DERGİ TASARIMI Dergi Siyaset, edebiyat, teknik, kültür, magazin, ekonomi vb. konuları inceleyen ve belirli aralıklarla insanlarla buluşan süreli yayınlardır. Derginin içeriği derginin amacına göre değişiklik gösteri. Derginin içeriğinin değişimi, derginin tasarımında etkiler. 1
Dergi Mizanpaj; Grafik öğelerinin belirli bir çerçeve içinde dengeli olarak yerleştirilmesi sürecinin genel adı. Mizanpajda Dikkat Edilecek Hususlar Planlama İmla Kuralları Orantı ve Görsel Hiyerarşi Yazı Karakteri Seçimi Harf Büyüklüğü (Punto) o Bloklama o Renk Seçimi o Harf özellikleri (Et kalınlığı, serif durumu) o Boşluklar Karar verme / Plan Bu ay dergide hangi konular yer alacak Bir zaman planı oluşturulur. Haber Toplama (Veriler) Metinler İnternet Karar verilen konular doğrultusunda internet ortamında amaca uygun metinlerin araması yapılır. Yazının kullanılabilir olması en önemli konudur. Diğer önemli konu ise telif haklarıdır. 2
Haber Toplama (Veriler) Metinler Dizgi Getirilen yazının hızlı bir şekilde bilgisayar ortamına aktarılması sürecidir. Amaca uygun bir punto ve font seçilmesi işi kolaylaştırır. Tarama (OCR) Çıkış alınmış yazılar eğer bilgisayar ortamında bulunmuyorsa kullanılır. Deşifre Yapılan ropörtajların düzgün bir şekilde bilgisayar ortamına aktarılması Haber Toplama (Veriler) Görseller İnternet İnternet ortamında bulunan görsellerde muhakkak çözünürlük özelliklerine dikkat etmek gerekir. Bulunan görselin ebadına göre çözünürlük önem taşır. Görselin ebadı büyükse çözünürlük biraz daha düşük düşünülebilir. (Enterpolasyon) Bulunan görsellerin en az 300 dpi değerinde olması gerekir. Bulunan görselin uzantısının baskı da sorunsuz şekilde kullanılabilecek türde olması gerekir (.pdf,.tiff vb.) 3
Haber Toplama (Veriler) Görseller Dijital Fotolar Dijital fotoğraf makineleriyle yapılan çekimlerden elde edilen fotolardır. Çekim sırasında yüksek kalitede çözünürlük ayarları yapılması baskı kalitesini olumlu yönde etkiler. Tarama Fotoğraflar (Analog) Bu gibi durumlarda yüksek çözünürlüğe sahip tarayıcılar tercih edilmelidir. Tarama sırasında ebad kullanılacak ölçüden daha büyük olmalıdır. Çözünürlük 1200 dpi tercih edilmelidir. Haber Toplama (Veriler) Görseller İllustrasyonlar Logo ve logotypelar Çizgiler, şekiller Karikatürler 4
Taslak Tasarımı yapılacak işin verilerine göre, ayrıntılı ya da ana hatlarıyla hazırlanan eskiz çalışmalarının genel adıdır. Bir taslak çalışması tasarım öncesinde, grafikerin kafasındakileri kağıt üzerine yansıtmasına olanak tanır. Böylece hız kazanmış olur. Taslak çalışması 3 ana evreye ayrılır. Karalamalar Ön Taslaklar Ayrıntılı taslaklar Karalamalar Boyut ve malzeme sınırlaması olmadan tasarımcının aklındakini kağıda gelişigüzel aktarmasıdır. Ön Taslaklar Seçilen karalamalardan bir ya da ikisinin, ürünün asıl boyutlarında ya da orantılı olarak küçülmüş, anlaşılır şekilde kağıda aktarılmasıdır. Renk, font, punto, ilgili verilerin nasıl sayfa üzerinde şekilleneceği görülür. Spot, başlık fotoğraf nasıl konumlandırılacağı, metnin hangi özelliklere sahip olacağı görülür. Ayrıntılı taslaklar (story board) 5
6
Montaj Planı Derginin Basılacağı Kâğıdın Cinsi ( Kuşe Kâğıt, 1. Hamur Kâğıt vb.) Baskı Tekniği ( Ofset, Flekso, Tifdruk vb. ) Cilt Şekli ( Tel Dikiş, İplik Dikiş vb.) Harman Şekli ( İç içe atmalı vb.) Kaç Renk Baskıya Girecek ( Tek Renk, Dört Renk) Net Ebat ( İşin Bitmiş Ebadı ) Kaçlı Montajlanacak ( 4 lü, 8 li, 16 lı ) 7
Tasarım Kullanılan Paket Programlar QuarkXpress İndesign Word Publisher Temel Tasarım İlkeleri Daha önceki derslerde görülmüştü. (Bilgisayar Destekli Grafik Tasarım I, II ve III Tasarım Sayfa Elemanları Yazılar Dizgi yapılan ya da deşifre edilen Görseller (fotoğraf) Amaca uygun kullanılmak üzere hazırlanan Tablolar Metin içinde yer alan çeşitli konuları açıklayan çizelgeler 8
Tasarım Sayfa Elemanları Çerçeveler Konu içinde özet ya da dikkat çekmek istenilen konuların konulduğu yerler Çizgiler Sayfa içinde konuları ya da sütunları ayırmak için kullanılır. Renkler Sayfa Numarası Bölüm Başlıkları Tasarım Sayfa Elemanları Bölüm Başlıkları 9
Tasarım Sayfa Elemanları Bölüm Başlıkları Tasarım Sayfa Elemanları Bölüm Başlıkları 10
Tasarım Sayfa Elemanları Bölüm Başlıkları Tasarım Sayfa Elemanları Konu giriş sayfası 11
Başlık Spot Konu Başlangıcı 12
13
14
15
Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi Harf, sözcük ve satırlarla boşluklama için gerekesinen diğer öğelerle belirlenmiş bir sayfa üzerinde yapılan görsel işlevsel düzenlemeledir. (Sarıkavak, 1997) 16
Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi İçerisindeki öznel harflerin, sayıların ve noktalama işaretlerinin her birisi karakter olarak adlandırılır. Büyük harfler majiskül ya da kapital, küçük harfler miniskül olarak bilinir. Yazı karakteri takımı (font, yazı tipi), bir harf biçiminin bütün alfabesidir. (sayılar dahil) Diğer bir deyişle, aynı dizide, aynı ölçüde ve hizada, sayıları, noktalama işaretlerini de içeren, bütün parçalarıyla öznel harflerin uygun bir toplamasıdır Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi (Font) Dört Temel Font yapılanması vardır. Serif (Tırnaklı) Times New Roman Sanserif (Düz) Arial Scirpt (El yazısı formları) El yazısı Dekoratif Deeoratef 17
Görsel Tasarım İlkeleri Font Seçimi Yazı Karakterinin okunurluğu Yazı karakterinin açıklığı Karakter seçimindeki gürültü faktörü Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi (Yazı Ailesi) Bir yazı karakterinin değişik efektler verilerek oluşturulmuş grubuna denir. Arial yazı ailesi 18
Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi Seçimi Serif durumu Uzun soluklu metinlerde serifli yazı okunurluğu artırır. Dikkat çekmek istenilen konularda ise sanserif yazı karakterleri işe yarar. Majiskul Miniskül durumu Miniskül harflerin boyutlarındaki değişimler okunurluğu kolaylaştırır. Majiskül harfler düz bir hat oluşturdukları için okunurluk düşük olur. Boşluklar Harf arası Satır arası (9-12 punto yazıda; 15 punto) Paragraf arası Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi Seçimi İzleme Bütün dokümandaki harf arası boşluklarının aynı olması gerektiğini ifade eder. (istisnalar her zaman vardır) Ayarlama Tasarıda ve düzenlemede çift karakterlere daha özen gösterilmeli harf arası boşluklar daha fazla ayarlanmalıdır. 19
Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi Seçimi Punto seçimi Punto seçimindeki en önemli kriter hedef kitlenin özelliğine göre değişir. İlköğretim 1. sınıf kitapları : 20-24 punto İlköğretim 2. sınıf kitapları : 18 punto İlköğretim 3. sınıf kitapları : 14 punto İlköğretim 4. sınıf kitapları : 12 punto İlköğretim 5. sınıf kitapları : 11 punto Daha yukarısı için : 10 punto Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi Seçimi Satır uzunluğu Çok kısa ve uzun satırlar okuyucuyu yorar. Kısa satırlar dikey yönde hareketi zorlar Uzun satırlar bir alt satırın bulunmasını güçleştirir. Metin yazılarında 9-12 punto bir yazıda her satıra düşecek olan sözcük sayısı 10-12 olmalıdır. (60-70 vuruş) 20
Görsel Tasarım İlkeleri Tipografi Seçimi Renk durumu Yazı ve yazının zemin rengi kontrast oluşturmalıdır. Genel okuyucular beyaz zemin üzerinde siyah yazıyı daha kolay okurlar. Güçlü kontrast renklerin kullanımı da okunurluğu bozmaz Roman ve hikaye türü kitaplarda sarımtrak renkli kağıtlar tercih edilir (Enzo Novel, Enzo Cream) Okumayı yeni öğrenenlerde beyaz zemin siyah yazı tercih edilmelidir. Blok şekli GAZETE VE TÜRLERİ 21
Gazete Nedir? Güncel olaylara ilişkin haberleri, fotoğrafları ve bunların yorumlarını içeren günlük, haftalık ya da 15 günde bir basılan genellikle belirli bir ücret karşılığında satılan iletişim araçlarıdır. Üç ana unsuru vardır. Gazeteciler Sayfa Sekreterleri Basımevleri (Matbaacılar) Önce gabarit!! Gazete Nedir? Gazete Boyutları Standart Boy 57X82 cm olmakla birlikte günümüzde kullanılan diğer bir boyut 50X80 dir. Sütun sayıları 8,9 ya da 10 sütun şeklindedir. İlk ve son sayfada alan mizanpajı yapılır. 22
Gazete Nedir? Gazete Boyutları Tabloid Boy Normal boyutların yarısı büyüklüğündedir. 27,5X40 cm Sayfalar 4, 5 ya da 6 sütun üzerinedir. Reklamların en çok yer aldığı gazete boyutudur. (Batıda) Gazete / Sayfadaki Alanlar Sayfanın üst kısımlarında önemli ve değerli haberler Alt kısımlarında daha önemli ve değersiz haberler yer alır. 23
Sol yan boşluk (Marj) Sağ yan boşluk (Marj) 03.04.2014 Alın Boşluk (Marj) Başlık üstü (Sürmanşet) Sol Manşet BAŞLIK (manşet) Sağ Manşet SOL İNİŞ BAŞLIK ALTI (Tiribün Hangar) ÜST KUŞAK (Tiribün altı) STOP + PRESS SAĞ İNİŞ GÖBEK Katlama çizgisi ALT KUŞAK AYAK BÖLGESİ İÇERİ + GÖNDERME Etek boşluk (marj) Gazete / Sayfadaki Alanlar Manşet Gazete adı ve logosunun bulunduğu alandır. Sağ ve sol manşette(yastık) gazetenin imajını güçlendirmeye yönelik sloganlar ya da paralı ilan ve reklamlar yer alır. 24
Gazete / Sayfadaki Alanlar Manşet Sol Manşet Manşet (Başlık) Sağ Manşet Gazete / Sayfadaki Alanlar Manşet Sol Manşet Manşet (Başlık) Sağ Manşet 25
Gazete / Sayfadaki Alanlar Sürmanşet (Başlık üstü) Önemli haberlerin ya da öne çıkan günlük olayların yer aldığı bilgilerin yer aldığın kısımdır. Gazete / Sayfadaki Alanlar Sürmanşet (Başlık üstü) 26
Gazete / Sayfadaki Alanlar Tirübün (Başlık Altı Hangar) Manşetin altında kalan bölgedir. Günümüzde manşet olarak bilinen yer burasıdır. Gazetenin ana konusu ya da haberi burada yer alır. Tirübünde yer alan haber başlığına Üvertür denir. Gazete / Sayfadaki Alanlar Tirübün (Başlık Altı Hangar) Tiribün Üvertür Sol iniş Sağ iniş 27
Gazete / Sayfadaki Alanlar Stop press Sağ manşet altında yer alır. Ve son dakika gelişmelerinin konulduğu alandır. Gazete baskıdayken ya da tam baskıya girecekken ortaya çıkan önemli gelişmelerin (kaza, yangın, deprem vb.) konulduğu yerdir. Eğer son dakika gelişmesi yoksa elde bulundurulan hazır haberlerden birisi buraya konulur. Gazete / Başlıklar Üst Başlık Ana başlığın 1/3 ü kadar büyüklükte ince, zayıf yazı Ana Başlık Esas metin temsilcisidir. Metin büyüklüğüne göre ayarlanır Kalın, etli ve serifsiz karakterler tercih edilir. 28
Gazete / Başlıklar Alt Başlık Üst ve ana başlıkta küçüktür. Basık ve koyu renk kullanılır. Üst başlığın yarısı. Üst başlık yoksa ana başlığın 1/5 i. Spot Özet haber kesiti denir. Haber metninden 4-5 punto daha büyük yazılır. Amacı haberin içine vurgu yapmaktır. İtalik ya da kalın olması gerekir. Gazete / Başlıklar Üst Başlık Ana Başlık Alt Başlık ya da spot Spot 29
Gazete / Tablolar Metin arasında tablo varsa. Tablonun üzerindeki boşluk dolmadan aşağıdaki boşluğa geçilmez Yazı, görüntü, izelge yerleştirmede karışıklıktan kaçınınız. Çizelge yerleştirilirken, çerçeve içine alınmalı, çizelgenin üst bölümündeki sütunlar dolmadan aşağıya geçilmemelidir. Ad Soyad T.C. Kimlik Nu. Cinsiyeti Yazılar arasına görüntü yerleştirirken ise durum farklıdır. Görüntü yukarıdan aşağı inip Gelen sütunların uygun herhangi bir yerine yanlızca bütünlük gözetilerek yerleştirilmelidir. Gazete / Görüntüler Metin arasında görüntü varsa, yazı sütun bitene adar devam eder. Yani yazı görüntü altına geçtikten sonra diğer sütuna geçer. Yazı, görüntü, izelge yerleştirmede karışıklıktan kaçınınız. Çizelge yerleştirilirken, Yazılar arasına görüntü yerleştirirken ise durum farklıdır. Görüntü yukarıdan aşağı inip çerçeve içine alınmalı, çizelgenin üst bölümündeki sütunlar dolmadan aşağıya geçilmemelidir. Gelen sütunların uygun herhangi bir yerine yanlızca bütünlük gözetilerek yerleştirilmelidir. 30