Prof. Dr. Nurçay Türkoğlu Çukurova Üniversitesi İletişim Fakültesi MEDYA OKURYAZARLIĞINI EĞİTİMDE UYGULAMAK Terakki Vakfı Okulları 19.12.2015
MEDYALANMIŞ DÜNYA MEDYA ÇALIŞANLARI YURTTAŞ: kişi/ meslek/ eğitim/ tarz DÜNYA: DOĞA TEKNİK: (görünen/görünmeyen) eski/yeni-biçim/içerik ANALİZ EĞİTİM KÜLTÜR: değişim / direnme etik / estetik ELEŞTİRİ MEDYA İZLEYİCİ= YURTTAŞ: Toplum / birey (cinsiyet, yaş, eğitim, yerleşim) POLİTİKA + EKONOMİ + YASAL DÜZENLEME KURUMLAR
MEDYADA HER ŞEYİN KURMACA OLDUĞU, GERÇEKLİĞİ MEDYANIN OLUŞTURDUĞU, MEDYANIN TİCARİ, TOPLUMSAL VE SİYASAL BAĞLANTILARININ VARLIĞI, MEDYA İLETİLERİNİN İDEOLOJİK OLDUĞU, MEDYADA BİÇİM VE İÇERİĞİN YAKINDAN İLİŞKİLİ OLDUĞU, HER ARACIN KENDİNE HAS BİR ESTETİK FORMU OLDUĞU YOLUNDA UYARILARDA BULUNMAK: MEDYA OKURYAZARLIĞI Medyada Biçim ve içerik ilişkili her şey kurgusal Her aracın kendine has estetik formu var Medya gerçekliği kurgular İleti: ideolojik Ticari, toplumsal, siyasi bağlantılar
Medya okuryazarlığının temel ilkeleri: medya iletilerinin hepsi kurgulanmıştır (ileti yapaydır). medya iletileri belli kurallar çerçevesinde kendine özgü bir dil kullanmaktadır (medya profesyonelleri) aynı ileti farklı insanlar tarafından farklı algılanabilir (anlam kalıpları). medyada değerler ve bakış açıları örtüktür (kodlanma). medyada biçim ve içerik ilintilidir (kodlanma). medya iletileri iktidar ilişkileri ile ve ticari kazanç amacıyla oluşturulur (ekonomi-politik).
Medya okuryazarı olmak: çeşitli bağlamlarda ve çeşitli biçimlerde yazılı, görsel işitsel ortamlardaki tüm iletilere erişmek; bu iletileri alımlamada analitik yeterliliğe ve gerekli değerlendirmeleri yapabilmek için bilgi birikimine sahip olmak; bizzat iletiler üretip iletebilme kapasitesi
ÖRNEK ÇALIŞMALAR: İYİ KISA FİLM YAPMANIN KOŞULLARI İlginç ve özgün bir fikir Güçlü bir senaryo İyi oyunculuk Prodüksiyonda yüksek kalite KISA Güçlü başlangıç Tekrardan kaçınmak ve can alıcı noktadan uzaklaşmamak
ORTAK PROJELER: EXPRESS YOURSELF https://www.youtube.com/watch?v=gpvkpzq QDfE&authuser=0 https://www.youtube.com/watch?v=u1h- 6wMkdgA https://www.youtube.com/watch?v=tih- VQh0os8
EYLEYENLER-ENGELLER-STRATEJİLER: ORTAK KÜLTÜR EYLEYENLER / SEYREYLEYENLER İzleyiciler Medya akademisyenleri ENGELLER ELEŞTİREL MEDYA OKURYAZARLIĞI sınırlı medya kaynağı üretici katılım gösteri bağımlılığı yeni medyaya erişim dayanışma yoksunluğu yaratıcılık çevirideki kayıplar teorinin dünyeviliğini unutmak araştırma-eğitim-uygulama bağlantısında sorun öz-düşünüm (içselleştirme) herkes için bilgi gerilimi bilgi ile aşmak Medya çalışanları teoriye tahammülsüzlük çılgın iş temposu mesleğe saygı eksikliği açıklık/şeffaflık insani iş ortamı mesleki örgütlenme
#Medya Okuryazarlığı-Alıştırma // 1 TERAKKİ VAKFI OKULLARI 3. YAZMA BECERİLERİ SEMPOZYUMU 3. 19 Aralık 2015 Yazma Cumartesi Prof. Dr. Nurçay Türkoğlu Öğretmen: Yaş: Alan/sınıf: Öğrenci: Yaş: Alan/sınıf: MEDYA GÜNLÜĞÜ: (medya ile ilişkilerin kaydedilmesini sağlamaya yönelik ) KONU ZAMAN YER/İNSAN ARAÇ Kanal/ortam TÜR Örn: 8.00-8.30 Örn. TV, Örn. Sabah Örn. Bilim (yarım saat) Ev/aile/yurt gazete, haberleri/ntv, radyo, vb. sinema, internet, vb. Örn. Prof. Dr. Aziz Sancar 2015 Nobel Kimya Ödülü kazandı
#Medya Okuryazarlığı-Alıştırma // 2 Öğretmen: Yaş: Alan/sınıf: Öğrenci: Yaş: Alan/sınıf: En sevdiğiniz MEDYA (örn. Kitap, gazete, radyo, sinema, dergi, TV, internet, vb.) nedir? 1. Neden bu araç? 2. Bu aracın içeriği hakkında ne kadar bilgi sahibi olduğunuzu düşünüyorsunuz? 3. Bu aracın kullanımı sırasında hiç hata yaptığınız (yanlış anladığınız, konuyu kaçırdığınız, vb.) oldu mu? Belirli bir örnek üzerinde açıklayınız. 4. Bu aracın kullanımıyla ilgili becerileriniz, belirli bir anlatım tarzına alışmanıza neden oldu mu? Belirli bir örnekle açıklayınız. 5. Bu aracın içeriğine hiç farklı açılardan bakma fırsatınız oldu mu? Bunun zevk almanızı nasıl etkilediğini bir örnekle açıklayınız.
#Medya Okuryazarlığı-Alıştırma // 3 Öğretmen: Yaş: Alan/sınıf: Öğrenci: Yaş: Alan/sınıf: KÜLTÜREL ARENA (Medya bize neler yapıyor / biz medya neler yapıyoruz?) Son 24 saatte kitle iletişim araçlarından öğrendiklerinizin bir listesini yapın ve bilgi kaynağınızı belirtin. (Sadece haberler gibi açık bilgi kaynaklarını düşünmeyin; reklamlar, diziler, müzik, film, vs. olabilir.) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.
#Medya Okuryazarlığı-Alıştırma // 4 GRUP ÇALIŞMASI MEDYA OKURYAZARLIĞINI YAYGINLAŞTIRMA PROJESİ AMAÇ: MEDYADA YANLIŞ-EKSİK-HATALI ELE ALINAN YA DA HİÇ YER VERİLMEYEN BİR KONUNUN MEDYADA YER ALMASI SAĞLANARAK TOPLUMSAL FARKINDALIK YARATILACAK. ARAÇ: İNTERNET ORTAMINDA YAYINLANMAYA UYGUN HALE GETİRİLMİŞ BİR MEDYA ÜRÜNÜ OLUŞTURULACAK; POWER POINT SUNU, DERGİ ya da GAZETEDE MAKALE, HABER, FOTOĞRAF, VIDEO, RADYO PROGRAMI, MÜZİK, VB. HER TÜRLÜ GÖRSEL-İŞİTSEL MEDYA KULLANILABİLİR. YÖNTEM: TOPLUMSAL ÖNEMİ OLAN BİR KONUNUN İÇERİĞİ, TARAFLARI, (VARSA) BAŞVURULACAK UZMAN GÖRÜŞLERİ HAKKINDA VERİ TOPLAMA, DAHA ÖNCE YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARDAN KAYNAK GÖSTERİLEREK YARARLANMA, DEĞERLENDİRME, (VARSA) MEDYADA YANLIŞ SUNUM ÖRNEKLERİ İNCELENEREK YENİ BİR MEDYA SUNUMU GERÇEKLEŞTİRİLECEK. ÇALIŞMA PLANI: 1. KONU BELİRLENECEK (PROJENİN AMAÇ VE KAPSAMI, EVRENİ) 2. PROJE EKİBİ BELİRLENECEK (EN FAZLA3 KİŞİ) İŞ BÖLÜMÜ YAPILACAK 3. SÜREÇ VE YÖNTEM BELİRLENECEK 4. ARAŞTIRMA VERİLERİ (LİTERATÜR İNCELEMESİ, GÖRÜŞMELER, VB.) TOPLANACAK 5. ARAŞTIRMA BULGULARI DÜZENLENECEK (EVRENSEL, BÖLGESEL, ULUSAL, YEREL DÜZLEM; KONUNUN ODAK ORTAMI, MEDYA ORTAMI BELİRLENECEK). 6. SONUÇ RAPORU 7. PROJE SÜRECİ VE ETKİNLİK/ÜRÜN TAKVİMİ 8. KAYNAKÇA 9. EKLER 10. SUNUŞ