39 BUCAK İLÇESİNDE OYA-İNSAN İLİŞKİLERİ Ayşegül KOYUNCU * Giriş Köklü bir medeniyetin beşiği olan Anadolu nun hemen hemen her tarafı kendine özgü el emeği ile üretilmiş ürünlerle ün yapmıştır. Ege Bölgesinde ün yaptığı ürünlerden birisi de oyalardır. Ege Bölgesi oyaları hakkında daha önceden araştırmalar yapılmış olmasına rağmen Burdur oyalarının özelliklerine değinilmediği dikkat çekmiştir. Oysaki Burdur da da önemli ölçüde oyalar yapıldığı bilgilerimiz arasındadır. Burdur özelliği taşıyan oyaların çoğu Ege Bölgesi içerisinde değerlendirilmiştir. Bu bilgilere dayanarak Burdur oyaları hakkında bir araştırma yapılmasının gereği tarafımızca ortaya çıkmıştır. Burdur genç kız ve kadınlarının üretmiş olduğu ürünler arasında önemli bir yere sahip olan oyalar, hak ettiği yeri bulamamış ama aile içi üretimle günümüze ulaşmıştır. Yöresel özellikler taşıyan bu oyaların benzer ve benzemezliklerinin çok önemli olduğu ve bu özelliklerinin araştırılması gerektiği varsayımından yola çıkarak bu konuda bir araştırma 1. Burdur Sempozyumu (16-19 Kasım 2005) için yapılmıştır. Böylelikle Burdur oyaları gündeme getirilmiş ve özellikleri saptanacaktır. Araştırma konusunun belirlenmesi aşamasında oyalar hakkında yayınlanmış olan çalışmalar gözden geçirilmiş ve bu alanda yol gösterici olan uzman kişilerden görüşler alınmıştır. Konu Burdur oyalarının araştırılmasını amaçlıyordu ancak bu araştırmanın nerede başlayıp nerede bitmesi gerektiği belirli değildi bunun için bölge sınırlandırması yapılmıştır. Bu bağlamda araştırma konusu Bucak İlçesinde ( Burdur ) Oya-İnsan İlişkileri şeklinde belirlenerek bölgesel bir sınırlandırma yapılmıştır. Bu araştırmanın yapılmasındaki amaç Ege Bölgesi oyaları içerisinde adını duyuramayan Bucak Oyaları nın da önemli ölçüde yapıldığına dikkat çekmek, geçmişteki ve günümüzdeki örnekleriyle inceleyerek saptamak ve bu ürünleri bir geleneğin içinde değerlendirerek geleceğe ışık tutmaktır. 2005 Temmuz ayında Bucak İlçe Merkezi nde ve bu ilçeye bağlı Avdancık, Belören, Karapınar, Uğurlu, Beşkonak Üzümlübel, 1 köylerinde konumuz olan oya-insan ilişkileri halkbilimi yaklaşımıyla araştırılmış, incelenmiş, fotoğraflarla belgelenmiş ve bir sonuç çıkartılmaya çalışılmıştır. Tamamen alan araştırmasına dayalı bu çalışmada araştırmanın sağlıklı olarak yürütülüp, güvenli bir sonuca ulaşması için yöntem anlayışımız ışığında gerekli araçlar olan gözlem ve söyleşi tekniklerinden yararlanılmıştır. Bu konuyla ilgili gerekli bilgilere ulaşmak için Bucak a gidilmiş kaynak kişilerden, yerel yönetimlerden ve devlet kuruluşlarından bilgiler alınmıştır. Yapılan alan araştırmasında oyaların hangi amaçlarla kimler tarafından yapıldığı, hangi malzemelerin kullanıldığı, yörede hangi oya çeşitlerinin yapıldığı ve ne anlamlara geldiği bizzat katılarak gözlenmiş ve kaynak kişilerle söyleşi yapılarak gerekli bilgilere ulaşılmıştır. Bucak İlçesi Hakkında 1927 kılında kurulan Bucak Belediyesi sınırları doğuda Çamlık, Taşyayla, Beşkonak, batıda Karaaliler, Kuzeyde Aklaya, Seydiköy, İncirdere, Üzümlübel, Yazıpınar köyleri güneyde Susuz ve Kuyubaşı köyleriyle çevrilidir. 2 Burdur a 35. km. uzaklıkta olan Bucak Burdur a bağlı en gelişmiş ilçe olma özelliğini göstermektedir. Bucak İlçesi nin nüfusu köyleriyle birlikte 12800 kişidir. İlçeye bağlı kasaba ve köylerin çoğunluğu geleneksel tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Geleneklerini yaşatmaya son derece önem veren Bucak ta konumuz olan oyalar da halen çeşitli amaçlar için yapılmaktadır. * Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk El Sanatları Anasanat Dalı, Sanatta Yeterlilik Öğrencisi 1 Bucak İlçesine olan yakınlığından dolayı bu köyler seçilmiştir. 2 Burdur 1973 İl Yıllığı, Güven Matbaası, Ankara, 1974, s. 496.
40 I.BURDUR SEMPOZYUMU Bucak ta Oya-İnsan İlişkileri Oyalar kişinin tabiat güzelliklerini şekillendirmesinden, açıklayamadığı duyguları anlatmak için yarattığı özel görünüşlü şekillerden, süslemek ve süslenmek gereksinmesiyle ortaya çıkarılmış tekniği örgü olan bir el yapımı üründür. Soyut bir anlatım ürünü oldukları gibi tabiat karşısında duyulan güzel bir duygunun anlatım ifadesi de olabilir. 3 Oyaların, Bucak genç kız ve kadınlarının sosyal hayatında önemli bir yeri vardır. Geleneksel giyimin süsleyici bir unsuru olan oyalar, anadan kıza çoğu özelliğini bünyesinde barındırarak, geleneksel bir yapı içersinde aktarılarak gelmiştir. Günümüzde varlığını devam ettiren, kültürümüzün maddi öğeleri arasında yer alan oyalar genç kız ve kadınlarının duygu, düşünce, his ve beğenisinin ince bir ürünü olarak ortaya çıkar. Ülkemizin tüm yerleşim yerlerinde olduğu gibi Bucak lı genç kız ve kadınlar da mutluluğunu, üzüntüsünü, sevincini, acısını, özlemini, vb. türlü şekillerde dile getirmişlerdir. Sessiz, sözsüz fakat görsel bir yapıya sahip olan oyalar da bu duyguları anlatmanın en etkili yolu olmuştur. Oyalar, bir ülkenin kültürel kişiliğini, toplumun dünkü ve bugünkü yaşam biçimlerini yansıtmada en canlı ve anlamlı belgelerdir. 4 Bucak ta genç kız ve kadınlar için yapılan oyaların dışında sadece erkekler için yapılan oyalar da vardır. Efe baş süslemelerinde kullanılan oyalar erkekler için özel olarak daha büyük ebatlarda kadınlar tarafından yapılmaktadır. Bucak ta yapımında kullanılan araçlara göre bir sınıflama yapıldığında, çoğunlukla: Tığ, iğne, mekik ve şiş oyalarının yapıldığı görülmektedir. Az sayıda da olsa firkete oyası yapılmaktadır. İğne oyasını yapılışının zorluğundan dolayı çoğu kişi iğne oyası yapmayı bilmez, ücret karşılığında iğne oyası yapan kişilere yaptırılır. Çünkü her genç kızın çeyizinde mutlaka iğne oyalı yazma bulunması gerekir. Tığ oyasının yaygın olduğu ilçede örnekler ya eski örneklerin tekrarı yada yeni eklemeler yaparak kendilerinin oluşturduğu örneklerdir. Örneklere; tabiattaki varlıkların, soyut kavramların adlarının verilmesinin yanı sıra ünlü kişilerin adları da verilmektedir. Örneğin; Hanım Çantası, Millet Bahçesi, Ecevit in Kulağı, Türkan Şoray Kirpiği, Çarkı Felek, Buzlu Cam, Elmas Küpe, Has Kız, Güne Bakan Çiçeği, Kıllı Kurt, Dut Boncuğu, Nar Çiçeği, Subay Sırması, Şeytan Merdiveni, Yarım Dünya, Saçaklı, Karpuz Çekirdeği, Tavşan Kulağı, Bülbül Dala Konmuş, Horoz Kuyruğu, Üzümlü, Kurt Oya, Süpürgeli, Kıvrık, Kabak Çiçeği, Eşek Dili, Biber Oyası, Pullu, Boynuzlu, Zeki Müren Tırnağı, Domates, Bademler, İngiliz Gözü, Akrep Ayağı, Dört Yapraklı Yonca, Katip Kirpiği, Aslan Ağzı, Kaynana Küstüren, Bakla Çiçeği, Boncuk Oyası, Karabiber Oyası, Papaya, Kazan Kulpu, Çiçek Saksısı, Küpeli, Maviş, Asma Yaprağı, Top Biber, Sivri Biber, Sarmaşık, Elti Çatlatan, Balık Pulu, Sümbül, Yaprak, Üzüm Oyası, Çiğdem, Söğüt Yaprağı, Hanım Penceresi, Balık Kılçığı, Çapkın Bıyığı, Uyku Çiçeği, Mısır Oya, Karanfil, Kiraz Oyası, Kaynana Oyası, Kenan Evren Fermanı, Balon Oyası, Akşam Sefası bunlardan sadece birkaçıdır. Bucaklılar iplik gereksinimlerini genellikle çarşıdan aldıkları naylon iplik, naylon masura olarak adlandırdıkları ipliklerle karşılarlar. Tığ oyaları boncuk ve pul gibi malzemelerle zenginleştirilerek de yapılır. Böyle durumlarda kullanılan malzeme, oyaya ismini verir (boncuk oyası, pul oyası). Günümüzde sadece yazma kenarlarının süslenmesi amacıyla yapılan oyalar geçmişte aynı zamanda dış giyimin bir parçası olan gömlek yakasının ve kollarının süslenmesinde de kullanılırmış (Bkz. Fotoğraf: 1). Tekniğin ilerlemesi ve zevklerin değişmesine karşın bugün Anadolu nun birçok köy, kasaba ve kentlerinde insanlar sustuğu zaman renkler, motifler, çevreler (yazmalar) ve oyalar konuşur. 5 Geçmişte Bucak ta büyüklerinin ve erkeklerin yanında konuşamayan yeni gelin başına bağlamış olduğu yazması ve oyasıyla duygularını ifade etmiştir. Kadın başına bağlamış olduğu Biber Oyasıyla evliliğinde bir problem olduğunu, kocası ile arasının bozuk olduğunu dile getirir (Bkz. Fotoğraf: 2). Kıllı Kurt oyası takan nişanlı kız bu nişandan hiç hoşnut olmadığını duyurmak ister. Çarkı Felek oyasınıysa dul kadınlar takar. Böylelikle tekrar evlenmek istediklerini dile getirmiş olurlar (Bkz. Fotoğraf: 3). Dört Yapraklı Yonca" oyasını takan gelinler bebek beklediğini müjdeler (Bkz. Fotoğraf: 4). Anadolu nun her yöresinde olduğu gibi Bucak ta da genç kız ve kadınlar ev ve tarla işlerinden arta kalan zamanlarda fırsat buldukları her zaman, her yerde oya yaparlar. Oya yaparken kullanılan araç ve gereçlerin temini kolaydır ve taşınmasında bir zorluk çekilmemektedir. Bu yüzden Bucak lı genç kız ve kadınlar, evlerinin önünde ya da komşularıyla bir araya gelerek oyalarını yaparlar. Bu esnada şarkı, türkü ve mani söylemeyi de ihmal etmezler. 3 Şehdabe Markaoğlu., Geleneksellik ve Gelir Açısından Nallıhan İğne Oyaları, Türk Folkloru Araştırmaları 1983, G.Ü. Basın Yayın Yüksek Okulu Basımevi, Ankara, 1984, s. 61-62. 4 Taciser Onuk., İğne Oyaları, Türk Halk Edebiyatı ve Folklorunda Yeni Görüşler I, Güven Matbaası, Ankara, 1985, s. 227. 5 Taciser Onuk, İçel Namrun Yöresi İğne Oyaları, Kültür ve Sanat, Yıl: 1, Sayı: 2, 1990, s. 64.
41 Sırtına giymiş göğneği Kulağına takmış çiçeği Bide yazma bağlamış Oyası gabak çiçeği. 6 ( Bkz. Fotoğraf: 5 ) Yemenimin oyası yeşilli Ben gaybettim eşimi Al bu mendil sende dursun Sil gözünün yaşını. 7 Uzaklara mı gittin gezmeye Oyamı diktin başındaki yazmaya Kabrimi kazmaya Sen mi geldin cadı kaynana. 8 Oyaları inmiş kaşına Gelmiş on beş yaşına Sevdiği askere gitmiş Kalmış kendi başına. 9 Oyalı yazma başında Oyaları kaşında Benim sevdiğim dilber Onüç ondört yaşında. 10 Oyalı yazma başında Oyaları kaşında Yetmez mi yarim beklettiğin Çeşmelerin başında. 11 Diğer bölgelerde olduğu gibi Bucak merkezinde ve köylerinde oyalar değişik amaçlar için yapılır. Oyalar genç kızların çeyizleri, kadınların kişisel kullanımları, hediye edilmek ve ticari amaçla para kazanmak için yapılmaktadır. Öncelikle oya yapılacak yazma çarşıdan alınır daha sonra bu yazmanın renklerine uygun iplikler seçilir. Ayrıca iplik seçiminde yapılacak olan model de büyük bir önem taşımaktadır. Bazı modeller ipliğin renklerinin uygun yerlere denk gelmesiyle oluşmaktadır. Bucak ta düğün öncesi kız ve erkek tarafı birbirlerine karşılıklı olarak bohça gönderirler. Bu bohça içerisinde çok sayıda oyalı yazma, kenarları dantelli havlu, patik, çorap ve iç çamaşırı bulunur. Genç kız, gelin gideceği evdeki tüm hanımlara hediye olarak oyalı yazma hazırlar ve bunları nişan bohçasıyla birlikte erkek tarafına gönderir. Bu bohça içine başta kaynanaya olmak üzere, görümce, elti, hala, teyze, yenge ve yakın akraba hanımlarının hepsine oyalı yazma konulur. Bir araya gelen erkek tarafı hanımları bu bohçanın açılışını beklerler. Kaynananın açtığı bu bohçada kime ne hediye edilmiş, hangi oya yapılmış diye merakla beklenir. Ancak hangi yazmayı kime vereceğine kaynana karar verir (Bkz. Fotoğraf: 6). Aynı işlem erkek tarafının kız tarafına bohça gönderdiğinde de gerçekleşir. Kız çeyizinin çeşitliliğinden dolayı kızın göndermiş olduğu bohçada daha fazla oyalı yazma yer alır. Bohçaya konulan oyaların haricinde kalan -gelinin çeyizinde bulunan- oyalı yazmaları gelin, düğünden sonraki gün yeni evini ziyarete gelenler arasında bulunan küçük kız çocuklarının başına örter. Geriye kalan oyalı yazmaları da yakın akraba hanımlarına yapmış olduğu ziyaretlerde yanında götürerek hediye eder. Oyalı yazmalar büyük bir titizlikle hazırlandığı ya da ücret karşılığı yaptırıldığı için hepsi çok güzel ve kıymetlidir. Onun için taraflar arasında seninki güzelmiş, benimki çirkinmiş, benimki basit olmuş, seninkinin modeli zor, beninkinin renkleri uymamış v.b. gibi beğenmeme durumları söz konusu edilmez. Geçmişte her genç kızın çeyizinde en az 100 ile 200 arasında oyalı yazma olmasını gerektiğini söyleyen Bucaklılar günümüzde bu sayının 30 ile 50 arasında değiştiğini belirtmişlerdir. Genç kızlar çeyizleri için yaptıkları oyalı yazmaları bitirdikten sonra katlayarak üzerinden dikerler. Bunun nedeni hediye olarak verdiklerinde daha önceden kullanılmamış olduğunun anlaşılmasını istemeleridir. 6 Durkadın GÜNER, 1941, okuma-yazma bilmiyor, çiftçi, Avdancık Köyü. 7 Hanım SAYLIK, 1945, ilkokul mezunu, çiftçi, Uğurlu Köyü. 8 Ayşe ALAGÖZ, 1938, okuma-yazma bilmiyor, çiftçi, Uğurlu Köyü. 9 Havva Büyükkal, 1933, ilkokul mezunu, ev hanıma, Bucak. 10 Durkadın GÜNER, 1941, okuma-yazma bilmiyor, çiftçi, Avdancık Köyü. 11 Hatice Öztürk, 1952, ilkokul mezunu, çiftçi-hayvancı, Susuz Köyü.
42 I.BURDUR SEMPOZYUMU Günümüzde Bucak merkezi ve köylerinde oyalar orta yaşlı ve yaşlı insanlar tarafından yapılmaktadır. Geçmişte oya yapmasını bilmeyen genç kızlar için evlenemez, aile kuramaz denildiği için 9-11 yaşlarındaki tüm kızlara oya yapması öğretilirdi. Her evde oya yapıldığı için kız çocukları uzun zaman gözleme olanağı bulduğu oya yapımını kavramakta zorluk çekmiyordu. Öncelikle zincir çekiyorlar ve bu zincirin üzerine motif yapılması öğretiliyordu. Bu şekilde öğrenildikten sonra yazma kenarlarında uyguluyorlardı. Gereksinmelerden dolayı doğan oyalar artık günümüzde çeyizlerde yer alması gerektiği geleneğinden dolayı devam etmekte ve oya yapmasını bilmeyenlerin ücret karşılığında yaptırmasıyla herkesin evinde bulunmaktadır. Yani oya yapmasını bilmeyen bir genç kızın çeyizinde de 30-40 civarında oyalı yazma bulunmaktadır. Kızın annesi ya kendi çeyizindeki yazmalardan vermiştir ya da kızının çeyizi için kendisi yapmıştır. Genellikle çeyizlerde en azından 10-15 civarında iğne oyalı yazma bulunması gerekir. Özellikle iğne oyaları ücret karşılığı yaptırıldığı için sadece bu işi kendilerine meslek edinmiş kişiler bulunmaktadır. Bu kişiler herkes tarafından bilinir ve her türlü modeli yaptığı için bu kişiler tercih edilir (Bkz. Fotoğraf: 7). Böylelikle oya yapmasını bilmeyen bir genç kızın çeyizinde de iğne oyalı yazma bulunur. Çok fazla masraf gerekmediğinden dolayı oyaların sayısının fazlalığı aile bütçesine çok fazla etki etmez. Bir hafta yazmasını temin eden Bucaklılar diğer hafta ipliklerini alırlar. Böylelikle küçük kızlarının çeyizlerini ve kendi kullanımları için yapacakları oyalı yazmaları yavaş yavaş aile bütçesine zarar vermeden hazırlarlar. Geleneklerini ellerinden geldiğince devam ettirmeye çalışan Bucaklılar çeyizlerin sergilenmesi sırasında oyalara da gereken değeri vermektedir. Yeni gelin yeni evini döşerken duvarlara, dolaplara, koltukların üzerine oyalı yazmalarını sıralar. Böylece yeni gelinin evini ve çeyizini görmeye gelenlerin beğenisine sunmuş olur. Çok eski bir adet olan sergileme işlemini günümüzde de halen yapanlara rastlamak oldukça güçtür (Bkz. Fotoğraf: 8). Ancak bu tür sergilemeden daha çok günümüzde oyalı yazmaların konması için özel olarak üretilmiş sandıklar kullanılmaktadır. İçindekilerin rahat bir şekilde görülebilmesi için sandığın dört bir tarafı camdan yapılmıştır. Anadolu daki kız beşikte, sandık eşikte sözü de bu sandığın gerekliliğini anlatır niteliktedir. Kız anneleri kızları küçük yaşta olmalarına rağmen bu sandığı oyalı yazmalarla doldurmak için adeta birbirleri ile yarışırlar. Hatta bu sandık manilerde konu olmuştur. Oyaları basmış sandığa Bir yiğit vermiş kara toprağa Bağlamamış hiçbir renk Bürünmüş kara yazmalara. 12 Sonuç Günümüzde varlığını devam ettiren, kültürümüzün maddi unsurları arasında yer alan oyalar yapımının kolaylığı, fazla araç ve gereç gerektirmemesi, kullanılan araç ve gerecin temininin kolay olması ve fazla masraf gerektirmemesi gibi nedenlerden dolayı Türkiye nin bir çok yöresinde olduğu gibi Bucak ta da önemli ölçüde yapılmaktadır. Bucak yöresinde oya yapan kişilerin orta yaş ve üzeri olması yeni yetişenlerin bu işi bilmediklerini ve bu işe çok meraklı olmadıklarını göstermektedir. Bu durum göz önüne alındığında oya yapımcılığının git gide önemini kaybettiğini düşünmekteyiz. Geçmişte oya yapımına küçük yaşlarda başlanıyor olması ancak günümüzde evlilik çağına gelindiğinde öğreniliyor olması oya yapımının daha çok çeyiz amaçlı yapıldığı sonucunu çıkartmaktadır. Gereksinmelerden dolayı doğan oyalar artık günümüzde Bucak ta çeyizlerde yer alması gerektiği geleneğinden dolayı devam etmekte ve oya yapmasını bilmeyenlerin ücret karşılığında yaptırtmasıyla herkeste bulunmaktadır. Çeyiz geleneği devam ettikçe oya yapımının da devam edeceği düşüncesindeyiz. Üstelik çeyiz amaçlı yapılan oyalar diğer oyalara göre daha zor örneklerden seçilmektedir. Bunun nedenlerinden birisi de kaynanasına yapımı kolay oya göndermiş, yeni gelin yazması olduğu nereden belli olacak gibi sözlere verilen önemdir. Aile ekonomisine çok fazla etki etmeden kız çocuklarının çeyizlerinin küçük yaşlardan itibaren hazırlanması evlilik çağına gelindiğinde önemini göstermektedir. Oyalı yazmaların hazır olması evlilik öncesi yapılan harcamalara ayrıca bir masraf çıkarmamaktadır. Oyalı yazmalar çok sık kullanıldığı için yaklaşık olarak 4-5 yıl içerisinde eskimektedir. Bu yüzden çok fazla eski örneklere rastlanmamıştır. Eskiyen örnekler saklanmamaktadır ancak o yazmanın oyasından başka bir yazmaya aktarılmaktadır. Yapmış olduğumuz alan araştırmasında yaklaşık olarak 40 yıl önce çeyiz amaçlı yapılmış bir yazmaya rastlanmıştır. Afyon çiçeği oyası ile süslenmiş olan bu yazma hiç kullanılmadığı ve sandıkta saklandığı halde eskimiştir. (Bkz. Fotoğraf: 9) Eskiyen yazmalardaki örneklerin yenilerine aktarılmasından dolayı model bulmada zorluk çekilmemektedir. Üstelik her oyayı yapan kişi kendisinden de bir şeyler kattığı için sürekli modeller kendisini yenilemektedir. 12 Naile ÇALIŞKAN, 1957, ilkokul mezunu, ev hanımı, Bucak.
43 Oya yapımcılığını meslek edinmiş kişiler kendilerine gelen siparişler üzerine üretim yapmaktadırlar. Ancak boş kaldıkları dönemlerde yazması ve ipliğini kendileri alarak yaz aylarında gelecek olan yurt dışında yaşayan gurbetçilere satmak için yazma oyaladıklarını belirtmişlerdir. (Bkz. Fotoğraf: 10) Bu kişilere topluca satış yaptıkları için memnun olmalarına karşın kış aylarında masraf yaparak yazma ve iplik almanın zorluğunu dile getirmişlerdir. Geçmişten bu yana aile içi üretimle günümüze kadar gelen oya yapımcılığının gene bu çerçevede devam etmesinde yarar görülmektedir. Ancak oyaların günümüzde de varlığını hissettirmesi için bir takım şeyler yapılabilir düşüncesindeyiz. Turistin ülkesinde bulunmayan oyalar yazma kenarlarından başka yerlere de uygulanarak turistik amaçlı üretilebilir ve pazarlanabilirse evde üretimi gerçekleştiren oyalar genç kız ve kadınlara ekonomik olarak bir katkı sağlayabilir ve toplum içerisinde söz hakkı kavuşur. Üstelik Türk danteli olarak bilinen oyaların yurt dışındada biliniyor ve kullanılıyor olması ülke tanıtımına da katkı sağlar düşüncesindeyiz. Fotograf 1 : Taş Oda Etnografya Müzesinde Bulunan Oyalı Gömlek Fotograf 2 : Biber Oyası ( Belören Köyü )
44 I.BURDUR SEMPOZYUMU Fotograf 3 : Çarkı Felek Oyası ( Karapınar Köyü ) Fotograf 4 : Dört Yapraklı Yonca Oyası ( Bucak İlçesi )
45 Fotograf 5 : Kabak Çiçeği Oyası ( Avdancık Köyü ) Fotograf 6 : Nişan Bohçasını Açılması
46 I.BURDUR SEMPOZYUMU Fotograf 7 : Ticari Amaçlı Oya Yapımı ( Uğurlu Köyü ) Fotograf 8 : Yeni Gelin Evinde Oyalı Yazmaların Sergilenmesi
47 Fotograf 9 : Afyon Çiçeği Oyası ( Üzümlübel Köyü ) Fotograf 10 : Satmak İçin Hazırlanmış Oyalı Yazmalar
48 I.BURDUR SEMPOZYUMU Kaynaklar ARAZ, Nezihe., Anadolu Kadınının Giyim Sanatı, Kültür ve Sanat, Yıl : 2, Sayı :5, Mart 1990. AYDIN, Öznur., Ödemiş İğne Oyaları, Anadolu Folkloru, Yıl : 4, Sayı : 18, Cilt : 3, 1993. AYDIN, Öznur., Aydın Efe Oyaları ve Kefiyeler, Motif, Yıl : 7, Sayı : 26, 2001. BARIŞTA, H. Örcün., XX. Yüzyıl Türk Oyalarında Seçilen Belli Başlı Konular, Gözlenen Estetik Değerler ve Plastik Özellikler, Türk Halk Edebiyatı ve Folklorunda Yeni Görüşler I, Güven Matbaası, Ankara, 1985. Konya Kültür ve Turizm Derneği Burdur 1973 İl Yıllığı, Güven Matbaası, Ankara, 1974. ÇOŞKUN, Fevzi., Tavşanlı Oyaları, 2. Ulusal El Sanatları Sempozyumu Bildirileri ( 18-20 Kasım 1982 ), Müh.-Mim. Fak. Matbaası, İzmir, 1984. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları No : 19 ERBEK, Güran., Erkek Oyaları, I. Ulusal El Sanatları Sempozyumu Bildirileri ( 18-21 Kasım 1981 ), Müh.-Mim. Fak. Matbaası, İzmir, 1984. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları No : 18 ERGENEKON, Cavidan-BAŞARAN, Fatma Nur., Oyaların El Dokumalarında Değerlendirilmesi, 2000 li Yıllarda Türkiye de Geleneksel Türk El Sanatlarının Sanatsal Tasarımsal ve Ekonomik Boyutu Sempozyumu Bildirileri, Ankara, 1999. Kültür Bakanlığı Yayınları : 2301, Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları : 281, Seminer-Kongre Bildirileri Dizisi : 58 KAHVECİ, Mücella., Kadının Estetik Dünyasından Sembolizm Sanatına İzdüşümler İğne Oyaları, Art Dekor, Sayı : 58, Ocak 1998. KAYIPMAZ, Naciye., Isparta Uluborlu Gül Oyaları, Kültür ve Sanat ( Isparta Özel Sayısı ), Sayı : 22, Haziran 1994. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları MARKAOĞLU, Şehdabe., Geleneksellik ve Gelir Açısından Nallıhan İğne Oyaları, Türk Folkloru Araştırmaları 1983, G.Ü. Basın Yayın Yüksekokulu Basımevi, Ankara, 1984. Kültür ve Turizm Bakanlığı Milli Folklor Araştırma Dairesi Yayınları : 52 MARKAOĞLU, Şehdabe., Tirebolu da İplik Oyasının Yapılışı, Türk Folklor Araştırmaları 1987, Sevinç Matbaası, Ankara, 1987. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Folklor Araştırma Dairesi Yayınları : 83 MERİÇ, Atanur., Tire İğne Oyaları, Kültür ve Sanat, Sayı : 20, Aralık 1993. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları MERİÇ, Atanur., Malatya İğne Oyaları Anadan Kıza Kalan Miras, Kültür ve Sanat ( Malatya Özel Sayısı ), Yıl : 4, Sayı : 16, Aralık 1992. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları ONUK, Taciser., İğne Oyaları, Türk Kurumu Basımevi, Ankara, 1981. ONUK, Taciser., İğne Oyaları ( İçel-Namrun), 3. Ulusal El Sanatları Sempozyumu Bildirileri ( 23-25 Kasım 1983 ), Müh.-Mim. Fak. Matbaası, İzmir, 1984. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları No : 20 ONUK, Taciser., İğne Oyaları, Türk Halk Edebiyatı ve Folklorunda Yeni Görüşler I, Güven Matbaası, Ankara, 1985. Konya Kültür ve Turizm Derneği ONUK, Taciser., İçel-Namrun Yöresi İğne Oyaları, Kültür ve Sanat, Yıl :1, Sayı : 2, 1989. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları ONUK, Taciser., Kastamonu İğne Oyaları, Kültür ve Sanat ( Kastamonu Özel Sayısı ), Sayı : 27, Eylül 1995. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları ONUK, Taciser., Adana ve İçel Boncuk Oyaları, I. Türk Halk Kültürü ve Araştırma Sonuçları Sempozyumu Bildirileri I, Ankara, 1996. Kültür Bakanlığı Yayınları : 1799, Hagem Yayınları : 226, Seminer- Kongre Bildirileri : 45 Bu konuda araştırma yapacakların yararlanması için yayınların listesi alfabetik olarak verilmiştir.
49 ORTAÇ, Hülya Serpil., Elazığ İğne Oyaları, Türkiye de El sanatları Geleneği ve Çağdaş Sanatlar İçindeki Yeri Sempozyumu Bildirileri, Ankara, 1997. Kültür Bakanlığı Yayınları : 1861, Hagem Yayınları : 237, Seminer-Kongre Bildirileri Dizisi : 51 ÖĞÜT, Gürel., Oyacılık Sanatı ve Kütahya Oyaları, Türk Etnografya Dergisi, Milli Eğitim Basımevi, Sayı : 13, İstanbul, 1973. ÖNGE, Ergül., Konya Baş Oyaları, Türk Halk Edebiyatı ve Folklorunda Yeni Görüşler I, Güven Matbaası, Ankara, 1985. Konya Kültür ve Turizm Derneği Yayınları ÖNGE, Ergül., Konya İğne Oyaları, Kültür ve Sanat, Yıl : 3, Sayı : 9, Mart 1991. ÖNGE, Ergül., Bir Grup Hotoz Oyaları, 2000 li Yıllarda Türkiye de Geleneksel Türk El Sanatlarının Sanatsal, Tasarımsal ve Ekonomik Boyutu Sempozyumu Bildirileri, Ankara, 1999. Kültür Bakanlığı Yayınları : 2301, Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları : 281, Seminer-Kongre Bildirileri Dizisi : 58 ÖZBAĞI, Tevhide., Emirdağ ve Birkaç Çevre Köyünden Derlenen Bazı Oyalar, Emirdağ Kültür Araştırmaları Sempozyumu, Eskişehir, 1995. Emirdağ Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Yayınları No : 2 ÖZBAĞI, Tevhide., Elazığ İğne Oyalarından Bir Derleme, V. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Maddi Kültür Seksiyon Bildirileri, Ankara, 1997. T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları : 1904, Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları : 249, Seminer-Kongre Bildirileri Dizisi : 56 ÖZBAĞI, Tevhide., Emirdağ ve Çevre Köylerinden Derlenen Bazı Oyalar ve Bu Oyalardan Çağdaş Tasarımlar, Türkiye de El Sanatları Geleneği ve Çağdaş Sanatlar İçindeki Yeri Sempozyumu Bildirileri, Ankara, 1997. Kültür Bakanlığı Yayınları : 1861, Hagem Yayınları : 237, Seminer-Kongre Bildirileri Dizisi : 51 ÖZBEL, Kenan., El Sanatları II Oya ve Oya Çeşitleri, Ulus Basımevi, Ankara. B.y.y. ÖZBEL, Kenan., İğne ve Tığ İşi Oyalar, Türkiyemiz, Yıl : 10, Sayı : 28, İstanbul, B.y.y. C.H.P. Halkevleri Bürosu, Kılavuz Kitaplar : 10 ÖZCAN, Fatma., Nallıhan Yöresinde İğne Oyacılığı, Ankara, 1997. Kültür Bakanlığı Yayınları :1961, Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları : 256, Maddi Kültür Dizisi : 18 ÖZTÜRK, İsmail., Köylü El sanatlarına Folklor Açısından Bakış ve Yenikent Köyünde Oya ve İşlemeler, Türk Etnografya Dergisi, Sayı : 16, Temel Eğitim Yatılı Bölge Okulu Dönersermayesi Basımevi, Şereflikoçhisar, 1977. 1977. ÖZTÜRK, İsmail., Bozdoğan ve Yöresi İğne Oyaları, Halk Bilimi Dergisi, Sayı : 27, Cilt : 4, Mayıs PETEKÇİ, Peteloğlu Ahmet., Konya Oya ve Yaşmakları, Türk Folklor Araştırmaları, Yıl : 5, Cilt :3, No : 56, Mart 1954. 1980. SÜRÜR, Ayten., İzmir in Baskılı Çemberleri, Türkiyemiz, Sayı : 32, Apa Ofset Basımevi, İstanbul, SÜRÜR, Ayten., Oyaların Dekoratif Değeri, Türk Dokuma Sanatından Örnekler, Türk Süsleme Sanatları Serisi 8, B.y.y., 1994. TANSUĞ, Sabiha., Çiçeklerin Dili, Sanat Dünyamız, Yıl : 5, Sayı : 14, Eylül 1978. TANSUĞ, Sabiha., Giyimde Çiçeğin Dili II, Sanat Dünyamız, Yıl : 5, Sayı : 15, Ocak 1979. TANSUĞ, Sabiha., Anadolu Baş Süslemelerinde Çiçeklerin Dili, II. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri Maddi Kültür, Cilt : 5, Başbakanlık Basımevi, Ankara, 1983. Kültür ve Turizm Bakanlığı Milli Folklor Araştırma Dairesi Yayınları : 45, Seminer-Kongre Bildirileri Dizisi : 14