ASP.NET ORTAMINDA C# VERİTABANI UYGULAMALARI Sayfa Yüklendiğinde; Access Komutu; VERİTABANINA BAĞLANTI GERÇEKLEŞTİRMEK OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); SQL Komutu; baglanti.close(); Response.Write("bağlantı başarılı bir şekilde gerçekleştirildi...!!!"); SqlConnection baglan = new SqlConnection("Data Source=admin(admin=bilgisayarımızın adıdır)\\sqlexpress;initial Catalog=deneme ;integrated security=sspi"); Response.Write("bağlantı başarılı bir şekilde gerçekleşti"); baglan.close(); Form sayfası yüklendiğinde; COMMAND NESNESİ OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("select * from ailebilgileri", baglanti); alinan_veri = komut.executereader(); baglanti.close(); Response.Write("bağlantı başarılı bir şekilde gerçekleştirildi...!!! ve veriler command nesnesi ile okundu...!!!!"); Form sayfası yüklendiğinde; DATAREADER NESNESİ Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 1
OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("select * from ailebilgileri", baglanti); OleDbDataReader alinan_veri; alinan_veri = komut.executereader(); while (alinan_veri.read()) { Response.Write(alinan_veri["anneadi"] + "<br>"); } FORM NESNELERİNİ KULLANARAK VERİTABANINDAN VERİ ÇEKMEK Button click olayına; (Forma Bir button ve bir de textbox gerek.) string koşul; koşul = TextBox1.Text; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("select * from ailebilgileri where anneadi like '%" +koşul+ "%'", baglanti); OleDbDataReader alinan_veri; alinan_veri = komut.executereader(); while (alinan_veri.read()) { Response.Write (alinan_veri["anneadi"] + " " + alinan_veri["babaadi"] + " " + alinan_veri["hobileri"] + " " + "<br>"); } Veritabanı: ÇİFT KOŞULA BAĞLI OLARAK VERİTABANINDAN VERİ ÇEKMEK Form Görüntüsü: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 2
Button click olayına; (Forma Bir button ve 2 de textbox gerek.) string Adı, Soyadı; Adı = TextBox1.Text; Soyadı = TextBox2.Text; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("select * from OgrenciBilgileri where ad Like '%" + Adı + "%' AND soyad Like '%" + Soyadı + "%'", baglanti); OleDbDataReader alinan_veri; alinan_veri = komut.executereader(); while (alinan_veri.read()) { Response.Write(alinan_veri["ad"] + " " + alinan_veri["soyad"] + " " + alinan_veri["yaş"] + " " + "<br>"); } VERİTABANINA VERİ EKLEMEK (INSERT INTO OLAYI) //using system.data; //using system.data.oledb; eklemeyi unutmayın!!!!!!!!! Sayfa Yükleme Olayına; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; Data Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut = new OleDbCommand("INSERT INTO OgrenciBilgileri (ad, soyad) Values ('Ahmet', 'Can')", baglanti); Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 3
komut.executenonquery(); Response.Write("Veriler Başarılı Bir Şekilde Veritabanına Eklendi."); Sql Veritabanını Kullanarak Veritabanına Veri Eklemek; // usins system.data; //using system.data.sqlclient; Eklemeyi Unutmayın. SqlConnection baglan = new SqlConnection("Data Source=admin\\SQLEXPRESS;initial Catalog=master (Veritabanı adı);integrated security=sspi"); baglan.open(); SqlCommand komut = new SqlCommand("insert into OgrenciBilgileri(Adı,Soyadı) values ('Meral','Aktaş')", baglan); komut.executenonquery(); Response.Write("Veriler başarılı bir şekilde veritabanına eklendi!"); baglan.close(); FORM ELEMANLARINI KULLANARAK VERİTABANINA VERİ EKLEMEK Forma (bir buton, 4 tane textbox ve 1 tane de label ekleyelim) Buton click olayına; //using system.data; //using system.data.oledb; eklemeyi unutmayın!!!!!!!!! string ad, soyad, yaş, doğumtarihi; ad = TextBox1.Text; soyad = TextBox2.Text; yaş = TextBox3.Text; doğumtarihi = TextBox4.Text; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("insert into OgrenciBilgileri (ad,soyad,yaş,doğumtarihi) values ('" + ad + "', '" + soyad + "', '" + yaş + "', '" + doğumtarihi + "')", baglanti); komut.executenonquery(); Label1.Text=("Bilgileriniz Başarılı bir şekilde veritabanına kaydedildi."); baglanti.close(); Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 4
VERİTABANINDA VERİ GÜNCELLEMEK (UPDATE SET OLAYI) buraya kadarrrrr Sayfa yüklendiğinde yazılacak kod (Sayfaya bir tane Label eklenecektir.); OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("UPDATE ailebilgileri SET anneadi='fatma' where anneadi like 'islim'", baglanti); int updatesayi; updatesayi = komut.executenonquery(); Labbel1.Text=(updatesayi + " " + "kayıt güncellendi"); baglanti.close(); FORM ELEMANLARINI KULLANARAK VERİTABANINDA VERİ GÜNCELLEMEK Ekran Görüntüsü; Veritabanımız; Button click olayına; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 5
OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("UPDATE OgrenciBilgileri SET ad='" + TextBox1.Text + "', soyad='" + TextBox2.Text + "', notu='" + TextBox3.Text + "', okulno='" + TextBox4.Text + "' WHERE soyad='" + TextBox5.Text + "'", baglanti); komut.executenonquery(); baglanti.close(); VERİTABANINDA VERİ SİLMEK (DELETE OLAYI) Sayfa yüklenme olayına (Sayfaya sadece bir tane label eklenecektir.); OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("DELETE From ailebilgileri Where anneadi='islim'", baglanti); int updatesayi; updatesayi = komut.executenonquery(); Label1.Text = (updatesayi + " " + "Kayıt silindi"); baglanti.close(); FORM ELEMANLARINI KULLANARAK VERİTABANINDA VERİ SİLMEK Forma; (Bir textbox ve bir button eklenecek.) Veritabanı; Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 6
Button Click Olayına; OleDbConnection baglan = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglan.open(); OleDbCommand uygula = new OleDbCommand("Delete From OgrenciBilgileri Where ad='" + TextBox1.Text + "'", baglan); uygula.executenonquery(); baglan.close(); Uygulama 1: DATAADAPTER VE DATASET KAVRAMLARI VE UYGULAMASI Forma (1 adet gridwiev eklenecek); Sayfa Yükleme Olayına (Page_Load); OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbDataAdapter da = new OleDbDataAdapter("Select * From OgrenciBilgileri", baglanti); DataSet ds = new DataSet(); da.fill(ds, "OgrenciBilgileri"); Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 7
Uygulama 2: GridView1.DataSource = ds; GridView1.DataBind(); Baglanti.close(); Forma (1 adet gridview ve 1 adet Button eklenecek); Button_Click Olayına; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; Data Source=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbDataAdapter da = new OleDbDataAdapter("Select * From OgrenciBilgileri", baglanti); DataSet ds= new DataSet(); da.fill(ds, "OgrenciBilgileri"); GridView1.DataSource = ds; GridView1.DataBind(); Response.Write("Tüm veriler başarılı bir şekilde gösterildi."); COMMAND NESNESİ VE GRİDWİEV GÖSTERİM UYGULAMASI Forma (1 adet gridwiev eklenecek); Sayfa Yükleme Olayına (Page_Load); OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut = new OleDbCommand ("Select * From OgrenciBilgileri", baglanti); OleDbDataReader dr = komut.executereader(); GridView1.DataSource = dr; GridView1.DataBind(); Veritabanımız; ÜYE KAYDI FORMU Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 8
Ekran Görüntüsü; Button Click Olayına; string Adınız, Soyadınız, EMailAdresiniz, KullanıcıAdınız, Şifreniz; Adınız = TextBox1.Text; Soyadınız = TextBox2.Text; EMailAdresiniz = TextBox3.Text; KullanıcıAdınız = TextBox4.Text; Şifreniz=TextBox5.Text; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/UyelikFormu.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("insert into Uyeler (Adınız,Soyadınız,EMailAdresiniz,KullanıcıAdınız, Şifreniz) values ('" + Adınız + "', '" + Soyadınız + "', '" + EMailAdresiniz + "', '" + KullanıcıAdınız + "', '" + Şifreniz + "')", baglanti); komut.executenonquery(); Login Girişi; Label1.Text = ("Bilgileriniz Başarılı bir şekilde veritabanına kaydedildi."); baglanti.close(); *ÜYE KAYDI LOGİN İŞLEMLERİ* Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 9
Veritabanı; Buton_Click Olayına; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA Source=" + Server.MapPath("App_Data/Yonetici.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("select * From YoneticiGirişi Where KullanıcıAdı='"+TextBox1.Text+"' and Şifre='"+TextBox2.Text+"'", baglanti); OleDbDataReader alinan_veri; alinan_veri = komut.executereader(); if (alinan_veri.read()) { Response.Redirect("YoneticiSayfasi.aspx"); } else { Label1.Text=("Kullanıcı adı veya şifre yanlış"); } TÜM VERİTABANI İŞLEMLERİNİN (VERİ ÇEKMEK, VERİ EKLEMEK, VERİ GÜNCELLEMEK VE VERİ SİLMEK) BİR ARADA UYGULANMASI 1) Bu uygulamamızda Web sitemizi dört textbox, dört buton ve bir tanede GridView yerleştirelim. Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 10
Veritabanı; protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e) { string Ad, Soyad, Adres, Yaş; Ad = TextBox1.Text; Soyad = TextBox2.Text; Adres = TextBox3.Text; Yaş = TextBox4.Text; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme1.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("insert into OgrenciBilgileri (Ad,Soyad,Adres, Yaş) values ('" + Ad + "', '" + Soyad + "', '" + Adres + "', '" + Yaş + "')", baglanti); komut.executenonquery(); Label1.Text = ("Bilgileriniz Başarılı bir şekilde veritabanına kaydedildi."); baglanti.close(); Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 11
} protected void Button2_Click(object sender, EventArgs e) { string Ad, Soyad, Adres, Yaş; Ad = TextBox1.Text; Soyad = TextBox2.Text; Adres = TextBox3.Text; Yaş = TextBox4.Text; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme1.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("DELETE From OgrenciBilgileri Where Ad='+ Ad +'", baglanti); komut.executenonquery(); Label1.Text = ("Adı "+Ad+" veri başarılı bir şekilde silindi."); baglanti.close(); } protected void Button3_Click(object sender, EventArgs e) { string Ad, Soyad, Adres, Yaş; Ad = TextBox1.Text; Soyad = TextBox2.Text; Adres = TextBox3.Text; Yaş = TextBox4.Text; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme1.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("Update OgrenciBilgileri Set Yaş='"+Yaş+"' Where Ad='" + Ad + "'", baglanti); komut.executenonquery(); Label1.Text = ("Adı "+Ad+" olan kişinin Yaşı= "+Yaş+" olarak güncellendi"); baglanti.close(); } protected void Button4_Click(object sender, EventArgs e) { string Ad, Soyad, Adres, Yaş; Ad = TextBox1.Text; Soyad = TextBox2.Text; Adres = TextBox3.Text; Yaş = TextBox4.Text; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme1.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut; komut = new OleDbCommand("Select * From OgrenciBilgileri", baglanti); Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 12
OleDbDataReader veri; veri=komut.executereader(); GridView1.DataSource = veri; GridView1.DataBind(); Label1.Text = ("Veriler başarılı bir şekilde DataGrid'te gösterildi."); } baglanti.close(); VERİTABANINA KULLANICI EKLERKEN AYNI KULLANICI ADINDA BİR KULLANICININ OLUP OLMADIĞINI KONTROL EDEN KODUMUZ Forma (1 adet Button ve 2 adette TextBox Eklenecektir.) Button_Click Olayına; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; Data Source=" + Server.MapPath("App_Data/Mesajlarim.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut = new OleDbCommand("select* from Mesajlar where Ad='"+TextBox1.Text+"'", baglanti); OleDbDataReader dr; dr = komut.executereader(); if (dr.read()) { Response.Write("bu isimde bir kulanıcı adı vardır. lütfen başka bir kullanıcı adı belirleyiniz"); } else { OleDbConnection baglan; baglan = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; Data Source=" + Server.MapPath("App_Data/Mesajlarim.mdb")); baglan.open(); OleDbCommand kmt = new OleDbCommand("insert into Mesajlar (Ad, Soyad) Values ('"+TextBox1.Text+"', '"+TextBox2.Text+"')", baglan); kmt.executenonquery(); Response.Write("Yeni Kullanıcınız müthiş bir şekilde kaydedildi"); } baglan.close(); Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 13
!!!!ASP FLASH EKLEME!!!! Önce flash kontrolü indirilerek daha sonra toolbox-------sağ tıkla--------choose items ten flash kontrolü eklenilir.flashcontrolfor.net olarak googleden aratılır.) MAİL GÖNDERME KODU (YAPTIĞINIZ SİTE ÜZERİNDEN MAİL GÖNDERMEMİZE YARAYAN KOD BLOĞU) Form Tasarımı: TextBox1.Text TextBox2.Text TextBox3.Text TextBox4.Text Sayfaya (4 tane TextBox ve 1 tane de Button Eklenecektir.) // Using System.Net; // Using System.Net.Mail; Eklemeyi Unutmayın. protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e) { MailMessage mail = new MailMessage(); // Mail sınıfını Kullanıyoruz. mail.to.add(textbox1.text); //gönderilecek olan mail adresi mail.from = new MailAddress(TextBox2.Text); //kimden gönderilecek. mail.subject = "ardalartarim.com üzerinden... Adı: " + TextBox3.Text; //mailin konusu... txtad adlı texboxtan da ismini aldırdım. kaldırabilirsiniz... mail.body = TextBox4.Text + "<br/><b>gönderenin epostası:</b>" + TextBox2.Text; //mailin içeriği. txtmesaj ve txteposta textboxları kullandım. mail.isbodyhtml = true; //html kodlarına izin verilsin. SmtpClient client = new SmtpClient("smtp.gmail.com", 587); //gmail smtp adresi tanımlaması client.enablessl = true; // Gmail için sslin aktif olması gerekiyor. NetworkCredential credentials = new NetworkCredential("ardalartaim@gmail.com", "ardalar47"); //gmail kullanıcı adı ve şifre... Şifre bölümünü değiştirin(***) client.credentials = credentials; try { client.send(mail); Response.Write("Mesaj gönderildi. Teşekkür ederiz"); } catch (Exception hata) { Response.Write(hata); //hata ayıklama ile hata olduğunda hata mesajı yazdırılacak. } Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 14
} DROPDOWNLİST TEN SEÇİLEN BİR İLİN İLÇELERİNİN GÖSTERİLMESİ Forma (2 adet dropdownlist, App_Data altına ise Örnek sadece bir il seçildiğinde o ile ait ilçeler dropdownlist2 de gösterileceği için İller ve İlçeler adında iki tane de veritabanı tablosu eklenecektir.) Formumuz; Not: İller kısmına istenilirse page_load a bağlantı sağlanıp dropdownliste iller gösterilebilir. Kodumuz; protected void DropDownList1_SelectedIndexChanged(object sender, EventArgs e) { if (DropDownList1.SelectedIndex == 1) { OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/ilçeler.mdb")); baglanti.open(); OleDbCommand komut = new OleDbCommand("select * from ilçeler", baglanti); OleDbDataReader dr = komut.executereader(); while (dr.read()) { ListItem item = new ListItem(); item.text = dr["ilçeadı"].tostring(); DropDownList2.Items.Add(item); } } } dr.close(); baglanti.close(); Ekran Çıktısı; TÜRKÇE-İNGİLİZCE SÖZLÜK UYGULAMASI Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 15
Veritabanımız; Formumuz; Kodumuz; // Using System.Data; // Using System.Data.OleDb; Eklemeyi unutmayınız; OleDbConnection baglanti; baglanti = new OleDbConnection("provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0; DATA SOURCE=" + Server.MapPath("App_Data/deneme.mdb")); baglanti.open(); OleDbDataAdapter da = new OleDbDataAdapter("Select * From OgrenciBilgileri where ingilizce like '%" + TextBox1.Text + "%'", baglanti); DataSet ds = new DataSet(); da.fill(ds, "OgrenciBilgileri"); GridView1.DataSource = ds; GridView1.DataBind(); baglanti.close(); LABELDE KAYIT SAYILARINI GRİDVİEW DE İSE KAYITLARI GÖSTEREN C# KODU Formumuz; Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 16
Kodumuz; protected void Page_Load(object sender, EventArgs e) { SqlConnection baglanti; baglanti = new SqlConnection("Data Source=Admin\\sqlexpress; initial catalog=baglan; integrated security=true"); baglanti.open(); SqlCommand komut = new SqlCommand("Select count(*) From Uyekayit", baglanti); object sayi=komut.executescalar(); Label1.Text = Convert.ToString(sayi); baglanti.close(); SqlConnection baglanti1; baglanti1 = new SqlConnection("Data Source=Admin\\sqlexpress; initial catalog=baglan; integrated security=true"); baglanti1.open(); SqlCommand komut1 = new SqlCommand("Select count(*) From UyeSayisi", baglanti1); object sayi1 = komut1.executescalar(); Label2.Text = Convert.ToString(sayi1); } baglanti1.close(); protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e) { SqlConnection baglanti; baglanti = new SqlConnection("Data Source=Admin\\sqlexpress; initial catalog=baglan; integrated security=true"); baglanti.open(); SqlCommand komut = new SqlCommand("Select * From Uyekayit", baglanti); Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 17
SqlDataReader dr = komut.executereader(); GridView1.DataSource = dr; GridView1.DataBind(); baglanti.close(); } VERİ ERİŞİM KONTROLLERİ (DATA SOURCE KONTROLLERİ) 1. AccessDataSource Kontrolü: (SqlDataSource Kontrolü içinde aynı mantık söz konusudur.) GridView ASP.NET 1.0 ve 1.1 ile geliştirdiğimiz web uygulamalarında sıkça kullandığımız bir kontrol olan "DataGrid", yerini daha geliştirilmiş olan "GridView" kontrolüne bıraktı. Aslına bakarsanız ASP.NET 2.0 "DataGrid" kontrolüne hala sahip ve ASP.NET 1.1 projelerinizde kullandığınız DataGrid kontrolüne de hala destek vermekte. ASP.NET 2.0'ın sahip olduğu DataGrid kontrolünde de bir takım gelişmeler var. Örneğin tema yapısına ve "AccessDataSource", "XmlDataSource" gibi yeni Data Source kontrollerine destek veriyor. Peki "GridView" kontrolünün "DataGrid" kontrolüne göre avantajları neler: GridView kontrolü, DataGrid kontrolünün aksine, mobil tarayıcılar tarafından da gayet sağlıklı biçimde görüntülenebiliyor. GridView kontrolüne, "Seç", "Düzenle", "Sil" gibi butonlar otomatik olarak ekletilebiliyor. GridView kontrolü üzerinde, bir satırı güncellemek ve ya silmek için "hiç" kod yazmanız gerekmiyor. GridView kontrolü üzerinde sıralama işlemi yapmak için "hiç" kod yazmanız gerekmiyor. AccessDataSource Bizi OLEDB ile bağlantı oluşturmak, SQL cümlelerini kodun içine yazmak gibi birçok dertten kurtaran bir kontrol: AccessDataSource. AccessDataSource kullanarak veritabanınızdaki bilgilerinizi GridView, DataGrid, DetailsView, FormView, Repeater gibi kontroller üzerine göstermek, düzenlemek, silmek gibi işlemler için hemen hemen hiç kod yazmanıza gerek yok. Hatta az sonra örneğimizde de göreceğiniz üzere; hiç kod yazmanızı gerektirmeyecek senaryolar bile olabilir. Peki teknik olarak AccessDataSource kontrolünü nasıl tanımlayabiliriz? Sanırım en uygun tanım "Access veritabanı (Access kullanılarak geliştirilmiş veritabanı katmanı diyerek genelleyebiliriz) ile iş katmanımız arasındaki iletişimi sağlayan.net Framework 2.0 ile birlikte gelen yeni data kontrolüdür" olacaktır. İki kontrolün ortaklaşa kullanımı ile ilgili örnek Şimdi bir örnek yapalım ve bu örneğimiz az sonra oluşturacağımız Access veritabanında bulunan "Kullanicilar" tablomuzdaki kayıtları düzenlememizi ve silmemizi sağlasın. Öncelikle Access uygulamamızı açarak veritabanımızı, tablomuzu ve kolonlarını oluşturalım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 18
Oluşturmuş olduğumuz tabloyu "Kullanicilar" ismi ile kaydettim. Dikkat ettiyseniz "AutoNumber" alanının etrafını çizdim; çünkü kayıt düzenleme ve silme işlemlerimizde kullanacağımız "AccessDataSource" kontrolü (SqlDataSource kontrolü de aynı şekilde) düzenleme ve silme işlemleri için "Key" özelliğinde bir sütun istiyor. Oluşturduğumuz veritabanını "Add Existing Item" seçeneği ile "App_Data" klasörümüze ekleyelim: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 19
Sırasıyla GridView ve AccessDataSource kontrollerini ekleyip, ilgili özelliklerini verelim: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 20
GridView kontrolünü sayfamıza sürüklediğimizde, "Smart Tag" ekranı otomatik olarak açılacaktır: "Smart Tag" ekranında, "Choose Data Source" bölümünde, "New Data Source..." seçeneğini seçip, gerekli adımları izleyerek yeni bir AccessDataSource oluşturalım: İlk ekranda bizden istenen "Data Source Type" olarak "Access Database" seçeneğini seçtim. Bu seçim, bizim için yeni bir "AccessDataSource" kontrolü oluşturacak. Ayrıca DataSource ID'si olarak da "datasourcekullanicilar" yazdım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 21
İşlemimi onayladığımda, karşıma MDB dosyamın nerede olduğunu soran yeni bir ekran çıktı: "Browse" butonuna tıkladığımda da, projemin içeriğini gösteren yeni bir ekran ile karşılaştım ve bu ekranda da projeme "db1.mdb" olarak eklediğim dosyayı seçtim: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 22
İşlemi onayladığımda, yine MDB dosyamın nerede olduğunu soran ekrana geri döndüm ve dosya yolunun yazılı olduğunu gördüm: Not: Dosya yolunda bulunan " ~ " işareti.net Framework için projenin yolu ile eş anlamlıdır. Şimdi bu ekrandaki işlemimizi de onaylayalım ve bir sonraki ekranımız olan "Select" cümlemizin seçileceği ekrana geçelim. "Select" cümlemizi yazacağımız ekran aşağıdaki gibi olacaktır: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 23
Görmüş olduğunuz gibi Access veritabanımızdaki tablomuz, tablomuzun sahip olduğu alanlar gibi bilgiler otomatik olarak alındı. Şimdi tüm bilgileri çekecek olan "Select" cümlemizi oluşturalım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 24
Artık "Select" cümlemize sahibiz. Not: Ekranda görünmekte olan " Return only unique rows " seçeneğini seçmeniz durumunda, Select cümlenizin içerisine "DISTINCT" kelimesi eklenir. Ayrıca "Order By..." butonuna tıklanarak sıralama işlemi ile ilgili bilgiler "Select" cümlesine eklenebilir ve "Where..." butonuna tıklanarak da "Select" cümlesi içerisinde yer alan "Where" ifadesi oluşturulabilir. Şimdi yapmamız gereken "Düzenle" ve "Sil" cümlelerini oluşturmak. Bunun için ekranda görünen "Advanced" butonuna tıklayacağız ve karşımıza yeni bir ekran çıkacak: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 25
Karşımıza 2 seçenek çıktı. Bunlardan ilki ekle, düzenle ve sil SQL cümlelerimizin oluşturulup oluşturulmayacağı. İkinci seçenek ilk seçeneği seçmediğiniz sürece aktif olmayan bir seçenektir. İkinci seçeneğin seçilmesi durumunda, AccessDataSource kontrolü düzenlemek istediğimiz satırın en son "Select" işleminden sonra başka birisi tarafından güncellenip güncellenmediğini kontrol eder ve güncelleme varsa kullanıcıyı uyarır. Makalede bu konuya ayrıntılı olarak girmeyeceğim. Şimdi yalnızca ilk seçeneği işaretleyip "OK" butonuna basıyorum: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 26
"Select" cümlemizi oluşturduğumuz ekrana geri döndük. Şimdi "Next" butonuna basıp bir sonraki ekranımız olan "Test" ekranına geçelim: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 27
"Select" cümlemizi test etmek için "Test Query" butonuna basalım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 28
Sorgumuz hiçbir hata almadan çalıştı. Hiç kayıt olmadığı için hiç kayıt getirmemesi tabi ki normal. "Finish" butonuna basarak işlemi sonlandıralım ve sayfamızı görelim: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 29
Görmüş olduğunuz gibi, GridView kontrolümüz tablomuzdaki alanlara göre kolonlarına otomatik olarak sahip oldu, AccessDataSource kontrolümüz otomatik olarak oluşturuldu ve "Smart Tag" ekranına da yeni seçenekler geldi. Şimdi sayfalama, sıralama, düzenleme ve silme işlemlerini, "Smart Tag" ekranındaki seçenekleri aşağıdaki gibi seçerek aktif hale getirelim: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 30
GridView kontrolümüze yeniden baktığımızda; Sayfalama satırının eklendiğini, "Edit", "Delete" butonlarının otomatik olarak eklendiğini ve sütun başlıklarının otomatik olarak sıralama işlemlerini gerçekleştirecek linkler halini aldıklarını görürüz: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 31
Sıra geldi İngilizce olarak oluşturulan butonlarımızı Türkçe olarak değiştirmeye. Bunun için "Smart Tag" ekranındaki "Edit Columns" seçeneğine tıklamamız gerekmekte: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 32
Açılan ekranda "CommandField" sütununu seçelim: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 33
Gerekli özellikleri değiştirelim: Not: (Ben bu ekranda ButtonType özelliğini de "Link" değil, "Button" olarak değiştirdim. Bu nedenle GridView kontrolümüzdeki butonlar artık link şeklinde değil, buton şeklinde gözükecektir) Not: Özelliklerin bulunduğu ekranda, aşağıda görmüş olduğunuz ekran görüntüsünde görünende daha fazla Türkçeleştirme seçeneği vardır. (NewText, InsertText, SelectText, vs.) Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 34
GridView kontrolümüze tekrar bakalım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 35
Artık butonlarımız Türkçe yazılara sahipler. Veritabanına birkaç kayıt atıp, sayfamızı çalıştırmamızın zamanı geldi. Öncelikle kayıtlarımızı ekleyelim: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 36
Şimdi de sayfamızı açalım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 37
"Coskun" kullanıcısı üzerine düzenle işlemi yapmak için "Düzenle" butonuna tıklayalım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 38
Görmüş olduğunuz gibi ilgili satır "Düzenle" moduna geçti, sol tarafındaki butonlar "Kaydet" ve "İptal" olarak değişti, ayrıca "Key" olarak tanımladığımız "KullaniciID" harici alanlarda TextBox kontrolüne dönüştü. Şimdi kayıt üzerinde birkaç değişiklik yapalım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 39
Kaydet butonuna basalım: Not: Kaydetme işlemi sırasında "Operation must use an updatable query." şeklinde bir hata alırsanız, MDB dosyanıza "MakinaIsmi\ASPNET" kullanıcısının yazma hakkı olup olmadığını kontrol etmeli ve eğer hakkı yok ise bu hakkı tanımlamalısınız. Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 40
Kayıt işlemi başarıyla tamamlandı. Şimdi bir tane kayıt silelim. Ben 3 numaralı kaydı sileceğim. Sil butonuna bastım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 41
Ve artık 3 numaralı kaydımız yok. Bir de veritabanından bakalım: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 42
Görmüş olduğunuz üzere kayıt veritabanında da görünmemekte. Sıra geldi sıralama işlemlerine. Kayıtlarımız şu anda veritabanındaki sıralarında. Kayıtlarımızı "AdSoyad" alanına göre sıralamak için yapmamız gereken tek şey başlığına tıklamak: Hiç kod yazmadan, sıralama işlemini gerçekleştirdik. Eğer tersten sıralama yapmak istersek de, "AdSoyad" alanının başlığına tekrar yazmamız yeterli: Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 43
UYGULAMA (GridView de seçilen bir kayıtın ad kısmının textbox ta gösterilmesi) Sayfaya (1 adet Accessdatasource, 1 adet gridview ve 1 adet textbox ekleyelim) Bu uygulamada ilk başta sayfaya bir adet accessdatasource, bir adet gridview ve 1 adet textbox eklenecek ve gridview Accessdatasource bağlanıldıktan sonra aşağıdaki işlemler yapılacaktır. GridView i dan Enabled Selection seçeneğini seçiniz. Böylelikle seçtiğimiz satırı belirlemiş Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 44
olacağız. Daha sonra GridView nesnemizi çift tıklayarak GridView1_SelectedIndexChanged olayına aşağıdaki kodumuzu yazalım. protected void GridView1_SelectedIndexChanged(object sender, EventArgs e) { int deger; deger = GridView1.SelectedIndex; TextBox1.Text = GridView1.Rows[deger].Cells[2].Text; TextBox2.Text = GridView1.Rows[deger].Cells[3].Text; } Böylece seçtiğiz satıra ait Ad kolonu textbox a aktarılacaktır. REPORTVIEWER ( ) Raporlarımızı görüntülemek için kullanılan bir kontroldür. UYGULAMA Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 45
1) Yeni bir Web sayfası açınız. Solution Explorerda bulunan projemizin ismini sağ tıklayarak Add New Item seçeneğini tıklayınız. 2) Karşımıza gelen Add New Item penceresinden DataSet objesini seçerek Add butonuna basınız. Karşımıza gelen uyarı penceresinde Yes diyerek geçelim. Solution explorerda App_Code klasörü oluşacak ve içerisine DataSet1.xsd dosyasını eklendiğini göreceksiniz. Eklendikten sonra karşımıza bağlantı sihirbazı gelecektir. Sql Server dan veritabanımızı tıklayıp veritabanımızda bulunan tabloları gösterelim. Hangi tablolara ait rapor oluşturmak istiyorsak o tabloyu sürükle-bırak mantığı ile ekranımıza taşıyalım. Tablo ekledikten sonra karşımıza tablonun kolonları gelecektir. 3) Yine projemizin üstünde sağ tıklayarak bu sefer Report nesnesini ekleyelim. Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 46
4) Report nesnemizi ekledikten sonra karşımıza Report Designı gelecektir. Kolonlarımızı DataSource kısmında görmemiz gerekiyor. Yukarıda Ekranı görebilmemiz için New----DataSet sekmesini tıklamamız gerekiyor. 5) Kolonlardan Ad, Soyad ve Adres kolonlarını sürükleyerek tasarım alanına koyunuz. 6) Default.aspx sayfasına ReportViewer kontrolü ekleyiniz. Chose Report kısmından Report.rdlc dosyanızı seçiniz. Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 47
7) Kodumuzu çalıştırdığımızda kayıdın geldiğini görebiliriz. Report tasarım alanına gelerek tasarım alanına chart (grafik) ekleyelim. 8) Grafik tipini değiştirerek istediğiniz görüntüyü elde edebilirsiniz. Tasarım alanına eklenin grafik i sağ tıklayarak Chart type ı belirleyiniz. Biz örneğimizde Simple Column seçeneğinden göstereceğiz. Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 48
9) Grafiğimizi bir kez tıkladığımızda grafik in kenarlarında alanlar oluşur. Bu alanlar üst tarafda bulunan alan önemlidir. Burası gelen datalarımızın grafik şeklinde oluşmasını sağlar. Sağ taraf ise hangi rengin kime ait olduğunu gösterecek. Ad ve yas data kolonlarını sürükleyip bırakınız. 10) Default.aspx sayfamızı çalıştırarak grafiğimizin oluşması sağlanacaktır. Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 49
Böylelikle basit bir düzeyde raporlamada ReportViewer ı kullanabiliriz. NAVİGASYON BURDAYIMMM!!!!!!!!!!!!!! Öğr. Gör. Müslüm ÖZTÜRK Sayfa 50