Seçim sonuçlarının irdelenmesi

Benzer belgeler
Seçmen sayısı. Böylesine uçuk rakamlar veren bir YSK na nasıl güvenilir?

TÜRKİYE DE 2014 SİYASİ TABLO*

KARARSIZ AK PARTĠ SEÇMENĠ PARTĠSĠNE DÖNÜYOR

tepav Haziran2011 N POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM HAZİRAN 2015 ten KASIM 2015 e DOĞRU

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII 24 HAZİRAN 2018 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ

TÜRKİYE 2015 GENEL SEÇİMLERİ SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM BEYANNAMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER

Vatandaşlar koalisyonun kurulmamasından MHP yi sorumlu tutuyor. Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, Ağustos ayı gündem araştırma sonuçlarını açıkladı.

ekonomi olduğu görülüyor. Erken seçim olma ihtimalinin zor olduğu, AKP'nin ekonomide rahatlama yaşatmadan seçimi tekrarlatmasının mümkün olmadığı görü

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP

İÇİNDEKİLER SUNUŞ...IX KISALTMALAR... XIII I. BÖLÜM SEÇİM DÖNEMİ

24 Haziran Seçimlerine İlişkin Kamuoyu Eğilimleri

Yerel Seçimler Sonrası Sandık ve Seçmen Analizi

İSTANBUL KAMUOYU ARAŞTIRMASI MAYIS 2015

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu?

Ankara Genelinde Seçim Sonuçları secimler R paketi otomatik raporlama

2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması

Diyarbakır da Anayasa Değişiklik Paketi ve Referandum Algısı. 10 Ağustos 2010 Diyarbakır

TÜRKİYE SİYASİ GÜNDEM ARAŞTIRMASI

İstanbul - Beşiktaş İlçesi Seçim Sonuçları secimler R paketi otomatik raporlama

15 Temmuz Sonrası Süreçte Yapılan Uygulamalara Seçmen Nasıl Bakıyor?

TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI

Hazırlayan: Bilgehan TURHAN Bilgisayar Y. Mühendisi

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII SUNUŞ... IX I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER

SEÇİME 1 AY KALA TÜRKİYEDE SON SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI. Ekim

AK PARTİ OY KAYBI ANALİZİ. twitter.com/perspektifsa

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ

7 Haziran Sonrası: Erken seçim ufukta mı?

Siyasi Tercihler ve Oy Değişimleri

tepav Nisan2011 N POLİTİKANOTU YSK Tarafından Yapılan Düzenlemelerin Adalet ve Sandalye Dağılımı Üzerindeki Etkileri ve Öneriler

KKTC SİYASİ ARAŞTIRMA RAPORU

GÜMÜŞHANE ERKEN SEÇİM SEÇMEN EĞİLİMLERİ ARAŞTIRMASI. Eylül, 2015

D HONDT YÖNTEMĐYLE MĐLLETVEKĐLĐ HESAPLAMA. BĐRĐNCĐ YOL (Baştan bölüp sütun sayma)

ACR Group. NEDEN? neden?

BASINDA KONDA seçimler

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI SEÇİM SİSTEMLERİNİN SEÇMEN İRADESİNE ETKİSİ

TÜRKİYE NİN NÜFUSU. Prof.Dr.rer.nat. D.Ali Ercan ADD Bilim Kurulu Başkanı Nükler Fizik Uzmanı. dn (t) / dt = c. n (t)

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

tepav Mart2018 N ŞUBAT 2018 DE TEKLİF EDİLEN İTTİFAKLI d HONDT SİSTEMİNE GÖRE SEÇİM SİMÜLASYONLARI POLİTİKA NOTU

Araştırma Notu 11/113

ĠKĠ DĠL TARTIġMASI SEÇMEN ÜZERĠNDE SANDIĞA GĠDERKEN BÜYÜK BĠR ETKĠ YARATMIYOR...

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII KISALTMALAR... XIII. I. BÖLÜM 2007 den 2011 e DOĞRU

Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. Doğu ERGİL Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Cengiz YILMAZ Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN NİSAN

MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ KAMUOYU ARAŞTIRMASI. Ağustos, 2014

Osmanlı dan Günümüze Seçimler ( ) Kitabımızdan alınmıştır. Çok Partili Dönemde Yapılan Milletvekili Ara Seçimi Sonuçları

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER

TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI 5-9 EKİM Araştırma, Siyasal ve Sosyal Araştırma Merkezi (SAMER) tarafından, 5-9 Ekim 2015

Sonucu ekonomik kriz değil, politik kaygılar şekillendirdi

Kazandı ama bu sonuç Erdoğan ı mutlu etmez

DİYARBAKIR BÖLGE HALKININ CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ REFERANDUMUYLA İLGİLİ DÜŞÜNCELERİNİ ÖLÇMEYE YÖNELİK SAHA ÇALIŞMASI:

tepav Mart2011 N POLİTİKANOTU Seçim Barajını Yönetimde İstikrarı Azaltmayan Bir Seviyeye Düşürmek Mümkün mü?

10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinin Değerlendirilmesi

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 2 GÜN KALA TÜRKİYE DE SON SİYASİ DURUM CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 2 GÜN KALA TÜRKİYE'DE SON

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması

2014 YEREL SEÇİMLERİ ANKETİ

( 25 ŞUBAT - 2 MART 2017 )

Haziran 25. Medya ve Güven. Gündem. Tüm hakları gizlidir.

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL

DALKARA'DAN PAZARCIK TA GÖVDE GÖSTERİSİ

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

Seçim sonuçları (İşte Cumhurbaşkanlığı seçim sonuçları 2018)

Türkiye de Kutuplaşmanın Boyutları Araştırması. 1 Şubat 2016

Haziran 2015 Seçimlerine Giderken Kamuoyu Dinamikleri

Merakla Beklenen Anket Sonuçları Açıklandı

ANKARA 1.BÖLGE ERKEN SEÇİM SEÇMEN EĞİLİMLERİ ARAŞTIRMASI. Ekim, 2015

Karar No : 1070 Karar Tarihi : 22/06/2011

tepav Kasım2015 N DEĞERLENDİRME NOTU Seçim Anketleri Ne Kadar Güvenilir? Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ - 4

Büyüme Değerlendirmesi: Çeyrek

ANAYASA DERSĐ ( ) ( GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANKARA NIN OYLARI SEÇİM GÜNLÜĞÜ

Yürütülen bu çalışmada Ankara ili ile ilgili şu spesifik bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır.

SİYASET ÜSTÜ DÜŞÜNMEK Pazar, 30 Kasım :00

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM X. DÖNEM ( )

Araştırmanın Künyesi;

7 Haziran Kasım 2015 Seçimleri Arasındaki Değişim

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 50 GÜN KALA TÜRKİYE DE SON SİYASİ DURUM

Cumhuriyet Halk Partisi

Doğruluk Payı Aylık Rapor Kasım 2014

ANKET DEĞERLENDİRME RAPORU

Transkript:

Seçim sonuçlarının irdelenmesi 1.Kasım.2015 Milletvekili seçiminin resmi sonuçları henüz yayınlanmadı ama genel tabloyu yeterli doğrulukta biliyoruz; Partilerin Oy oranları ve çıkardıkları Milletvekili sayısı şöyledir: AKP % 49,5---317 MV CHP % 25,3---134 MV MHP % 11,9----40 MV HDP % 10,8----59 MV Diğer % 2,5 AKP 63 İlde birinci konumda (17 İlde tulum çıkardı) CHP 6 İlde birinci konumda ve HDP 12 İlde birinci konumdadır. (2 İlde tulum çıkardı) AKP 2 İlde, CHP 35 İlde sıfır çekti. Seçimin en başarısız Partisi MHP oldu; 7.Haziran seçiminde kazandığı Milletvekillerinin yarısını kaybetti. 2015 Seçiminde Partilerin birinci konumda olduğu İller... Kırmızı CHP, Sarı AKP, Yeşil HDP 146 gün önceki seçimde, 7 Haziranda, AKP %40,9 alabilmiş ve tek başına Hükümet yetkisini yitirmişti. Başta MHP nin mızıkçılığı olmak üzere, Muhalefetteki 3 Partinin beceriksizliği nedeniyle 3-lü bir Koalisyon Hükümeti kurulamamıştı. Seçim sonucunu hazmedemeyen RTE, AKP'nin içerisinde olacağı bir koalisyon Hükümetinin kuruluşunu da engellemişti; böylece yasallık görüntüsü kurtarılarak yeniden Seçim'e gidilmiştir.

TV Show programlarındaki yarışmalarda yarışmacıyı şaşırtmak Program moderatörünün yaptıkları arasındadır. Yarışmacının soruya verdiği yanıt üzerine Tamam mı? son kararınız mı? diye sorarak Yarışmacıyı tereddüde düşürür ve çok defa fikrinden caymasını, sağlar... Burada da benzer bir psikolojik oyun oynanmış (tabii sahne arkasında bombalar, tabutlar, çığlıklar, gözyaşı vs. efektler de bol bol kullanılmış) halka seçimi yeniden sorulmuştur. Bu seçiminden emin misin? Son kararın mı? Gerçekten de Seçim sonucu, ciddi Kamuoyu araştırma kuruluşlarının bile ağzını açık bırakacak derecede şaşırtıcı olmuştur. Moderatör RTE nin Toplum Mühendisliği dalındaki Uzmanlığını teslim etmek gerekir. 6 Kamuoyu araştırma şirketinin (Andy-AR, Konda, A&G, Gezici, Metropol ve ORC) seçimden kısa süre önce, 20-29 Ekim.2015 tarihleri arasında yaptıkları anketlerin ortalamasında AKP %43,7 CHP %26,6 MHP %14,2 HDP %12,8 ve Diğerleri %2,7 görünüyordu. AKP'nin yine açık ara ile birinci Parti olacağı, hatta tek Parti iktidarını tekrar ele geçireceği bile öngörülüyordu; Ancak %49,5 lik bir sonuç beklenmiyordu. Kamuoyu araştırma şirketlerinin tümü kabaca ±%13 yanıldılar; oysa güvenilir anket sonuçlarında kabul edilebilir hata Payı ±%5 ten küçük olmalıdır. Kamuoyu araştırma şirketleri sadece Baraj altında kalanların toplamını doğruya yakın bildiler, o kadar. İşte Tamam mı? Son kararın mı? şaşırtmaca sorusunun yarattığı psikolojik etki farkı. *** Bildiğimiz kadarıyla, Dünyadaki Demokratik Ülkelerde 4 defa üst üste seçim kazanan ve her seferinde oy oranını artıran (%34-47-50-50) başka Parti yoktur; bu bakımdan AKP (dolayısıyla Türkiye) ilginç bir Dünya rekoru sahibidir. Bu arada, Oyların %50 sini alan AKP, Barajlı d'hondt sisteminin uygulandığı Seçim Yasasının birinci konumdaki Partiye (%15-20 oranında) bahşettiği bonus sayesinde, Meclisteki sandalyelerin %58 ine sahip olmuştur; bir diğer ifade ile CHP için verilmiş olan 454 bin oy, MHP için verilmiş olan 2 milyon 212 bin oy, HDP için verilmiş olan 12 bin oy ve Baraj altında kalanlara verilmiş olan 1 milyon 223 bin oy, yani toplamda 3 milyon 901 bin oy AKP'nin hesabına + yazılmış ve böylece AKP matematik olarak hak ettiği sayıdan 45 Milletvekili fazladan çıkarmıştır. Sandıklarda veya tutanaklarda yaşanan küçük bir olumsuzluk karşısında hemen tepki gösteren siyasal Partilerimiz bu büyük Oy Vurgunu karşısında nedense susuyorlar; anlaşılır şey değil... 7.Haziran seçiminden sonra, ellerine altın fırsat geçtiği halde, Seçim yasasını düzelt(e)meyen Muhalefet Partilerini kınıyorum. Seçim günü Aman oylar çalınmasın, sandığa illegal oy girmesin, hile olmasın, listelerde yanlışlık yapılmasın diyerek Sandık başlarında gecelere kadar çırpınan, didinen gönüllü gözlemciler, yaşlı Hanımlar asıl büyük hırsızlığın Seçim yasası aracılığı ile yapıldığını, bir seferde 3-4 milyon oyun birinci Parti hesabına yazıldığını, adi oy hırsızlıklarının bu legal hırsızlık yanında Devede Kulak kaldığını ah bir bilseler

herhalde çoktan havlu atarlardı. Ben bu adaletsizliği yıllardır anlattım, durdum; ama siyasi partiler nezdinde gerekli ilgiyi yaratamadım. Daha önceki iletilerimde de belirttiğim gibi, TUIK ve YSK verileri arasında 1,5 milyonluk bir uyuşmazlık bulunuyor. TUIK nüfus verilerinden çıkardığımız Yurt içi seçmen sayısı 1.Kasım.2015 itibariyle 55,6 milyondur. YSK'nun verdiği 2,9 milyon Yurt dışı seçmen sayısını da buna eklersek, Toplam seçmen sayısı 58,5 milyon oluyor. (Yurtiçi+Yurtdışı toplam Nüfusumuz da 82,6 milyon) Dolayısıyla toplam katılımın %83 olduğu bu seçimde kullanılan geçerli oyların % 97,4 ü yani 46,614 milyon oy doğrudan Meclise yansımıştır. (YSK Toplam seçmen sayısını 57 milyon gösterdiğinden katılımı %85,2 veriyor) Daha önceki seçimlerde 'sütten ağzı yanan' Seçmenlerin önemli bir kesimi %10 barajı altında kalıp çöpe gidecek Oy'unu, aslında kendisine pek de yakın bulmadığı veya ikinci derecede sempatik bulduğu, ama Barajı geçebilecek durumdaki bir Parti için (kerhen) kullanmıştır. Dolayısıyla bu sefer Baraj altında kalan Oylar %2,5 kadar oldu. Kullanılan geçerli oyların %97,5 i, adil olmayan oranlarda da olsa, bir şekilde Meclise yansıtılmış oldu. Yurttaşların özgür iradesini adil bir şekilde doğrudan Meclise yansıtacak bir seçim yasasında Ülke Barajı mutlaka %5'e düşürülmelidir. (Sıfır Baraj istenmedik bambaşka yeni problemler yaratabilir) d'hondt sistemi yerine Oransal temsil sistemi kullanılmalı, Her İl'e +1 kontenjan kuralı da kesinlikle kaldırılmalıdır. 7.Haziran seçimine kıyasla Partilerin (nüfus ve katılım faktörlerinden arındırılmış) net kazanç ve kayıplarına bakacak olursak AKP'ne 4,1 milyon yeni seçmenin yöneldiğini görüyoruz. 2,1 Milyon MHP Seçmeni, 1,0 milyon HDP seçmeni, 390 bin SP seçmeni ve Baraj altında kalan diğerlerinden 610 bin seçmen bu sefer AKP'ne oy verdi. (7.Haziran ve 1.Kasım seçimleri arasındaki oyların farkını almak ve AKP nin oyunun 4,8 milyon arttığını söylemek yanıltıcıdır...) Yine 7.Haziran Seçimine kıyasla, CHP de net 173 bin yeni seçmen kazanmış oldu; Vatan Partisinden 48 bin seçmen ve HDP'den 125 bin seçmen (7.Haziranda ödünç verilen Oylar) 1.Kasım da CHP'ni tercih etti. *** 2023 e kadar CHP nin %40 sınırını yakalayabilmesi için yıllık net %6 gelişmesi, yani her yıl seçmen oranını %6 artırması gerekiyor. Bu çok zor görünüyor. 2023 te Nüfusumuz Yurtiçi 84,3 milyon, Yurtdışı 4,3 milyon, toplam 88,6 milyon ve Toplam seçmen sayımız da yaklaşık 65 milyon olacaktır. 65 Milyonun %40 ı demek, 26 milyon seçmen demektir. CHP nin şimdiki toplam seçmen sayısını, en iyimser 14 milyon bile alsak, CHP nin seçmen sayısına her yıl 1,5 milyon yeni seçmen eklemesi gerekiyor. CHP Seçmen kesiminin doğal nüfus artış hızı Türkiye ortalamasının altında (yılda 100 bin kadar artış) olduğundan, kendi popülasyonu dışından her yıl en az 1,4 milyon yeni taraftar kazanması, seçmen devşirmesi gerekiyor. Bu seçimde kesinlikle en kritik konumda olan Parti HDP oldu. %10,8 ile Barajı zor bela geçti diyebiliriz. Görünen o ki, Türkiye'de nüfusun % 20 sini oluşturan Kürtlerin yarısı (genellikle mütedeyyin, muhafazakâr Kürtler) HDP'ne Oy vermediler... 7.Haziranda AKP den HDP ne giden 2,5 milyon Kürt Oyunun 1

milyonu geri döndü. 7.Haziranda CHP den ödünç gelen oylar da geri döndü. HDP Baraj altında kalsaydı AKP Mecliste rahatlıkla 2/3 çoğunluk sağlayabilirdi. Yurt dışından gelen 200 bin kadar Kürt oyları HDP'nin baraj üzerinde kalmasına çok yardımcı oldu. Alevilerin HDP'ne desteği zannedildiği kadar yoğun olmamıştır. Türkiye'de nüfusun % 20 sini Kürtler (~16 milyon) ve yine Nüfusun %15 kadarını da (~12 milyon) Alevi/Bektaşiler oluşturmaktadır. Alevi-Kürt nüfuslarının örtüşümü (ortak kesiti) Türkiye Nüfusunun ancak %1' i kadardır; yani Alevilerin en fazla %5 kadarı HDP'ni desteklediler. Alevi Oylarının %80 kadarı CHP'ne verilmiştir. Bir başka ifade ile CHP'nin seçimlerde aldığı oyların yaklaşık yarısı Alevi/Bektaşi Seçmenlerin oylarıdır. Özetleyecek olursak, YSK Yurtiçi Seçmen sayısının TUIK verilerine kıyasla 1,5 milyon eksik oluşu açıklanmaya muhtaç önemli bir sorundur. Yeni bir Nüfus sayımı mutlaka gereklidir. Seçim Yasası mutlaka değiştirilmelidir. Kürtlerin yarısı bu seçimde HDP ni desteklemedi. Alevilerin %5 kadarı HDP ni destekliyor. CHP nin (veya Sosyal demokrat bir Partinin)Türkiye'de tek başına iktidar olması mümkün görünmüyor. De-facto 4 Partili siyasal yapının Ana ekseni AKP-CHP eksenidir. HDP ve MHP %10-15 bandında kalmaya devam edeceklerdir. Sevgilerimle.æ Ekler: TUIK verilerine göre 2007 nüfusumuz 70,2 milyon, 2015 nüfusumuz 78,2 milyondur; fark 8 milyon. YSK verilerine göre 2007 yurt içi seçmen sayımız 42,5 milyon, 2015 yurt içi seçmen sayımız 53,7 milyondur; fark 11,2 milyon!? Oysa son 8 yıldan bu yana Türkiye'nin yıllık nüfus artışı ~1 milyon, yıllık seçmen artışı ~850 bindir. özetle, YSK ve TUIK verileri uyuşmuyor... Hesaplanan seçmen sayıları kırmızı ile gösterilmiştir.

TUIK 1.1.2015 tarihi itibariyle Yaş dağılım grafiği TUIK verilerine göre nüfusumuzun binde 502 si erkek, binde 498 i kadındır. 18+ yaş grubunun (Seçmenlerin) Nüfus içerisindeki oranı 0,707 dir. Ortanca yaş (Nüfusu yarıya bölen yaş) 30,7 ve Ortalama yaşam süresi (bir yıl içerisinde ölenlerin yaşlarının ortalaması) 61,4 yıldır; demek ki 1954 yılında doğumda beklenen ortalama ömür 61 yıl imiş. 2015 yılında doğanlar için beklenen ortalama ömür 80 yıl tahmin ediliyor. TUIK e göre nüfusumuz 1.1.2015 itibariyle 77,696 milyondur; yine TUIK nun verilere göre, Nüfus içerisinde 18 yaş ve üzeri kişilerin (Seçmen) oranı %70,7 dir. 2013'te binde 13,7 ve 2014'te binde 13,4 olan yıllık nüfus artış hızımızı 2015 için ortalama binde 13,0 olarak alabiliriz. Buna göre 1.Kasım.2015'teki nüfusumuz; 77,696x(1,013) (304/365) 78,5 milyondur; yine buna bağlı olarak Seçmen sayımız 0,707x78,556 55,6 milyondur. Bu rakam YSK' nun Yurt içi seçmen sayısı olarak verdiği rakamdan 1,5 milyon farklıdır.