Bursa Toplantısı Raporu 1
2
Bursa Toplantısı Bursa Valiliği Toplantı salonunda yapılan toplantıya Vali Yardımcısı Mustafa KARSLIOĞLU, İl Göç İdaresi Müdür Vekili Nurdan BERKEM, Yabancı Çalışma Grubu (Foreigners Working Group) Temsilcisi Manon Leroy ve farklı ülke vatandaşlarından oluşan ve ikamet izni ile Bursa da yaşayan 50 ye yakın yabancı katıldı. Toplantı 19.30-22.30 saatleri arasında yaklaşık 3 saat sürdü. Toplantının başında Yabancılar ve Uluslararası Koruma kanunu konusunda bilgilendirme yaptık. Ardından soruları aldık ve Türkiye de yaşadıkları sorunları konuştuk. Kanunun İngilizce-Türkçe baskısını ve Göç Postası Bültenini dağıttık. Hazırladığımız anket formunu dağıttık. Toplantının amacı; Bursa da ikamet izni ile yaşayan yabancıların karşılaştıkları sorunlara çözüm üretmek amacıyla uyum faaliyetleri planlamak, uyum projeleri gerçekleştirmekti. 3
4 Vali Yardımcısı Mustafa KARSLIOĞLU ve Yabancılar Çalışma Grubu (Foreigners Working Group) Temsilcisi Manon Leroy kısa birer konuşma yaptılar. Miss Leroy yaptığı çalışmalardan bahsetti ve toplantı için teşekkür ettiler. Yabancı çalışma grubu olarak sosyal sorumluluk projeleri gerçekleştirdiklerini, bir araya gelip dayanışma oluşturduklarını, kurslar açtıklarını ifade ettiler.
Toplantı sonunda; Nisan/Mayıs ayları içinde, özellikle yabancıların çalışma ve göç sistemi üzerine bir toplantı yapılması Türkçe dil kursu açılması Bursa daki Yabancılardan toplanacak soruların cevaplarının olduğu bir broşürün hazırlanması konularında çalışma yapılması konularında karar verildi. Bir gün sonra Bursa Valimiz Münir KARALOĞLU nu ziyaret ettik. Toplantı konusunda ve diğer çalışmalar hakkında bilgilendirmede bulunduk. 5
6 Sorular
1. Suriyelilere bir yıldan fazla ikamet izni neden verilmiyor? 2. Suriyeli olarak iş kurmak ve ikamet izniyle kalmak istiyorum? Ne yapmam gerekiyor? 3. Suriyeliler neden çalışma izni alamıyor? Pasaportumun süresi bitiyor. Uzatmak için Suriye ye gidemiyorum, Büyükelçilik ile irtibat kuramıyorum. İkamet iznimi hangi pasaport yada belgeyle uzatabilirim? 4. İstanbul da yatırım yapacağım, şirket kuruyorum. Suriyeli olduğum için ne ikamet izni ne de çalışma izninde gelişme sağlayamıyorum. Suriyeli vatandaşlarla sizin kurum ilgilenecek mi? 5. Azerbaycan Vatandaşları için özel bir düzenleme var mı? 6. Çalışma izin belgesi ikamet izni yerine geçecek. Peki ikamet için bir bildirimde bulunacak mıyım? Çalışma izni kağıdını hep yanımda taşıyacak mıyım yoksa ikamet için de bir belge verecek misiniz? Polis durdurunca ya da Belediyeye hangi belgeleri ibraz edeceğim? 7. Öğrenci ikamet izni için hangi belgeler verilecek? Her yıl belgeler yenilenecek mi? 8. Öğrenci ikamet izni bir defada 4 yıl verilecek mi? Usulü nasıl olacak? 9. Öğrencinin anne ve babası hangi koşullarda VE hangi izinle Türkiye de kalabilecek? 10. Öğrencinin eşi Türkiye de hangi izinle kalabilir? Öğrenciye bağlı olarak ikamet izni alabilir mi? 11. Öğrenci Üniversiteye kaydolduğunda otomatik olarak 4 yıl süreyle ikamet izni almış olacak mı? 12. Çalışma İzni ile kalıyorum. Annem ve eşim yanımda hangi izinle ne kadar süreyle kalabilir? 7
8
1. Konsolos en son gittiğimde 6 aylık ikamet izni verdi. Bu kanunlardan haberdar değillerdi! Yeni sistemi sorduk bilmiyoruz dediler. Bu işleri Konsolosluklar yapmayacak mı? 2. Çalışma izni aldım. Şimdi iş değiştiriyorum. Çalışma sürem devam ediyor. Yeniden başvuru gerekiyor mu? Yurt dışından mı başvurmam gerekiyor? 3. Çalışma izni süreleri ne kadar süre uzatılabilir? Hangi Koşullarda? Bursa dan çalışma izni başvurusu alınıyor mu? 4. Çalışma izni başvurusu reddedilince, bir yıldan önce tekrar başvurulamaz deniyor. Bu doğru mu? 5. Türkçe öğrenmek için aldığım vizeyi uzatabilir miyim? Uzatırsam nereden ve nasıl olacak? Uzatamazsam Kursa devam etmek için ne yapmam gerekiyor? 6. Vize sürem 12 Nisan günü doluyor? İkamet iznimi kim verecek? Hangi yasaya göre verecek? 7. Öğrenciyim 12 Nisan günü çalışma izni konusunda nereye başvuracağım? Hangi işlerde çalışabileceğiz? 8. Öğrencilerin çalışması ve ücretlendirme konusunda özel bir çalışma var mı? Öğrenciler için Asgari ücret belirlemesi olacak mı? 9. Çalışma izni sistemini algılayabileceğim en net bilgilere nereden ulaşabilirim? 10. Yanıma gelen çocuğumun Vizesi bitti, 10 gün geçti. Şimdi ne yapmam gerekiyor? 11. Türkiye de Kendi şirketim var. 85 gündür Türkiye deyim. 5 günüm kaldı? Şimdi çalışma izni mi alacağım, ikamet izni mi alacağım? Nereden, kime başvuracağım? 5 günlük sürede başvurursam ikamet izni ne kadar sürede çıkar? O süreye kadar Türkiye de nasıl kalabilirim? 9
10
1. Çalışma iznim 2 ay sonra bitiyor. Şirket kuruyorum. İkamet izni mi çalışma izni mi gerekli? 2. Uluslararası şirketimin Bursa Ofisini açmak için hangi izinleri almam gerekiyor? 3. Bir Türk ile evlendim. İkamet iznini nasıl alacağım? Türkiye den mi yurtdışından mı? Her 2 yılda bir gidip izni uzatacak mıyım? 4. Vatandaş olunca askerlik yapacak mıyım? 5. Bu yeni yasa hangi konularda rahatlamamızı sağlayacak? İşler daha da zorlaşacak mı? Kurumların önünde sıraya girmeye devam edecek miyiz? Bu yasa benim hayatımda, bir yabancının hayatında nasıl bir değişim sağlayacak? 6. Normal hayatı devam ettirirken yaşadığımız zorluklar için bir uyum kursunuz olacak mı? Nasıl abone olurum, nasıl ruhsat alırım vb. konularda zorluklar yaşıyoruz. 7. İngilizce bilen doktor neden bulamıyoruz? İngilizce bilen kamu personeli neden çalıştırmıyorsunuz? 8. Yabancı kimlik numarasını kim verecek? Bu hayatımı nasıl kolaylaştıracak? Hangi kurumlar yabancı kimlik numarasıyla işlem yapacak? Yabancı kimlik numarası uygulamasını bir ofis biliyor, diğeri bilmiyor!? Yabancı kimlik numarası ile işlem yapmayı bütün kurumlar kabul edecek mi? Belediye sistemine entegre edecek misiniz? 9. Bu yasadan sonra, Türkiye Avrupa Birliği ülkesi olursa göç sistemi koşulları değişecek mi? 10. Aile ikamet izni için destekleyicinin en az bir yıldır Ülkede kalma şartı arıyorsunuz. 2 yıllık Yüksek lisans için gelen ve öğrenci ikamet izni alan öğrenci eşini ve çocuklarını bir yıl getiremeyecek mi? 11
12
13
14
15
16
Bursa Anket Sonuçları 17
18
Bursa Valiliği Toplantı salonunda yapılan toplantıya Vali Yardımcısı Mustafa KARSLIOĞLU, İl Göç İdaresi Müdür Vekili Nurdan BERKEM, Yabancı Çalışma Grubu (Foreigners Working Group) Temsilcisi Manon Leroy ve farklı ülke vatandaşlarından oluşan ve ikamet izni ile Bursa da yaşayan 50 ye yakın yabancı katıldı. Toplantının başında Yabancılar ve Uluslararası Koruma kanunu konusunda bilgilendirme yapıldı. Bilgilendirmenin ardından toplantıya katılan yabancılar sorularını iletip, Türkiye de yaşadıkları sorunlardan bahsettiler. Bu sorunlar ve Bursa da yaşayan yabancıların Türkiye deki yaşamları hakkında istatistiksel verilere ulaşmak için Uyum ve İletişim Dairesi ve IOM işbirliğinde hazırlanan anket formları dağıltı. Yaklaşık 50 katılımcı tarafından doldurulan anket sonuçları bu kitapçıkta toplanmıştır. 19
I. KISIM Yaşanılan Sorun Alanları Sağlıga Erişim Eğitime Erişim Çalışma Sistemine Erişim Mesleki Eğitime Erişim 20
Dil Eğitimine Erişim Adli Sisteme Erişim Sosyal Güvenliğe Erişim Göç Yönetimi Sistemine Erişim 21
I. KISIM Mülk Edinme Kültürel Hayata Erişim Sosyal Yardım ve Destek Servislerine Erişim 22
Bilgi Alınmak İstenen Konular Konular II. KISIM 23
III. KISIM Katılmak İstenen Kurslar Kurslar Türkçe Dil Kursu Sanat Kursları Tarih, Din, Sanat vb. Konularda Seminer Mutfak Kültürü Kursları 24
Sosyal Hayata Katılım Sinema ve Tiyatro Parklar Spor Müze ve Kütüphaneler Kafe ve Restorantlar Belediye Aktiviteleri IV. KISIM 25
V. KISIM Türkler ile Etkileşim Türkçe Dil Kursu İsteği Türklerin Size Bakış Açısı 26
Göç Sisteminde Yaşanan Sorunlar Toplantı Değerlendirimi Yetersiz Yeterli VI. KISIM 27
VII. KISIM Katılımcılara Ait Kişisel Veriler Cinsiyet Çalışma Durumu Türkiye de Kalış Sebebi 28
Türkiye de Kalış Şekli 29
ANKET I.PERSONAL INFORMATION Nationality : Age : ASSESSMENT SURVEY ON HARMONIZATION OF INTERNATIONAL MIGRANTS LIVING IN BURSA Sex : Female Male Profession : Length of stay in Turkey : Reason for living in Turkey : Type of Residency Work permit Residence permit (please state the purpose of your residence permit, e.g. student family) Visa Stay with visa exemption II. CHALLENGES&NEEDS 1. In which service areas do you have problems? Please use the following rating scale to indicate the level of your problems? 0: no problem 1: mild problem 2: moderate, regularly 3:severe, frequently 4:extreme, very often Access to Health Access to Education Access to Employment System Access to Vocational Training Access to Language Training Access to Judicial System (e.g. access to police, courts ) Access to Social Security (SGK) Migration Management System (e.g. residency, visa, work permits) Property Acquisition Access to Public, Social and Cultural Life Access to Social Aid and Support Services Other www.goc.gov.tr HARMONIZATION AND C O M M U N I C A T I O N D E P A R T M A N T 0 1 2 3 4 30
31
VIII. KISIM Düşünceler 1. Sorun Yaşanan Alanları Çalışma izni 2. İhtiyaç Duyulan Bilgiler Çalışma izni Bilgilerin İngilizce olmaması 3. Kurs Önerileri Göç sistemi ve çalışma sistemi süreci Türk tarihi Uluslararası kültür aktiviteleri Yabancılardan uluslararası aktiviteler Yabancılar için iş toplantıları Profesyonel müzik grupları 4. Sosyal Hayata Katılım Önerileri Kültürel parklar 6. Türklerin Bakış Açısı Bursa daki insanlar çok arkadaşça fakat Bursa dışında bazen arkadaşça değiller. Yardımseverler 7. Göç Sisteminde Sorun Yaşanılan Konular Çalışma izni almada birçok engel olması İnternette konu ile ilgili bilgileri kapsayan tek kaynak olmaması Çalışma izni ücretlerinin yüksek olması 32
8. Yeni Göç Sistemi Yaşanılan Sorunlar / Kolaylık Sağlayacak Fikirler / Öneriler Süreç net olmalı İngilizce broşürler olmalı Oturma izni + evli = çalışma izni İkametin uzatılması konusunda elektronik kimlik uygulanabilir Çalışma izni alma sistemi karmaşık olmamalı Bazı şirketler çalışma izni olmadan iş teklifinde bulunmaktadır İngilizce öğretmen eşliğinde dans, yemek vb. aktiviteler olmalı Vatandaşlık hakkı kazanmak Çalışma izni ile ilgili bürokrasi kısa olmalı Mülk edinme Kefil olmadan kredi çekebilme Araç için özel bir plaka alınmamalı Hak elde etmemizi sağlayan belgeleri almanın kolay olması, net bilgi içermesi Prosedürleri kolaylaştırmada elektronik sistem uygulanabilir Çalışma izni şartları kolay olmalı Otobüs, metro durak isimleri İngilizce olmalı İngilizce bilen doktorlara ulaşım, acil durumlarda İngilizce bilen elemanlardan oluşan yardım hattı olmalı Sistem zor ve karmaşık 9. Toplantıda Edinilmek İstenilen / Diğer Bilgiler Çalışma sistemi prosedürü Çalışma izni ile ilgili daha detaylı bilgi Yabancılar için SGK kılavuzu Çalışma izni 33
34 KİŞİSEL BİLGİLER
Sayı Ülke Yaş Cinsiyet Meslek Kalış Süresi Kalış Sebebi Kalış Şekli 1 Nijerya 23 E Öğrenci 3 yıl Eğitim Öğrenci İkamet İ. 2 Brezilya 29 K Öğretmen 1 yıl Evli Aile ikamet İ. 3 Togo 24 E Öğrenci 3 yıl Eğitim Öğrenci İkamet İ. 4-26 K Hukuk Fak.Mez. 1,5 yıl Çalışma Çalışma İzni 5 İran - E Yazılımcı 1,5 yıl Çalışma Çalışma İzni 6 Suriye 35 E - 1,5 yıl - - 7 Togo 23 E Öğrenci Eğitim Süresi Eğitim Öğrenci İkamet İ. 8 Almanya 31 K Öğretmen 2 yıl - Çalışma İkameti 9 - - - - - - - 10 Fransa 29 E Üretim Koordinatörü 1 yıl Çalışma Çalışma İzni 11 Fransa 25 K - - Turizm - 12 Pakistan 22 E Öğrenci 3 yıl Eğitim Öğrenci İkamet İ. 13 Fransa 35 E Kalite Asistanı 1,5 yıl Evli Aile İkameti 14 Afganistan 27 E Öğrenci 9 yıl Eğitim Öğrenci İkamet İ. 15 Slovenya 27 K Master Öğrencisi 1,5 yıl Turizm - 16 Afganistan 24 E Öğrenci 3 yıl Eğitim Öğrenci İkamet İ. 17 Fas 27 K Dış Tic. Müd. 2 yıl Çalışma Çalışma izni 18 Ukrayna 24 K Ekonomist 1 yıl 2ay Çalışma Çalışma İzni 19 Hindistan 37 E İşçi 8 yıl Çalışma Çalışma İzni 20 Meksika 24 K Eczacı 5 ay Evli Aile İkamet İ. 21 Polonya 30 K - 1,5 yıl Evli Aile İkamet İ. 22 Ukrayna 26 E Satış Sorumlusu 1 yıl - Çalışma izni 2 ay 35
36 www.goc.gov.tr