı % 5,6, Ankara nın payı % 4,9 olarak gerçekleşmiştir (Tablo 4). Tablo 4. En Çok İhracat ve İthalat Yapılan 10 İl İller Değer Pay Değer Pay -2014 Genel 13.131.524 100,0 Genel 21.448.014 100,0 İstanbul 6.797.773 51,8 İstanbul 12.246.540 57,1 Kocaeli 805.784 6,1 Ankara 1.087.538 5,1 Bursa 771.023 5,9 Kocaeli 781.175 3,6 İzmir 737.457 5,6 İzmir 713.269 3,3 Ankara 646.739 4,9 Bursa 693.432 3,2 Gaziantep 608.859 4,6 Gaziantep 540.097 2,5 Denizli 224.322 1,7 Hatay 306.578 1,4 Hatay 205.439 1,6 Manisa 271.850 1,3 Mersin 194.773 1,5 Adana 205.726 1,0 Manisa 176.661 1,3 Denizli 136.566 0,6 Not: Firma vergi kimlik numaralarının bağlı olduğu ile göredir. (Bin ABD $) 2014 yılı ayında ithalatta ilk sırada yer alan İstanbul u, Ankara, Kocaeli, İzmir ve Bursa izlemiştir. Toplam ithalat içinde İstanbul un payı % 57,1, Ankara nın payı % 5,1, Kocaeli nin payı % 3,6, İzmir in payı % 3,3 ve Bursa nın payı % 3,2 olmuştur. 2014 yılının ayında, 2013 yılının aynı ayına göre Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapılan ihracat % 8,3, Türkiye Serbest Bölgelerine yapılan ihracat % 16,5, diğer ülkelere yapılan ihracat % 6,7 azalmıştır (Tablo 5). Aynı dönemde AB den yapılan ithalat % 8,8, Türkiye Serbest Bölgelerinden yapılan ithalat % 10,0 azalırken, diğer ülkelerden yapılan ithalat % 5,8 artmıştır. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 5
Tablo 5. Ülke Gruplarına Göre Dış Ticaret Ülke Grupları 2013 2014 Değer Pay Değer Pay Toplam 14.201 100,0 13.132 100,0-7,5 A-Avrupa Birliği Ülkeleri (AB-28) 6.264 44,1 5.744 43,7-8,3 B-Türkiye Serbest Bölgeleri 219 1,5 183 1,4-16,5 C-Diğer Ülkeler 7.719 54,4 7.204 54,9-6,7 Toplam 21.414 100,0 21.448 100,0 0,2 A-Avrupa Birliği Ülkeleri (AB-28) 8.146 38,0 7.427 34,6-8,8 B-Türkiye Serbest Bölgeleri 109 0,5 98 0,5-10,0 C-Diğer Ülkeler 13.159 61,5 13.922 64,9 5,8 2014 yılı ayında en fazla ihracat yapılan ülkeler sıralamasında Almanya ilk sırada yer alırken, bu ülkeye olan ihracatımız bir önceki yılın aynı ayına göre % 7,8 azalarak 1.260 milyon dolar olmuştur. Almanyayı 943 milyon dolarlık ihracat ile Irak ve 848 milyon dolarlık ihracat ile İngiltere takip etmiştir. 2014 yılı ayında en çok ithalat yapılan ülke sıralamasında ilk sırada Rusya Federasyonu yer almıştır. Bu ülkeden yapılan ithalat 2014 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre % 12,4 azalarak 2.050 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu ülkeyi 2.029 milyon dolarlık ithalat ile Çin, 1.905 milyon dolarlık ithalat ile Almanya izlemiştir. Bu konuyla ilgili bültene www.tuik.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 6