Mozilla Firefox El Kitabı Bölüm: Menüler İçindekiler Dosya... Düzen Görünüm Git Yer İmleri Araçlar Yardım.............................................................................................................. 6................................................................................... Lisans............................ 2 4 5 7 7 8 8 1
Aç Dosya Pencereyi kapat Yeni pencere Tıklandığında boş bir pencere açar. Bu menüyü kullanmak yerine Ctrl+N tuş bileşimi ya da sayfa içinde yer alan bağlantılara sağ tıklandığında beliren menüdeki Yeni Pencerede Aç seçeneği kullanılabilir. Yeni sekme Tıklandığında boş bir sekme açar. Bu menüyü kullanmak yerine Ctrl+T tuş bileşimi ya da sayfa içinde yer alan bağlantılara sağ tıklandığında beliren menüdeki Yeni Sekmede Aç seçeneği kullanılabilir. Konumu aç Buna tıklandığında fare işaretçisi konum çubuğuna taşınır. Açılmak istenen sayfanın konumunu girmek üzere fareyle konum çubuğuna tıklamakla bu seçeneği kullanmak arasında hiçbir fark yoktur. Bir sonraki adım, gidilecek sayfanın konumunu yazarak enter tuşuna basmak ya da Git düğmesine tıklamaktır. Bu seçenek sayesinde bilgisayarda ya da bağlı bulunan yerel ağda yer alan dosyalar Firefox ile açılabilir. Tıklandığında kullanıcının dosya seçiminde bulunması için dosya yöneticisi açılır. Açılmak istenen dosya Firefox simgesi üzerine ya da açık olan herhangi bir sekmesi ya da pencere üzerine taşınarak da bu işlem gerçekleştirilebilir. Birden çok sekmenin açık olduğu durumda görünür olan bu seçenek ile o anda etkin olan pencere kapatılır. Bunun yerine pencerenin sağ üst köşesinde yer alan kapatma düğmesi de kullanılabilir. Sekmeyi kapat Birden çok sekmenin açık olduğu durumda görünür olan bu seçenek ile o anda etkin olan sekme kapatılır. Ayrıca, belirli bir sekme, sekme çubuğunda üzerine sağ tıklanıp ardından Sekmeyi Kapat'a tıklanarak; sekme çubuğunda yer alan ve etkin sekmeyi kapatan düğmeye tıklanarak; diğer bir sekmenin üzerine sağ tıklanıp ardından Diğer Sekmeleri Kapat'a tıklanarak kapatılabilir. 2
Dosya Yazdırma önizleme İçe aktar Çevrim dışı çalış Çık Sayfayı farklı kaydet O anda açık olan sayfayının bilgisayar ya da bağlı olunan yerel ağ üzerinden saklanmasını sağlar. Bu özelliğe sayfanın boş bir yerinde sağ tıklanarak açılacak olan menüden de ulaşılabilir. Sayfayı gönder Açık olan sayfanın konumunu öntanımlı e-posta istemcisi aracılığıyla başka kişilere göndermek için kullanılır. Bu özelliğe sayfanın boş bir yerinde sağ tıklanarak açılacak olan menüden de ulaşılabilir. Sayfa düzeni Sayfayı yazdırmadan önce sayfanın durumunu, kenar boşluklarını vb. ayarlamak için kullanılır. Sayfanın basılmadan önceki son hâlini görmek ve olası düzeltmeler farketmek için yapılacak önizleme için gerekli pencereyi açar. Kullanıcının diğer tarayıcılarda ya da Mozilla Firefox'un önceki sürümlerinde kullandığı yer imlerini, çerezlerini, geçmişte ziyaret ettiği sayfaların kayıtlarını ve diğer ayarlarını Firefox'a aktarması için kullanılan İçe Aktarma Sihirbazı'nı açar. Tarayıcının çevrim dışı tarama kipine geçmesini sağlar. İşaretli olmadığı durumlarda Firefox'un internete erişebilmesi için bağlantının kurulu olması gerekir. Firefox'tan çıkışı sağlar. Açık olan tüm pencereler kapanır. 3
Düzen Kopyala Yapıştır Tümünü seç Sayfada ara Sonrakini bul Geri al Yinele Kes Metni kesmek ya da yapıştırmak gibi bir eylemi geri almak için kullanılır. Geri alınan eylemi yinelemek için kullanılır. Ağ sayfası içindeki yazı metni alanında seçilen metni keser. Yazı yazarken ya da formların doldurulmasında kullanılabilir. Ağ sayfası içindeki yazı metni alanında seçilen metni kopyalar. Yazı yazarken ya da formların doldurulmasında kullanılabilir. Ağ sayfası içindeki yazı metni alanında daha önceden seçilmiş olan metni yapıştırır. Yazı yazarken ya da formların doldurulmasında kullanılabilir. Sayfa içerisindeki metin ve resim gibi diğer nesnelerin tümünü bir anda seçmek için kullanılır. Sayfa içindeki herhangi bir sözü ya da söz topluluğunu aramak için kullanılır. Firefox'ta yer alan yazarken arama özelliği sayesinde bu seçeneğe tıklamaya gerek kalmaksızın metin içinde arama yapılabilir. Bunun için fare işaretçisinin herhangi bir form alanında olmaması hâlinde doğrudan aranılacak terim yazılarak arama yapılır. Arama sonucu sayfanın altında beliren arama çubuğuyla gösterilir. Arama sonucu bulunan bir sonraki eşleşmeyi gösterir. Aramayı yapıldıktan sonra F3 tuşuna basılarak da sonraki eşleşmeler görülebilir. 4
Görünüm Araç çubukları Bu menü altında iki seçenek vardır. Bunlardan biri Gezinti Araç Çubuğu, diğeri ise Yer İmi Araç Çubuğu'dur. Kullanıcı isteği doğrultusunda araç çubuğuklarından hangisinin gösterilip hangisinin gösterilmeyeceğine karar verebilir. Gezinti Araç Çubuğu'nda ileri ve geri gitme düğmeleri, yenileme düğmesi gibi düğmeler bulunur. Ağ sayfalarının arasında geçişi sağlaması açısından çok önemli olan bu düğmelerin yer aldığı Gezinti Araç Çubuğu hemen hemen her kullanıcı tarafından kullanılır. Yer İmi Araç Çubuğu ise yer imlerine hızlı erişimi sağlamak amacıyla kullanılır. Diğer tarayıcılardaki Bağlantılar çubuğunun görevini üstlenir. Dur Kenar çubuğu Durum çubuğu Açılmakta olan sayfanın yüklenmesibi durdurur. Bunun yerine Gezinti Araç Çubuğu'nda yer alan durdurma düğmesine ya da sadece ESC tuşuna basmak yeterlidir. Tekrar Yükle Durum çubuğu tarayıcının en altında yer alır. Yüklenen ya da yüklenmekte olan sayfanın bulunduğu sunucuyla tarayıcı arasındaki iletişimin özetini gösteren bu çubuğun diğer bir görevi de sayfa içinde yer alan nesnelerle ilgili bilgileri üzerlerine fare işaretçisiyle gelindiğinde göstermesidir. Yer İmi ya da Geçmiş kenar çubuğunun gösterilmesine ilişkin ayarların yapıldığı bu menünün işlevlerine Gezinti Araç Çubuğu üzerinde yer alan Geçmiş ve Yer İmi düğmeleri ile de ulaşılabilir. O anda açık olan sayfayı yeniden yüklemek için kullanılır Bunun yerine Gezinti Araç Çubuğu'nda yer alan yenileme düğmesine basmak yeterlidir. Sayfayla ilgili tarayıcının önbelleğideki verileri de tazelemek için Ctrl+F5 tuş bileşimi kullanılabilir. 5
Geri Git Tarayıcının (varsa) bir önceki sayfayı açması sağlar. Daha kolay olarak Alt+Sol Ok komutuyla da bir önceki sayfaya geçilebilir. İleri Tarayıcının (varsa) bir sonraki sayfayı açması sağlar. Daha kolay olarak Alt+Sağ Ok komutuyla da bir sonraki sayfaya geçilebilir. Başlangıç Tarayıcıda öntanımlı olan ya da kullanıcı tarafından ayarlanan başlangıç sayfasının (sayfalarının) açılmasını sağlar. Başlangıç sayfası (sayfaları) Gezinti Araç Çubuğu'nda Başlangıç düğmesiyle de açılabilir. En Son Ziyaret Edilen 10 Site Git menüsü altında Başlangıç ve Geçmiş arasında en son ziyaret edilen 10 siteye bağlantılar bulunur. Gezinti Araç Çubuğu'nda yer alan Geri ve İleri düğmelerinin yanında bulunan ve aşağıya bakan oklara tıklanarak da yakın zamanda açılmış olan sayfalara doğrudan ulaşılabilir. Geçmiş Daha önce ziyaret edilen siteleri gösteren Geçmiş Kenar Çubuğu'nu açar. Bu kenar çubuğuna Gezinti Araç Çubuğu'nda yer alan Geçmiş düğmesiyle de ulaşılabilir. 6
Yerimleri Yer İmlerine ekle Yer İmlerini yönet Daha önce kaydedilen yer imleri Ağ'da Arama (Web Araması) Posta Oku Yeni mesaj İndirme Yöneticisi JavaScript konsolu Sayfa bilgileri Seçenekler O anda açık olan ağ sayfasının konumunu yer imi olarak kaydeder. Daha kısa yoldan Ctrl+D tuş bileşimiyle de aynı işlem gerçekleştirilebilir. Yer imlerini düzenlemeye yarayan Yer İmi Yöneticisi'ni açar. Diğer tarayıcılardaki Sık Kullanılanlar dizini görevini görür. Daha önce kullanıcı tarafından kaydedilen yer imlerine yukarıdaki iki menü satırından sonraki bölümden ulaşılabilir. Araçlar İnternette arama yapmak üzere fare işaretçisini Firefox penceresinin sağ üstünde yer alan arama kutusuna taşır. Bu kısaca Ctrl+K tuş bileşimiyle de gerçekleştirilebilir. Bilgisayarda öntanımlı olarak çalışan Mozilla Thunderbird gibi bir e-posta istemcisini elektronik postaları okumak üzere açmaya yarar. Yanında ayraç içinde kaç tane yeni ileti olduğu belirtilir. Öntanımlı elektronik posta istemcisini yeni e-posta yazmak için açar. Daha önce indirilen ya da o sırada indiri dosyaları gösteren ve tüm indirme işlemlerinin kolayca izlenebildiği İndirme Yöneticisi'ni açar. İndirme Yöneticisi herhangi bir indirme başladığında kendiliğinden açılır. Sayfalarda yer alan JavaScript uygulamaları sonucu ortaya çıkan hataları, uyarıları ve mesajları gösteren konsolu açar. Kullanıcıya açılan sayfayla ilgili şifreleme, ortam, güvenlik vb. bilgilerini özet olarak sunan bilgi penceresini açar. Bu bilgiler sayfanın boş bir yerinde sağ tıklanıp ardından Sayfa bilgilerini göster seçeneğine tıklanarak da görüntülenebilir. Tarayıcı ve ağ sayfalarının açılmasıyla ilgili birçok ayarı yapabileceğiniz bölümü açar. 7
Yardım Yardım İçeriği Firefox ve sayfaları taramayla ilgili kapsamlı yardımı içeren bölümü açar. Internet Explorer Kullanıcılarına Daha önce Internet Explorer (IE) kullanıp şimdi Firefox'a geçen kullanıcılara IE ve Firefox arasındaki terim farklılıklarını, IE'deki yer imi vb. bilgilerin Firefox'a nasıl aktarılacağını ve Firefox'la yeni tanışanlar için Firefox'un ne gibi özelliklere sahip olduğunu gösteren yardım belgesini açar. Firefox'a Destek Firefox ile ilgili haberler ve her türlü kaynağın toplandığı; etkin kullanıcıları sayesinde Firefox'u tüm internet kullanıcılarına duyurmayı hedefleyen Spread Firefox (Firefox'u duyur!) girişiminin sayfasını açar. http://spreadfirefox.com Mozilla Firefox Hakkında Mozilla Firefox'un hazırlanmasında emeği geçen başlıca kişilerin ve telif hakkı bilgisinin yer aldığı pencereciği açar. Lisans Hazırlayan Ahmet Serkan TIRATACI asteko@linux-sevenler.org Bu döküman içerisinde verilen bilgilerin uygulanması tamamen kullanıcının kendi sorumluluğundadır. Burada yer alan bilgilerin uygulanması sonucu ortaya çıkabilecek olumsuz durumlardan hazırlayan ve E- Lapis ekibi sorumlu tutulamaz. Bu e-dergi LAPİS Ekibi tarafından hazırlanmış olup, CC linsası [www.creativecommons.org] altında kopyalayabilir, türevlerini oluşturabilir ve hatta ticari olarak bile kullanabilirsiniz. Fakat asıl kaynağını göstermek ve oluşturduğunuz sürümü de CC lisansı yapmak zorundasınız. Lisansın orjinal metnine http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/legalcode adresinden ulaşabilirsiniz. 8