İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL 1. Monopolist için fiyat marjinal hasılanın üzerindedir. Çünkü, A) Ortalama ve marjinal hasıla eğrileri birbirine eşittir B) Azalan verimler kanunu geçerli değildir C) Talep eğrisi negatif eğimlidir D) Monopolist tam rekabet şartları altında çalışan tek bir firmadan daha az üretim yapar 2. Uzun dönemde iktisadi (ekonomik kar) A) Hem monopol ve hem de tam rekabet piyasalarında mümkündür. B) Monopol için mümkün olmakla birlikte tam rekabette imkansızdır. C) Hem monopol ve hem de tam rekabette imkansızdır. D) Yalnızca piyasaya giriş çıkış önünde herhangi bir engel yok ise mümkündür. 3. Monopolist için aşağıdakilerden hangisi doğrudur. A) fiyat=marjinal maliyet=marjinal hasıla B) fiyat < marjinal maliyet=marjinal hasıla C) fiyat > marjinal maliyet=marjinal hasıla D) fiyat = marjinal hasıla > marjinal maliyet 4. Doğal (tabii) monopolün sebebi A) Ölçeğe göre azalan getiri B) Patent, lisans gibi kanuni düzenlemeler C) Çok önemli bir üretim girdisine tek bir firmanın sahip olması D) Uzun dönem ortalama maliyetlerin üretim miktarındaki artışla birlikte azalıyor olması 5. Monopolist için ortalama hasıla A) Fiyattan daha büyüktür. B) Fiyattan daha düşüktür. C) Marjinal hasılaya eşittir. D) Marjinal hasıladan daha büyüktür. 6. Rasyonel monopolist talebin fiyat esnekliğinin.. eşit olduğu düzeyde üretim yapar. A) birden küçük B) Bire eşit C) Birden büyük D) A ve B şıklarının her ikisi de doğrudur 7. Şayet monopolist kârını marjinal hasılanın, marjinal maliyete ve ortalama toplam maliyete eşit olduğu durumda maksimize ediyorsa, iktisadi kârı, A) negatif olmalı B) Pozitif olmalı C) Sıfır olmalı D) Mevcut bilgilerle bir şey söylenemez 8. Monopolist için arz eğrisi A) marjinal maliyet eğrisinin ortalama değişken maliyet eğrisi üzerinde kalan kısmıdır B) marjinal maliyet eğrisinin ortalama toplam maliyet eğrisi üzerinde kalan kısmıdır C) tam olarak belirlenemez D) tam inelastik (esnek olmayan) bir eğridir 9. Bir monopolist on beşinci birim ürününü 50YTL'ye satıyorsa, A) On beşinci birimin marjinal maliyetinin de 50YTL olduğunu söyleyebiliriz B) On beşinci birimin marjinal hasılasının da 50YTL olduğunu söyleyebiliriz C) On beşinci birimin marjinal hasılasının 50YTL'den daha az olduğunu söyleyebiliriz B) On beşinci birimin marjinal hasılasının 50YTL'den daha yüksek olduğunu söyleyebiliriz 10. Rekabetçi bir firma ile aynı maliyet yapısına sahip bir monopolist, A) Rekabetçi firma ile aynı fiyatı uygulayacak ve aynı üretim düzeyini gerçekleştirecektir B) Rekabetçi firmadan daha yüksek bir fiyat uygulayacak ve daha yüksek bir üretim düzeyini gerçekleştirecektir C) Rekabetçi firmadan daha yüksek bir fiyat uygulayacak, fakat daha az üretim yapacaktır D) Rekabetçi firmadan daha düşük bir fiyat uygulayacak ve daha az bir üretim düzeyini gerçekleştirecektir 11. Şayet monopolist üretimini 10 birimden 11 birime arttırdığında piyasa fiyatı 20YTL'den 19YTL'ye düşüyor ise 11. birim için ortalama hasıla, A) 1 YTL'dir
B) 9 YTL'dir C) 19 YTL'dir D) 20 YTL'dir E) 209 YTL'dir 12. Monopolist firma kârını maksimize edeceği üretim düzeyinde üretim yapmayacak ve kapatacaktır, şayet, A) fiyat ortalama değişken maliyetten büyük ve ortalama toplam maliyetten küçükse B) fiyat marjinal maliyetten küçükse C) fiyat ortalama değişken maliyetten küçükse D) fiyat ortalama toplam maliyetten büyükse 13. X ilaç firması, son geliştirdiği ilacın şişesini 50YTL'den satmaktadır. Marjinal hasıla 25YTL ve marjinal maliyet 30YTL ise X firması kârını arttırmak için ne yapmalıdır? A) üretimi arttırmalı ve fiyatı düşürmelidir B) üretimi azaltmalıdır C) üretimi azaltmalı fiyatı arttırmalıdır D) fiyatı marjinal maliyete eşitlemelidir 14. Aşağıdakilerden hangisi piyasaya giriş engelidir? A) negatif eğimli talep eğrisi B) birçok üreticiden daha etkin tek bir üreticinin varlığı C) ürünün yakın ikamesinin olmaması D) homojen ürün 15. Aşağıdakilerden hangisi, monopolist için doğru iken tam rekabet piyasasında satış yapan bir firma için doğru değildir? A) firmanın, daha fazla üretim yapmak için daha fazla girdiye ihtiyacı vardır B) daha yüksek miktarda üretim yapmanın maliyeti daha yüksek olacaktır C) daha fazla ürün satabilmesi için firmanın malın fiyatını düşürmesi gerekir D) firma kısa dönemde kapatabilir 16. Monopol'ün ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir? A) piyasada çok sayıda alıcı varsa B) firmalar yalnızca benzer mallar üretebiliyorlarsa C) hükümet rekabeti destekleyen kanunlar çıkarmışsa D) tek bir firma çok önemli bir kaynağın sahibi ise 17. Monopolistin kâr maksimizasyonu kuralı aşağıdakilerden hangisidir? A) P=MC=MR B) P<MC=MR C) P>MC=MR D) P=MR>MC 18. Şayet monopolist talep eğrisinin esnek olmadığı (inelastik) olduğu bölgede üretim yapar ise: A) ortalama hasıla negatif olacaktır B) marjinal hasıla negatiftir C) toplam hasıla maksimumdur D) fiyatı düşürerek toplam hasılayı arttırabilir 19. Niçin monopolist piyasaların kaynakları etkin dağıtmadığı düşünülür? A) çünkü üreticiden tüketiciye yeniden gelir dağılımına yol açar B) çünkü ürün miktarını kıstığı ve yüksek fiyat uyguladığı için sosyal refah kayıplarına yol açar C) çünkü monopolistin maliyetleri her zaman tam rekabet piyasasındaki firmalardan daha yüksektir D) çünkü monopolistin yeni teknolojileri kullanma ihtimali daha düşüktür 20. MC=MR kâr maksimizasyonu kuralı, A) monopolist için doğru ve fakat tam rekabet firması için doğru değildir B) tam rekabet firması için doğru ve fakat monopolist için doğru değildir C) hem tam rekabet firması ve hem de monopolist için doğrudur D) tam rekabet firması için de monopolist için de doğru değildir
21. Aşağıdakilerden hangisi monopol oluşumuna yardımcı olur? A) patent, lisans ve telif haklarına sahip olmak B) üretimin düşük düzeylerinde ortalama maliyetteki hızlı artış C) yeni üreticiler için piyasaya girişteki engellerin en az olması D) malın talep eğrisinin tam esnek olması E) üretim için gerekli girdilerin uluslar arası piyasalardan alınma zorunluluğunun olması 22. Bir firmanın minimum ortalama maliyetle ürettiği mal miktarı piyasanın talebinin tamamını karşılıyor ise, bu piyasa yapısı ile ilgili ne söylenebilir? A) monopolcü rekabet B) arz yönlü piyasa C) fiyat dışı rekabetin olduğu piyasa D) doğal monopol E) dışlama etkisi olan piyasa 23. Monopolcünün karşı karşıya kaldığı talep eğrisine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) yataydır B) bir malın piyasa talep eğrisinden daha az esnektir C) yukarıya doğru eğimli bir eğridir D) marjinal hasılat eğrisine eşittir E) endüstri talep eğrisi ile aynı eğridir 24. Aşağıdaki şıkların hangisinde marjinal hasılat formülü en doğru şekilde ifade edilmektedir? (R(q), toplam hasılatı ve (q) çıktı düzeyini ifade etmektedir). A) marjinal hasılat = R(q)*R(q-1) B) marjinal hasılat = R(q)+R(q-1) C) marjinal hasılat = R(q)/R(q-1) D) marjinal hasılat = R(q)-R(q-1) E) marjinal hasılat = (R(q)+R(q-1))/R(q) 25. Ağır makineler üretmekte olan bir firma ayda 10 birim makineyi 50.000TL ye satmaktadır. Satışlarını aylık bir adet daha arttırmak için makine fiyatını 4.000TL düşürmek zorunda kalmıştır. Her ay bir adet daha fazla satış yaptığında marjinal hasılatı kaç olacaktır? A) 363 B) 4.000 C) 4.182 D) 6.000 E) 46.000
Fiyat 8 7,5 8 8 4 5 15 26. Yukarıdaki şekle göre, monopolcü her ay 4 birim mal üretiyor ise, satışlarını 4 ten 5 e yükselttiğinde marjinal hasılatı kaç olacaktır? A) 7,5 B) 7,0 C) 6,50 D) 6,0 E) 5,50 27. Yukarıdaki şekle göre, monopolcü her ay 15 birim mal üretiyor ve satıyor ise, marjinal hasılat kaç olacaktır? A) sıfırdan daha küçük B) 0,50 C) 2,50 D) 4,50 E) hesaplamak mümkün değildir 28. Marjinal hasılata ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) genellikle üretim arttığında artar B) monopol durumunda fiyattan daha büyüktür C) ek bir birim satışın toplam hasılatta meydana getirdiği değişimdir D) her üretim düzeyinde marjinal maliyete eşittir E) kârın diğer anlamıdır Fiyat 150 1 140 2 130 3 120 4 110 5 29. Yukarıdaki tabloya göre, 3 birim satışa ilişkin marjinal hasılat kaçtır? A) 390 B) 130 C) 110 D) 10 E) 3
30. Monopolcü 4 birim mal satmak istiyorsa, 4.birimin marjinal hasılatına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) üçüncü birimin marjinal gelirinden büyük olacaktır B) dördüncü birimin satış fiyatından daha küçük olacaktır C) dördüncü birimin satışından elde edilen toplam hasılattan büyük olacaktır D) talep eğrisine eşit olacaktır E) hesaplaması mümkün değildir 31. Şayet firmanın talep eğrisi aşağıya doğru eğimli ise, firmanın davranışına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) fiyat düştükçe firmanın marjinal hasılatı artacaktır B) firmanın marjinal hasılatı her zaman fiyattan küçük olacaktır C) firmanın toplam hasılatı fiyat düşükçe düzenli olarak azalacaktır D) firmanın talebi marjinal hasılatından küçük olacaktır E) fiyat toplam hasılatı geçecektir 32. Negatif eğimli talep eğrisi ile karşı karşıya olan monopolcü, satışlarını sıfırdan itibaren arttırmaya başlamıştır. Toplam hasılatı nasıl değişecektir? A) değişmeden kalır B) fiyata eşitleninceye kadar istikrarlı şekilde artacaktır C) marjinal hasılata eşit olana kadar düşecektir D) talebe eşittir E) önce artacak fakat sonra düşmeye başlayacaktır 33. Monopolcünün toplam hasılatı maksimum düzeye ulaştığında, marjinal hasılatı kaçtır? A) sıfırdır B) toplam hasılata eşittir C) negatiftir D) artmaktadır E) fiyata eşittir 34. Monopolcü malının fiyatını sıfırdan başlayarak, satışları sıfır oluncaya kadar arttırırsa, marjinal hasılatı nasıl değişir? A) önce artar ve sonra düşer B) önce düşer ve sonra artar C) istikrarlı bir şekilde düşer D) istikrarlı bir şekilde artar E) değişmeden kalır 35. Monopolcü malının fiyatını sıfırdan başlayarak, satışları sıfır oluncaya kadar arttırırsa, toplam hasılatı nasıl değişir? A) önce artar ve sonra düşer B) önce düşer ve sonra artar C) istikrarlı bir şekilde düşer D) istikrarlı bir şekilde artar E) değişmeden kalır 36. Monopolcünün için üretim düzeyini belirlemede altın kural nedir? A) marjinal hasılat = fiyat B) marjinal hasılat =marjinal maliyet C) marjinal hasılat = kar D) marjinal hasılat = üretim miktarı E) marjinal hasılat = sıfır 37. Şayet talep eğrisi aşağıya doğru eğimli değil de, yatay ise, marjinal hasılat kaç olur? A) sıfır B) negatif C) fiyattan daha küçük D) fiyata eşit E) ortalama hasılattan daha büyük
Fiyat MC e d AC c b a D 0 MR A B C D E 38. Yukarıdaki şekle göre, kârını maksimize eden monopolcü, kaç birim üretim yapacaktır? A) 0A B) 0B C) 0C D) 0D E) 0E 39. Yukarıdaki şekle göre, kârını maksimize eden monopolcü, fiyatı kaç olarak belirleyecektir? A) 0a B) 0b C) 0c D) 0d E) 0e 40. Yukarıdaki şekle göre, monopolcünün birim mal başına kârı kaç lira olacaktır? A) 0a B) ab C) ac D) ad E) be
Maliyet Hasılat TR TC S T R H E F I G 0 P Q A B C D Şekil 1 Şekil 2 41. Yukarıda yer alan şekil 1 deki OQ uzunluğunun, şekil 2 deki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir? A) AB B) AC C) AD D) BC E) CD 42. Şekil 2 de yer alan BF uzunluğunun şekil 1 deki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir? A) QT B) PR C) RS D) QT bölü 0Q E) PR bölü OP 43. Yukarıdaki şekilde gösterilen firma karını hangi üretim düzeyinde maksimize etmektedir? A) 0Q B) AB C) AC D) AD E) CD 44. Kârı maksimize eden üretim düzeyinde toplam kâr kaçtır? A) RS B) PR C) QT D) BF E) CI 45. Marjinal hasılat marjinal maliyetten büyükse, monopolcü için en doğru seçim nedir? A) üretimini arttırmak B) üretimi durdurmak C) fiyatı arttırmak D) talebi düşürmek E) yeni firmaları rekabete teşvik etmek
46. Marjinal hasılat marjinal maliyetten büyükse, monopolcü aşağıdaki değişkenlerden hangisini azaltmalıdır? A) üretim düzeyi B) fiyat C) talep D) hasılat E) istihdam Fiyat Toplam Hasılat Marjinal Hasılat Marjinal Maliyet 2,000 40,000 1,000 800 1,950 40,950 900 900 1,900 41,800 800 1,100 1,850 42,550 700 1,400 1,800 43,200 600 1,800 47. Yukarıdaki tablodaki bilgiler ışığında, monopolcünün kârını maksimize eden üretim düzeyi kaçtır? A) 21 B)24 C) 45,5 D) 50 E) bu verilerle hesaplamak mümkün değildir Fiyat Marjinal maliyet Ortalama maliyet F E D D Marjinal Hasılat 0 A B C 48. Şayet monopolcü OA miktar mal üretiyorsa, kârını maksimize edebilmek için aşağıdakilerden hangisini yapması en uygundur? A) hiçbir şey yapmasına gerek yok zaten kârını maksimize etmektedir B) üretimini sıfıra düşürmelidir
C) üretimini OB ye yükseltmelidir D) üretimini OC ye yükseltmelidir E) üretimini OC nin üzerine çıkarmalıdır 49. Şekildeki monopolcü için kârını maksimize eden fiyat kaçtır? A) 0 B) OD C) OE D) OF E) OF den daha büyük Marjinal Hasılat Kâr 7 6,50 4 8 6,0 9 9 5,50 12 10 5,0 12,5 11 4,50 12 50. Yukarıdaki tabloya göre, monopolcünün kârını maksimize eden üretim düzeyinde marjinal maliyet kaçtır? A) 12,5 B) 7,5 C) 5 D) 0,5 E) hesaplaya bilmek için yeterli bilgi yoktur 51. Yukarıdaki tabloya göre, monopolcünün kârını maksimize eden üretim düzeyi kaçtır? A) 7 B) 8 C) 9 D) 10 E) 11 52. Yukarıdaki tabloya göre, monopolcünün kârını maksimize fiyat düzeyi kaçtır? A) 5 den fazla B) 5 C) 4,5-5 arası D) 4,5 nin üzeri E) yukarıdakilerden herhangi birisi olabilir, daha fazla bilgi gerekli 53. Monopolcü, ekonomik kar elde edebilmek için, malını satması gereken fiyat aşağıdakilerden hangisidir? A) toplam çıktının maksimum olduğu düzeydeki fiyat B) marjinal hasılata eşit fiyat C) ortalama maliyetin üzerinde bir fiyat D) marjinal maliyetin altında bir fiyat E) talepten daha yüksek bir fiyat 54. Aşağıdaki durumların hangisinde, kârını maksimize eden monopolcü kısa dönemde üretimi durdurur? A) şayet fiyat ortalama toplam maliyetten küçükse B) toplam hasılatı toplam maliyetinden küçükse C) marjinal maliyet ortalama toplam maliyettin altında ise D) marjinal hasılatı ortalama değişken maliyetin üzerinde ise E) faaliyet zararı sabit maliyetlerden daha fazla ise 55. Kârını maksimize etmeye çalışan monopolcü için talep eğrisi üzerinde seçeceği hangi üretim düzeyi amacı ile uyumlu olmayan bir seçimdir? A) talebin fiyat esnekliğinin yüksek olduğu düzey B) talebin fiyat esnekliğinin çok düşük olduğu düzey C) talebin marjinal hasılattan yüksek olduğu düzey D) talebin aşağı doğru eğimli olduğu düzey
E) talebin ortalama maliyetin üzerinde olduğu düzey