Mustafa NAZLIER, Eksper Mühendislik / Yangın / Kredi Finans www.ekolekspertiz.com
2 İçerik Yangın ve Yangın Güvenliği Yangın Bilincinin Önemi Yangınlar Neden Çıkar ve Neden Büyür? Yangın Güvenliği Yangın Güvenlik Önlemlerinin Çalışmama Nedenleri Organizasyon Hataları Mühendislik Hataları Montaj Hataları Kullanım Hataları Hasar Örnekleri
3 Yangın ve Yangın Güvenliği Yangın Hasar Frekansı ve Etkisi Bakımından Sigorta Sektöründe Sürekli Gündem Oluşturmaktadır Yangınlar ciddi miktarda can ve mal kaybına neden olmaktadır. Yaşanan mal kayıpları buz dağının görünen kısmıdır. Esas kayıpları dolaylı kayıplar oluşturur. İşletmelerin çoğu tam zayiat ile sonuçlanan yangınlar sonrası pazara geri dönemez. Bu nedenle yangın bilincinin oluşması ve yangın önlemlerinin doğru alınması işletmelerin geleceği için hayati önem taşımaktadır.
4 Yangın ve Yangın Güvenliği Direkt Kayıplar Dolaylı Kayıplar
5 Yangın ve Yangın Güvenliği Yangınlar şu sebeplerle meydana gelebilmektedir; İnsan / Dikkatsizlik Elektrik Sıcak İşler Kaynak Bakımsız Makineler Kundaklama Sabotaj (Piromani) Kazalar Haydarpaşa Garı Tabiat Olayları www.ekolekspertiz.com
6 Yangın ve Yangın Güvenliği Yangına bağlı kayıplar aşağıdaki nedenlerle artmaktadır; İnsan Bilgisizlik / Bilinçsizlik Yanlış ve / veya Geç Müdahale Yapı Özellikleri Depolama Koşulları Yangın Güvenlik Önlemlerinin Alınmaması Yangın Güvenlik Önlemlerinden Etkin Cevap Alınamaması Doğal Faktörler(Rüzgar / Deprem / Yanardağ / Sel) Sıçrama www.ekolekspertiz.com
Yangın ve Yangın Güvenliği 7
8 Saat 13:47:52: Yangın bir duman huzmesi halinde başlamıştır Saat 13:48:15: Yangın çok hızlı bir gelişim göstermiştir. Saat 13:48:43: Deponun tüm yüzeyi dumanla kaplanmıştır. Saat 13:54:02: Yangının deponun üst kısmında nasıl gelişmeye devam ettiği görülebilir. Saat 13:55:09: Alevler deponun tamamen zarar görmesine neden olmuştur.
9
10 Yangın ve Yangın Güvenliği Yangın Güvenlik Önlemleri Güvenlik önlemleri yangının başlamasını önlemek ve başlayan yangının söndürülmesini sağlamak amacıyla tasarlanmaktadır. Günümüzde özellikle büyük ölçekli endüstriyel tesisler ve toplu kullanım alanına sahip binaların hemen hemen tamamında yangın güvenlik önlemleri tesis edilmektedir. Yeni yapılan binalarda zorunludur. Eğitim & Planlama & Organizasyon Organizasyonel Önlemler Zonlama & Pasif Yangın Durdurucu Önlemler Pasif Önlemler Yangın Algılama Sistemleri Portatif Yangın Söndürme Tüpleri & Yangın Dolapları & Sprinkler Sistemleri Aktif Önlemler
11 Yangın ve Yangın Güvenliği Yangın güvenliği birçok parametrenin optimum düzeyde birleşimiyle sağlanabilir. Güvenlik önlemleri her yönüyle ele alınması gereken bir bütündür. Yangın güvenlik önlemleri tasarlanırken dikkate alınması gereken ana unsurlar; Bina Yapı Özellikleri YANGIN GÜVENLİĞİ = RİSK KÜLTÜRÜ + TEKNİK ÖNLEMLER Binanın Kullanım Amacı Binada Bulunan Kıymetlerin Yanma Karakteristikleridir.
12 Lokasyon / Coğrafi Bölge / İklim Koşulları Şehrin Alt Yapısı Bölge Halkının Yangına Bakış Açısı İşletme Sorumlularının Bilinç Düzeyi Bölge İtfaiye İmkanları Çalışan Profili Bina Yapı Özellikleri Yapılan İşin Cinsi / Kullanılan Malzemeler Sistem Montaj Denetimleri Sistem Test ve Sertifikasyonu İşletmede Doğacak Olan Olası Sorunlar Sürekli Bakım Diğer Deepwater Horizon GE Venezualla Petrol Rafinerisi Curacao Adası Havai Fişek Deposu
13 Yangın Güvenlik Önlemlerinin Çalışmama Nedenleri Sebep; Organizasyon Hataları Yüksek maliyetlere katlanarak yapılan ve tek sefer çalışması beklenen yangın güvenlik önlemleri birçok sebeple bazen görevini yerine getirememektedir. Yapılan bunca büyük yatırıma rağmen büyük kayıplar meydana gelebilmektedir. Projelendirme ve Hesaplama Hataları(Mühendislik Hataları) Montaj Hataları Kullanım Hataları Sistemler Üzerinde Bilinçsizce Yapılan Değişiklikler Bakımsız Bırakılan Tesisatlar Gerekli revizyonların yapılamaması
14 Şu an çok sayıda «Yangın Firması» bulunmaktadır. Bu firmaların büyük bir çoğunluğu yeterli kapasiteye sahip olmayan, KLONLANMIŞ firmalardır. Gaziantep te Risk Analizi Öncesinde Sprinkler Tesisatı Kiralayan Firmalar Bulunuyor!!! Sizce Sigortalı Kimi Kandırıyor..? Sprinkler Yandı..
15 Yangın Güvenlik Önlemlerinin Çalışmama Nedenleri Yangın güvenliği birçok açıdan ele alınmalıdır. Yalnızca Önleme / Algılama / Söndürme sistemlerini tasarlamak yetersizdir. Önlemler birbirini tamamlamalıdır. Aksi halde YAPIŞIK RİSK ve YAPIŞIK HASAR kavramlarını ortaya çıkarır.
16 Organizasyon Hataları Yangın Söndürme tesisatlarının % 100 PML e sahip işletmelerde kısmi olarak tesis edilmesi Yüksek Riskli işletmelerin İtfaiye ile Organize Çalışamaması İşletme Düzeni / Yerleşim Hataları Çalışan Profili ve Eğitimsizlik Sadece Onay Almak İçin Yapılan Göstermelik Proje ve Tesisatlar(Kiralama Yöntemleri) Tatbikat Eksikliği
17 Mühendislik Hataları Maliyet Yönetiminin Yanlış Yapılması Düşük Kapasiteye Eğilim Daha Az Sprinkler Başlığı Kullanılması Kalitesiz (Sertifikasız) Ekipman Kullanımı vb. Uygunsuz tasarım kriterleri Uluslararası standartlara uyum (NFPA vb.) Söndürme ve Algılama Sisteminin Hatalı Seçilmesi
18 Montaj Hataları Elektrik Bağlantıları / Kablolama (Kesit Seçimi Ayrı Hat) Yüksek Tavan Uygulamaları Dilatasyon Geçişlerinde Rijit Boru Kullanımı Kalitesiz İşçilik ve Malzeme Montaj Sırasında Yapılan Sıcak İşler İçin Güvenlik Tedbirlerinin Alınması
19 Kullanım Hataları Sprinkler Koruma Başlıklarının Çıkarılmaması Duman Dedektörleri Koruma Başlıklarının Çıkarılmaması Boyanan Sprinkler Başlıkları Bakım Sorunları Mevcut Sistemde Değişiklik Yapılmadan Ek Tesisat Talepleri
20 Halı Fabrikası Yangını Gaziantep Halı dokuma üzerine faaliyet gösteren fabrikada, yangın depo bölümünde lokal olarak başlamıştır. Yangına ilk müdahale personel tarafından yapılsa da, yanan emtea özelliği itibarıyla hızlı ve etkili bir yanıcıdır. Fabrika içerisinde zonlama yapılmamıştır ve işletmenin PML oranı % 100 dür, İşletme iş akış ve yerleşimi yangın yükü ile donatılıdır. Hammaddenin ilk girişinden son çıkışına kadar tüm alanlarda dağınık ve etkin yangın yükü oluşmaktadır. İmalat, depolama, stok ve her işlem aşaması yangını taşıyıcı ve dağıtıcı özelliktedir. Bu düzen içinde depoda başlayan lokal yangın hızla yayılmıştır. Hasarın büyümesindeki diğer büyük etken itfaiyenin yanlış müdahaleleridir
Halı Fabrikası Yangını Gaziantep 21
22 Halı Fabrikası Yangını Gaziantep Hadisenin oluşumu hususunda yapılan çevre araştırmalarda yangında hasar gören komşu işletme yetkilileri ile yapılan görüşmelerde ; birbirini teyit eden durumların olduğu, hasarın büyümesindeki en büyük etkenin İtfaiyenin yanlış müdahaleleri kaynaklı olduğu saptanmıştır. İlk gelen itfaiye ekibi bir halı fabrikası yangınına geldiğini bilse de su ile müdahale etmiş ve etkin bir çalışma yapmamıştır. Aksine petro kimya türevlerinin su ile buluşmasının yangını dağıtacağı bilinmektedir. Bu hatalı müdahale dışında uzun süre söndürme ve etkisizleştirme yapılamadığı gibi durumu fark eden itfaiye 2. bir hatalı uygulama yapmıştır. Tesisin duvarlarını rüzgarın esmekte olduğu cepheden kırarak içeri girmek istemiştir.
23 Halı Fabrikası Yangını Gaziantep Yangın Dağılımı ve Müdahale Hataları
24 Halı Fabrikası Yangını Gaziantep Çatı ve yan paneller dışarı çıkan alevleri taşıma görevi yapmıştır. Tesis dışında etkili rüzgar ile tesis hem içeriden hem de dışarıdan yanmaya devam etmiştir. Rüzgarın alevi dolaştırması tecrübesiz ve bilgisiz itfaiyenin yangın merkezine odaklanmasına engel olmuştur. Bir çok şehirden, kurum ve kuruluştan destek amaçlı gelen itfaiyecilerin bir biri ile çalışma alışkanlığı yoktur. Tüm katılımcılar belirsiz alev ve duman üzerine su boşaltma çalışması ve yangın söndürme denemesi yapmışlardır. 250 itfaiye personeli ve çok sayıda araç ile müdahale edilmesine rağmen meydana gelen olumsuz sonuç için en belirleyici hususun yangına Havadan yapılan müdahale olduğu görülmektedir. Yangın kontrol altına alınmışken yangın söndürme uçağının sürece dahil olması ile söndürme ve soğutma çalışmalarına can güvenliği nedeniyle ara verilmekte olup, uçak tarafından boşaltılan suyun yangın merkezine olmaması sonucu etkisini tekrar artırdığı, birkaç kez bu durumun tekrarlanması nedeniyle yangının kontrolden çıktığı görüşü oluşmuştur.
Soru ve Görüşleriniz 25
26 EKOL SİGORTA EKSPERTİZ HİZ. LTD. ŞTİ. Kuzgun Sok. Mimoza Apt. No:86/13 Kat:3 06540 Aşağı Ayrancı Çankaya ANKARA Telefon : (312) 440 42 46 Faks : (312) 440 99 85 E-Posta : info@ekolekspertiz.com http://www.ekolekspertiz.com