ÇERKEZKÖY BÖLGESEL GELİŞİM PROJESİ PROJE RAPORU 2011 Çerkezköy Belediye Başkanı Sn. Ali ERTEM in destekleri ile...
YAYINA HAZIRLAYAN Çerkezköy Bölgesel Gelişim Çalışması Grubu adına Dr. Gökhan İNCE Endüstri Mühendisi TASARIM / BASIM Sima Ajans www.simaajans.com 2011 Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projesi - Proje Raporu hakkındaki görüşlerinizi ve önerilerinizi gokhanince@hotmail.com e-posta adresine veya (0282) 726 4888 no lu faks numarasına bekler, saygılar sunarız.
Bugün hepimize düşen ortak görev; ulusal değerlere, bilince, Cumhuriyet e sahip çıkmak, Çanakkale yi, Kurtuluş Savaşı nı kazanan ruhu korumak ve bu bilinci gelecek kuşaklara aktarmaktır. Türk Ulusu dili, kültürü, tarihi ve saygın kimliğiyle aydınlık yarınlara elele güçlü biçimde yürüyecektir. Mustafa Kemal ATATÜRK
GİRİŞ Önsöz Yönetici Özeti İçindekiler Tablolar Kısaltmalar 04
ÖNSÖZ üfusu 200.000'e yaklaşan Çerkezköy, Tekirdağ ın en çok Ngöç alan ilçeleri arasındadır. Başta tekstil olmak üzere değişik sektörlerde imalat yapan 300'ü aşkın firma ilçemizde bulunmaktadır. Bu da ilçemizi dinamik bir yerleşim merkezine dönüştürmüştür. Gümrük verilerine göre ilçeden yapılan ihracat 2010'da 500 milyon dolardır. Ambarlı, Halkalı ve Çorlu gümrüklerinden yapılan ihracat bu rakama dahil edildiğinde miktar 2,2 milyar dolara çıkmaktadır. Türkiye'nin yıllık ihracatı 114 milyar dolardır. Hedef 2015 için 201 milyar dolar; 2019'da 317 milyar dolar; 2023'de 500 milyar dolar olarak düşünülmektedir. Çerkezköy bu büyüme hızının da önüne geçerek 2023'te ihracatını beş kat büyüterek 10 milyar dolara ulaştıracaktır. İlçemizin çeşitli sorunları vardır. Bugün bile yoğun bir trafik ve çevre kirliliği gibi sorunlarla uğraşmaktadır. Bize düşen görev bu sorunları ortadan kaldırmak ve gelecekte de modern bir şehir inşa etmektedir. Şehrin nüfusu ve fabrika sayısı hızla artacaktır. Doğalgaz, su, elektrik vb. ihtiyaçlarını giderecek yatırımlar şimdiden yapılmalıdır. Çevre kirliliğinin önüne geçecek katı atık bertaraf tesisi ve atık su arıtma tesisi gibi tesisler zamanında kurulmalıdır. Sanayi Bölgeleri de gelişimlere ayak uydurmalı ve yeniden düzenlenmelidir. Çerkezköy'de yaşayan insanları mutlu etmek görevimizdir. 2009 yılında yapılan ''Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışması'nda ortaya çıkacak sorunları belirlemiştik. Şehircilikte, çevrede ve sosyal alanlarda ortaya çıkacak sorunlar belirlenerek çözüm yolları üzerinde durulmuştu. Amacımız artan nüfusla birlikte refah seviyesini artırmak olarak belirlenmişti. Bu çalışmaya ilçemizde yaşayan farklı meslek gruplarındaki vatandaşlarımız katılmış ve onların görüşleri alınmıştı. Ülkemizi ileri götürmek için hepimize görev düşmektedir. Daha çok çalışmak zorundayız. İnanıyoruz ki bugün bu çalışmada detayları verilen ve yeni ortaya konulacak projelerle gelişim sağlanacaktır. Ortaya konulacak projelerle ileri teknolojiyi yakalamış, katma değeri yüksek, çevreye duyarlı ve az enerji tüketen sanayinin ağırlıkta olduğu bir Çerkezköy inşa etmek için el ele gönül birliği içinde çalışmalıyız. Böyle olursa ülke ekonomisine de büyük katkı sağlanacaktır. Yapılan bu çalışmayla kentin değişik dinamikleri harekete geçirilecektir. Değişik projelerle, kısa ve uzun vadede yapılan planlamalarla, proje detaylandırması çalışmalarıyla ve kaynak teminiyle istenilen hedefe ulaşılacaktır. Bu çalışmanın Çerkezköy'ün geleceğine yön vereceğine inanıyorum. Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projesi - Proje Raporu nun oluşması için zamanını ayıran ve enerjisini sunan Çerkezköy Belediye Başkan Yardımcısı Gökhan İNCE' ye ve projeleriyle destek veren tüm katılımcılara teşekkür eder, adına şükranlarımı sunarım. Ali ERTEM İnşaat Mühendisi Çerkezköy Belediye Başkanı 05
YÖNETİCİ ÖZETİ 06 u çalışma, Çerkezköy 'ün gelişimine katkı sağlamak üzere B2009 yılında ortaya konulan Çerkezköy 2023-Kent Vizyonu çalışmalarını kısa bir değerlendirmenin dışında, ağırlıklı olarak Mart-Haziran 2011 döneminde 'nin koordinatörlüğünde yürütülen Bölgesel Gelişimi Artırmak Yönünde Çerkezköy Proje Hazırlıkları Toplantıları'nın çıktılarını ve Çerkezköy'ün gelişimine katkı sağlayacağı öngörülen bilgileri içermektedir. Ayrıca ilçe açısından 2011-2014 yıllarını kapsayacak bir stratejik planlama çalışması da, çalışmanın son bölümünde sunulmuştur. Bölgesel Gelişimi Artırmak Yönünde Çerkezköy Proje Hazırlıkları Toplantıları nın temel amacı, Çerkezköy'ü daha iyi yaşanabilir bir kent haline getirme yönünde ihtiyaç duyulan çalışmaları, kentte yaşayan insanlarla birlikte ortaya koymaktır. Ayrıca Çerkezköy'de yaşayan insanların katılımlarıyla ortaya konulan bu çalışmaların geliştirilmesi de amaçlanmıştır. Çalışmanın yapıldığı 2011 Mart-Haziran aylarındaki dört aylık çalışma döneminde, bölgesel gelişime fayda sağlayacak yeni projelerin üretilmesi yanında bölge ve ülke çapında örnek olmak, bölgenin proje yapma kapasitesini yükseltmek, ilçe nüfusunun önemli bir oranını oluşturan öğrencilerin AB Projeleri kapsamında mesleki ve kişisel gelişimini sağlayıcı (yabancı dil, farklı kültür tanıma, adaptasyon ve özgüven sağlayıcı) projeler ortaya koymak, farklı kurum-kuruluş ve kişiler arası etkileşimi artırmak ve sinerji yaratmak hedeflenmiştir. Bu çalışmanın ortaya konulmasında yapılan proje hazırlık toplantıları kapsamında, ilçemizde yaşayan farklı çevre ve mesleklerden Eğitim, Sağlık, Spor, Ekonomi, Kırsal Kalkınma, Kültür-Sanat, Çevre, Enerji, İletişim, Kentsel Gelişim, Sivil Toplumun Geliştirilmesi başlıklarında farklı gruplar oluşturularak grupların gerek kendi ihtisaslarında ve gerekse farklı konularda proje oluşturması da desteklenmiştir. Ç a l ı ş m a n ı n i l k b ö l ü m ü n d e Çerkezköy'ün genel bir değerlendirmesi y a p ı l a r a k m e v c u t s a n a y i t r e n d i, nüfus,eğitim,sağlık,insan kaynağı,kentsel planlama, ilçede yürütülmekte olan projeler, yükselen sektörler, yatırım iklimi ve oluşan problemlere ilişkin bilgiler verilmiş ve bir SWOT analizi yapılarak ilçenin durumu özetlenmiştir. İkinci bölümde Çerkezköy açısından örnek olabileceği düşünülen dünyada endüstriyel dönüşüm yapan bölgeler anlatılmıştır. Üçüncü bölümde teknoparkların bir kentin ekonomik ve sosyal dönüşümü üzerine olası etkileri hakkında ülkemizden yerel bir örnek olan Mersin Teknopark hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde Çerkezköy'deki sosyal ve ekonomik gelişim konusunda yerel insanların 2009 yılında yaptığı Çerkezköy- 2023 Kent Vizyonu Çalışması 'nda ele alınan projelerin geldiği nokta aktarılmıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde ilçenin gelişimini hızlandıracak yeni projeler Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projeleri -2011 başlığı altında incelenmiştir. Bu çalışmanın altıncı bölümünde değinilen Çerkezköy 2011-2014 Stratejik Planlama Çalışması, geniş bir bakış açısıyla ilçenin öncelikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Çerkezköy, halen yoğun göç alan bir ilçe olduğundan, toplumsal duyarlılık kapsamında kentlilik bilincinin oluşturulmasına, toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesine ve kent içi iletişiminin artırılmasına özellikle ihtiyaç duyulmaktadır. Ç a ğ d a ş b i r k e n t y ö n e t i m i n i n oluşturulmasına yönelik olarak, katılımlı bir yönetimin sağlanması, proje üreten dinamik bir
yapının oluşturulması ve kentin etkin tanıtımının yapılması önümüzdeki günlerde ilçede daha önemli hale gelecektir. 1974'ten bugüne kadar önemli ölçüde gelişim gösteren sanayi yapısının katma değeri daha yüksek üretim sağlayan bir sanayiye dönüşmesi, yerel ticaretin geliştirilmesi, sanayinin gelişimine ve göçün artışına bağlı çevre problemlerinin çözümünde kalıcı ve modern çalışmaların yapılması, ilçede faaliyet gösteren fabrikaların daha ağırlıklı olarak Ar-Ge projelerine eğilmesi ve yenilikçi genç zihinlerin gelişmesine katkı sağlayacak yenilikçi yerel projelerin ortaya konulması gerekmektedir. Ç e r k e z k ö y ' d e f i z i k s e l o r t a m ı n iyileştirilmesi için ilçe, belde ve köylerin güzelleştirilmesi yönündeki çabaların artırılması, planlı kentleşme yönünde yerel yönetimlerin daha çok çalışması, mevcut kara ve demiryolu ulaşımının geliştirilmesi ve Çerkezköy için tüm beldeleri ve köyleri de kapsar bir şekilde çağdaş bir kentsel altyapının oluşturulması önem taşımaktadır. Gelişim halindeki Çerkezköy'de sosyal ve beşeri ortamı iyileştirme alanında mevcut sağlık imkanlarının geliştirilmesi, sporun daha çok desteklenmesi, eğlence - dinlenme imkanlarının ve başta engelli vatandaşlarımız olmak üzere tüm toplumun ihtiyaçlarına yönelik sosyal hizmetlerin artırılması, sosyal ekonomik ve akademik anlamda girişimci insanların yetiştirilmesi, yaşamı tehdit eden risklerin azaltılması yapılması gereken çalışmalar olarak görülmektedir. Ayrıca gerek kamu ve gerekse özel sektör yöneticilerinin sonuç odaklı bir çalışma yanında vatandaş insan odaklı hizmet anlayışını geliştirmelerinin bölgemize ve ülkemize çok önemli katkılar sağlayacağına daha çok inanmaları şarttır. Ayrıca ilçede havanın ve suyun temizliğinin yanında kaliteli bir toprak yapısı vedaha yeşil bir Çerkezköy'ü ortaya koymak herkesin ortak özlemidir. İlçe halkının gelişmiş ülkelerle aramızdaki farkı görmeleri için eğitime ihtiyaçları vardır. Bunun yanında halkımız Çerkezköy'ü yakından tanıyarak ve benimseyerek katılımcı bir anlayışa da sahip olmalıdır.bu alanda yapılacak sivil toplum çalışmalarına katılmalı ve gelişme çabalarına da destek vermelidir. S o s y a l s o r u m l u l u k a n l a y ı ş ı y l a gerçekleştirilen ve yedi bölümden oluşan bu çalışmayla Çerkezköy'ün gelişimine katkı sağlamak hedeflenmiştir. Kuşkusuz çalışmada eksik görülen veya geliştirilecek konular olacaktır. Yeniden değerlendirilmesi gereken konularda değerli okuyucunun görüşlerini gönderebileceği bir e-posta adresi de (gokhanince@hotmail.com) belirtilmiştir. Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projesi- P r o j e R a p o r u 2 0 1 1 " ç a l ı ş m a s ı n ı h t t p : / / w w w. c e r k e z k o y. b e l. t r / i n d i r / cerkezkoybolgeselgelisimraporua4.pdf internet adresinden elektronik dosya olarak indirebilirsiniz. Ç a l ı ş m a n ı n g e r ç e k l e ş m e s i n d e desteklerini esirgemeyen başta Çerkezköy Kaymakamı Sn. Ayhan BAYHAN'a, projelerin oluşturulmasında katılımcılara atölye imkanı sağlayan ve raporun olgunlaşmasında katkı sunan Çerkezköy Belediye Başkanı Sn. Ali ERTEM'e, fikirleri ve projeleriyle bu raporun ortaya çıkmasının esas sebebi olan tüm katılımcılara teşekkür ederim. Saygılarımla Dr. Gökhan İNCE Endüstri Mühendisi 07
08 Çerkezköy Atatürk Meydanı
İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... 5 YÖNETİCİ ÖZETİ... 6 İÇİNDEKİLER... 9 TABLO LİSTESİ... 11 FOTOĞRAF LİSTESİ...12 HARİTA LİSTESİ...14 EKLER...14 KISALTMALAR...14 1.BÖLÜM ÇERKEZKÖY'ÜN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ...15 1.1. MEVCUT SANAYİ TRENDİ...16 1.2. YÖNETİM... 17 1.3. NÜFUS GELİŞİMİ... 17 1.4. EĞİTİM... 19 1.5. SAĞLIK... 20 1.6. İNSAN KAYNAĞI... 21 1.7. SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI VE KATILIM... 23 1.8. KENTSEL PLANLAMA... 24 1.9. ÇERKEZKÖY'DE ÖNEMLİ PROJELER... 28 1.9.1. Hızlı Tren... 28 1.9.2. Kentsel Dönüşüm... 28 1.9.3. Konut Yapımı... 29 1.9.4. Evsel Nitelikli Atık Su Arıtma Tesisi... 29 1.9.5. Katı Atık Bertaraf Tesisi... 30 1.9.6. Çerkezköy Küçük Sanayi Sitesinin Taşınması... 30 1.10. ÇERKEZKÖY'DE YATIRIM İKLİMİ... 30 1.10.1. Ulaşım... 30 1.10.2. Ekonomi... 31 1.10.3. Konaklama... 32 1.10.4. Sanayi Altyapısı... 33 1.10.5. Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi (ÇOSB )... 33 1.10.6. Veliköy Sanayi Bölgesi... 35 1.10.7. Yeni Kurulacak Sanayiler Açısından Dikkat Edilecek Hususlar... 36 1.11. ÇERKEZKÖYDE YÜKSELEN SEKTÖRLER... 37 1.11.1. Endüstriyel Gelişim Halindeki Sektörler... 37 1.11.2. Konut Sektörü... 38 1.11.3. Lojistik... 39 1.12. ARGE... 39 1.13. MARKA...39 1.14. ÇEVRE...39 1.15. TARIMSAL ÜRETİM... 41 1.16. ÇERKEZKÖY ÜN BELDELERİNDE VE KÖYLERİNDE GELİŞİM... 42 1.17. ÇERKEZKÖY'ÜN SWOT ANALİZİ... 44 1.17.1 Çerkezköy'ün Güçlü Yönleri... 44 1.17.2 Çerkezköy'ün Zayıf Yönleri... 44 1.17.3 Çerkezköy Açısından Fırsatlar... 44 1.17.4 Çerkezköy Açısından Tehditler... 44 09
2.BÖLÜM BÖLGESEL DÖNÜŞÜM... 45 2.1.BÖLGESEL ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM YÖNTEMLERİ... 46 2.2.ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM: DÜNYADAN ÖRNEKLER... 47 2.2.1. Greenland Sanayi Bölgesi- Norveç... 47 2.2.2 Ronneby Bölgesi İsveç... 48 2.2.3. Uusimaa Bölge- Finlandiya... 50 2.2.4. Küme (Cluster ) Yönetiminin Gücü- İtalya... 51 3.BÖLÜM TEKNOPARKLARIN BİR KENTİN EKONOMİK VE SOSYAL DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNDEKİ OLASI ETKİLERİ: MERSİN ÖRNEĞİ... 53 3.1. BÖLGEDE GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER... 55 3.2. BÖLGENİN KENTİN EKONOMISİNE KATKILARI... 56 3.3. BÖLGENİN KENTİN SOSYAL DÖNÜŞÜMÜNE KATKILARI... 56 3.4. TEKNOPARKIN FİRMALARA SUNDUĞU HİZMETLER... 56 3.5. GERÇEKLEŞTİRİLEN İŞBİRLİKLERİ... 57 4.BÖLÜM ÇERKEZKÖY'DE 2009'DA YAPILAN ÇERKEZKÖY 2023 KENT VİZYONU ÇALIŞMASINDA ELE ALINAN PROJELERİN MEVCUT DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ... 61 4.1. KURUMSAL PROJELER... 64 4.2. KİŞİSEL PROJELER... 66 5. BÖLÜM ÇERKEZKÖY BÖLGESEL GELİŞİM PROJELERİ - 2011... 69 5.1. ÇERKEZKÖY BÖLGESEL GELİŞİM PROJELERİ... 70 6.BÖLÜM VİZYON,STRATEJİK AMAÇ VE EYLEMLER... 85 6.1. ÇERKEZKÖY VİZYONU... 86 6.2. STRATEJİK AMAÇLAR VE ÖNCELİKLER... 86 6.3. VİZYON VE STRATEJİ ŞEMASI... 87 6.4. PERFORMANS GÖSTERGELERİ... 88 6.5. KOORDİNASYON İZLEME-DEĞERLENDİRME... 92 7. BÖLÜM SONUÇ... 93 KAYNAKLAR... 99 EKLER... 101 10
TABLO LİSTESİ TABLO 1 : Çerkezköy'deki Nüfus Değişimi... 18 TABLO 2 : Çerkezköy Nüfusu - 2010... 19 TABLO 3 : Çerkezköy'deki Okul, Öğrenci ve Öğretmen Sayısı (2010-2011)... 19 TABLO 4 : Çerkezköy'de Hastanelerde Sağlık İmkanları... 20 TABLO 5 : Çerkezköy'de Bitirilen Eğitim Düzeyi, Cinsiyet ve Yaş Grubuna Göre Nüfus 2010... 21 TABLO 6 : Çerkezköy'de İstihdam Miktarı-2010... 22 TABLO 7 : Çerkezköy de İlçe Merkezi Yıllara Göre Nüfus Değişimi... 24 TABLO 8 : Tarafından Verilen Ruhsat Miktarları... 29 TABLO 9 : Yıllara Göre Tekirdağ'a ve Çerkezköy'e Gelen Turist Sayısı... 32 TABLO 10 : Ç.O.S.B'de Bulunan Yabancı Sermayeli Firmaların Sayısı... 34 TABLO 11 : Türkiye İhracatçılar Meclisi En Büyük 1000 İhracatçı Listesindeki Çerkezköy Firmaları-2010... 35 TABLO 12 : İSO - İlk 500'e Giren Veliköy Sanayi Bölgesi Firmaları-2010... 36 TABLO 13 : Çerkezköy'de Çevre Sorunlarının Öncelik Sırası... 41 TABLO 14 : Çerkezköy'de Tarımsal Üretim... 42 TABLO 15 : Bölgesel Endüstriyel Dönüşüm Yöntemleri... 46 TABLO 16 : Norveç: Greenland Sanayi Bölgesi... 47 TABLO 17 : İsveç: Ronneby Bölgesi Dönüşümü... 48 TABLO 18 : Finlandiya: Uusimaa Turizm Sektörü... 50 TABLO 19 : İtalya: Küme (Cluster) Yöntemi...... 51 TABLO 20 : Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışmasındaki Kurumsal Projeler... 64 TABLO 21 : Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışmasındaki Kişisel Projeler... 66 TABLO 22 : Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projeleri 2011 Dağılım Tablosu... 70 TABLO 23 : Çerkezköy Bölgesel Gelişim Çalışmasına Projeleri ile Destek Verenler... 72 TABLO 24 : Çerkezköy Bölgesel Gelişim Çalışması Projeleri... 74 TABLO 25 : Vizyon ve Strateji Şeması... 87 TABLO 26 : Stratejik Amaçlar... 89 11
FOTOĞRAF LİSTESİ FOTOĞRAF 1 : Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi... 16 FOTOĞRAF 2 : Çerkezköy Genel Görünüm... 17 12 FOTOĞRAF 3 : Çerkezköy Atatürk Viyadüğü... 18 FOTOĞRAF 4 : Çerkezköy de Okullar... 19 FOTOĞRAF 5 : Müjgan-Serkan Karagöz İş Okulu ve İlköğretim Okulu... 20 FOTOĞRAF 6 : Çerkezköy de Hastaneler... 20 FOTOĞRAF 7 : Çerkezköy Sağlık Hizmetleri... 20 FOTOĞRAF 8 : Çerkezköy Meslek Yüksekokulu... 21 FOTOĞRAF 9 : Çerkezköy Pazaryeri... 22 FOTOĞRAF 10 : Sanayide Kadın İstihdamı... 23 FOTOĞRAF 11 : Çerkezköy de Yaşam... 23 FOTOĞRAF 12 : Çerkezköy Atatürk Meydanı... 24 FOTOĞRAF 13 : Atatürk Viyadüğü ne Havadan Bakış... 25 FOTOĞRAF 14 : Çerkezköy de Toplu Konutlar... 26 FOTOĞRAF 15 : Çerkezköy Alışveriş Merkezleri... 27 FOTOĞRAF 16 : Hızlı Tren Projesi... 28 FOTOĞRAF 17 : Çerkezköy de Kentleşme... 28 FOTOĞRAF 18 : Çerkezköy-Kumlugeçit Emlak Konutları... 29 FOTOĞRAF 19 : Çerkezköy de Kurulacak Atıksu Arıtma Tesisi Örneği... 29 FOTOĞRAF 20 : Katı Atık Bertaraf Tesisi Projesi... 30 FOTOĞRAF 21 : Çerkezköy Otoban Bağlantı Yolu... 30 FOTOĞRAF 22 : Çerkezköy Tren İstasyonu... 31 FOTOĞRAF 23 : Çerkezköy de Tekstil... 31 FOTOĞRAF 24 : Çerkezköy Polisevi... 32 FOTOĞRAF 25 : Çerkezköy de Konaklama... 32 FOTOĞRAF 26 : Organize Sanayi Bölgesinde Üretim... 33 FOTOĞRAF 27 : Üretim Bandında Kontrol... 34 FOTOĞRAF 28 : Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi Girişi... 34 FOTOĞRAF 29 : Veliköy Sanayi Bölgesi Girişi... 35 FOTOĞRAF 30 : Veliköy Sanayi Bölgesi... 36 FOTOĞRAF 31 : Fabrikada Çalışanlar... 36
FOTOĞRAF 32 : Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi... 37 FOTOĞRAF 33 : Gelişim Halindeki Sektörler... 37 FOTOĞRAF 34 : Çerkezköy de Konut Sektörü... 38 FOTOĞRAF 35 : Ar-Ge Çalışmaları... 39 FOTOĞRAF 36 : Ambalaj Atığı Toplama Faaliyetleri... 39 FOTOĞRAF 37 : Ambalaj Atıklarını Kaynağında Toplama Çalışmaları... 40 FOTOĞRAF 38 : Çerkezköy de Tıbbi Atıkların Toplanması... 40 FOTOĞRAF 39 : Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Toplanması... 41 FOTOĞRAF 40 : Çerkezköy de Hayvansal Üretim... 41 FOTOĞRAF 41 : Çerkezköy de Tarım... 42 FOTOĞRAF 42 : Çerkezköy Belediye Meydanı Panorama... 42 FOTOĞRAF 43 : Kapaklı Beldesi... 43 FOTOĞRAF 44 : Kızılpınar Beldesi... 43 FOTOĞRAF 45 : Mersin Teknopark... 54 FOTOĞRAF 46 : Mersin Teknopark Çalışmalarından... 56 FOTOĞRAF 47 : Teknopark Hizmetleri... 57 FOTOĞRAF 48 : Atatürk Caddesi Panorama... 62 FOTOĞRAF 49 : Marmara Belediyeler Birliği Yönetişim Ödülü... 62 FOTOĞRAF 50 : ne MBB Tarafından Verilen 2009 Yönetişim Ödülü... 65 FOTOĞRAF 51 : Kurumsal Proje Tasarımları... 65 FOTOĞRAF 52 : Çerkezköy Atatürk Caddesi... 67 FOTOĞRAF 53 : Çerkezköy Altıyol Kavşağı... 71 FOTOĞRAF 54 : Çerkezköy Örnek Konut Projelerinden... 71 FOTOĞRAF 55 : Stratejik Planlama... 86 FOTOĞRAF 56 : Kültür Merkezi Proje Çalışmalarından... 91 13
HARİTA LİSTESİ HARİTA 1 : Harita Üzerinde Çerkezköy... 19 HARİTA 2 : Çerkezköy, Beldelerin ve Köylerin Konumları... 88 AB ÇED ÇMYO ÇOSB İMP MBB STK SWOT TİM EKLER EK 1 : Çerkezköy Sosyo Ekonomik Değerler -2011... 101 EK 2 : Çerkezköy - Bölgesel Gelişimi Artırıcı Proje Çalışmaları - Proje Süreç Tasarım Formu... 103 KISALTMALAR : Avrupa Birliği : Çevresel Etki Değerlendirmesi : Çerkezköy Meslek Yüksek Okulu : Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi : İstanbul Metropoliten Planlama Merkezi : Marmara Belediyeler Birliği : Sivil Toplum Kuruluşları : SWOT Analizi (Strength-Weakness-Opportunities-Threath) Güçlü Yönler-Zayıf Yönler-Fırsatlar-Tehditler Analizi : Türkiye İhracatçılar Meclisi 14
I. BÖLÜM ÇERKEZKÖY ÜN GENEL DEĞERLENDİRMESİ Mevcut Sanayi Trendi Yönetİm Nüfus Gelişimi Eğitim Sağlık İnsan Kaynağı Sivil Toplum Kentsel Planlama Çerkezköy de Önemli Projeler Çerkezköy de Yatırım İklimi Çerkezköy de Yükselen Sektörler Ar-Ge Marka Çevre Tarımsal Üretim Beldelerde ve Köylerde Gelişim Çerkezköy ün SWOT Analizi 15
1.BÖLÜM: ÇERKEZKÖY ÜN GENEL DEĞERLENDİRMESİ 1.1 MEVCUT SANAYİ TRENDİ Ülkemiz 2011 yılında 2011 2014 yıllarını kapsayan ve 72 eylemden oluşan Sanayi Strateji Belgesini uygulamaya başladı. Belgede yer alan eylemleri hayata geçirdikçe, sanayimizin rekabet gücü ve verimliliğini yükseltecek, üretimde yüksek teknolojili ürünlerin payını artıracak ve dünya ihracatından daha fazla pay alacağız (Anonim 2010a). Önümüzdeki dönemler için yapılan projeksiyonlarda dünyadaki ekonomik güç dengesinin hızla Batı'dan Doğu'ya kayacağı öngörülmektedir. Bu bağlamda Türkiye ve bölgemiz sıklet merkezlerinden birini oluşturmaktadır. Son dönemde gerekli uygulamaları yapacak yöneticiler, ülkemizin coğrafi ve kültürel havzasında yaşanan gelişmeleri, yükselen talepleri dikkate alarak Türkiye'nin kalkınmasını sağlayacak Güçlü Türkiye Vizyonu'na hizmet edecek projeleri geliştirmek zorundadır. Cumhuriyetimizin 100.yılında; Türkiye'nin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla büyüklüğü bakımından dünyanın ilk 10 ekonomisi içinde yer alması, 82 milyonu aşan bir nüfusla, kişi başına milli gelirin 25 bin dolara yükselmesi, En az 2 trilyon dolarlık bir ekonomi büyüklüğüne ulaşması hedeflenmektedir (Anonim 2011a). Bu gelişmeler doğrultusunda ülkemizin önümüzdeki günlerde artacak önemini kavramalıyız. Bu bize Çerkezköy Vizyonu ile hareket etme, duyarlı ve sorumlu bir vatandaş olma bilinci kazandırarak mal ve hizmet üretimini ar tırmada katkı sağlayacaktır. Tekirdağ iline bağlı Çerkezköy ilçesi 1970'li yıllara kadar ağırlıklı bir tarım alanı niteliğindeyken, ilçeye fabrikaların gelmesiyle sanayi bölgesi niteliğini kazanarak hızlı bir gelişime uğramıştır. Bu gelişim, gerek yeni gelen fabrikalarla ve gerekse yeni göçlerle artarak sürmektedir. Fotoğraf 1 : Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi 16
Çerkezköy, yatırım alanları açısından mevcut Organize Sanayi Bölgesi (ÇOSB) dışında Veliköy Sanayi Bölgesi olarak bilinen büyük işletmelerin faaliyet gösterdiği alanlara da sahiptir. Çerkezköy'de Organize Sanayi Bölgesinin (ÇOSB) dışında olup, bölgelerindeki ortak çalışmaları henüz bir organizasyon kapsamında yönetilmeyen sanayi işletmelerinin de Organize Bölge'ye benzer bir yönetim-organizasyon kavuşturulmasına acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Çerkezköy' de ağırlıklı olarak tekstil işletmeleri bulunmasına rağmen kimya, metal, plastik, demir-çelik,lastik, deri, orman sanayi, gıda, cam, kağıt ve elektrik-elektronik işletmelerinin varlığı dikkat çeker bir hale gelmiştir. Bölgemiz yabancı yatırımcılar açısından da dikkat çeker bir konuma ulaşmıştır. Halen Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesindeki yabancı yatırım adedi 31'dir. 1.2 YÖNETİM Çerkezköy, yerel olarak merkez ilçe ve dört b e l d e b e l e d i y e s i yönetimi'nden oluşmaktadır. Merkez ilçe, gelişim ve uygulamalar açısından ihtiyaçları karşılamada ön planda olmakla birlikte, tüm beldelerin merkezi bir planlama kapsamında g e l i ş t i r i l m e s i d e z o r u n l u l u k h a l i n e gelmiştir. Fotoğraf 2 : Çerkezköy Genel Görünüm Çerkezköy'deki sanayi profiline bakıldığında büyük, kurumsal ve yabancı şirketler dışında KOBİ'lerin ağırlığı da gözlenmektedir. Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi (ÇOSB) yönetimi, mevcut haliyle profesyonel bir nitelik arz etmekte olup, gerek ÇOSB alanındaki işletmelerin ihtiyaç duyduğu alt yapının ve gerekse bölgesel gelişimi sağlayıcı projelerin uygulanmasında ağırlıklı konumdadır. Veliköy Sanayi Bölgesi nde de ÇOSB benzeri bir yapılanmaya ihtiyaç duyulmakta olup, bölge sanayicileri tarafından bu yapılanmanın çalışmaları sürdürülmektedir. 1.3 NÜFUS GELİŞİMİ Çerkezköy 1974'den sonra, kurulan Organize Sanayi Bölgesi sebebiyle gerek Trakya bölgesinden ve gerekse diğer bölgelerden göç almaya başlamıştır. Özellikle 2000 sonrasında ilçe nüfusunun yoğunluğu artmış olup, İMP (=İstanbul Metropoliten Planlama Merkezi)'nin öngörülerine göre 2023 yılında 405.000'e erişeceği tahmin edilmektedir (Anonim 2009b). 17
Tablo 1 : Çerkezköy deki Nüfus Değişimi YILLAR 1975 1980 1990 1997 2000 2007 2008 2009 2010 ÇERKEZKÖY İLÇE MERKEZİ 8.428 12.908 23.102 35.919 43.029 60.907 67.617 69.875 73.918 ÇERKEZKÖY KIRSAL NÜFUS 7.872 11.062 18.215 28.329 43.744 70.816 79.622 84.423 90.302 ÇERKEZKÖY TOPLAM 16.300 23.970 41.317 64.248 86.773 131.723 147.239 154.298 164.220 TEKİRDAĞ 319.987 360.742 468.842 546.105 623.591 728.396 770.772 783.310 798.109 TÜRKİYE 40.347.719 44.736.957 56.473.035 62.865.574 67.803.927 70.586.256 71.517.100 72.561.312 73.722.988 BELDELER (ÇERKEZKÖY) KAPAKLI 1.499 2.680 6.142 10.807 21.133 41.956 46.760 50.644 55.431 KARAAĞAÇ 462 880 1.742 4.067 6.858 8.462 9.525 9.930 10.109 KIZILPINAR 1.405 2.005 3.718 6.288 7.721 10.968 13.131 13.608 14.177 VELİKÖY 917 1.385 2.183 2.804 3.378 4.712 5.275 5.336 5.728 BELDE TOPLAMI 4.283 6.950 13.785 23.966 39.090 66.098 74.691 79.518 85.445 KÖYLER (ÇERKEZKÖY) BAHÇEAĞIL 671 713 747 781 788 687 687 648 622 KARLIKÖY 599 717 674 601 624 505 553 539 512 PINARÇA 687 822 1.048 1.108 1.179 1.398 1.524 1.600 1.622 UZUNHACI 707 785 749 646 675 566 534 510 512 YANIKAĞIL 925 1.075 1.212 1.227 1.388 1.562 1.633 1.608 1.589 KÖY TOPLAMI 3.589 4.112 4.430 4.363 4.654 4.718 4.931 4.905 4.857 BELDE VE KÖYLER 7.872 11.062 18.215 28.329 43.744 70.816 79.622 84.423 90.302 Kaynak: Çerkezköy Belediye Başkanlığı - 2011 Tablo 1 incelendiğinde Çerkezköy'ün toplam nüfusunun 1975 yılında 16.300 iken 2010 yılında 164.220 kişi olduğu görülmektedir. Bu tablodan 2000 yılı sonrası nüfusun ilçede daha çok arttığı tespit edilmiştir.çerkezköy 2007-2010 yılları arasında Tekirdağ'ın en fazla göç alan ilçesidir. Fotoğraf 3 : Çerkezköy Atatürk Viyadüğü 18
Köyler Tablo 2 : Çerkezköy Nüfusu 2010 Toplam Erkek Kadın Çerkezköy İlçe Merkezi 73.918 38.198 35.720 Harita 1 : Harita Üzerinde Çerkezköy Kapaklı 55.431 28.779 26.652 Beldeler Karaağaç 10.109 5.187 4.922 Kızılpınar 14.177 7.344 6.833 Veliköy 5.728 3.004 2.724 Bahçeağıl 622 311 311 Karlı 512 255 257 Pınarça 1.622 810 812 Uzunhacı 512 256 256 Yanıkağıl 1.589 806 783 Toplam 164.220 84.950 79.270 Kaynak: www.tuik.gov.tr Çerkezköy'de 2010 yılı TÜİK verilerine göre yaşayan 164.220 kişiden 84.950'si erkek, 79.270'si ise kadındır. Erkek nüfusun ilçede daha ağırlıklı (% 52) olması fabrikalarda çalışmaya gelen erkeklerin sayısının daha fazla olmasından kaynaklanmaktadır. 1.4 EĞİTİM Tekirdağ'ın en genç nüfusuna sahip ilçelerinden olan Çerkezköy'de eğitim göstergeleri, bu genç nüfus kalabalığına paralel büyüklük göstermektedir. 2010-2011 eğitim öğretim yılı verilerine göre ilçe merkezi ve beldelerinde okul öncesi, ilköğretim ve lise seviyesinde eğitim gören öğrencilerin sayısı 32.370 kişiye ulaşmıştır. İlçe genelinde 1 özel ilköğretim okulu ile 7 özel dershane, 2 etüt merkezi, 4 bilgisayar kursu, 6 motorlu taşıyıcılar sürücü kursu, 7 özel yurt ve 3 adet özel rehabilitasyon merkezi bulunmaktadır. Fotoğraf 4 : Çerkezköy de Okullar Tablo 3 : Çerkezköy deki Okul-Öğrenci ve Öğretmen Sayısı (2010-2011) Okullar İlçe Merkezindeki Okul Sayısı Belde ve Köylerdeki Okul Sayısı Toplam Öğretmen Sayısı Toplam Öğrenci Sayısı Okul Öncesi Eğitim Veren 3 1 85 1.779 İlköğretim 12 17 620 23.089 Lise 6 3 183 7.502 Toplam 21 21 888 32.370 Kaynak: Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü - 2011 19
Fotoğraf 5 : Müjgan - Serkan Karagöz İş Okulu ve İlköğretim Okulu 1.5 SAĞLIK Fotoğraf 6 : Çerkezköy de Hastaneler Çerkezköy'de 3-21 yaş grubundaki hafif düzeyde zihinsel yetersizliği bulunan özürlülerin eğitimlerinin yapılması amacıyla yapılan 120 kız - erkek öğrenci kapasiteli Müjgan - Serkan Karagöz İş Okulu ve İlk Öğretim Okulu nun inşaatı tamamlanmış durumdadır. Çerkezköy de artan nüfusa bağlı olarak sağlık kurumlarının sayısı artmaktadır. 2011 yılı verilerine göre Çerkezköy de bir devlet hastanesi ve iki özel hastane bulunmaktadır. Gerek ilçeden ve gerekse ilçe dışından gelen hastalara modern hizmet verme çabası içerisinde bulunan Çerkezköy deki sağlık kurumlarının imkanları Tablo 4'te verilmiştir. Tablo 4 : Çerkezköy de Hastanelerde Sağlık İmkanları Çerkezköy ilçe merkezinde 27 adet ve dört beldesinde 12 adet olmak üzere toplam 39 eczane bulunmaktadır. 2011 yılı Ocak ayı verilerine göre ilçe merkezinde 17 adet ve dört beldesinde 24 olmak üzere toplam 41 aile hekimi görev yapmaktadır. İlçede 15 adet Aile Sağlığı Merkezi, 11 adet serbest çalışan diş hekimi ile 12 adet optisyen işyeri vardır. Fotoğraf 7 : Çerkezköy Sağlık Hizmetleri Devlet Hastanesi Özel Hastaneler Uzman Doktor 47 40 Pratisyen Doktor 11 11 Hemşire 97 30 Ebe 26 9 Diş Tabibi 8 2 20 Ambulans Adedi 2 2 Kaynak: Çerkezköy Sağlık Grup Başkanlığı - 2011
1.6 İNSAN KAYNAĞI Çerkezköy nüfusunun % 20'si (32.370 kişi) ilköğretim ve lise seviyesindeki okullarda öğrencidir. Nüfusun yaklaşık % 35'i ise fabrikalarda çalışmaktadır. 800'ü aşkın öğrencinin bulunduğu Çerkezköy Meslek Yüksek Okulu nun (ÇMYO), mevcut sanayiye daha fazla destek verecek bir altyapıya kavuşturulmasına ihtiyaç vardır. Diğer taraftan sanayinin gelişimi ile bölgenin aldığı vasıfsız işgücü göçü de devam etmektedir. Önümüzdeki günlerde ağırlığını daha çok hissettirecek nitelikli elemanların yetiştirilmesi ve temin edilmesinde etkili projelere de ihtiyaç duyulmaktadır. Yaş Grubu Cinsiyet Okuma yazma bilmeyen Okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyen İlkokul mezunu İlköğretim mezunu Fotoğraf 8 : Çerkezköy Meslek Yüksekokulu Tablo 5 : Çerkezköy de Bitirilen Eğitim Düzeyi, Cinsiyet ve Yaş Grubuna göre Nüfus 2010 Ortaokul veya dengi okul mezunu Lise veya dengi okul mezunu Yüksekokul veya fakülte mezunu Yüksek lisans mezunu Doktora mezunu Bilinmeyen 6-13 Erkek 3 11.895-143 - - - - - 32 12.073 Kadın 2 10.920-217 - - - - - 39 11.178 14-17 Erkek 13 363-4.875-28 - - - 25 5.304 Kadın 25 379-4.341-30 - - - 36 4.811 Toplam 18-21 Erkek 21 198-2.053-2.173 53 - - 172 4.670 Kadın 76 304-2.083-2.170 78 - - 248 4.959 22-24 Erkek 14 79 145 1.477-2.067 305 2-538 4.627 Kadın 72 208 593 1.491-1.817 398 1-298 4.878 25-29 Erkek 33 156 1.305 2.100 748 3.610 955 28 1 917 9.853 Kadın 138 201 3.054 1.643 539 2.291 889 50-437 9242 30-34 Erkek 25 80 1786 1.809 1.025 3.684 1.024 66 1 466 9.966 Kadın 123 126 3.305 1.293 663 1.948 718 50 6 242 8.474 35-39 Erkek 25 37 1.666 1.854 975 2.283 718 52 5 182 7.797 Kadın 139 130 2.950 1.279 701 1.066 398 25 8 157 6.853 40-44 Erkek 18 23 1.388 1.500 856 1.340 465 55 10 101 5.756 Kadın 125 109 2.227 913 435 600 171 10 8 107 4.705 45-49 Erkek 17 42 1.636 1.199 639 863 280 32 11 160 4.879 Kadın 273 221 2.370 533 336 414 78 8 4 173 4.410 50-54 Erkek 38 45 1.592 432 380 593 181 20 5 157 3.443 Kadın 293 159 1774 197 235 261 64 5-210 3.198 55-59 Erkek 54 56 1.492 161 303 330 143 15 1 156 2.711 Kadın 396 180 1.357 55 190 106 37 6 2 172 2.501 60-64 Erkek 60 75 942 56 162 139 70 4 1 120 1.629 Kadın 371 139 760 7 114 38 18 1-144 1.592 65 + Erkek 292 272 1.178 16 140 94 50 1 1 219 2.263 Kadın 1.100 444 1.012 2 102 24 10 - - 334 3.028 Kaynak: www.tuik.gov.tr Toplam 3.746 26.841 32.532 31.729 8.543 27.969 7.103 431 64 5.842 144.800 21
Tablo 5 incelendiğinde, 2010 yılı sonu TÜİK verilerine göre, Çerkezköy'de 3.746 kişinin (%2,6) okuma-yazma bilmediği ve ilkokul mezunu 32.532 kişi (%22,5) olduğu görülmektedir.ayrıca 26.841 kişilik okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyen grubun i ç e r i s i n d e h a l e n i l k ö ğ r e t i m e d e v a m e d e n l e r i n o l d u ğ u d a i f a d e edilmelidir.yüksekokul,üniversite,lisansüstü ve doktora mezunu toplam 7.598 kişiden oluşan %5'lik grup ise Çerkezköy'de eğitim açısından yapılması gereken çalışmalar olduğunu göstermektedir. Fotoğraf 9: Çerkezköy Pazaryeri Çerkezköy'de yaş ve cinsiyet aralığına göre çalışan sigortalı sayısını g ö s t e re n a ş a ğ ı d a k i Ta b l o 6 incelendiğinde erkek nüfusun ağırlıklı o l a r a k i s t i h d a m e d i l d i ğ i görülmektedir. İstihdam edilen toplam 57.004 kişi içerisinde erkeklerin oranı %74,86, kadınların oranı ise % 25,14'dür. Gerek erkek ve gerekse kadınlarda yaş aralığı 0-40 arasında olanlarının ağırlıklı olarak istihdam e d i l d i k l e r i ( t o p l a m % 8 2, 0 2 ) görülmektedir. İstihdam edilenler içinde kadın nüfusunun düşük olduğu tespit edilmiştir. 22 Bölgede artacak fabrika sayısına bağlı olarak lojistik, mekatronik, ev işleri (bakıcı-hizmetli-ev temizliği vb), iş güvenliği, kreş, çevre kirliliğinin önlenmesi, çevrenin korunması, atıkların taşınması ve gittikçe azalan enerji - su kaynaklarının yönetimine ilişkin yeni çalışma alanlarının öne çıkması beklenmektedir. İlçede mevcut meslek lisesinden mezun olanlar fabrikaların ihtiyacını sayısal olarak karşılayamamaktadır. Bu noktada bölgedeki işletmelerin fiili ihtiyaçlarına göre daha çok meslek lisesi mezunu sağlayacak şekilde kapasite ar tırımına gidilmesi gerekmektedir. Ayrıca mezun olacak öğrencilerin donanımlarının artırılması ve piyasanın ihtiyaçlarına daha çok Tablo 6 : Çerkezköy de İstihdam Miktarı - 2010 Yaş Aralığı Cinsiyet Sigortalı Sayısı Yüzde Oranı 0-30 ERKEK 19.085 33,48% 0-30 KADIN 8.052 14,13% 31-40 ERKEK 14.998 26,31% 31-40 KADIN 4.616 8,10% 41-50 ERKEK 6.971 12,23% 41-50 KADIN 1.474 2,59% 51-60 ERKEK 1.408 2,47% 51-60 KADIN 176 0,31% 61-64 ERKEK 139 0,24% 61-64 KADIN 7 0,01% 65+ ERKEK 76 0,13% 65+ KADIN 2 0,00% TOPLAM 57.004 Kaynak: Çerkezköy Sosyal Güvenlik Kurumu - 2011
uyum sağlaması için işveren ve okul tarafından birlikte uygulanacak, örneğin Çerkezköy Halit Narin Endüstri Meslek Lisesi ile BSH Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret A.Ş arasında yürütülen İkili Mesleki Eğitim Programı gibi projelerin uygulanmasına ihtiyaç vardır. Önümüzdeki yıllarda ülke genelinde olduğu gibi ilçede meslek liselerinin daha çok önem kazanacağına inanılmaktadır. 1.7 SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI VE KATILIM Çerkezköy'de sayıları 175'i bulan farklı sivil toplum kuruluşu bulunmasına rağmen bunların çoğunluğu hemşehri derneklerinin ağırlığı dikkat çekmektedir. Daha çok hemşehri dayanışmasının hissedildiği bu dernekler dışında, eğitim, çevre, sanat, spor, bilim vb. alanlarda da etkinlik gösterecek ve Çerkezköylü olmak bilincini daha çok işleyecek derneklere de gereksinim duyulmaktadır. Fotoğraf 10: Sanayide Kadın İstihdamı Çerkezköy Meslek Yüksek Okulu'ndaki öğrencilerin daha çok sanayi ile buluşturulmasına ve daha çok staj yapma imkanına kavuşturulmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Çerkezköy ün gelişimine katkı sağlayacağına inanılan 4 yıllık bir fakülte veya yüksekokulun ilçede kurulabilmesi yönünde çalışma yapılması gerekmektedir. Çerkezköy'de 2009 yılında 5393 sayılı Kanun gereğince farklı kurum ve sivil toplum örgütü temsilcilerinden oluşturulan ve Belediye tarafından desteklenen Kent Konseyi'nin daha aktif bir hale gelmesi beklenmektedir. Bu noktada Çerkezköy Kent Konseyi üyelerinin ilçenin gelişimine katkı sağlamak amacıyla yerel yönetimle daha fazla işbirliği içinde çalışmalarına ihtiyaç vardır. Fotoğraf 11: Çerkezköy de Yaşam 23
1.8 KENTSEL PLANLAMA Tekirdağ İlinin doğu sınırında konumlanmış olan Çerkezköy ilçesi, Tekirdağ-İstanbul konürbasyonunun (=birleşik kentler) en önemli halkası durumundadır. Coğrafi konumu ve bölgesel ulaşım aksları üzerinde yer alıyor olması, Çerkezköy'ün önemini bir hayli artırmaktadır. Sahip olduğu bu potansiyellerin yanı sıra sanayi sektörüne ev sahipliği ediyor olması ilçenin cazibesini daha da artırmakta, yaşama alanı olarak tercih edilen bir yerleşim haline getirmektedir. Nüfus ve demografik veriler incelendiğinde ilçenin gelişme ivmesi daha belirgin olarak karşımıza çıkmaktadır. Tablo 7 : Çerkezköy de İlçe Merkezi Yıllara Göre Nüfus Değişimi GENEL NÜFUS SAYIMI Çerkezköy ilçesi nüfusunu her 10 yılda 2 katına çıkarmayı başarabilmiş bir şehir olarak, sadece bölgenin değil, Türkiye'nin en hızlı nüfus artış oranına sahip yerleşim yerleri arasında yer almaktadır. Nüfus artış oranının yüksekliği her ne kadar kentler için avantaj olarak değerlendirilse de, o artışı kontrol edebilmek ve artmakta olan nüfusa yönelik hizmetler sunmak gerekmektedir. İşte tam da bu noktada yerel yönetim mekanizmasının oldukça güçlü bir çalışma sistematiği içerisinde ilerlemesi şarttır. ADNKS-GENEL NÜFUS SAYIMI YILLAR 1980 1985 1990 2000 2007 2008 2009 2010 NÜFUS 12.908 17.902 23.102 43.029 60.907 67.617 69.875 73.918 Kaynak: Çerkezköy Belediye Başkanlığı Fotoğraf 12: Çerkezköy Atatürk Meydanı 24 * Bu bölüm, - Harita Mühendisi N.Esra HASANOĞLU ve Şehir - Bölge Plancısı Uğur ER tarafından hazırlanmıştır.
Yerel yönetim biriminin kamusal hizmetleri en sağlıklı biçimde sunabilmesi; sosyoekonomik gelişmeye katkı sağlaması ve kentsel gelişimi d ü z e n l i b i ç i m d e gerçekleştirebilmesi için stratejik planlarını ve fiziki planlarını (imar planları) hazırlaması gerekmektedir. Çerkezköy ilçesi 1950'li yıllardan bu yana planlı bir gelişme izlemektedir. Ancak 80'li yıllarda Türkiye'nin sanayileşme ve kentleşme politikaları öncülüğünde, yeni sanayi alanları öngörülmüştür. Ö z e l l i k l e n ü f u s h a re k e t l e r i n i değiştirerek alternatif şehirler yaratma ve İstanbul'un yükünü hafifletme çalışmaları sonucunda, sanayi alanları Trakya Bölgesinin doğusuna kaydırılmıştır. Çerkezköy ilçesi de bu bölgelerden biri haline gelmiştir. Sanayi alanlarının etkisi ile 1980 yılında onaylanan imar planlarında kent merkezi kuzeye kaydırılmıştır. Planda kentsel yerleşim için bugün Gazi Osman Paşa Mahallesi, Fevzi Paşa Mahallesi ve Gazi Mustafa Kemal Paşa Mahallesi olarak bilinen mahalleler ve İ s t a s y o n M a h a l l e s i n i n b i r k ı s m ı öngörülmüştür. Sanayi alanı olarak ise Gazi Osman Paşa ve Fevzi Paşa mahallelerinin kuzeybatısında kalan bölge öngörülmüştür. 1993 yılında yapılan revizyon imar planında çok önemli değişiklikler yapılmamış, 1980 planlarının sınırı korunmuştur. Sanayi sektöründe istihdam edilen insanların konaklama sorunlarını çözmeyi ve şehre yeni bir görünüm getirmeyi amaçlayan 1980 planları oldukça başarılı uygulanmış ve 1993 planları da aynı çizgiyi takip etmiştir. Atatürk Caddesinin oluşumu, yeni kent Fotoğraf 13: Atatürk Viyadüğü ne Havadan Bakış merkezinin yaratılması ve bunun sonucunda kent içi hareketlerin plan kararları doğrultusunda olması bu kanıyı destekler niteliktedir. Ancak 1980-1990 yılları arasında nüfusunu iki katına çıkaran bir yerleşim merkezi olan Çerkezköy'ün, planlı alan sınırını, Çerkezköy Belediye Meclisi'nin 1993 planlarında da aynen koruması, kentsel gelişme olgusu için kısıtlayıcı bir tutumun sergilendiği izlenimini vermektedir. 1998 yılında imar planları, planlı alan sınırının yetersiz olduğunun farkına v a r ı l m a s ı s o n u c u y e n i d e n re v i z e edilmiştir. 1998 yılında onaylanan imar planında İstasyon Mahallesi sınırları batıya doğru genişletilmiş, Ambardere mevki olarak anılan bölgenin bir kısmı da imar planlarına dahil edilmiştir. Planlı alan sınırının artırılmış olması Çerkezköy için olumlu bir adım olmasına karşın, 1980 planlarını baz alan 1998 imar planlarında da sokakların 3 metre ve 5 metre genişliğinde yollardan oluşması, planın olumsuz olarak göze çarpan yanlarıdır. 25
Fotoğraf 14: Çerkezköy de Toplu Konutlar 26 Sanayileşmenin ve buna bağlı göç olgusunun yükselişi ile birlikte Çerkezköy'ün yanı sıra çevre beldelerde de hızla büyüme gerçekleşmiştir. Ekonomik ve sosyal faktörler ile nüfus artış oranı da dikkate alınarak, 1986 yılında Kapaklı Belde Belediyesi, 1990 yılında Kızılpınar Belde Belediyesi, 1992 yılında Veliköy Belde Belediyesi, 1999 yılında ise Karaağaç Belde Belediyesi kurularak Çerkezköy yönetiminden ayrılmıştır. Yerleşim birimlerinin yerinden yönetim olgusu içerisinde yönetilmesi, kamu yönetimi, planlama ve siyaset disiplinleri kapsamında savunulan bir argüman olmuştur. Ancak yerinden yönetimi güçlendirmek adına idari bölünmelere gidilmesi ve yetki devri, yerel y ö n e t i m b i r i m l e r i n i n d e g ü c ü n ü azaltmaktadır. 1999 yılında Karaağaç Beldesinin kurulması, 2002 yılı sonrasında ise II. Kısım Sanayi Bölgesi'nin O.S.B yönetimine geçmesi, gelişen ve değişen faktörlerin de etkisi ile 2008 yılında Çerkezköy İmar Planları revize edilmiştir. Ancak 2008 planlarının temel ilkeleri Çerkezköy yerleşiminin geleceği adına atılmış en büyük adım olarak kendini göstermektedir. Ç a ğ d a ş p l a n l a m a a n l a y ı ş ı çerçevesinde, geçmiş yıllarda yapılan planların esasını oluşturan kararları reddetmeden, üst ölçek planlar ile uyumlu olarak hazırlanmış olan 2008 İmar Planları ile Çerkezköy Yerleşim Alanına yeni vizyonlar öngörülmüştür. Bu bağlamda şehir modern bir anlayışla ele alınarak bölgelere farklı yapılaşma şartları öngörülmüştür. Örneğin; Ambardere mevki tamamen imara açılmış, ancak bölgenin doğal ve morfolojik özellikleri de göz önünde bulundurularak, düşük yoğunluklu yapılaşmaya izin verilmiştir. Bölgesel ulaşım konusunda dikkatleri üzerine toplayan hızlı tren aksını barındırmasının yanında üniversite alanı fonksiyonunun da eklenmiş olması bölgenin geleceğini direkt etkileyen faktörlerdendir. Ambardere mevkiinde bu tarz bir yaklaşım sergilenirken, diğer yandan Kartaltepe mevkiinde orta ve yüksek yoğunluklu yapılaşma öngörülmüştür. Ayrıca mimari tasarımların farklılaşması ve özgün yapıların yapılabilmesine olanak sağlayacak biçimde yapılaşma şartları kazandırılmıştır. Bu sayede çağdaş mimari özelliklerini taşıyan, farklı yapı stillerini bir arada barındıran, ticaret ve donatı fonksiyonları ile Çerkezköy'ün yeni yüzü olmaya aday bir bölge oluşturulmak istenmektedir.
Kent merkezinde ise dar olan sokaklar genişletilmiş, yeni ticari akslar öngörülmüş, konut üretiminin önündeki engeller kaldırılmış ve şehre yeni farklı bir imaj kazandırılmıştır. Uygulama aşamasında ise plan notları doğrultusunda, farklı uygulama araçları ile kentsel gelişimin desteklenmesi yönünde adımlar atılmaktadır. Yap-işlet-devret modeli gibi uygulama araçlarının en doğru biçimde kullanılması sonucu imar faaliyetleri ve yapılaşmanın daha hızlı gerçekleşmesi sağlanmaktadır. Ayrıca yerel yönetimin kentteki diğer yönetim kademeleri ile olan ilişkileri ve girişimleri neticesinde, kamusal alanların bir kısmının (kreş, anaokulu vb.) hayırsever vatandaşlar tarafından yaptırılması sağlanmıştır. Kamusal hizmeti öncelikli görev olarak bilen yerel yönetim teşkilatı, kentsel gelişmişliği maksimum düzeye çıkarabilmek için merkezi yönetimin yereldeki temsilcileri ve TOKİ işbirliği ile Roman vatandaşlara konut üretimi hususunda önemli adımlar atmıştır. İlçe merkezinde altyapı çalışmalarını tamamen yenilemeye yönelik adımlar atan, yerel yönetim aktörleri ile olan ilişkilerine de dikkat ederek, Atık Su Arıtma ve Katı Atık Dönüşüm projeleri gibi bölgesel altyapı yatırımlarına da öncülük etmektedir. bir yandan alt ölçek planlarını oluşturarak uygulamaya geçirirken, diğer yandan da 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı çalışmalarına katılarak kentin geleceğine yönelik kararlarda etkili olmuştur. Kentin merkezinde kalmış olan küçük sanayi alanının kent dışına, daha geniş bir alana taşınması ve kentsel gelişme alanlarının genişlemesi bunlardan bazılarıdır. 17.08.1999 Depremi sonrasında tarafından onaylanan mimari proje ve ekleriyle tanzim olunan yapı ruhsatına istinaden yapılan inşaatlarda, 03.02.2000 tarihli 595 sayılı Yapı Denetimi hakkında kanun ve yönetmelikleri, 13.07.2001 tarihli 4708 sayılı Yapı Denetimi hakkında kanun ve yönetmelikleri, 06.03.2006 tarih 26100 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 1 sene sonra yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmelik hükümleri esas alınarak ruhsat işlemleri yürütülmektedir. Çerkezköy'de belediyelerin vatandaşa hizmet yönünde kurdukları bilgisayar otomasyon programları ağırlıklı olarak muhasebe, personel takibi, emlak vergisi, su borcu ödeme tahakkuku / tahsilatı yönüyle yönetim bilgi sistemli çalışmalardır. Bölgesel gelişimi takip edecek coğrafi bilgi sistemi kurulması için 'nde bilişim altyapısı (haritaların sayısallaştırılması dahil) çalışmaları tamamlanma noktasına getirilmiştir. Bu haliyle haritaların ve planların güncellemeleri sürekli yapılarak, belediyeden hizmet alan vatandaşa başta imar hizmetleri olmak üzere daha hızlı ve güncel bilgi verilmektedir. Böylece belediye içinde su ve kanalizasyon gibi kentsel altyapıya ilişkin verilerin sayısal olarak işlenmesi ve yönetimi mümkün hale gelecek, ayrıca kentsel gelişmişlik düzeyi artırılacaktır. Fotoğraf 15: Çerkezköy Alışveriş Merkezleri 27
1.9 ÇERKEZKÖY DE ÖNEMLİ PROJELER 1.9.1. Hızlı Tren Ülkemiz Asya-Avrupa arasında taşımacılık yönünden bir köprü konumunda olup, bu proje ile söz konusu koridorun ilk halkası olan Bulgaristan-İstanbul (Halkalı) Hattı Avrupa s t a n d a r d ı n d a b i r h a t k o n u m u n a gelecektir.günümüzde Edirne-İstanbul arasındaki demiryolu hattı 290 km olup seyahat süresi 4,5 saattir. Yeni hattın işletmeye açılması halinde İstanbul-Edirne arasındaki seyahat süresinin yaklaşık 1 saate ve İstanbul- Çerkezköy yolcuğunun 25 dakikaya düşmesi planlanmaktadır.2009 yılında proje çalışmaları biten Halkalı-Bulgaristan Demiryolu Hattı Yapım İşi 2011 yılı yatırım programında yer almaktadır (Anonim 2011c). 1.9.2. Kentsel Dönüşüm Fotoğraf 16: Hızlı Tren Projesi Çerkezköy de özellikle roman vatandaşlar tarafından duyulan konut ihtiyacına cevap verecek şekilde Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde inşaat yapılacak alanın tespiti çalışmaları sürdürülmektedir. Fotoğraf 17: Çerkezköy de Kentleşme 28
1.9.3. Konut Yapımı 2000 yılından sonra ağırlıklı göç alan Çerkezköy'de yıllık ortalama nüfus artışı %5'dir.Bu kapsamda yurdun dört bir tarafından ağırlıklı olarak fabrikalarda çalışmaya gelen insanların kalabileceği konutlar inşa edilmektedir. İnşa edilen normal konut adedinde muazzam artış yanında lüks konutların ve site yapılarının hızla sürdürüldüğü gözlemlenmektedir. tarafından yapılan çalışmalarda önümüzdeki 12 yıllık dönemde yaklaşık 100.000 konutun ilçe merkezi ve beldelerinde inşa edileceği hesap edilmektedir (Anonim 2009a). Tablo 8 : Tarafından Verilen Ruhsat Miktarları Yıl 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011-6.ay Verilen Ruhsat m2- Toplam Fotoğraf 18: Çerkezköy - Kumlugeçit Emlak Konutları 35.845 99.869 195.345 391.562 401.538 298.879 346.188 374.474 204.952 Kaynak: Çerkezköy Belediye Başkanlığı - 2011 Bu tabloya göre 'nin verdiği toplam ruhsat miktarı yıllara bağlı olarak artış halindedir. Bu artış ilçede başta konut olmak üzere yapılan inşaat miktarındaki artışı göstermektedir. 1.9.4. Evsel Nitelikli Atıksu Arıtma Tesisi Çerkezköy ve beldelerinden kollektör hattı ile toplanacak ve ilk etapta 200.000 kişiye ve ikinci aşamada kapasitesi artırılarak 400.000 kişiye erişecek ilçe nüfusuna hizmet vermesi planlanan, 30.000 m/gün arıtma kapasitesine sahip olacak atıksu arıtma tesisi için, Çerkezköy ve belde belediyelerinin katılarak oluşturduğu birlik tarafından yer tespiti vb. ön çalışmalar yapılmış olup, DSİ (Devlet Su İşleri) tarafından inşa edilecek tesisin en geç 2013 yılında devreye alınması için çalışmalar başlamıştır. Fotoğraf 19: Çerkezköy de Kurulacak Atıksu Arıtma Tesisi Örneği 29
1.9.5. Katı Atık Bertaraf Tesisi Fotoğraf 20: Katı Atık Bertaraf Tesisi Projesi 1.9.5. Çerkezköy Küçük Sanayi Sitesi nin Taşınması Mevcut haliyle araç tamir ve bakımı ile otomotiv aksesuar satışı işlerinde ağırlıklı hizmet veren Çerkezköy Küçük Sanayi Sitesi'nin ilçe merkezinden daha uzak bir yere taşınması için ilgili yerin tespiti yapılmıştır. Yeni yerin İstanbul Metropoliten Merkezi tarafından yapılan 1:25.000'lik planlara işlenmesi ve yetkili kurumlar Çerkezköy ve beldelerinde evlerden kaynaklanan günlük yaklaşık 300 ton organik katı atığın bertarafını sağlayacak tesisin kurulacağı alan için bölgedeki belediyeler tarafından oluşturulan birlik kapsamında uygun yer bulma çalışmaları sürdürülmektedir. Kurulacak tesisin 2013 yılı itibarıyla devreye alınması planlanmıştır. tarafından onaylanmasının ardından uygulama planları geliştirilecektir. Halen küçük sanayi sitesi alanı olarak bilinen yerin, rekreasyon alanı olarak isimlendirilen gezinme vb. amaçlı bir alan haline dönüştürülerek değerlendirilmesi de mümkün olacaktır. 1.10 ÇERKEZKÖY DE YATIRIM İKLİMİ 1.10.1. Ulaşım Fotoğraf 21: Çerkezköy Otoban Bağlantı Yolu 30 Çerkezköy, sanayi altyapısı ile olduğu kadar, coğrafi konumu açısından da büyük avantajlara sahip bulunuyor. İstanbul'a 100 km, Tekirdağ'a 65 km u z a k l ı k t a b u l u n a n Çerkezköy, Avrupa'ya yakınlık açısından da önemli bir konumdadır.
Fotoğraf 22: Çerkezköy Tren İstasyonu İstanbul Edirne arasında mevcut otobana karayolu ile bağlı olan Çerkezköy'ün Tekirdağ'ın diğer bir ilçesi olan Çorlu ile duble yol bağlantısı bulunmaktadır. Çorlu - Tekirdağ arasında halen yapımı sürdürülen yolun tamamlanması ile Çerkezköy - Tekirdağ arasındaki ulaşım imkanının çok daha iyileşmesi sağlanmış olacaktır. 1873 Yılında Fransızlar tarafından inşa edilen Çerkezköy Tren İstasyonu, İstanbulEdirne arasında yapılan yolcu ve yük taşıma işlemlerinin gerçekleştiği, İstanbul-Avrupa arasında, yolcu ve yük taşıyan trenlerin uğradığı bir istasyondur. Çerkezköy'den mevcut tren yolunun haricinde ÇED ve projelendirme çalışmaları tamamlanarak uygulama aşamasına getirilen Kapıkule Halkalı Hızlı Tren Hattının tamamlanmasıyla bölgede en önemli sanayi kuruluşlarının bulunduğu Çerkezköy'den hammadde ve mamul madde ürünlerinin yurtiçine ve yurt dışına taşınmasında maliyet ve süre açısından önemli ölçüde fayda sağlanacaktır. Yüksek standartlı aynı hızlı tren yoluyla, Çerkezköy'de bulunan yolcu istasyonu kapsamında taşınacak yolcu sayısında da önemli bir kapasite artışı beklenmektedir. 1.10.2. Ekonomi Çerkezköy'deki Esnaf ve Sanatkarlar Odası ile Çerkezköy Ticaret ve Sanayi Odası artan nüfusa hizmet verecek niteliktedir. Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 2.500'e yaklaşan üyesi ve Ticaret ve Sanayi Odasının 2.400 üyesi bulunmaktadır. Ağırlıklı olarak sanayi işletmelerinde çalışan kişilerin yaşadığı Çerkezköy, ülke genelindeki istikrar artışından olumlu etkilenmektedir. Bu kapsamda ar tan fabrika sayısına bağlı olarak yıllık ortalama % 5'lik nüfus artışının olduğu Çerkezköy'de hizmet işletmelerinin (otel, dershane ) s a y ı s ı n ı n d a a r t t ı ğ ı görülmektedir. Fotoğraf 23: Çerkezköy de Tekstil Çerkezköy hızla sanayileşen bir ilçedir. Gerek Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi ve gerekse çevresindeki Veliköy, Velimeşe gibi sanayi bölgeleri ile ülkemizin sanayileşmiş cazibe merkezleri arasında yerini almıştır. Bölgenin sunduğu alt yapı ve hizmet kalitesi sanayicilerimizin yatırım yapmayı tercih ettiği bir yer haline gelmesini sağlamaktadır. 31
30' u aşkın yabancı yatırımcının bulunduğu Çerkezköy, Avrupa'ya yakınlığı ve karademiryolu kavşaklarında bulunması sebebiyle de tercih edilmektedir. İlçede 15 farklı bankanın 19 şubesi mevcuttur. Kamu ve özel sektör ilişkisi dengelidir.ancak değişen ihtiyaçlar çerçevesinde bu ilişkinin geliştirilmesi gerekmektedir. 1.10.3. Konaklama Fotoğraf 24: Çerkezköy Polisevi Çerkezköy de 6 tane turizm işletme belgeli otel, 5 tane belediye belgeli otel ve 2 adet pansiyon vardır. Turizm işletme belgeli altı otelin toplam 408 odası ve 810 yatağı, belediye belgeli beş otelin ise toplam 150 odası ve 299 yatağı bulunmaktadır. Geçmiş yıllarla bugünü karşılaştırdığımızda Çerkezköy e gelen turist sayısında artış gözlenmektedir. Tablo 9 : Yıllara Göre Tekirdağ a ve Çerkezköy e Gelen Turist Sayısı Fotoğraf 25: Çerkezköy de Konaklama Yabancı Turist Toplamı Türk Turist Toplamı Genel Toplam Tekirdağ-2005 14.763 68.597 83.360 Tekirdağ-2006 16.183 69.408 85.591 Tekirdağ-2007 7.652 41.838 49.490 Tekirdağ-2008 6.354 31.914 38.268 Tekirdağ-2009 24.507 82.275 106.782 Tekirdağ-2010 34.800 90.979 125.779 Çerkezköy - 2010 16.000 21.084 37.084 Kaynak: Tekirdağ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü - 2011 32 Çerkezköy'e 2010 yılından önce gelen turist sayısı kesin olarak bilinmemektedir. 2010 yılında 16.000 yabancı turist, 21.084 yerli turist gelmiştir. Bunların büyük çoğunluğu iş sebebiyle ilçeyi ziyaret etmiştir. 2010 yılında Tekirdağ'a gelen yabancı turistin %46'sı Çerkezköy'ü ziyaret etmiştir. Yerli turistin de % 23'ü ilçeye gelmiştir. Tekirdağ'a gelen turistlerin toplamının %29'unu Çerkezköy almıştır. Çerkezköy'e gelen yabancı turistler gezi amacından daha çok fabrikalarda montaj-demontaj ve iş ziyaretiyle gelenlerden oluşmaktadır. Çerkezköy'de otelcilik ve hizmet işletmeleri açısından önemli bir potansiyel bulunmaktadır.
1.10.4. Sanayi Alt Yapısı 1972 yılında Çerkezköy ilçesinin kalkınmada öncelikli yöreler arasına alınması ve Çerkezköy'de yaklaşık %100 doluluk oranına sahip olan Trakya'nın ilk O r g a n i z e S a n a y i B ö l g e s i ' n i n kurulmasıyla başlayan sanayileşme süreci Çerkezköy'ü Çorlu'ya bağlayan yol üzerinde devam etmiştir. Sayısı 200'ü aşan işletmenin faal olduğu Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi dışında Veliköy Sanayi Bölgesi'nde de sayısı 95'i geçen fabrika ülke ekonomisine hizmet etmektedir. Çerkezköy'de elektrik, su ve doğalgazın sanayide kullanımında gerekli altyapı tamamlanmış olup, doğalgazın konutlarda da kullanımı projesi uygulanmaktadır. Fotoğraf 26: Organize Sanayi Bölgesinde Üretim 1.10.5. Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi (Ç.O.S.B.) Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi, Çerkezköy ilçesi, Kapaklı ve Karaağaç beldeleri olmak üzere üç belediye sınırı içerisinde kalan yaklaşık 1234 hektar alanı ile Türkiye'nin en büyük ve en köklü sanayi bölgelerinden biridir (www.cosb.org.tr). Bölgede faaliyet gösteren sanayicilerin izin, ruhsat ve bürokratik işlemlerini kaynağında sonuçlandırmak, gerekli altyapıyı ve sosyal tesisleri yapmak ve işletme mantığı ile hareket eden Ç.O.S.B.'nde; başta tekstil (%38) olmak üzere kimya (%11), demir çelik, plastik, elektrik elektronik, cam, gıda, kağıt, lastik, içki, orman vb. sektörlerde üretim yapan işletmelerin sayısının sürekli artış halinde olduğu görülmektedir. Halihazırda Türkiye'de kullanılan elektriğin % 0,6'sı, doğalgazın % 1,5'i Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi'nde tüketilmektedir. 40.000 kişiden daha fazla insana istihdam sağlayan bu bölgenin ihracatı ise yaklaşık 2 milyar $ dır. Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi nde yatırımcılar imar, doğalgaz, elektrik, atık su, arıtma, yol, itfaiye vb. hizmetleri Bölge Müdürlüğü'nden süratli bir şekilde almaktadır. Ç.O.S.B., İstanbul'a yakınlığı ve geniş ulaşım imkanları (E5 Karayolu'na 35 km,tem Otoyolu'na 15 km, Tekirdağ Limanı'na 75 km, Ereğli Limanı'na 60 km, Atatürk Hava Limanı'na 90 km ve Çerkezköy Tren İstasyonu'na 5 km) ile sanayide önem arzeden Termin konusu için çok avantajlı durumdadır. 33
Fotoğraf 27: Üretim Bandında Kontrol 34 Bölgede faaliyet gösteren 201 firmadan 31'i yabancı yatırımcıdır. Halen mevcut firmaların önemli bir kısmının kapasite artışı yaptıkları tespit edilmiştir. Büyükyoncalı bölgesinde bulunan yerüstü suyunun Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi ndeki işletmelerde kullanımını sağlayacak yatırımları yapan Ç.O.S.B. yönetimi, bölgenin ve sanayicilerin gelişimi konusunda aktif görev almaktadır. Tablo 10 : Ç.O.S.B. de Bulunan Yabancı Sermayeli Firmaların Sayısı Yabancı Sermayeli Firmaların Sayısı Ülke Firma Adedi Ülke Firma Adedi Almanya 13 İsviçre 4 Amerika 2 İspanya 1 Belçika 1 İtalya 1 Fransa 2 Japonya 1 Güney Kore 1 Norveç 2 Hollanda 1 Rusya 1 İngiltere 1 Kaynak: www.cosb.org.tr Toplam : 31 Firma Fotoğraf 28: Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi Girişi Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan 31 yabancı sermayeli işletmenin 13 adedi (%42) Almanya kökenli olup, Avrupa firmalarının ağırlıkta olması dikkat çekmektedir. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM)'nin her yıl yayınladığı Türkiye'nin En Büyük İlk 1000 İhracatçı F i r m a s ı - 2 0 1 0 Y ı l ı Rapor unda Çerkezköy O r g a n i z e S a n a y i Bölgesi'nden (ÇOSB) 24 firma yer almaktadır. Bu firmaların TİM'in açıkladığı 'En Büyük İlk 1000 İhracatçı Firma' arasında yer alması Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi'nin gelişimini göstermektedir. Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin 2009 yılını kapsayan İlk 1000 İ h r a c a t ç ı L i s t e s i n d e ÇOSB'den 21 firma yer almıştı.
Tablo 11 : Türkiye İhracatçılar Meclisi En Büyük 1000 İhracatçı Listesindeki Çerkezköy O.S.B. Firmaları - 2010 Sıra 2010 Sıra 2009 Sıra FİRMA ÜNVANI İhracat 2010 ($) İhracat 2009 ($) Değişim (%) 1 6 6 ARÇELİK A.Ş. 1.500.670.178,82 1.399.939.766,28 7,2 2 17 14 BSH EV ALETLERİ SAN. VE TİC.A.Ş. 621.356.501,52 601.981.200,72 3,2 3 38 47 GAAT DIŞ TİC. VE SAN. A.Ş. 234.414.644,78 183.329.549,29 27,9 4 163 - POLİMER KAUÇUK SAN. VE PAZ. A.Ş. 76.559.072,06 - - 5 178 - HEMA DIŞ TİCARET A.Ş. 71.887.569,75 - - 6 206 645 SARBAK METAL TİC. VE SAN. A.Ş. 62.757.123,56 20.502.728,96 206,1 7 213 238 YÜNSA YÜNLÜ SAN. VE TİC.A.Ş. 61.054.044,80 49.909.604,61 22,3 8 257 286 EDA DIŞ TİC.VE TEKS PAZ. A.Ş. 51.986.785,78 42.268.738,03 23 9 271 251 SCHOTT ORIM CAM SAN. VE TİC. A.Ş. 50.092.559,53 47.210.093,43 6,1 10 322 - ALTEK DÖK. HADDE MAMÜL SAN. TİC. LTD. ŞTİ 42.671.674,35 - - 11 327 288 EFES TEKS.SAN. VE DIŞ TİC. LTD. ŞTİ 42.088.512,88 41.896.891,86 0,5 12 363 - FLOKSER TEKSTİL DIŞ TİC. A.Ş. 37.681.194,06 - - 13 446 - ARGON KİMYA SAN. VE TİC. A.Ş. 32.490.764,78 - - 14 474 - TRELLEBORG ÇERKEZKÖY OTOMOTİV SAN. TİC. A.Ş. 30.569.463,95 - - 15 519 647 ALTINYILDIZ MENSUCAT VE KONF. FAB. A.Ş. 28.278.496,47 20.466.093,57 38,2 16 591 - ELKON BETON MAKİNALARI SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ 25.646.473,79 - - 17 598 632 BİLİM İLAÇ SAN.VE TİC. A.Ş. 25.442.203,22 20.876.783,78 21,9 18 611 636 NOBEL İLAÇ SAN. VE TİC. A.Ş. 25.043.837,54 20.848.623,40 20,1 19 695 - GÜLÇEK TEKS. BOYA APRE ÖRME İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ 22.407.506,62 - - 20 747 738 KIVANÇ TEKS. SAN. VE TİC. A.Ş. 21.263.080,22 18.227.402,92 16,7 21 755 611 TREXTA TR DERİ MAM. SAN. VE TİC. A.Ş. 20.957.756,14 21.460.183,65-2,3 22 923 - ÖZEL ELEKTR. BAK. MAM. SAN. DIŞ TİC. A.Ş. 17.147.313,75 - - 23 949 - AKŞAN ETÜD MÜŞ. VE MÜHEND. A.Ş. 16.636.073,02 - - 24 962 - TRELLOBORG ÇERKEZKÖY İTH. VE İHR. OTO. TİC. A.Ş. 16.396.276,74 - - Kaynak: Çerkezköy Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü, 2011 1.10.6. Veliköy Sanayi Bölgesi Çerkezköy'ün beldesi olan Veliköy'de yaklaşık 450 hektar alan üzerinde kurulu bulunan Veliköy Sanayi Bölgesi'nde halen 95 farklı işletme faal durumdadır. Her geçen gün sayıları artan bu işletmeler değişik sektörlerde (metal,tekstil,kimya,lastikkauçuk,orman sanayi, elektrik-elektronik, otomotiv, vb) faaliyet göstermektedir. Bölgede enerji ve elektrik sorunu bulunmamaktadır. Fotoğraf 29: Veliköy Sanayi Bölgesi Girişi Veliköy Sanayi Bölgesi'nde halen sayısı 6000'i aşkın çalışan işletmelerde çalışmaktadır. Veliköy'de 2005 yılında kurulan Veliköy İşadamları ve Sanayicileri Derneği, bölgedeki firma temsilcilerinden oluşmaktadır. Gelişim halindeki bu bölgenin ıslah organize sanayi bölgesi niteliğine kavuşturulması için çalışmalar sürdürülmektedir. 35
Tablo 12 : İstanbul Sanayi Odası - İlk 500'e Giren Veliköy Sanayi Bölgesi Firmaları 2010 Sıra 2010 Yılı 500 Büyük Kuruluş Sıra No 2009 Yılı 500 Büyük Kuruluş Sıra No FİRMA ÜNVANI ÜRETİMDEN SATIŞLAR NET ( TL ) 1 279 282 SARAY DÖKÜM VE MADENİ AKSAM SANAYİ TURİZM A.Ş. 213.340.365 2 306 418 ÖZER METAL SANAYİ A.Ş. 193.125.199 36 3 394 - ERAK GİYİM SAN. VE TİC. A.Ş. 153.788.055 4 428 337 TEVERPAN MDF LEVHA SAN. VE TİC. A.Ş. 143.367.115 Kaynak: www.iso.org.tr İstanbul Sanayi Odası tarafından yapılan 2010 yılı 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması nda Veliköy Sanayi Bölgesi nde üretim yapan 4 firmanın ilk 500'e girdiği görülmüştür. Fotoğraf 30: Veliköy Sanayi Bölgesi 1.10.7. Yeni Kurulacak Sanayiler Açısından Dikkat Edilecek Hususlar İstanbul Metropoliten Planlama Merkezi tarafından hazırlanan 1:100.000 Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası Revizyon Çevre Düzeni Planı-Plan Analitik Raporu'nda Trakya Bölgesi'nde her ne kadar yeni sanayi kuruluşlarının gelmesine artık sıcak bakılmıyorsa da, seçici davranışlarla belirlenecek sanayi yatırımlarının, çevreyle sağlıklı ilişkiler içerisinde gelişmesine katkı sağlamak üzere üretilen planlar çerçevesinde konumlandırılması ve organize sanayi bölgelerine yönlendirilmesi yerinde bir yaklaşım olacaktır. Bu çerçevede, mevcut sanayi tesislerinin organize edilmesi, çevre altyapılarının tamamlanması ve bu konuların tartışmaya neden olmayacak şekilde plan notları ile açıklanması gerekmektedir. yorumu ile sanayinin bölgesel gelişimi açısından yeni bir yaklaşım sergilenerek plan hükümleri konulmuştur (Anonim 2009b ). 2009 yılında hazırlanan 1:100.000 Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası Revizyon Çevre Düzeni Planı-Plan Açıklama Raporu (Anonim 2009c) kapsamında açıklanan plan hükümlerine göre: 2.10.31. Planlama alanında yer alamayacak sanayi türleri: 2.10.31.1.Planlama alanı sınırları dahilinde bu planda getirilen koşulları karşılayacak ve rehabilite edilerek çevreye duyarlı hale getirilecek mevcut yasal sanayiler dışında, aşağıda belirtilen çevresel kirleticiliği yüksek olan ve/veya çevresel tahribe neden olan sanayi türleri kullanımlar kesinlikle yer almayacaktır: Fotoğraf 31: Fabrikada Çalışanlar -Metal sertleştirme (tuz ile), -Metal kaplama, -Yüzey temizleme (asit ile), -Tekstil boyama-yıkama ve emprime baskı, -Madenin işlenmesine yönelik ağır sanayiler, -Lifli yıkama-yağlamacılar, -Kâğıt işleme, -Asit imal ve dolumu, Pil, batarya-akü imal yerleri,
Fotoğraf 32: Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi -Ham deri işleme, -Kömüre dayalı termik santral, -İlaç sentez fabrikaları, -Gres yağ fabrikaları (petrol türevi), -Demir-çelik üretimi, -Ağır metal tuzu üretimi, -Petrokimya, Klor-alkali, Rafineri. 2.10.31.2. 2.10.31.1 nolu plan notunda belirtilen sanayiler, OSK Kanunu, Yönetmelikleri ve OSB Yönetimin izin verdiği ölçüde, su kullanım izni almak kaydıyla OSB.lerde yer alabilir. 2.10.31.3. 2.10.31.1. nolu plan notunda belirtilen sanayi türleri içinde olup da mevcut yasal sanayi alanlarında yer alan sanayiler; her türlü çevresel yatırımı yapacak olup, yer altı suyu kullanımı ve proses atıksuyu miktarını artıran üretim/kapasite artışlarının ve/veya alansal olarak kullanım artışının yapılmaması şartıyla, yalnızca mevcuttaki yapılaşmış alanı dahilinde teknoloji yenilenmesi sonucu oluşabilecek üretim/kapasite artışı yapılabilir. 2.10.31.4. 2.10.31.1.nolu plan notunda belirtilen sanayi türlerinin içinde yer almayan diğer sanayilerin prosesinde su kullanımı var ise, faaliyetle ilgili plan/proje/çed aşamasında ilgili kurumdan alınacak su kullanım izin belgesinin sunulması zorunludur. hükümleri yer almaktadır. 1.11 ÇERKEZKÖY DE YÜKSELEN SEKTÖRLER 1.11.1. Endüstriyel Gelişim Halindeki Sektörler Bölgede elektrik-elektronik sektörü özellikle Çerkezköy OSB'de yoğunlaşmıştır. Elektrikelektronik sektörünün bir alt kolu olan beyaz eşyanın iki önemli küresel firması olan BSH ve Arçelik'in Çerkezköy OSB'de olmasında bunun büyük katkısı vardır. Beyaz eşya sektörü açısından Çerkezköy, girdi koşulları, nitelikli işgücünün hem ucuz hem de nicelik ve nitelik olarak yeterli olması ve hammadde tedarikinde sorun yaşanmaması, Avrupa'ya yakınlık ve yeterli altyapı avantajlarının Fotoğraf 33: Gelişim Halindeki Sektörler 37
yanında hammaddede dışa bağımlılık gibi bir dezavantaja da sahiptir. Talep koşulları elektronik sektörünün en güçlü yanını oluşturmaktadır. Yüksek küresel talep, AB ve İstanbul pazarlarına yakınlık sektörün üretim ve ihracat performansını tetikleyen önemli değişkenlerdir (Anonim 2011b ). İlgili ve destekleyici kuruluşlar analiz edildiğinde, Bölgede tedarikçilerin yetersiz oluşunun yanı sıra sanayiye destek olabilecek üniversite ve yüksekokulların yeterli olmaması sektörü olumsuz etkilemektedir. Yeni Ar-Ge Kanunu sektör açısından umut vermektedir. Ayrıca İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin İstanbul'daki sanayiyi il dışına çıkarma projesi, bölgeyi bu sanayinin bir kısmının taşınması muhtemel yerlerin en caziplerinden biri haline getirmiştir ( Anonim 2011b ). Bölgede elektrik-elektronik sektörü rekabetçiliğini arttırabilmek için Arçelik ve BSH örnek gösterilerek, diğer büyükküresel oyuncuların bölgeye çekilmesi özellikle beyaz eşya segmentinde hızlı bir gelişmenin önünü açabilecektir. Aynı zamanda Arçelik e ve BSH'ya tedarikçi olabilecek firmaların da bölgeye çekilmesi için uygun stratejilerin belirlenip hayata geçirilmesi, Çerkezköy OSB merkezli elektrikelektronik sektöründe rekabet gücünü artıracaktır (Anonim 2011b ). Çerkezköy'de BSH ve Arçelik dışında elektrik-elektronik alanında faaliyet gösteren küçük ölçekli gelişim halindeki firmalar da bulunmaktadır. Çerkezköy'ün gelecekte tekstil, elektrik-elektronik, ilaç, kimya, plastik, orman ürünleri vb. değişik sektörlerden pek çok firmanın imalat yapacağı gelişmiş bir karma üretim merkezi olacağı öngörülmektedir. 1.11.2. Konut Sektörü Çerkezköy'de 2000'li yıllardan itibaren artan nüfusla birlikte yapılan konut adedinde çok ciddi bir artış görülmektedir. Önümüzdeki yıllarda sayısı artacağına muhakkak gözüyle bakılan fabrikalarla birlikte yeni konutların yapılması da kaçınılmaz olacaktır. Yeni yapılacağı öngörülen 100.000 konutla birlikte inşaat sektörü ile beraber paralel olarak çalışan nalburiye, mobilya vb. yan sektörlerin de Çerkezköy'de gelişim içinde olacağı tahmin edilmektedir. 38 İlçedeki gelişmeyi dikkatle izleyen büyük inşaat firmaları son yıllarda Ç e r k e z k ö y ü z e r i n e yoğunlaşmaktadır. Ayrıca artan nüfusla beraber ağırlıklı olarak ilçedeki fabrikalara iş amaçlı gelen ziyaretçiler sebebiyle başta otel olmak üzere hizmet işletmelerinin sayısında da artış gözlenmektedir. Fotoğraf 34: Çerkezköy de Konut Sektörü
1.11.3 Lojistik Lojistik, tanım olarak müşteri ihtiyaçlarını karşılamak için ilk noktadan son tüketim noktasına kadar her türlü hammadde, yarı mamul, bitmiş ürün, servis ve ilgili tüm bilgilerin (içsel, dışsal, içeriye ve dışarıya tüm hareketler dahil olmak üzere) etkin ve verimli akışını ve d e p o l a n m a s ı n ı s a ğ l a m a k i ç i n gerçekleştirilen planlama, uygulama v e k o n t ro l s ü re ç l e r i n i n t ü m ü d ü r (Anonim 2009b ). 1.12 AR-GE Avrupa Hızlı Tren Projesi'nin bir parçası olan Halkalı ile Bulgaristan sınırı arasındaki demiryolu hattı tamamlandığında, Halkalı- Çatalca-Çerkezköy-Büyükkarıştıran- Lüleburgaz-Babaeski-Edirne ve Kapıkule'de olmak üzere 8 yolcu istasyonu ile Çerkezköy ve Büyükkarıştıran'da 2 adet yük istasyonunun yer alması gerçekleşecek ve bunun sonucunda bölgede, turizm ve ulaştırma sektörlerinde rekabet gücü artacaktır (Anonim 2009b). Çerkezköy'de bulunan fabrikaların pek çoğunda piyasanın ihtiyaçlarına ve zorunluluklara cevap verecek şekilde, işletme olanakları çerçevesinde araştırma-geliştirme çalışmaları yapılmaktadır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen 5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge merkezi kuran Çerkezköy'deki firmalar şunlardır: 1.BSH Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2.Arçelik A.Ş. 3.Deva Holding A.Ş. 4.Hema Endüstri A.Ş. 5.Yünsa Yünlü Sanayi ve Ticaret A.Ş. Fotoğraf 35: Ar-Ge Çalışmaları İlçede Ar-Ge kapsamında yapılacak çalışmaları destekler nitelikte teknopark,eğitim ve ödüllendirme türünde yeni yapılanmalara da ihtiyaç duyulmaktadır. 1.13 MARKA Bölgede üretilen ürünlere veya kente ilişkin bir marka çalışması yapılmamıştır. Ancak firmaların kendi ürettiği ürünlerin marka isimleri bulunmaktadır. 1.14 ÇEVRE Fotoğraf 36: Ambalaj Atığı Toplama Faaliyetleri * Bu bölüm, - Çevre Y. Mühendisi Emine YASAVUL tarafından hazırlanmıştır. Gerek katı atık ve gerekse evsel nitelikli atık su arıtma tesislerinin bulunmayışı bölgesel gelişim açısından en önemli sorunlardan birisidir. Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi'nin endüstriyel atık su arıtma tesisi bulunmaktadır. Veliköy Sanayi Bölgesi nin atık su arıtma tesisinin bulunmaması bir tehlike olarak kendini göstermektedir. 39
İstanbul başta olmak üzere diğer kentlerden özellikle Çerkezköy ve Çorlu'ya yığılmaya başlayan sanayi fonksiyonlarının Ergene Havzası'nda yol açtığı kirlilik ve susuzluk, bölgede tarımsal üretimi olumsuz yönde etkileyen önemli bir faktördür. Fotoğraf 37: Ambalaj Atıklarını Kaynağında Toplama Çalışmaları Çerkezköy ilçesindeki yoğun sanayileşme sosyoekonomik gelişmeyi sağlarken, bu gelişme ile birlikte toprak, hava ve su kirliliği gibi önemli çevre sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bölgenin doğal kaynak potansiyeli aşırı kullanılmaya başlanmış ve atıklar alıcı ortam kapasitesinin üzerine çıkmıştır. Bölgede yaşanan su kirliliği sorununun çözümü, ortak arıtma tesislerinin kurularak evsel ve endüstriyel atık suların arıtılmasıyla mümkün olacaktır. Ortak arıtma tesisleri arıtma maliyetlerini düşüreceği gibi arıtmanın etkinliğini de artıracaktır. Bölgede sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması ülkemiz ekonomisi için de oldukça önemlidir. B ü t ü n b u n l a r g ö z ö n ü n d e bulundurularak 2008 yılında Çerkezköy Belediyesi, Kapaklı Belediyesi, Karaağaç Belediyesi, Kızılpınar Belediyesi ve Veliköy Belediyesi nin içinde bulunduğu Çerkezköy Çevre Belediyeler Atıksu Arıtma Tesisi Yapma ve İşletme Birliği kurulmuştur. Birliğin amacı Çerkezköy İlçe Merkezi ve Birliğe üye dört Beldenin (Kapaklı, Karaağaç, Kızılpınar, Veliköy) evsel atıksularının arıtılacağı bir atık su arıtma tesisini kurmak ve işletmektir. 2013 yılında tamamlanması planlanan tesis devreye alındığında bölgedeki evsel atık sular, sulama suyu kriterlerinde arıtılacak ve Çorlu Deresi'ne deşarj edilen evsel kirlilik yükü ortadan kalkmış olacaktır. Fotoğraf 38: Çerkezköy de Tıbbi Atıkların Toplanması 40 Ergene Nehri'nin en önemli kollarından biri olan Çorlu Deresi'ne Çerkezköy, Kızılpınar, Veliköy, Velimeşe, Çorlu ve Muratlı Belediyelerinin evsel atık suları ile Çerkezköy, Çorlu, Muratlı İlçeleri sınırları dahilindeki değişik sektörlere ait sanayi kuruluşlarının evsel ve endüstriyel arıtılmış ve arıtılmamış atık suları deşarj edilmektedir. Buradaki kirliliğin oluşmasında, spesifik kirleticilerden dolayı başta endüstriyel atık sular olmak üzere, hiçbir arıtma işlemine tabi tutulmayan evsel nitelikli atık suların da önemli bir neden olduğu görülmektedir.
Atık Su Kirliliği Toprak Kirliliği Gürültü Kirliliği Evsel katı atıklar ve sanayiden kaynaklanan katı atıklar insan sağlığı için potansiyel tehlike oluşturmaktadır., Kapaklı Belediyesi, Karaağaç Belediyesi, Kızılpınar Belediyesi, Veliköy Belediyesi, Saray Belediyesi, Beyazköy Belediyesi ve Büyükyoncalı Belediyesi'nin katılarak kurduğu Katı Atık Bertaraf Tesisi Yapma ve İşletme Birliği'nin tüzüğü 31.07.2008'de onaylanmıştır. Birliğin, Katı Atık Bertaraf Tesisi kurulması için uygun yer bulma konusundaki çalışmaları halen devam etmektedir. 'nde Ocak 2010 tarihinde kurulan Atık Yönetim Birimi; ilçe merkezinde ambalaj atıklarının, atık pillerin, bitkisel atık yağların, ömrünü tamamlamış lastiklerin lisanslı ve yetkili kuruluşlar tarafından toplanması ve bertaraf edilmesini koordine ederek, gelen talep ve şikayetlerin (atık toplanması vb.) çözüme kavuşturulmasını sağlamaktadır. İlçe Belediyesi tarafından Mayıs 2011'de tıbbi atık toplama ve taşıma lisansı olan bir firma ile sözleşme imzalanarak ilçe merkezinde toplanan tıbbi atıklar, Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisine gönderilerek bertaraf edilmektedir. tarafından atık yağ üreticilerine bir tebligat yapılarak atık yağların yönetmeliğe uygun olarak nasıl biriktirileceği, yetkilendirilmiş kuruluşlara verilmesi gerektiği ve yakılmasının kesinlikle yasak olduğu bildirilmiştir. Merkez ilçe belediyesi dışındaki diğer beldelerde gerek ambalaj atıkları ve diğer pil, lastik, atık yağ vb. atıklar konusunda sistemli bir çalışma olmamasına rağmen evsel nitelikli atıkların düzenli toplandığı bilinmektedir. Çerkezköy'de hafriyat ve yıkıntı atıkları için depolama yeri bulma çalışmaları sürmekte olup, henüz evlerden kaynaklanan tehlikeli atıklar ile ilgili bir toplama sistemi mevcut değildir. Fotoğraf 39: Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Toplanması Tablo 13 : Çerkezköy de Çevre Sorunlarının Öncelik Sırası Hava Kirliliği Katı Atıkların Bertarafı Çerkezköy 3 1 4 2 5 1.15 TARIMSAL ÜRETİM Fotoğraf 40: Çerkezköy de Hayvansal Üretim 2011 yılı Mayıs ayı verilerine göre ilçedeki sanayi tesislerinde yaklaşık 58.000 kişi çalışmaktadır. Çerkezköy halkının az bir bölümü tarımla uğraşmaktadır. İlçenin yer yer orman, tarım ve mera alanı olarak kullanılan topraklarında yetiştirilen başlıca ürünler; buğday ve ayçiçeğidir. Hayvancılık da yapılan ilçede az miktarda sığır ve koyun yetiştirilmektedir. 41
Tablo 14 : Çerkezköy de Tarımsal Üretim Fotoğraf 41: Çerkezköy de Tarım Ürün Adı Ekiliş Alanı (da) Üretim Miktarı (Ton) Buğday 83.000 37.350 Arpa 2.000 800 Yulaf 1.500 1.100 Ayçiçeği 41.000 11.070 Süt - 14.317 Kaynak: Çerkezköy İlçe Tarım Müdürlüğü - 2011 Fotoğraf 42: Çerkezköy Belediye Meydanı Panorama Tarımdan sanayiye hızlı bir geçişin yaşandığı Çerkezköy de sanayileşmenin başladığı 1980'li yıllara göre, köylerde yaşayanların nüfusunun ilçenin toplam nüfusuna oranı sürekli düşmesine rağmen tarımsal üretimde önemli değişimler görülmemektedir (İnce 2010). 1.16 ÇERKEZKÖY ÜN BELDELERİNDE VE KÖYLERİNDE GELİŞİM Çerkezköy'de 1974'de kurulan Organize Sanayi Bölgesinin ardından başlayan gelişim özellikle 2000 yılından sonra hız kazanmıştır. Bu noktada fabrikalarda çalışmaya gelen kişiler incelendiğinde en dikkat çekici hususlardan birisi Edirne ve Kırklareli'nden gelen göçlerin sayıca çokluğudur. İlçenin 2010 yılında toplam 164.220 kişi olan nüfusunun içerisinde ilçe merkezinde yaşayanlar (73.918 kişi ) dışındakiler belde ve köylerde yaşamaktadır. 1970 yılında toplam nüfus içerisinde %26 olan beş köyün (Bahçeağıl, Karlıköy, Pınarça, Uzunhacı ve Yanıkağıl) nüfusu 2010 yılında %3'e düşmüştür. İlçe dışından göçle gelenlerin neredeyse tamamı fabrikalarda çalışmayı istemektedir. Belde ve köylerde yaşayanlar da fabrikalarda çalışmayı tercih etmektedir. Eğitim seviyesi düşük olanların bile tarım sektörü yerine sanayi sektöründe iş bulmak arayışında oldukları görülmektedir. Çerkezköy'e göçle gelen hemen hemen tüm kişilerin ekonomik sebeplerle - iş bulmak düşüncesiyle geldikleri ve ilçede yaşamaktan memnun oldukları yapılan araştırmalarda görülmektedir İlçede tarım sektöründe çalışanların oranı gittikçe azalırken, sanayi ve hizmet sektörüne hızlı bir yönelim sürmektedir (İnce 2010). 42
Tarımdan ziyade endüstriyel üretimin etkin olduğu Çerkezköy'ün belde ve köylerinde tarımsal örgütlenme adına önemli bir çalışma bulunmamaktadır. Çerkezköy'e bağlı 5 köyde yaşayan toplam 4857 kişinin yaklaşık 600'ü fabrikalarda çalışmaktadır. Belde ve ilçe merkezinde yaşayanlar da ağırlıklı olarak fabrikalarda çalışmaktadır. Bu da Çerkezköy ün gelişen bir sanayi kenti olma yolunda hızla ilerlediğini göstermektedir. Fotoğraf 43: Kapaklı Beldesi Yapılan araştırmalarda ilçenin köylerinde yaşayanların kent merkezinde yaşayan insanlar gibi elektrikli aletleri kullandıkları, motorlu araç sayısında ortalama her dört haneye bir traktör düştüğü görülmüştür (İnce 2010). Çerkezköy'e bağlı 4 beldede (Kapaklı, Karaağaç, Kızılpınar ve Veliköy ) yaşayanlar da ağırlıklı olarak fabrikalarda çalışmaktadır. Kızılpınar ve Kapaklı beldesinde konut sektörünün hızlı gelişimi dikkat çekmektedir. Ağırlıklı olarak göç alan bu beldelerin de modern kent yaşamına yaklaşım yönünde hareket ettikleri görülmektedir. Fotoğraf 44: Kızılpınar Beldesi Çerkezköy ölçeğinde aile kurumu en önemli kurum olarak görülmektedir.aile yapısının geleneksel aileden çekirdek aile tipine dönüştüğü tüm Çerkezköy'de aile içindeki kadınlar, istihdamlarındaki bir takım sıkıntılara rağmen, fabrikalarda çalışmaktadır. Konutlar, beldeler ve köyler dahil tüm yerleşim birimlerinde tek katlı evlerden çok katlı apartmanlara dönüşmüştür. İlçede modern site inşaatlarının sayısı sürekli artış halindedir. Bölgenin Çorlu ile beraber iki önemli sanayi alanından biri olan Çerkezköy'ün belde ve köylerini kapsayacak şekilde asayiş olaylarında son 20 yıl içerisinde artış görülmesine rağmen, ilçede genel olarak barışçıl bir ortam olduğu rahatlıkla söylenebilir. İlçe geneli düşünüldüğünde, hane başına ortalama 1000-1100 TL gelirle, nüfusun yaklaşık % 60'ının ev sahibi olduğu Çerkezköy'deki insanlar sanayi toplumu olma yönünde hareket etmektedirler. 43
1.17 ÇERKEZKÖY ÜN SWOT ANALİZİ 44 1.17.1. Çerkezköy ün Güçlü Yönleri ÜCoğrafi olarak İstanbul a yakın olması, ÜTekirdağ Limanı na erişim kolaylığı, ÜGenç insan kaynağı, ÜMevcut haliyle ağırlıklı tekstil sektöründe çalışma imkânlarının yüksekliği yanında değişik sektörlerde istihdam imkanlarının bulunması, Üİlçenin sanayi kenti olma yönünü net olarak ortaya koymuş olması, ÜGelişim açısından şehirde yaşayanların daha iyi bir Çerkezköy'ü beraber oluşturma konusunda azim ve kararlılık içerisinde olmaları, Üİlçenin sahip olduğu gelişim potansiyelinin kamu ve özel sektör kurumları tarafından her geçen gün daha çok fark ediliyor olması, ÜSanayi üretiminde çalışanlar sebebiyle ilçede piyasaya çıkan nakit paranın dinamik bir kent yaşantısını geliştirmesi, ÜÇerkezköy-Çorlu-Lüleburgaz sanayi üçgeni içerisinde Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi nin imkanlarının gelişmiş olması, Üretimin sürekliliğine bağlı olarak canlı bir şehir özelliğinin bütün gün devam etmesi. 1.17.2. Çerkezköy ün Zayıf Yönleri ÜFabrikalarda çalışılacak eleman bulunmasında karşılaşılan zorluklar, ÜÇevreyi koruma bilincinin yetersizliği, ÜNüfusun 2020'li yıllarda şimdikine göre katlanarak artacağının daha önceki yıllarda yeterince dikkate alınmaması sebebiyle kurumların planlama eksikliklerinin bulunması, ÜSosyal faaliyetlerin yapılacağı mekanların yeterince bulunmaması, ÜYoğun nüfus artışının sosyal, ekonomik ve kültürel ihtiyaçları daha çok hissettirmesi yanında ilçenin kentsel kültürel gelişiminin henüz tamamlanmaması. 1.17.3. Çerkezköy Açısından Fırsatlar ÜÇerkezköy'ün sanayiyi çeken bir cazibe merkezi haline gelmesi, ÜDeğişik sektörlerin gelişim imkanının olması, ÜHizmet sektöründe(otel, okul, toplu yemek...) gelişimin sürekli artması, Üİnsan kaynaklarını yetiştirme ve geliştirme açısından üniversite vb. kurumlara yakınlık, ÜÇerkezköy'ün İstanbul'a yakınlığı sebebiyle bölgeye gelecek yeni iş sektörlerinin yeni iş imkanlarını doğuracak olması, ÜÇerkezköy ün hızlı tren güzergahında olması sebebiyle lojistik merkezi olma fırsatının bulunması. 1.17.4. Çerkezköy Açısından Tehditler ÜAşırı göçe bağlı olarak ortaya çıkacak sosyal ve ekonomik sorunlar, ÜÇevre kirliliğinin aşırı şekilde yoğunlaşmasına bağlı olarak oluşabilecek problemler, ÜYetişmiş teknik nitelikli insan gücünün yeterli düzeye erişememiş olması, ÜGerekli işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri alınmadığı takdirde karşılaşılabilecek sorunlar, ÜÇerkezköy ün yerleşim ve genişleme alanlarının kısıtlı olması.
II. BÖLÜM BÖLGESEL DÖNÜŞÜM Bölgesel Endüstriyel Dönüşüm Yöntemleri Endüstriyel Dönüşüm: Dünyadan Örnekler 45
2.BÖLÜM: BÖLGESEL DÖNÜŞÜM Tekstil ağırlıklı bir endüstriyel yapının ağırlıkta olduğu Çerkezköy sanayisinde elektrikelektronik, plastik, lastik, petrol ürünleri, orman sanayi, içki, gıda, ilaç, kimya, metal, cam, kağıt vb. değişik sektörlerden de işletmeler bulunmaktadır. Tekirdağ Valiliği tarafından 2008 yılında yaptırılan bir araştırmada Tekirdağ'da elektronik sektörü açısından Çerkezköy'ün bir değerlendirilmesi yapılarak Çerkezköy OSB'de yoğunlaşan sektör firmalar enerji, su, kanalizasyon gibi altyapı konularında ciddi bir sorunla karşılaşmamaktadır. Tren yolunun Çerkezköy OSB'nin içine kadar girmesi lojistik açıdan bir avantaj oluşturmaktadır. Çerkezköy'ün elektrik-elektronik sektörüne yatkınlığı bu ilçede sektörün yeni taşınmalara ev sahipliği yaparak hızlı bir atılım içine girme potansiyelini artırmaktadır (Anonim 2008b) yorumuyla bölgenin elektrik-elektronik sektörü açısından potansiyeline işaret edilmektedir. Endüstriyel dönüşüm, dünyada yaygın şekilde gözlenen bir gelişme halini almıştır. Teknolojinin hızla gelişmesi ve ihtiyaçların hızla değişmesi sonucunda, ürünler, üretim teknolojileri ve hatta sektörler sürekli bir değişim döngüsüne girmektedir. Firmalar artık tek başlarına rekabetçi olmanın yeterli olmadığını fark etmektedir. İşbirliği kavramının önemi her geçen gün artmaktadır. Bu değişim ve dönüşüm ihtiyacının yanında artan işbirliği bilinci, sanayilerin, sektörlerin, kentlerin, bölgelerin dönüşümüne olanak sağlayacak yeni anlayışlar gelişmesine neden olmuştur. Bölgesel endüstriyel dönüşüm uygulamalarındaki artış da bunun bir ispatıdır ( Anonim 2008a ). Dünyadaki endüstriyel dönüşüm uygulamalarında, işbirliği ve katılım temel unsurlar olarak göze çarpmaktadır. Aşağıdaki bölgesel endüstriyel dönüşüm yöntemleri incelendiğinde, birçoğunun bu iki unsuru içerdiği görülmektedir. ( Anonim 2008a ). 2.1 BÖLGESEL ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM YÖNTEMLERİ Tablo 15 : Bölgesel Endüstriyel Dönüşüm Yöntemleri 46 * Bölgesel Endüstriyel Dönüşüm Yöntemleri ve Dünyadan Örnekler bölümleri Kocaeli Sanayi Odası tarafından 2008 yılında hazırlanan Endüstriyel Dönüşüm Projesi çalışmasından yararlanılarak hazırlanmıştır.
Bölgesel endüstriyel dönüşüm uygulamalarında geçmiş deneyimler göstermiştir ki, tek bir tarafın girişimiyle başlanılan projeler gereksiz kaynak israfı ve başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bu tip projelerde birçok iddia sahibinin çıkarının yöndeşliğinin sağlanması, ortak aklın üretilmesi, ortak menfaatlerin belirlenmesi, ortak çıkar formülünün oluşturulması, çıkarların düzgün ve doğru bir şekilde tanımlanması ve yürütülecek sürecin belirlenmesi gereklidir. 2.2 ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM: DÜNYADAN ÖRNEKLER Dünyada endüstriyel dönüşüm konusunda başarısı ispatlanmış birçok proje bulunmaktadır. Bu bölümde, bu projelerden bazılarına yönelik kısaca bilgi verilecek ve projelerin kazanımları ortaya konacaktır. 2.2.1. Greenland Sanayi Bölgesi - Norveç Tablo 16 : Norveç: Greenland Sanayi Bölgesi Greenland sanayi bölgesi, Norveç'in Telemark bölgesinde yer almaktadır. Sanayi bölgesinde, proses endüstrisinde faaliyet gösteren (çimento, petrokimya, gübre vb.)8 büyük firma yer almaktadır. Bu firmalar,1990'ların başında verimlilik düşüşü, teknolojiyi yenileyememe ve rekabetçiliğin kaybedilmesi gibi sorunlar yaşamaya başlamış, bu yıllarda yoğun biçimde sürekli iyileştirme çabaları içerisine girmişlerdir (Anonim 2008a). Bölgedeki firmalar, 2001 yılında katılımlı bir endüstriyel dönüşüm sürecini başlatmayı kararlaştırmıştır. Sürecin ana tarafları, sendikalar ve işveren organizasyonu olmuştur.8 tane fabrikada, bir takım paylaşılan hizmetler belirlenip, onlarla ilgili ortak mükemmeliyet merkezi oluşturulmuştur. Bu kaynaklar bir araya getirilerek, hem sanayi bölgesi içindeki firmalara hizmet sunulmuş, hem de aynı hizmetler dışarıya pazarlanmıştır (Anonim 2008a). * Bölgesel Endüstriyel Dönüşüm Yöntemleri ve Dünyadan Örnekler bölümleri Kocaeli Sanayi Odası tarafından 2008 yılında hazırlanan Endüstriyel Dönüşüm Projesi çalışmasından yararlanılarak hazırlanmıştır. 47
Güvenlik, bakım, altyapı, tedarik, depolama gibi alanlarda fabrikalar arası kaynaklar (insan kaynağı, malzeme kaynağı vb.) belirlenmiştir. Acil durum hazırlık ve yangın kurtarma birimleri birleştirilerek bunlar yeni bir limited şirkete dönüştürülmüştür. Bu firma bölge dışına da hizmet vermiş, hatta hizmet alanını başarıya genişleterek Katar'da bir firma da açmıştır. Sanayi bölgesi çalışanları, bu ortak sistem ile yeni iş alanlarının da yaratıldığını gördükçe, sisteme olan güvenleri de artmıştır. Ortak havuzlarda maliyetlerin de optimize edildiği ve tasarruf yapıldığı görülmüştür. Özellikle proses endüstrisi olmalarından dolayı, lojistik açısından büyük tasarruflara gidilebileceği fark edilmiş, firmalar ortak bir liman da kurmuşlardır. Yıllık konferanslar gerçekleştirilerek, bu konferanslara üniversitelerden, devletten, kalkınma ajanslarından, belediyelerden ve diğer dış aktörlerden katılımcılar davet edilmiş, böylece sürece dışarıdan iddia sahipleri de ortak edilmiştir. Bu ortak diyalog ortamının bir meyvesi olarak, bölgede International School Telemark kurulmuş, yabancıların da buraya gelerek yetkinliklerini kullanmaları amaçlanmıştır. Bölgedeki bir üniversite de nitelikli işgücü edinilmesine katkı amacıyla biyoteknoloji konusunda bir yüksek lisans programı başlatmıştır. Greenland sanayi endüstriyel dönüşüm projesi, ilgili tüm tarafları sürece katarak hem sanayinin gelişmesine, hem de bölgenin gelişimine katkıda bulunmuştur. 2.2.2. Ronneby Bölgesi İsveç Tablo 17 : İsveç: Ronneby Bölgesi Dönüşümü 48
Sanayide krizin yaşandığı aynı dönemde, dijital teknoloji de bir yandan yavaş yavaş varlığını göstermeye başlamıştır. Özellikle yazılım mühendisliği ve telekom alanları, orta vadede daha istikrarlı bir çizgi izlemiştir. Geleneksel büyük ölçekli sanayinin gücünün giderek tükendiği bu dönemde, kentin belediyesi, bölgenin ayakta kalabilmesi için, ticaret ve sanayi politikasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Ronneby yerel yönetimi, ABD'deki Silikon Vadisi'ne bir gezi düzenleyerek, bu bölgede yaratılan katma değeri gözlemlemiş kendi kentlerinin de yazılım geliştirme konusuna odaklanarak sanayi krizini atlatabilecekleri kararını almışlardır. Böylece yerel yönetim, 1986 yılında Ronneby'de bilişim sektörü firmalarına yönelik bir araştırma ve teknoloji parkı kurmuş, 1989 yılında da, yoğun lobicilik çalışmaları sonucu, kampüslerinden biri Ronneby'de olacak bir üniversite kurulmuştur. Tüm bu fikirler ve çalışmalar zaman içerisinde ilgili iddia sahiplerinin (özel sektör, belediye, üniversite, araştırma kurumları) yer aldığı bir platforma taşınmış, platform ''Soft Center'' olarak adlandırılmıştır. 1990'larda Soft Center platformu, yalnızca ulusal değil, uluslar arası bir ün de kazanmıştır. Platform, bilgi teknolojisinin gelişimi ve kullanımına yönelik çalışmalarından dolayı birçok ödüle de layık görülmüştür. Çok kısa bir zaman diliminde Ronneby'de yaşanan bu dönüşüm sonucunda, bölge bir çekim merkezi haline gelmiştir. Ancak sanayinin geleneksel yapıdan teknoloji odaklı bir yapıya dönmesi, nitelikli iş gücü problemlerini de beraberinde getirmiştir. Mevcut insan kaynağı, geleneksel sanayiye göre eğitim görmüş ve bu alanda tecrübe kazanmıştır. Bu kişileri yeni teknoloji firmalarında istihdam edebilmek, bir yandan da yetişen işgücünün de teknoloji firmalarına yönelik eğitilmesini sağlamak amacıyla, bir ''Eğitim Aksiyon Planı''hazırlanmıştır. Bu plana göre, devlet okulları bilgisayarlar ile donatılmış, okullardaki öğretmenler, bilişim alanında öğrenim gören üniversite öğrencileri tarafından eğitilmiş, halk kütüphanesinin bilgi teknolojisi konusundaki donanım altyapısı zenginleştirilmiştir. Soft Center, belediye, özel sektör kurumları arasında bir iletişim ağı kurulmuş, araştırmacılar ve öğrenciler yerel kalkınma işlerinde görevlendirilmiş ve buna benzer pek çok uygulama devreye alınmıştır. Tüm bu çabalar sonucunda, Ronneby kenti bilgi teknolojisi alanındaki firmalar tarafından tercih edilen, katma değeri yüksek bir sanayiye sahip, iddia sahipleri arasında iletişimin ve katılımın yüksek olduğu bir bölge haline gelmiştir. 49
2.2.3. Uusimaa Bölgesi- Finlandiya Tablo 18 : Finlandiya: Uusima Turizm Sektörü Uusima bölgesi 10 belediyeye sahip, kültürel miras, tarih ve çevresel güzellikler açısından zengin turistik bir bölgedir. Bölge zengin bir tarihe sahiptir. Bölgede yer alan Porvoo kasabası, Finlandiya'daki ikinci en eski yerleşim birimi özelliğini taşımaktadır. Turizme yönelik zenginliklerine rağmen, bölgede yer alan irili ufaklı birçok turizm firması arasındaki bir ağ (network) bulunmamakta, taraflar arası diyalog yetersiz olduğundan bölgenin pazarlaması zayıf kalmaktaydı. Bölgedeki bazı turizm firmalarının, üniversitenin ve yerel yönetimlerin girişimiyle,''öğrenme Ağı'' adı altında bir ortak öğrenme platformu oluşturulmasına karar verilmiştir. Öğrenme Ağı platformu kapsamında, alt projeler hayata geçirilmiştir. Bu projelerden biri, küçük turizm firmalarının gelişimini sağlamak amacıyla üniversite işbirliğiyle ortak çalıştaylar düzenlenmesi, sektörün üniversite olanaklarından en üst seviyede faydalanmasının sağlanması gibi faaliyetler içermiştir. Bir diğer projede, bölgede yer alan Porvoo kasabasının geliştirilmesi amacıyla tüm yerel aktörlerin(esnaf, halk, yerel yönetim, araştırmacılar, öğrenciler)dahil edildiği katılımlı bir süreç gerçekleştirilmiştir. 50 İşbirliği ve katılım içeren bu süreç, hem bölgede faaliyet gösteren firmalar arası iletişimi artırmış, hem de bölgenin turizm açısından gelişimine olanak tanıyacak fikirlerin oluşumunda ve uygulanmasında, üniversite ve özel sektör arasında işbirliği yaratmıştır.
2.2.4. Küme (Cluster)Yönetiminin Gücü-İtalya Tablo 19 : İtalya: Küme (Cluster) Yönetimi Endüstriyel kümeler, birbirine bağlı firmaların ihtisaslaşmış tedarikçilerin, servis sağlayıcıların ve ilgili diğer kurumların bir bölge ya da ülkenin belli bir alanında coğrafi olarak yoğunlaşmaları olarak tanımlanmaktadır. Son yıllarda endüstriyel kümelerin sağladığı katkılar iş dünyasında kabul edilir bir gerçek olmuştur. Endüstrileşmenin ilk aşamalarında küçük ölçekli birçok aile işletmesinin faaliyet gösterdiği İtalya'da globalleşmenin artışı ile beraber, daha rekabetçi olabilmek amacıyla bölgesel endüstri kümeleri oluşmaya başlamıştır. Bugün gelinen noktada, yukarıdaki haritadan da görüleceği üzere, İtalya yerel, fakat global rekabet gücüne sahip birçok farklı endüstriyel kümeye sahiptir. İtalya'daki endüstriyel kümelenmenin başarısı, yüksek kalitede girdilere ve güçlü ilişkilere dayandırılmaktadır. Kümelerin bulundukları bölgelerde, nitelikli işgücü yaratmak amacıyla eğitim kurumları ile ilişkiler güçlendirilmekte, ilgili yan sanayi bu bölgelere çekilmekte, devlet desteği alınmakta, kısaca bölgenin sosyal yaşamından altyapısına kadar birçok alan endüstriyel kümeye göre oluşmaktadır. İtalya çapında gerçekleşen bu endüstriyel dönüşüm, bugün ülkeye küresel pazarlarda büyük global rakipleriyle yarışabilen, bulundukları kümelerden güç alan küçük işletmeler kazandırmıştır. 51
52 Çerkezköy Atatürk Viyadüğü - Gece Görünüşü
III. BÖLÜM TEKNOPARKLARIN BİR KENT'İN EKONOMİK VE SOSYAL DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNDEKİ OLASI ETKİLERİ:MERSİN ÖRNEĞİ Teknopark ın Bir Kent Üzerine Etkileri : Mersin Örneği 53
3.BÖLÜM:TEKNOPARKLARIN BİR KENTİN EKONOMİK VE SOSYAL DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNDEKİ OLASI ETKİLERİ: MERSİN ÖRNEĞİ Türkiye'nin üretim yapısını, üretimin niteliğini düşük teknolojili ürünlerden ileri teknolojinin kullanıldığı bir ürün yelpazesine dönüştürme zamanı gelmiştir. Ülkemiz bu sayede zengin, yenilikçi ve çok daha güçlü bir yapıya kavuşabilecek, dünyada üst sıralarda yer alan küresel aktörlerden birisi olabilecektir. Bu dönüşümü sağlamak için Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarına hız vermek, üniversite sanayi işbirliğinden yararlanmak ve en doğru araç olan teknoparklarda doğru yapılanmayı sağlamaktan daha ideal bir seçenek bulunmamaktadır. Kent, üniversite ve sanayi ilişkileri, iş geliştirme, iş kurma ve işbirliği çerçevesinde düşünüldüğünde, şirketler ile üniversiteler açısından verimli işbirlikleri doğacak, hem de kentte ve ülkede istihdam kapasitesi artışına ek olarak rekabet gücü artacaktır. Sanayi için, üniversitelerin yer almadığı bir iş geliştirme stratejisi tamamlanmamış sayılır. Öte yandan, üniversiteler, eğitim ve araştırmalarını oluştururken sanayiden alacakları geri bildirime önem vermeli, özellikle lisansüstü düzeyde yüksek lisans ve doktora tezlerinde sanayi ile işbirliği yapmalıdırlar. Ülkemizdeki koşullar dikkate alındığında Ar-Ge çalışmalarının işbirliği içinde yapılması, bir fırsat olduğu gibi bir zorunluluk olarak da karşımıza çıkmaktadır. Çalışmanın bu aşamasında Mersin Üniversitesi'nde Özgür Yılmaz tarafından hazırlanan Teknoparkların Bir Kentin Ekonomik ve Sosyal Dönüşümü Üzerindeki Olası Etkileri: Mersin Örneği- 2010 isimli yüksek lisans tezinde bahsedilen teknopark uygulamasının Mersin'e olumlu etkilerinden alıntı yapılacaktır. Bu alıntının aktarılma sebebi ülkemizden yerli bir örneğin alınarak, konuya ilişkin karar vericilerin ve okuyucuların etkilenmesi, sanayi toplumu olma yönünde büyük bir dönüşümün yaşandığı ülkemiz açısından gelinen noktanın da gözler önüne serilmesidir. Bu tür bir teknopark uygulamasının Çerkezköy de yapılmasının endüstriyel dönüşüme hizmet edeceği de öngörülmüştür. Fotoğraf 45: Mersin Teknopark 54 Mersin Teknopark A.Ş. bölgede Ar-Ge kültürünü ve kapasitesini, ayrıca farkındalığını oluşturmaya, firmaların araştırma ve geliştirme faaliyetlerine yönelmelerini sağlamaya çalışmaktadır. Şirketlerin kurulum aşamasından başlayarak olası tüm ihtiyaçları için danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. Firmalara teknoloji ve işletmecilik becerilerinin transferi konusunda etkin uğraş vererek, katma değeri yüksek ürünlerin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. KOBİ'lerin iletişimini, işbirliğini kuvvetlendirecek ve ortak niyet ortaya koymalarını sağlayacak mekanizmalar ile bölgede sinerji yaratmakta, bölgede bilgi tabanlı, ileri teknoloji üreten ve/veya yenilikçi firmaların oluşumu ve büyümesini
sağlamaktadır. Mersin Üniversitesi akademisyenleri, teknopark kiracı firmaları ile yakın işbirliği içersinde olup, üniversite-sanayi işbirliği mekanizmasını kuvvetlendirmektedir.yazılım ve Ar-Ge firmalarına sağlanan avantajlar nedeniyle bölgede teknolojik ve ekonomik gelişmişlik artmaktadır. 3.1 BÖLGEDE GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER Aralık 2009 itibari ile bölgede 25 firma faaliyet göstermektedir. Mersin Teknopark'ta yer alan iki firma insan sağlığına hizmet etmeyi amaçlayan çok yönlü elektronik bir cihaz üzerinde çalışmaktadır. Başka bir firma bilişim güvenliği, sunucu yazılımları ve elektronik ihtiyaçları karşılayacak, kolay kullanılabilir, kaliteli ve tamamen yerel kaynaklar kullanılarak üretilen çözümler ortaya çıkarmakta ve ürünleri ile birçok antivirüs programına rakip olmaktadır. Mersin Üniversitesi'nde görev yapan akademisyenlerin kurduğu bir diğer Teknopark firması, prototipi doğrudan imal etmeden ürünün tüm gerçek çalışma koşullarının bilgisayar ortamında yaratabileceği bir laboratuar ortamını sağlamayı amaçlayarak, özellikle ısı transferi, akışkanlar mekaniği ve mekanizmaların kinematik sentez ve analizi konularında sanal tasarım projeleri yürütmektedir. Kuruluşundan itibaren gerçekleştirdiği etkinlikler dikkate alındığında Teknopark'ın Üniversite-Sanayi işbirliği kapsamında yaptığı organizasyonlar ön plana çıkmaktadır. Bunlar; Ar-ge 33 Pilot Projesi, Avrupa Birliği 6.Çerçeve programı kapsamında ODTÜ Teknokent koordinatörlüğünde Mersin Üniversitesi, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası, Mersin Tarsus Organize Sanayi Bölgesi ve Yunanistan'dan BIC of Epirus'un işbirliğinde 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren başlayan, bölgesel inovasyon stratejisi oluşturulmasını hedefleyen RIS-Mersin Projesidir.'' RIS-Mersin'in pilot projelerinden biri olan Ar-Ge 33" projesinin yürütülmesinde Mersin Teknopark da görev almıştır. Bu proje; üniversite ve sanayiyi buluşturabilmek ve aralarında ortak bir dil yaratmayı sağlayabilmek için, iletişimi sürekli kılabilmek adına, tüm taraf olan kuruluşlarla ortaklaşa etkinlikler düzenleyerek Mersin Üniversitesi öğretim elemanları ile Mersin'de faaliyet gösteren sanayicileri bir araya getirmiştir. Projenin tarafları; Mersin Üniversitesi, Mersin Teknopark A.Ş., Mersin Tarsus Organize Sanayi Bölgesi, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası ve Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'dür.Projenin sonuçları; üniversite sanayi işbirliği toplantıları adı altında yapılan üniversite-sanayi işbirliği resepsiyonları, tarım ve tarıma dayalı sanayinin gelişmesine katkı sağlamayı hedefleyen sektörel toplantılar,bu bir araya gelişlerin meydana getirdiği proje çalışmaları ve gerek üniversite gerekse sanaykesiminden işbirliğine dair atılan adımlardır.belirli aralıklarla gerçekleştirilen Üniversite-Sanayi İşbirliği Toplantıları adı altında düzenlenen resepsiyonlara yaklaşık 90 akademisyen ile 130 sanayici katılmıştır. Tarımsal Ar-Ge Toplantıları na ise Üniversitelerden, araştırma enstitülerinden, Mersin ve Tarsus'ta faaliyet gösteren tarım firmalarından katılım sağlanmıştır. Bu toplantılar sonucunda, yaklaşık 10 firma Mersin Üniversitesi ile birlikte proje yapmaya başlamıştır. 55
3.2 BÖLGENİN KENT EKONOMİSİNE KATKILARI Kuruluşundan bugüne 55 ürün veya üretim teknolojisi, 26 prototip geliştirilmiştir. 4 p r o t o t i p i n s e r i ü r e t i m i yapılmıştır. 2009 yılı itibari ile 40 projenin sektörel dağılımı şöyledir: Bilişim teknolojileri ve enformasyon yazılımları 22, elektrik ve elektronik 3, tasarım 3, medikal-biyomedikal 6, enerji 1, gıda 2, otomotiv 1, yapı malzemeleri 1 olarak sayılabilir. Fotoğraf 46: Mersin Teknopark Çalışmalarından 3.3 BÖLGENİN KENTİN SOSYAL DÖNÜŞÜMÜNE KATKILARI Mersin Teknopark, Mersin'de üniversite, sanayi ve diğer kuruluşlarca yürütülmekte olan Ar-Ge çalışmalarının Mersin'in ulusal ve uluslar arası düzeyde rekabet gücüne katkı yapacak yeni teknolojileri üretmek ve endüstriyel üretime aktarmak amacıyla kurulmuştur. Mersin Teknopark, ülkemizin uluslararası arenada rekabet gücünü artıracak teknolojileri geliştiren ve üreten firmalara, araştırmacılara ve akademisyenlere sunduğu çağdaş altyapı ve üstyapı olanaklarıyla, gerçekleştirdiği üniversite sanayi işbirliğini artırmaya yönelik etkinlikleriyle bölgede, sinerji doğmasına katkı sağlayacak, etkin ve sürekli bir Üniversite-Sanayi işbirliği ile bilgi birikimini ekonomik değere dönüştürecektir. 4'ü yönetici şirkette olmak üzere 31 Ekim 2009 itibari ile toplam 95 kişi istihdam edilmektedir. Düzenlenen üniversite sanayi işbirliği toplantılarının sonucu olarak yaklaşık 50 akademisyen ile 60 sanayici işbirliği yapmıştır. Ayrıca tarım alanında yapılan toplantılara ise üniversite, araştırma enstitüsü ve tarım firmalarından 100 kişinin katılımı sağlanmıştır. Çok çeşitli alanlardaki toplantı, seminer, eğitim ve çalıştaylarda 5000'in üzerinde akademisyen, öğrenci ve sanayici bir araya getirilmiştir. Uluslar arası Bilim Parkları Birliği'ne (IASP) Türkiye'den üye olan 10 teknoparktan bir tanesi olan Mersin Teknopark, Türkiye'de ilk kez gerçekleştirilecek olan Avrupa toplantısına Kasım 2010'da ev sahipliği yapmıştır. Finlandiya, Fransa İspanya ve İngiltere'deki Teknoparklarla bölgesel kalkınmayı gerçekleştirebilmek üzere inceleme yolu ile tecrübe değişimi çalışmaları başlatılmıştır. 3.4 TEKNOPARKIN FİRMALARA SUNDUĞU HİZMETLER 56 Teknopark'ın firmalarına sunduğu imkanlar ve hizmetler şu şekildedir: - Araştırma-geliştirme odaklı eğitimler, - BSN-Anatolia ağından yararlanma imkanı,
- Sektörel etkinlikler, - Yurtdışı işbirliklerinden yararlanma imkanı, - Hibe programları ve TÜBİTAK destekleri ile ilgili danışmanlık ve yönlendirme hizmetleri, - Mersin Üniversitesi'nin nitelikli işgücünden ve laboratuar altyapısından yararlanma olanağı, - Üniversite ve sanayi işbirliği toplantıları hizmeti, - 4691 ve 5035 sayılı Kanun kapsamında verilen teşvik ve destekler, - Alt yapı hizmetleri, - Ekonomik enerji imkânı, - İdari hizmetler (güvenlik, itfaiye hizmetleri, ortak alanların temizliği, yeşil alan düzenlemesi), - Alışveriş merkezi, - Spor Alanları, - Konferans, kongre, sergi - Sosyal aktiviteler, olarak sınırlanabilir. Teknoloji ve İnovasyon Günleri etkinliği RIS-Mersin projesi kapsamında Mersin Üniversitesi ve Mersin Teknopark tarafından yürütülmüştür. Microsoft, Milsoft, Netsis Yazılım, Türkcell, Gate Elektronik ve Eczacıbaşı Holding gibi bilişim sektöründe değerli bilgi birikimi ve tecrübesi bulunan Fotoğraf 47: Teknopark Hizmetleri firmalardan üst düzey yöneticilerin konuşmacı olarak katıldığı etkinliklere, Mersin ve çevresindeki yerel aktörler, üniversite öğrencileri, girişimci adayları ve bölgesel kalkınma dalındaki paydaşlardan katılım gerçekleşmiştir. Ocak 2007'de başlayıp Mayıs 2007'de so n a e r e n e t k i n l i k a y d a 2-3 konuşmacının değerli katılımları ile tamamlanmıştır. 3.5 GELİŞTİRİLEN İŞBİRLİKLERİ Farklı alanlarda uzmanlaşmış ( endüstri, makine mühendisliği ve işletme) çalışanlar ile yenilikçilik faaliyetlerine devam eden Teknopark yurtdışı işbirlikleri ile faaliyetlerine farklı perspektif kazandırmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda Mersin Teknopark ile Çin Suzhou İnovasyon Parkı arasında 16 Eylül 2008 tarihinde Türkiye'de ilk kez gerçekleşen her iki bilim ve teknoloji parkının ortak hareket etmesini sağlayacak bir işbirliği protokolü ( iyi niyet anlaşması ) imzalanmıştır. Üç aylık müzakere ve haberleşme çalışmalarından sonra atılan bu adım; teknoloji, ekonomi ve firma gelişimini artırmayı, teknolojik açıdan gelişmiş firmaların pazar paylarını genişletmeyi hedeflemektedir. Protokole göre, Mersin Teknopark Çin üssünü Suzhou'da, aynı zamanda Çin Suzhou Uluslar arası İş İnkübatörü de Türkiye üssünü Mersin Teknopark'ta kuracaktır. Her iki üs, her iki ülke arasında ekonomik, bilimsel, teknik, ve işle ilgili değişim ve işbirliklerini desteklemeyi amaçlamaktadır. 57
58 Çin'deki bir yıllık inkübasyon dönemini tamamlayan firmalar, inkübatörden mezun olduktan sonra Mersin'e yönlendirilecektir. Mersin'deki firmalara ise işbirliği ile ilgili bilgiler verilmiş, firmalarımızdan bir tanesi Çin ile işbirliği faaliyetlerine başlamıştır. Ris-Mersin projesinin en büyük çıktılarından olan Mersin'de kurumlar arasındaki işbirliğini ilgiyle izleyen IBM Türkiye ekibi Mersin Teknopark ile işbirliği potansiyellerini değerlendirmektedir. Bu bağlamda Haziran 2008'de bir Mersin ziyareti gerçekleştirmişlerdir. Teknopark, sosyal sorumluluk anlamında da çeşitli projelerde yer almaktadır. Bunlardan biri IBM'in yeni CSC (Corporate Service Corps) programıdır. Program IBM-UNDP-DOT işbirliğinde gerçekleştirilmektedir. DOT (Digital Opportuniy Trust) ; insanları teknolojiyle buluşturmak, insan kapasitesini ve sosyal gelişimi artırmak amacıyla Kanada'da kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur ve CSC programı için dünya çapında 3 STK'dan biri olarak seçilmiştir. DOT,CSC programını Türkiye'de, Mersin'de gerçekleştirmeyi seçmiştir. IBM CSC, farklı ülke ve iş birimlerinden profesyonel IBM çalışanlarını bir araya getirerek ve onları gelişmekte olan pazarlara gönüllü olarak yerleştirmektedir. DOT, UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı) ortaklığı ile IBM'in dünya çapında farklı ülkelerde çalışan üst düzey yöneticilerinden, toplamda 22 kişiden oluşan 4 IBM ekibini 2009 yılında Mersin'e getirmiştir. Program, global ekonomik fırsatların geliştirilmesine, eğitim kaynaklarına erişim sağlamaya ve çevresel konular hakkında çalışmaya yardımcı olmak üzere tasarlanmış bir liderlik girişimidir. Yurt içi işbirlikleri içerisinde yer alan bir diğer proje ise 6 14 yaş arası okul öncesi ve ilköğretim okulu öğrencilerine yönelik olarak tasarlanan Fikrinle Büyü-İnovasyon Yarışması'dır. Yarışma ile öğrenciler yaratıcı, yenilikçi, topluma faydalı düşünce yapısını benimseyecek, ülke ekonomisine katma değer yaratacak ve kalkınmayı sağlayacak bireyler olarak yetiştirilecek, Ar-Ge ve inovasyonun Türk kültürünün bir parçası olmasına katkıda bulunacaktır. Mersin Valiliği, Mersin Milli Eğitim Müdürlüğü, Mersin Teknopark A.Ş., Mersin Ticaret ve Sanayi Odası, Mersin Üniversitesi ve Mersin Tarsus Organize Sanayi Bölgesi kurumlarının düzenlediği yarışma açıklanmıştır. Yarışma sonuçlarının ticarileştirilme özelliği ile Türkiye'de bir ilk olup, 2009 Avrupa yenilik ve Yaratıcılık Yılı toplantısı ve sergisinde, 16 17 Aralık 2009 tarihinde Türkiye'yi temsil etmiştir. Sophia Antipolis Foundation tarafından Fransa'da düzenlenmiş olan kümeleme toplantısına Mersin Teknopark'ı temsilen katılınmış, bu vesile ile Sophia Antipolis Dünya Ticaret Merkezi, Cote D'azur ve Sophia Antipolis Yönetim Merkezi ziyaretleri gerçekleştirilerek işbirliği imkanları araştırılmıştır.1.300 şirket, 30.000 çalışanı ile Fransa'da üretilen katma değerin % 24'ü 2.300 hektar alanda kurulu olan Sophia Antipolis'te üretilen projelerden sağlanmaktadır.fransa'da bulunan 13 Dünya Ticaret Merkezi ( DTM) içinde tek özel merkez olan Sophia Antipolis yönetimi içinde söz sahibidir. Teknopark'ların gelişim sürecine katkıları mevcuttur. Enerji konusunda yoğun çalışmaları ile tanınmış olup, tüm dünyada bilgisine başvurulmakta ve konferanslara katılmaktadır. Cote D'azur, Sophia Antipolis'in iş geliştirme birimi olarak faaliyet göstermekte olup, genel olarak gelişmiş bilim parkları ile işbirliği içindedir. Cote D'azur yöneticileri olan ve tüm planlama sürecini gerçekleştiren Christian Cabrol (Ticaret Müdürü- Commercial Manager ) ve Jacgues Masboungi ( Başkan Vekili Deputy Managing Director ) ile görüşülmüştür. Bu yöneticiler; Mersin Teknopark ile birlikte bir çalışma yapmak için gerekli incelemelere en kısa zamanda başlayacaklarını belirtmişlerdir.
Geleceğe yönelik işbirlikleri için, TCI ( the Global practitoners Network for competitiveness, clusters and innovation) Yönetim Kurulu Başkanı Juan Manuel Esteban, Yönetim Kurulu üyesi Alberto Pezzi, Genel Müdürü Patricia Valdenebro ile işbirliği imkanları ve tecrübe aktarımı hakkında konuşulmuştur. Ayrıca, Fransa Milli Eğitim Bakanlığı, araştırma sorumlusu Dominigue Larrouy-Prat ile eğitimde Ar-Ge uygulamaları konularında işbirliği alternatiflari tartışılmıştır. Dünya Bilim Parkları Birliği Konferansı her yıl düzenli olarak organize edilir. Tam üye olan Teknoparklardan bir tanesi ev sahipliği yapar. Dünyanın farklı ülkelerinden teknoparkları bir araya getiren, 15-18 Eylül 2008'de düzenlenen Dünya Bilim Parkları birliği toplantısına katılarak 30'dan fazla teknopark yöneticisi ile iletişim kurulmuş, Mersin ve Teknopark'ı tanıtan sunumlar yapılmıştır. Bu işbirliği çalışmaları pek çok toplantıda Mersin Teknopark A.Ş.'nin davetli olarak katılması sonucunu doğurmuştur. Mersin'de 4 5 Kasım 2010 tarihinde düzenlenen IASP toplantısı da pozitif işbirlikleri sayesindedir. 2009 yılında çeşitli kurumların aldıkları desteklerde bu irtibatlar kullanılmıştır. Mersin Teknopark'ın bu işbirlikleri ile elde edebileceği en önemli çıktı, güçlü bir ağ yapısını yerel aktörlerle paylaşarak katma değer yaratmaktadır. Bilim ve teknolojide yetkinleşmek, bilim ve teknolojiyi ekonomik ve toplumsal faydaya dönüştürme becerisini kazanmak, bu süreci erişilebilir bir hedef haline getirmenin koşullarını yaratmak, Türkiye'nin rekabet gücünü kazanıp koruyabilmek için tek seçeneğidir. Yukarıdaki alıntıda ifade edilen Mersin Teknopark'da ve diğer teknoparklarda faaliyet gösterecek olan bir Ar-Ge Merkezi, bu hedeflere ulaşmada büyük desteği sağlayacaktır. Çerkezköy'de de kurulabilecek bu tür bir Teknopark'ın sanayi toplumu olmaya yönelmiş bir kentin dönüşümünü ve daha çok katma değer üretmesini sağlayacağı öngörülmektedir.bu tür bir teknoparkın kurulmasının Çerkezköy'ün hem elektronik hem de diğer teknolojiler açısından gelişmesine katkıda bulunacağı, ayrıca mevcut firmaların ve yeni kurulacak firmaların iş kapasitelerini yükselterek, Çerkezköy'de istihdamı olumlu yönde etkileyeceği de muhakkaktır. Çerkezköy için geliştirilecek bu model, bölgedeki inovasyon faaliyetlerinin desteklenmesi, sürecin hızlandırılması ve profesyonelleştirilmesi açısından örnek bir model olacaktır. Teknopark, bölgedeki işletmelerin inovasyon süreçlerinde desteklenmesi amacıyla hizmet verecektir. Bu yönüyle mevcut kurumlara örnek ve öncü hizmetler sunmak üzere Çerkezköy'de kurulabilecek bir Teknopark, ülkemiz için de sorunlu alanlardan biri olan üniversite-sanayi işbirliğinin kurulması ve ilçedeki işletmelerin rekabetçi yeteneklerinin geliştirilmesi konusundaki örnek modellerden birini oluşturacaktır. 59
60 Çerkezköy Atatürk Meydanı - Osmanlı Cami
IV. BÖLÜM ÇERKEZKÖY 2023 Kent Vizyonu Çalışması Derleyen: Gökhan İNCE Endüstri Mühendisi ÇERKEZKÖY'DE 2009 'DA YAPILAN ÇERKEZKÖY 2023 - KENT VİZYONU ÇALIŞMASI'NDA ELE ALINAN PROJELERİN MEVCUT DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Çerkezköy 2023 - Kent Vizyonu Çalışmalarının Değerlendirilmesi 61
4.BÖLÜM: ÇERKEZKÖY'DE 2009 'DA YAPILAN ÇERKEZKÖY 2023 - KENT VİZYONU ÇALIŞMASI NDA ELE ALINAN PROJELERİN MEVCUT DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Fotoğraf 48: Atatürk Caddesi Panorama Çalışmanın bu bölümünde 2009 yılında ve Çerkezköy Kaymakamlığı tarafından organize edilen bir yapı içerisinde katılımcı bir anlayışla ortaya konulan Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışması nda ele alınan ve ortaya konulan projelerin geldikleri noktalar ele alınacaktır. Bu değerlendirmenin sebebi 2009 yılında yapılan bu örnek çalışmanın kamu ve özel sektör tarafından takipçilerine bilgi vermek olduğu kadar, ilçe içindeki ve dışındaki okuyucuların kendi bölgelerinin gelişimi için yeni projeler üretmeleri açısından esin k a y n a ğ ı o l m a s ı n ı s a ğ l a m a k t ı r. Özellikle son yıllarda proje üretmenin öneminin daha çok anlaşılmasıyla birlikte, Kalkınma Ajansları bu projeler kapsamında bölgesel ve sosyal kalkınmaya önemli miktarda destek vermeye başlamıştır. Hazırlanan bu çalışma ile bu tür kurumlardan alınabilecek destekler için proje yazanlara gerekli örnek proje bilgileri de aktarılmıştır. (Bkz. Sf. 74) başladığımız yönetişim alanında gösterilen çabaları ile elde edilmiştir. Bu ödüllendirmeden daha çok önem taşıyan konu, kimliğimizi borçlu olduğumuz insanımıza, toplumumuza gelişmesini hızlandıracak projeler üretmektir. Projeleri üretmek kadar onları hayata geçirmek de önemlidir. Bu düşünceler projeleri üretenler ve destekleyenler tarafından da ifade edilmiştir. Devlet Planlama Teşkilatı'nın Kamuda İyi Yönetişimin Özel İhtisas Komisyonu raporuna( Toksöz 2008) göre yönetişim; merkezi otoritenin yukarıdan aşağıya doğru hakimiyetini esas alan klasik hiyerarşik yönetim anlayışın yerine tüm toplumsal aktörlerin karşılıklı işbirliği ve uzlaşmasına dayanan, katılımcılığı ve sivil toplum kuruluşlarını ön plana çıkaran, saydamlığı, Fotoğraf 49: Marmara Belediyeler Birliği - Yönetişim Ödülü 62 Marmara Belediyeler Birliği (MBB) tarafından, 2009 yılında Belediyeler arasında düzenlenen bir yarışmada Marmara Bölgesi Belediyeleri arasında Yönetişim dalında 1.cilik ödülü almaya hak kazanan Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışması isimli eser, ilçede yaşayan 37 katılımcının, son yıllarda ismini daha çok duymaya
açıklığı, hesap verme sorumluluğunu, yetki devri ve yerindenliği (subsidiarity) esas alan bir anlayışı anlatmak için kullanılan bir kavramdır. İyi yönetişim, demokratik bir yönetimin kurulması için gerekli tüm ilkeleri içeren yeni bir anlayıştır. Yönetişim kelimesinin anlamına ve ruhuna uygun bu çalışma, 2011 yılının Mart-Haziran ayları arasında yine toplumsal ihtiyaçlara duyarlı kamu ve özel sektör çalışanlarının fiilen katılarak destek vermesiyle Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projesi ismiyle hazırlandı. Çerkezköy B ö l g e s e l G e l i ş i m Ç a l ı ş m a s ı ' n d a k i katılımcıların Çerkezköy'de ihtiyaç olarak görüp ürettiği 128 adet farklı projenin özetleri 5. bölümde bulunmaktadır. Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK'ün bize gösterdiği Medeni Ülkeler Seviyesine Ulaşmamız Hedefi nin ana yolunun çok çalışmak olduğunu hepimiz çok iyi biliriz. Bu noktada, analitik düşünce mantığı ile düşünüp proje bazlı çalışmalar yaparak gerek sosyal sorunlara ve gerekse ihtiyaç duyulan diğer konularda çözümler ü r e t m e n i n ö n e m i n i k a v r a m a k zorundayız.bölgesel proje yapma kapasitesini artırmak amacıyla düzenlenen proje hazırlama eğitimlerine katılmanın çok faydaları olduğunu kabul etmekle beraber, esas olarak dünya ölçeğinde üretilen bilgiyi kavrayarak kendi insanımız için yerel çözümleri de üretmek gerektiğini belirtmeliyiz. Bu haliyle bu çalışmayı okuyan ve değerlendiren insanların yeni projeler üretirken, çok farklı kaynakları düşünerek okuması ve yerel ihtiyaçları çok iyi analiz etmesi gerekmektedir. Yerel insanlarımızın başta sosyal sorunlar olmak üzere tüm ortak problemlerimizin çözümünde katkı göstermesine ihtiyaç vardır. Ekonomik ve sosyal düzeyi yüksek ülkelerde sivil toplum çalışmalarına katılımının önemini kavrayarak hareket eden kişiler, toplumsal sorunların çözümünde de ortak aklı kullanarak rasyonel çözümler bulmaktadır. Daha çok ve birlikte fikir üreterek, rasyonel çözümler sağlayalım temennisiyle 2009 yılında ortaya konulan Çerkezköy 2023-Kent Vizyonu Çalışması Projelerini özetleyelim: 63
4.1 Kurumsal Projeler Bu kısımda 2009 yılında yapılan çalışmada Çerkezköy'de kurumların üstendiği projelerin isimleri ve projelerin geldiği aşamalar tablo olarak aktarılacaktır. Proje Tablo 20-Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışması ndaki Kurumsal Projeler PROJE ADI Sorumlu Kurum Hedef Yılı 2011-Temmuz Ayı İtibarıyla Mevcut Durum 1 Yeni Adliye Binası Adalet Bakanlığı 2011 Bakanlık tarafından ihale hazırlığı yapılıyor. 2 Tip İmar Yönetmenliği Değişikliği Belediye - İçişleri Bakanlığı 2009 Çalışma yapılmadı. 3 İlçeye Kültür Merkezi Yapılması Belediye 2014 Belediye tarafından arsa tahsisi yapıldı. 4 5 6 Spor Yapılacak Mekanların Sayısının Artırılması İnşaat Halindeki Kapalı Spor Salonunun Tamamlanması Çerkezköy Belediye Anfi Tiyatrosunun Üstünün Kapatılması Belediye 2012 Çalışma yapılmadı. Belediye 2012 Çalışma yapılmadı. Belediye 2012 Çalışma yapılmadı. 7 İlçe ve Belde Belediyelerinin Birleştirilmesi Belediye 2014 Çalışma yapılmadı. 8 Çerkezköy Küçük Sanayi Sitesinin Taşınması Belediye 2014 Belediye tarafından başvuru yapıldı. 9 İlçe Merkezine Çok Amaçlı Bir Alışveriş Merkezi Kurulması Belediye 2012 Özel Sektör tarafından kuruldu. Ancak yenilerine ihtiyaç var. 10 Otogar Belediye 2011 Belediye tarafından ön çalışmaları yapılıyor. 11 Katı Atık Bertaraf Tesisi Kurulması Belediye 2012 Yer tahsisi için çalışmalar devam ediyor. 12 Atık Su Arıtma Tesisinin Kurulması Belediye 2014 Ön çalışmaları yapıldı. 13 Kentlilik Bilincini Yükseltmek İçin Kent Konseyi vb. Projelerin Uygulamaya Geçirilmesi Belediye 2009 Ön çalışmaları yapıldı. 14 Katlı Otopark Belediye 2014 Ön çalışmaları yapılıyor. 15 Kent Bilgi Sisteminin Kurulması Belediye 2011 tarafından kurulum çalışması sürdürülüyor. 16 Engelliler Eğitim Merkezi Yapılması Belediye 2013 İnşaatı tamamlandı. 17 Kadın Sığınma Evi Belediye 2012 Çalışma yapılmadı. 18 Kapalı Yüzme Havuzu Belediye 2013 Çalışma yapılmadı. 19 İhtisas Gümrüklerinin Kurulması Gümrük Müdürlüğü 2010 Çalışma yapılmadı. 20 Tekirdağ ın Büyükşehir Yapısına Kavuşması İçişleri Bakanlığı 2012 Kanun hazırlığı yapılıyor. 21 Gıda Üretimi ve Denetimi İçin Projeler Yapılması İlçe Tarım Müdürlüğü 2012 Çalışma yapılmadı. 64 22 Öğretmen Evi Kurulması Kaymakamlık 2013 Çalışma yapılmadı
Proje PROJE ADI Sorumlu Kurum Hedef Yılı 2011-Temmuz Ayı İtibarıyla Mevcut Durum 23 Beldelerle Beraber Ortak Bir İtfaiye Kurulması Kaymakamlık 2011 Çalışma yapılmadı. 24 25 26 İlk ve Orta Seviyede Eğitim Mekanlarının Projeksiyonlarının Yapılması Pozitif Ayrımcılığa İhtiyaç Duyan Kesimlere Projeler Hazırlanması Meslek Yüksek Okuluna Yeni Bölümler Açılması Kaymakamlık 2010 İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılıyor. Kaymakamlık 2010 Çalışma yapılmadı. Namık Kemal Üni. 2009 Çalışma tamamlandı. 27 Çerkezköy e Bir Fakülte Kurulması Namık Kemal Üni. 2012 Çalışma yapılmadı. 28 Su Tüketimi Fazla Olan Yeni Tekstil İşletmelerine İzin Verilmemesi O.S.B 2010 OSB tarafından bu tür işletmelerin kurulmasına izin verilmiyor 29 Denetimsiz Su Kuyusu Açılmasının Önlenmesi O.S.B 2009 Gerekli denetlemeler yapılıyor. 30 31 Tüm Evsel ve Endüstriyel Atık Suların Arıtıldıktan Sonra Kapalı Kollektör ile Denize Ulaştırılması Sanayimizde Kullanılan Suların Tam Olarak Tespiti O.S.B-Belediyeler 2015 Çalışma yapılmadı. O.S.B 2010 Ön çalışmaları yapıldı. 32 Enerji Üretimi Projelerinin Yapılması O.S.B 2009 Çalışma yapılmadı. 33 34 35 36 Çerkezköy OSB, Veliköy Sanayi Bölgesi ve Karaağaç daki Fabrikaların OSB Çatısı Altında Birleştirilmesi Sanayici İle Bölge Esnafı Arasındaki İlişkilerin Artırılması Proje Yapma Kapasitesini Artıracak Bölgesel İnovasyon Türü Projelerin Yapılması İlçenin Sağlık, Eğitim, Spor, Sosyal ve Ekonomik İmkanlarını Net Olarak Ortaya Koyacak Detaylı Envanter Çalışması Yapılması Sanayi ve Ticaret Bakanlığı 2009 Ön çalışmaları yapıldı. Ticaret ve Sanayi Odası 2010 Çalışma yapılmadı. Çerkezköy Kaymakamlığı 2010 Çalışma yapılmadı. 2009 Tamamlandı. Kaynak: Anonim 2009a Fotoğraf 50: 'ne MBB Tarafından Verilen 2009 Yönetişim Ödülü Fotoğraf 51: Kurumsal Proje Tasarımları Yukarıdaki tabloya göre 2009 yılında yapılan çalışmada kurumlar tarafından yapılması öngörülen projelerden bazılarına başlandığı, önemli bir kısmının ise sadece proje bazında kaldığı görülmektedir. Bu durum bazı projelerin finansal yetersizlikler sebebiyle yapılamamasına, bazı projelerin ise daha çok işbirliğine gereksinim duyulduğundan dolayı yapılamadığına işaret etmektedir. 65
4.2 Kişisel Projeler Burada 2009 yılında Çerkezköy 2023-Kent Vizyonu Çalışması'nda kişisel olarak ortaya konulan projeler özetlenecektir. Tablo 21-Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışması'ndaki Kişisel Projeler Sıra No 1 2 ANA KONU KENTSEL VİZYON KIRSAL KALKINMA 3 EKONOMİ 4 KÜLTÜR Proje No 1 PROJE/ MAKALE ADI Kentsel Vizyon Açısından Çerkezköy de Yapılabilecek Çalışmalar 2 Örtü Altı Sebze Yetiştiriciliği 3 Çerkezköy OSB Açısından SWOT Analizi ve Yapılabilecek Çalışmalar PROJEYİ GELİŞTİREN Esra HASANOĞLU-Harita Mühendisi Nazan UYSAL-Mimar Recep DEMİRDAĞ-Ziraat Y. Mühendisi Ferya Arslan ÇOLAK-Ziraat Y. Mühendisi Mehmet ÖZDOĞAN-Makine Mühendisi 4 2023 Yılında Çerkezköy Nesrin ÖZGÜLER-Makine Mühendisi 5 Ekonomik Bakış Açısıyla Çerkezköy ün SWOT Analizi ve Çerkezköy KOBİ Danışma Merkezi Erol TAŞDELEN-İktisatçı (Banka Müdürü) 6 Bir Bankacının Gözüyle Çerkezköy Ekonomisi Ercan YILMAZ-Bankacı 7 2023 Kültür Bahçesi Ali Günal KAHRAMANOĞLU-Eğitimci 8 Hobi Bahçeleri Esat UZUN-Makine Mühendisi Tuncay ÖÇÇETİN-Tekniker 9 Çerkezköy ve Bağlı Belde Belediyeleri Festival Projesi Ali Günal KAHRAMANOĞLU-Eğitimci Abdulgani YÜCE-İş Adamı 10 Beyin Fırtınası, SWOT Analizi ve Yapılacak Çalışmalar Hatice SADIKOĞLU AVCI-Eğitimci 5 EĞİTİM 11 Okul Öncesi Eğitim Hasan DEMİR-İnsan Kaynakları Uzmanı 12 Çerkezköy ün Sağlık İmkanları Açısından SWOT Analizi Uz. Dr. Necati KARAOĞLU 13 İş Kazalarını Önlemeye ve Tedaviye Yönelik Bir Sağlık Kompleksi Uz. Dr. Ayhan ARSLAN 14 Bölgeye Bir Kanser Merkezi Kazandırma Projesi 15 Yaşlıların Bakımına Yönelik Proje Dr. Mustafa YÜRÜRDURMAZ 6 SAĞLIK 16 Huzurlu Evler Projesi 17 Ağız ve Diş Sağlığı Projesi Dr. Ayşe DOĞAN 18 Madde Bağımlılarına Yönelik Tedavi 19 Psikolojik Danışmanlık Psikolog Aynur DÜZGÜNEL 66 20 İlk Yardım Eğitimi
Sıra No ANA KONU Proje No PROJE/ MAKALE ADI PROJEYİ GELİŞTİREN 7 ÇEVRE 21 Çevre Açısından Bir Sanayi Kenti Olan Çerkezköy ün İhtiyaçları Gökhan İNCE- Dr. Endüstri Mühendisi 22 Çerkezköy de Geleceğe Dönük Çevre Yönetimi Nusret ATİK-Makine Mühendisi 23 Sürdürülebilir Kalkınma İçin Uygulanması Gereken Enerji Politikaları Behçet GÜVEN-Elektrik Mühendisi 8 SPOR 24 Çerkezköy de Spor Açısından Yapılması Gerekenler Fikri GÜZEL-Antrenör 9 10 SİVİL TOPLUM POZİTİF AYRIMCILIK Kaynak: Anonim 2009a 25 26 Çerkezköy de Bulunan Sivil Toplum Örgütlerinin Güçlendirilmesi İçin Yapılabilecek Çalışmalar Pozitif Ayrımcılığa İhtiyacı Olan Kesimler Açısından Çerkezköy de Yapılabilecek Çalışmalar Türkay KARAKAŞ-İnşaat Mühendisi Ahmet Akın VARICIER Çerkezköy Kaymakamı (2009) 27 Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Projesi Kemal GÜMÜŞ-İnşaat Teknikeri 2009 yılında çalışmaya katılanların kişisel çabalarıyla ortaya koyduğu bu 27 projenin en önemli faydasının, toplumsal ihtiyaçları gören farklı zihinlerin fikirlerini sivil bir anlayışla ve proje bütünlüğü içinde ifade edilmesi olduğu söylenebilir. Dönemin ihtiyaçları göz önüne alınarak kentsel vizyon, kırsal kalkınma, ekonomi, kültür, eğitim, sağlık, çevre, spor, sivil toplum ve pozitif ayrımcılık gibi 10 farklı konuda ortaya konulan bu projeler, sosyal sorumluluk sahibi proje üreticilerini zihinsel olarak geliştirdiği gibi, ilçede kamu ve özel sektörün temsilcilerini bir araya getiren ve ilçenin gelişimine katkı sağlayan 5 aylık ciddi ve ortak bir çalışmanın ürünü olarak Çerkezköy'de yaşayanların zihninde olumlu etkiler bıraktı. Fotoğraf 52: Çerkezköy Atatürk Caddesi 67
Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi Veliköy Sanayi Bölgesi 68 Kapaklı Kızılpınar
V. BÖLÜM ÇERKEZKÖY BÖLGESEL GELİŞİM PROJELERİ 2011 Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projeleri 69
5.BÖLÜM: ÇERKEZKÖY BÖLGESEL GELİŞİM PROJELERİ 2011 Bu bölümdeki bilgiler 2011 yılının Mart - Haziran aylarında ve Çerkezköy Kaymakamlığı'nın yapılmasını desteklediği ve ortaya çıkan projelerin başta AB Fonları olmak üzere, Trakya Kalkınma Ajansı'nın sosyal kalkınma alanında destek verebileceği projeler olabileceği öngörüsüyle hazırlanmış çalışmalardır. Farklı mesleklerden ve eğitimlerden gelen, ancak ilçenin gelişimine katkı sağlamak üzere Çerkezköy Bölgesel Gelişim Ç a l ı ş m a s ı ' n a k a t ı l a n t o p l a m 7 8 Çerkezköylü'nün yaklaşık 4 aylık bir sürede oluşturduğu bu yeni 128 proje, bu kez ağırlıklı olarak sosyal kalkınma yönünde fikirlerin projelere dönüştüğü bir çalışma halini almıştır. Atölye çalışması olarak adlandırılan çalışmalarda katılımcıların serbestçe fikrini ifade etmesi ve bunu kısa bir proje formatına dönüştürmesi özellikle desteklenmiştir. Proje Süreç Tasarım Formu olarak isimlendirilen bir formatın doldurulması, bu çalışmayı yönetenler tarafından, geçmiş yıllarda yapılan benzer çalışmaların tecrübesi olarak, daha kısa zamanda netice alınması amacıyla istenmiştir. Sonuç olarak ortaya çıkan 128 farklı proje, katılımcıların bireysel projeleri gibi gözükmekle beraber, ortak akıl süzgeci olarak değerlendirilecek bir atölye ortamında tartışılarak yazılmıştır. Projelerinin uygulamaya aktarılmasının proje sahipleri tarafından istenildiğini burada tekrar belirtmek gerekmektedir. Yazılan projeler eğitim, sağlık, spor, ekonomi, kırsal kalkınma, sanayi, kültürsanat, çevre, enerji, iletişim, kentsel gelişim ve sivil toplumun geliştirilmesi konularında oluşturulan grupların çalışmaları ile elde edilmiştir. Tablo 22-Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projeleri 2011 Dağılım Tablosu Grup No Proje Grubu Katılımcı Adedi Proje Üreten Kişi Adedi Üretilen Proje Adedi Kişi Başına Üretilen Proje Adedi 1 Çevre 9 7 22 3,14 2 Eğitim 9 8 19 2,38 3 Ekonomi 2 1 1 1,00 4 Enerji 2 1 1 1,00 5 İletişim 5 4 4 1,00 6 Kentsel Gelişim 12 6 10 1,67 7 Kırsal Kalkınma 5 4 4 1,00 8 Kültür-Sanat 7 7 28 4,00 9 Sağlık 9 9 16 1,77 10 Sanayi 6 2 5 2,50 11 Sivil Toplumun Geliştirilmesi 8 7 13 1,85 12 Spor 4 3 5 1,67 70 Toplam 78 59 128 2,16
Fotoğraf 53: Çerkezköy Altıyol Kavşağı Proje grupları olarak; çevre grubunda 22, eğitim grubunda 19, ekonomi grubunda 1, enerji grubunda 1, iletişim grubunda 4, kentsel gelişim grubunda 10, kırsal kalkınma grubunda 4, kültür sanat grubunda 28, sağlık grubunda 16, sanayi grubunda 5, sivil toplumun geliştirilmesi grubunda 13 ve spor grubunda ise 5 proje oluşturulmuştur. Kişi başına en fazla proje üreten ilk üç grup, sırasıyla, kültür-sanat, çevre ve eğitim grupları olmuştur. Oniki farklı proje grubu tarafından 128 adet proje üretilmiştir. Proje grubu çalışmalarına toplam olarak 78 farklı kişi katılmıştır. Oluşturulan 128 farklı proje ile öncelikli sorunlar için değişik çözümler içeren bir liste hazırlanmıştır (bkz. Tablo 23). 5.1.Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projeleri Çerkezköy Bölgesel Gelişim Projeleri çalışmalarına başlanırken katılımcı kişiler gruplara ayrılarak, kendilerine üretecekleri projeleri tasarlamada yardımcı olacağı düşünülen Proje Süreç Tasarım Formları dağıtılmıştır. Çalışmanın bundan sonraki sayfalarında bu formlardan yararlanılarak hazırlanmış özet proje bilgileri yer alacaktır. Katılımcılar tarafından doldurulan Proje Süreç Tasarım Formları bu kitabın içerisine gerek yer tasarrufu ve gerekse fikri haklara saygı ölçüsünde doğrudan k o p y a e d i l m e m e s i a m a c ı y l a konulmamıştır. Fotoğraf 54: Çerkezköy Örnek Konut Projelerinden 71
Tablo 22-Çerkezköy Bölgesel Gelişim Çalışmasına Projeleri ile Destek Verenler GRUP İSİM KURUM MESLEĞİ Alper FİDAN Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Derya SARIDAŞ Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen EĞİTİM SAĞLIK Hatice ARICAN Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Hüseyin ERDOĞAN Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen-Okul Müdürü Osman GENÇ Milli Eğitim Müdürlüğü Emekli Öğretmen-Okul Müdürü Özlem GÖKÇE Özel Sektör Öğretmen Gürkan SARIDAŞ Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Talat MUTLU Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Ulaş GÜL Özel Sektör Özel Dersane Yöneticisi Ahmet TÜRKER Özel Sektör Doktor - Hastane Yöneticisi Alper ATASOY Özel Sektör Hastanesi Yöneticisi Ayhan ARSLAN Özel Sektör Doktor - Hastane Yöneticisi Ayşen KOÇ Toplum Sağlığı Merkezi Tıbbı Teknolog Birkan ERGÜN Çerkezköy Devlet Hastanesi İstatistik Uzmanı Hakan GÜNEŞ Özel Sektör Diş Hekimi Mustafa YÜRÜRDURMAZ Çerkezköy Devlet Hastanesi Doktor Nurcihan BAŞKENT Sağlık Grup Başkanlığı Doktor Şirin KAHRAMAN Çerkezköy Devlet Hastanesi Hemşire Ahmet ÜZGÜN Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen SPOR Hasbi ALTINTAŞ Organize Sanayi Müdürlüğü Eğitim Sorumlusu-Öğretmen Mehmet YILDIRIM Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Vedat ÇOLAK Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen EKONOMİ Erol TAŞDELEN Özel Banka Banka Müdürü Nil KILINÇ ÜLGEN Özel Sektör İşletmeci Evrim KARAOĞLU İlçe Tarım Müdürlüğü Veteriner Hekim KIRSAL KALKINMA Feryal ARSLAN ÇOLAK İlçe Tarım Müdürlüğü Ziraat Y. Mühendisi İbrahim KARAGÖZ İlçe Tarım Müdürlüğü Veteriner Hekim İsa ALTAY İlçe Tarım Müdürlüğü Ziraat Mühendisi Recep DEMİRBAĞ İlçe Tarım Müdürlüğü Ziraat Y. Mühendisi-İlçe Tarım Müdürü Ali AYDUK Serbest Makine Mühendisi-Danışman Ercan SÖZEN İŞKUR Çerkezköy İŞKUR Müdürü 72 SANAYİ Esin Erdur ÖZALP Özel Sektör Genel Müdür Asistanı Faruk KAPU Özel Sektör İnsan Kaynakları Müdürü Özber ÇETİN Özel Sektör İnsan Kaynakları Müdürü Yücel İNCE Sosyal Güvenlik Kurumu Çerkezköy SGK Müdürü
KÜLTÜR SANAT ÇEVRE ENERJİ İLETİŞİM Aynur DÜZGÜNEL Serbest Psikolog Ebru ATLITÜRK Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen İlknur SEVGİ Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Melike BAYGÜR Serbest Üniversite Öğrencisi Öznur KARA Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Şenol EKİNCİ Halk Eğitim Merkezi Öğretmen-Kurum Müdürü Yahya Kemal GEBEŞ Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Ebru KAPICIOĞLU Serbest Çevre Mühendisi Ekrem FERHATOĞLU Orman İşletme Şefliği Orman Mühendisi-İşletme Şefi Emine AKTAŞ Özel Sektör Çevre Mühendisi Emine YASAVUL Çevre Mühendisi Hakan İNANÇ Serbest Çevre Mühendisi Hüseyin AKBURU Özel Sektör Çevre Mühendisi Selçuk YASAVUL Özel Sektör Çevre Mühendisi Şafak UTAŞ Özel Sektör Çevre Mühendisi Yılmaz DEMİR Gıda Mühendisi Behçet GÜVEN Özel Sektör Elektrik Mühendisi Ekrem AKDENİZ Özel Sektör İşletme Mühendisi Gönül SAPMAZ Çerkezköy Tic. ve San. Odası Halkla İlişkiler Uzmanı Hüseyin ÇOLAK Serbest Gazeteci Nursema İnan SALMAN Çerkezköy Tic. ve San. Odası Halkla İlişkiler Uzmanı Özlem BERKDEMİR Meslek Yüksek Okulu Öğretim Görevlisi Taha ASLANLI Serbest Gazeteci KENTSEL GELİŞİM Ali ERTEM İnşaat Mühendisi-Belediye Başkanı Alpaslan ARSLAN Tapu ve Kadastro Müdürlüğü Harita Mühendisi Aynur DURMUŞ Mimar Cem TÜFEKÇİ Serbest İnşaat Mühendisi Dilek YALÇIN Serbest Mimar Esra HASANOĞLU Harita Mühendisi Ferda KARA Özel Sektör Mali ve İdari İşler Md. Fevzi UĞURLU Karaağaç Belediyesi Şehir Bölge Plancısı Gökhan İNCE Endüstri Müh.-Belediye Bşk Yard. Kemal GÜMÜŞ Fen İşleri Müdürü Nazan UYSAL Mimar Oğuzhan SARIOĞLU Serbest Harita Teknikeri SİVİL TOPLUMUN GELİŞTİRİLMESİ Ali PEKTAŞ Serbest Muhtar Emel ÇİNTE Serbest Emekli Bankacı Hasan İŞCAN Serbest Mali Müşavir Hayrettin ÇETİNKAYA Serbest Engelliler Derneği Başkanı Seda ÖZDEMİR Çerkezköy Tic. ve San. Odası AB İş Geliştirme Uzmanı Songül GÜNSÜNLER Özel Sektör Özel Rehabilitasyon Merkezi Uzmanı Tayfun TELCİ Serbest İş Hukuku Uzmanı Zuhal AVCI Kreş Öğretmeni 73
Tablo 24-Çerkezköy Bölgesel Gelişim Çalışması Projeleri 74 Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Geri kazanılabilir atıkların daha etkin ve verimli şekilde toplanması amacıyla bölge halkının biriktirdiği atıkları kolayca ulaştırabileceği bir atık toplama merkezi oluşturmak 1 Entegre Atık Toplama Merkezi Oluşturulması Çevre Emine YASAVUL Bölgede bulunan vahşi depolama alanlarının ilgili yönetmeliklere uygun olarak rehabilite dilerek düzenli depolama sahasının yapımında AB Üye ülkelerindeki örnek tesislerin incelenerek uygun bir atık yönetimi geliştirilmesi. Çevre Emine YASAVUL Çerkezköy için Bölgesel Entegre Atık Yönetimi Geliştirilmesi 2 Atık elektrikli ve elektronik eşyalarla ilgili kamu bilincini artırmak ve bu atıkların geri dönüşümünü sağlamak. 3 Elektrik ve Elektronik Atıkların Yönetimi Çevre Emine YASAVUL 4 Yağmur Sularının İlçe Merkezinde Kullanılması Çevre Hüseyin AKBURU Yağmur sularını kullanarak, şebeke suyu kullanımını azaltmak. Çerkezköy Kaymakamlığı Tarım suyunun gelişi güzel kullanılmasını engelleyerek kaynak israfının önlenmesi ve ürünlerin biliçli bir şekilde daha verimli yetiştirilmesini sağlamak. Çevre Hüseyin AKBURU Tarımda Damla Sulama Sistemi ve Uygulamalı Bilinçlendirici Eğitimler 5 Konutlarda oluşan organik atıkların tarımda verim artırımının yanısıra yakıt olarak kullanılmasını sağlayabilmek, ayrıca çöp sahalarının kullanım ömürlerini uzatmak. 6 Biyokent Çevre Hüseyin AKBURU İlçe halkımızı okuyan ve araştıran, kütüphaneye gitmeyi hobi haline getiren insanlar haline getirmek 7 Bilgisayar Taramalı Kent Kütüphanesi Çevre Hüseyin AKBURU Atatürk Caddesindeki binaları renk kalabalığından kurtarıp,gözlere ve gönüllere hitap eden binalar haline getirmek. Çevre Hüseyin AKBURU Atatürk Caddesindeki Binaların Ön Cephelerinin ve Çanak Antenlerin Boyanması 8 Çerkezköy halkının Atatürk caddesindeki trafik yoğunluğundan ve araçlardan çıkan egsoz emisyonlarından kurtarmak. 9 Özgürlük Caddesi Çevre Hüseyin AKBURU 10 Çer Sera Çevre Hüseyin AKBURU Bölgeyi kültür bahçesine dönüştürmek. Kullanılmayan her türlü tekstil ürünlerinin ( eski elbise, halı vb.) geri dönüşümünün mümkün olduğunu toplumumuza anlatmak toplanan tekstil malzemelerini ekonomiye kazandırmak, doğal kaynaklarımızı korumak. 11 Eski Giysilerimiz Atık Değildir Çevre Hakan İNANÇ Arıtma çamurlarının endüstriyel tarım ürünlerinin üretiminde kullanılması ile çevre kirliliğinin azaltılması ve atıklardan ekonomik kazanç elde edilmesi. 12 Arıtma Çamurlarından Biodizele Çevre Ebru KAPICIOĞLU Çerkezköy ve bölge halkını, yaşadığı çevreye değer veren, koruyan ve gelecek kuşaklara yaşanabilir bir çevre bırakmak için çaba sarf eden toplum haline getirmek. 13 Halka Çevre Bilinçlendirme Çalışmaları Çevre Hüseyin AKBURU
Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Kültürel öğelerimizi tanıyan ve uygulayabilen nesil oluşmasına katkı sağlamak 14 Çerkezköy Gençlik Merkezi (ÇeGeM) Çevre Hüseyin AKBURU Öğrencilere yerinde yaparak-yaşayarak ve gözlemleyerek öğrenme imkanı sunarak bilimsel bakış açısının kazandırılması ve bilimin sevdirilmesi 15 Çerkezköy Bilim Sokağı Çevre Yılmaz DEMİR 16 Çevre Konulu Bilgisayar Oyunu Çevre Şafak UTAŞ Çocuklarda çevre bilincini geliştirmek Çocuklarda çevre bilincini geliştirmek,çevre konularında görsel olarak bilgi sahibi olmalarını sağlamak 17 Çevre Ormanı Çevre Şafak UTAŞ 18 Çerkezköy Çevre Parkı Yapay Göleti Çevre Selçuk YASAVUL Çerkezköy'de yaşanabilir,iyi zaman geçirilebilir alanlar kurmak. 19 Çerkezköy Teknokent Fuarı Alanı Çevre Selçuk YASAVUL Çerkezköy'ü marka kent yapmak 20 Çerkezköy Atık Borsası Çevre Selçuk YASAVUL Tehlikeli ve tehlikesiz atıkların değerlendirilmesi 21 Bir Damla Su Tut, Bir Dünya Umut Büyüt Çevre Selçuk YASAVUL İçme ve kullanma sularında su kaçaklarının önlenmesi Hava kirliliği yönünden riskli olduğu düşünülen Çerkezköy'de yaz ve kış aylarında gece ve gündüz olmak üzere hava kirleticiler hakkında detaylı ölçümler yapmak veya yaptırmak 22 Çerkezköy Hava Kalitesinin İzlenmesi Çevre Selçuk YASAVUL Çerkezköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,AR-GE Birimi Halk Eğitim Merkezi Emeklilik sonrası her meslek grubundan yetişkinlerin üreten ve geliştiren topluma katılımlarının devam ettirilmesinin sağlanması Derya SARIDAŞ- Alper FİDAN 23 Genç-Yetişkin Yaşam Döngüsü Eğitim Çerkezköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,AR-GE Birimi Halk Eğitim Merkezi Okul çağına gelmemiş (24-72 ay) çocukların eğitime yönelik isteklerinin arttırılması, bu çocuklarının eğitimine ilişkin önem ve değer hakkında ailelerde bilinç yaratılması Derya SARIDAŞ- Alper FİDAN 24 Eğitim Sokakta Başlar Eğitim Çerkezköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,AR-GE Birimi Kentlerimizin,uygarlıklardan kendi payına düşen mirası,modern müzecilik anlayışları doğrultusunda,teknolojinin imkanlarından da yararlanarak bugünkü kuşaklara taşıyabilmektedir. 25 Çerkezköy Kent Tarihi Müzesi Eğitim Derya SARIDAŞ Çerkezköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,AR-GE Birimi Yeterince süt tüketilmeyen ülkemizde, ilçemiz okullarındaki öğrencilere beslenme saatlerinde süt dağıtımı yapılmasının sağlanması. 26 Süt İçiyorum, Çabuk Büyüyorum Eğitim Derya SARIDAŞ 75
76 Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Çerkezköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü AR-GE Birimi Çocukların,gençlerin ve yetişkinlerin merak duygusunu uyararak temel ve sosyal bilimler,uygulamalı bilimler,teknoloji hakkında bilgilerini artırmak. 27 Çerkezköy Bilim ve Sanat Merkezi Eğitim Derya SARIDAŞ Kahvaltı alışkanlığının kazandırılması Hüseyin ERDOĞAN- Osman GENÇ 28 Sağlıklı Gençlik, Güvenli Gelecek Eğitim Ekonomik olarak dezavantajlı bireylerin akademik başarısını geliştirme Hüseyin ERDOĞAN- Osman GENÇ 29 Eğitimli ve Bilgili Birey Başarılı Gelecek Eğitim Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü 30 Çerkezköy'de Okuma Yazma Bilmeyen Kalmasın Eğitim Özlem GÖKÇE Farkındalık ve eğitim düzeyini yükseltmek Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü 31 Avrupa'da Eğitim ve Öğretim Eğitim Özlem GÖKÇE Farklı sistemleri tanımak ve varolan sisteme adapte etmek 32 Engelleri Birlikte Aşalım Eğitim Özlem GÖKÇE Engelli vatandaşlarımızın yaşadığı sıkıntıları azaltmak Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü 33 Sağlıklı Yaşam İçin Temel Kural Doğru Beslenmektir Eğitim Özlem GÖKÇE Sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmak Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü Çerkezköy ve bağlı bulunduğu il olan Tekirdağ ın tarihi ve kültürel değerlerini ortaya çıkarmak ve yaygınlaştırmak 34 Bir Tarih Yazılıyor Eğitim Özlem GÖKÇE Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü 35 Çalışan Çocukların Haklarının İyileştirilmesi Eğitim Özlem GÖKÇE Çalışan çocukların haklarını koruma ve çalışma şartlarını iyileştirmek 36 Gönüllüyüm, Öğretiyorum Eğitim Ulaş GÜL Parasız ve nitelikli eğitimin toplumun geneline yayılması Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü Uygulamalı eğitimin yaygınlaştırılarak eğitimdeki etkinliğin arttırılması 37 Yapıyorum, Öğreniyorum Eğitim Ulaş GÜL Öğrencilerin kendine özgü çalışma ortamları oluşmasını sağlamak ve alanında uzman eğitimciler gözetiminde başarısını yönlendirmek, öğrencilerin ders başarılarının yanında kişisel gelişiminin de desteklenmesine yardımcı olmak. 38 Gençlik,Eğitim ve Kültür Evi Eğitim Gürkan SARIDAŞ Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü 60-72 aylık ana sınıfı çocuklarına okuldan kalan süreçte okul öncesi öğretmenlerce eğitim verilmesinin sağlanması. 39 Bakıcısız Yaşam Eğitim Hatice ARICAN
Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü Öğrencilerin teorik olarak öğrendiklerini uygulama fırsatı bulması,velilerin okula çekilmesi ve okula gelir sağlanması 40 Bahçemiz Eğitim Serap ASLAN Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü Üreten ve üretime katılmak isteyen bayanların isteklerini gerçekleştirmek 41 Dayanışma Eğitim Serap ASLAN 42 Çerkezköy Sanayi Müzesi Ekonomi Ali AYDUK Çerkezköy'ü yurt genelinde tanıtmak 43 Enerjiyi Tasarruf Edelim Enerji Behçet GÜVEN Enerji tasarruf bilincini gençlere aşılamak Çerkezköy Kaymakamlığı Çerkezköy'deki engelli bireylerin ailelerini gün içerisinde kısa süreli olsa rahatlatacak şekilde bir engelli çocuk bakımevi kurmak 44 Engelli Bakım Evi İletişim Hüseyin ÇOLAK Çerkezköy'ün yıpranan binalarına bakımlarının yapılarak, şehrin siluetinin yenilenmesi Nursema İ.SALMAN - Gönül SAPMAZ 45 Çerkezköy Renkleniyor İletişim Çevrenin yeşillendirilmesi ve ağaçlandırılması çalışmalarına destek verilmesi 46 Senin de Dikili Bir Ağacın Olsun İletişim Özlem BERKDEMİR Sosyal desteğe ihtiyaç duyan çocuklar için kitap,giysi,oyuncak vb. toplama kampanyaları düzenlemek 47 Hediye Kumbarası İletişim Nursema İ.SALMAN Farklı kurum ve kuruluşların idaresi altında yönetilen sosyal hizmetlerin aynı çatı altında idaresinin sağlanması Kentsel Gelişim Kemal GÜMÜŞ Çerkezköy Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Yerleşkesi 48 Çerkezköy Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü Güvenlik kamerası kullanan iş yerleri binalar vs.mobese kameralarının bir ağ üzerinde birleştirilmesi 49 Kocagöz Kentsel Gelişim Oğuzhan SARIOĞLU Binalarda atıl durumda olan çatı alanının daha aktif ve verimli kullanılması için güneş enerjisinden yararlanmak 50 Binalarda 5.Yüzey Kullanımı Kentsel Gelişim Dilek YALÇIN 51 Çerkezköy - 3D Şehir Tasarımı Kentsel Gelişim Dilek YALÇIN Sanal ortamda Çerkezköy'ü tanıtma ve içinde dolaşabilme Modern şehircilik anlayışına katkı sağlamak,kentsel anlamda düzenlenmiş çağdaş bir bölge oluşturmak 52 Küçük Sanayi Sitesi Kentsel Dönüşüm Projesi Kentsel Gelişim Aynur DURMUŞ 77
78 Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Çerkezköy'de tren garının yakınlarında çeşitli nedenlerle çöküntüye uğramış bölgenin problemlerini çözerek kaliteli yaşam koşulları oluşturmak için kentsel dönüşümün uygulanması 53 Gar Binası ve Çevre Binaları Yenileme Projesi Kentsel Gelişim Aynur DURMUŞ Ulaştırma Bakanlığı Çerkezköy,Çorlu ve Saray ilçeleri arasında hafif raylı bir tren yolu sistemi kurularak bölgede ulaşım imkanlarını artırmak Kentsel Gelişim Ali ERTEM Çerkezköy-Çorlu Saray İlçeleri Arası Hafif Raylı Sistem 54 Ulaştırma Bakanlığı Bölgede en hızlı gelişim halinde olan Çerkezköy'e lojistik köy kurularak,lojistik anlamında ülke çapında örnek bir uygulamayı ilçeye kazandırmak 55 Çerkezköy - Lojistik Köy Kentsel Gelişim Gökhan İNCE Yıllık %5 nüfus artış hızına sahip Çerkezköy'de dayanışmayı artıracak ve kentlilik bilinci kazandıracak bir çalışma yapmak 56 Çerkezköy Kentlilik Bilinci Kazanıyor Kentsel Gelişim Gökhan İNCE Çerkezköy İlçe Tarım Müdürlüğü Okul öncesi ve ilkokul 1,2,3 (6-10 yaş) çocuklara sütü sevdirmek ve süt içmeye teşvik etmek 57 Çocuklar Sütle Büyüsün Kırsal Kalkınma Evrim KARAOĞLU Kırmızı et kesiminde ve beyaz et parçalanmasında kontrol ve hijyenin sağlandığı bir mezbahanın inşa edilmesi 58 Çerkezköy Entegre Mezbahası Yapımı Kırsal Kalkınma Ferya ARSLAN ÇOLAK Çerkezköy İlçe Tarım Müdürlüğü Mahalle arası sağlıksız ve denetimsiz süt satışına alternatif bir sistem oluşturmak 59 Taze Bankomat Süt Kırsal Kalkınma İbrahim KARAGÖZ Çerkezköy İlçe Tarım Müdürlüğü Tarımsal konularda Çerkezköy çiftçilerinin bilgi edinmelerini sağlamak ve mevcut bilgilerini hatırlatmak,tarımsal konularda yapılması gereken duyuruları hızlı bir şekilde çiftçilere ulaştırmak. 60 Tarımda Dijital İlan ve Dijital Bilgi Projesi (DİDİB) Kırsal Kalkınma İsa ALTAY 61 Aydınlık Bir Gelecek İçin Çerkezköy Okuyor Kültür-Sanat Yahya Kemal GEBEŞ Kitap okuma alışkanlığı kazandırmak Kültür yozlaşmasını önlemek,dilimizi yabancı dillerin etkisinden kurtarmak 62 Dilimizi Koruyalım Kültür-Sanat Yahya Kemal GEBEŞ 63 Yetişkinler Arası Ezbere Güzel Şiir Okuma Yarışması Kültür-Sanat Yahya Kemal GEBEŞ Sanatı ve şiiri sevdirmek 64 Tecrübe SİZ'siniz Kültür-Sanat Yahya Kemal GEBEŞ Yaşlı insanların topluma aktif katılımlarını sağlamak. 65 Yetişkinler Arası Kitap Okuma Yarışması Kültür-Sanat Yahya Kemal GEBEŞ Yetişkinlere kitap okumayı özendirmek.
Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Farklı kültüre sahip gençlerin kendi kültürlerini tanıtmaları,diğer kültürleri tanımaları ve bu sayede kültürler arası diyaloğun ve hoşgörünün sağlanması,farklı kültürlerden gelen genç nesillerin kaynaşmasının sağlanması Kültür-Sanat Aynur DÜZGÜNEL Kısa Film Festivali '' Kültürüm ve Ben'' ''Kültürümü Tanıtıyorum'' 66 Engelli gençlerin sosyalleşmelerine katkıda blunmak,özgüven geliştirmelerini sağlamak,engelli olmayan gençlerin empati yeteneğini geliştirmek 67 Engelsiz Eller Kültür-Sanat Aynur DÜZGÜNEL Çerkezköy'deki fabrikaların ve imal edilen ürünlerin halkla buluşturulması için bir fuar düzenlenmesi 68 Sanayi Fuarı Kültür-Sanat Melike BAYGÜR Farklı kültüre ait gençlerin kendi sanat ve kültürlerini birbirlerine tanıtmaları 69 Uluslararası Gençlik Kampı Kültür-Sanat İlknur SEVGİ 70 Çerkezköy ün Mucitleri Kültür-Sanat Şenol EKİNCİ Bireylerin saklı kalan yaratıcı gücünü ortaya koymalarını sağlamak. Zihinsel ve bedensel engelli çocukların ve gençlerin sosyalleşmelerine katkıda bulunmak, özgüvenlerini geliştirmek Kültür-Sanat Aynur DÜZGÜNEL Engelliler Orkestrası ve Korosu '' Yetenekliyim- Öyleyse Varım!'' 71 Yerli ve yabancı gençleri ebru,hat,tezhip,minyatür sanatı vs.gibi Geleneksel Türk El sanatları ile tanıştırmak,yerli ve yabancı gençleri sanatın evrensel dilinde buluşturup kaynaştırmak Kültür-Sanat Aynur DÜZGÜNEL Geleneksel Türk El Sanatlarımızı Yerli ve Yabancı Gençlere Tanıtalım Tanıtılması 72 73 Oynamaya Gidelim Kültür-Sanat İlknur SEVGİ İhtiyacı olan çocukları oyuncakla buluşturmak Bölgedeki çocukları ve aileleri diğer çocuk ve ailelerle iletişimini sağlamak Kültür-Sanat İlknur SEVGİ Mevlana İlköğretim Okuluna ve Çevresine Derinden Bakış 74 8-16 yaş grubundaki gençlerin hobi ve eğlencelerine yönelik bir mekanın oluşturulması 75 Gençlik Evi Kültür-Sanat İlknur SEVGİ 76 Kendinize ENGEL Olmayın Kültür-Sanat İlknur SEVGİ Fiziksel engellileri topluma kazandırmak 77 Gençlerimiz Dünyaya Açılıyor Kültür-Sanat İlknur SEVGİ Almanca diline hakim elemanlar yetiştirmek Lise çağındaki yetenekli öğrencilerin resim,müzik ve benzeri dallarda eğitim alacakları bir okulun açılmasını sağlamak 78 Çerkezköy Güzel Sanatlar Lisesi'ne Kavuşuyor Kültür-Sanat İlknur SEVGİ 79
80 Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No İşçileri iş yaşamından sıyırıp aileleri ile hoşça vakit geçirmelerini sağlamak 79 Çerkezköy İşçi Festivali Kültür-Sanat İlknur SEVGİ İnsanlara fotoğraf eğitimi verme ve ilgisi isteği olan insanları yeteneklerini ortaya çıkartma ve meslek edindirme 80 Anı Yakalamak Kültür-Sanat Melike BAYGÜR 81 Çerkezköy'de Nostalji Sinema Gösterimleri Kültür-Sanat Melike BAYGÜR Çerkezköy halkını sinema yoluyla eğlendirmek Çerkezköy de kültürel ve sanatsal paylaşımların yapılabileceği ortak bir nokta oluşturmak. 82 Yediden Yetmişe Kültür ve Sanat Kültür-Sanat Öznur KARA 83 Annem ve Ben Kültür-Sanat Öznur KARA Anne ve çocuk iletişimini artırmak. Ulusal halk oyunlarının tanıtımı,sahiplenilmesi korunması ulusal ve uluslararası kültür diyaloğunun artırılması 84 Halk Oyunları Festivali Kültür-Sanat Aynur DÜZGÜNEL Madde bağımlılığının zararları konusunda gençlerde farkındalık yaratmak 85 Hey Arkadaş! Sana Anlatacaklarım Var Kültür-Sanat Ebru ATLITÜRK 86 Nefes Alamıyorum Kültür-Sanat Ebru ATLITÜRK Çevre kirliliği konusunda halkın bilinçlendirilmesi Kent varoşlarındaki yetenekli çocukların keşfedilerek müzik yeteneklerinin geliştirilmesi Kültür-Sanat Ebru ATLITÜRK Minik Yüreklerde Müzik Doğuyor-Müzik Evrensel Bir Dildir 87 - Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü Çerkezköy'de yaşayan okul çağındaki engelli çocuklarla seramik atölyesi oluşturarak sanatsal paylaşımlar yapmak ve çıkan ürünleri sergilemek 88 Çamurdan Çocuklar Kültür-Sanat Öznur KARA Özel Çerkezköy Hastanesi Kimsesiz ve bakıma muhtaç yaşlıların kontrollü sağlık takiplerinin sağlanması Ahmet TÜRKER- Alper ATASOY 89 Yaşlı Bilgi Masası Sağlık Özel Çerkezköy Hastanesi Hızlı ve doğru bilgi ile ihtiyaç halinde uygun nitelikte kan bağışçısına ulaşmak. Ahmet TÜRKER- Alper ATASOY 90 Kan Bilgi Bankası Sağlık Özel Çerkezköy Hastanesi Ailelerin engelli çocuğunun bakımından ödün vermeden,kendilerine daha fazla zaman ayırmalarına yardımcı olmak Ahmet TÜRKER- Alper ATASOY 91 Engelli Dayanışma Merkezi Sağlık
Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Çerkezköy Devlet Hastanesi Otizmi olan çocukların ilköğretim okullarında yaşıtları ile beraber eğitim görebilmeleri 92 Otistik Çocuklarımızı Eğitelim Sağlık Ayşen KoÇ 93 Beyaz Baston Sağlık Birkan ERGÜN Görme engellilerin toplum içinde erişebilirliklerini kolaylaştırmak Çerkezköy Devlet Hastanesi Çerkezköy Devlet Hastanesi Yaşlının ve hastanın özelliklerini tanıyabilen günlük bakımını yapabilen meşguliyet terapisi yapabilen,hasta odası düzenleyebilen yatak içi ve dışı egzersizler yaptırabilen,hastayı rahatlatabilen,hastayı yataktan kaldırabilen,hastaya ilaç verebilen özel hastalıklarda bakım yapabilen yaşlı ve hasta bakıcısı yetiştirmektir. 94 Evde Yaşlı ve Hasta Bakımı Sağlık Birkan ERGÜN Sağlık Müdürlüğü,Emniyet Müdürlüğü Milli Eğitim Müdürlüğü Kamu çalışanlarında oluşabilecek meslek hastalıklarını önceden tesbit ederek olası iş kayıplarını önlemek Sağlık Nurcihan BAŞKENT(Dr.) Çerkezköy'de Kamu Çalışanlarında Mesleki Hastalık Risk Grubu Tespiti ve Önlem Alınması 95 İlçe Sağlık Grup Başkanlığı Sosyal Hizmetler İl Md. Otistik çocuklar ve ailelerine günlük yaşamı kolaylaştırıcı eğitim vermek Nurcihan BAŞKENT(Dr.) Ayşen KOÇ (T.Teknolog) 96 Özel Çocuklar Yaşam Evleri Sağlık İlçe Sağlık Grup Başkanlığı 0-12 yaş çocuk ve ailesini birlikte ele alarak eğitim ve sağlık konularında bilgilendirmek 97 Eğitim Sağlık Parkı Sağlık Nurcihan BAŞKENT(Dr.) İlçe Sağlık Grup Başkanlığı 98 Sağlıklı Hamilelik Bilinçli Annelik Sağlık Nucihan BAŞKENT (Dr.) Bilgili ve sağlıklı gebelik doğru ve bilinçli annelik için eğitim Çerkezköy Kaymakamlığı Akarsu ve su yataklarını kirleten kuruluşların birebir tespiti ile caydırıcı işlemlere başvurulması,dere sularının canlıların tekrar yaşayacağı hale getirilmesi Mustafa YÜRÜRDURMAZ (Dr.) 99 Doğayı Canlandırma Sağlık Engelli çocuklarımızın ve ailelerinin ağız ve diş sağlığı ile ilgili bilinç düzeylerini koruyucu dişhekimliği uygulamarıyla yükseltmek ve bunun sonucunda kabul edilebilir diş sağlığı standartlarına ulaşmalarını sağlamak 100 Ağızdaki Engelleri Kaldıralım Sağlık Hakan GÜNEŞ(Dt.) Çerkezköy Kaymakamlığı Doğal ya da doğal olmayan afetlerde gerekli müdahale grupları gelene kadar bölge içerisinde yanlış müdahaleleri engellemek ve sınırlı zaman dilimi içerisinde yapılması gerekenleri bir an önce bilinçlendirilmiş kişiler tarafından başlatmak Sağlık Şirin KAHRAMAN Çerkezköy'de - Mahalle Afet Gönüllüleri'ni (MAG) Oluşturmak 101 Çerkezköy Özel Optimed Hastanesi İş kazaları tedavilerinin yapılabildiği,travmatoloji,mikro Cerrahi,Yanık ünitesi içeren,fizik tedavi ve rehabilitasyon,hiperbarik oksijen ünitesi de bulunduran bir sağlık kompleksinin oluşmasını sağlamak Sağlık Ayhan ARSLAN(Dr.) Trakya Kaza, Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi Oluşturulması 102 Çerkezköy Özel Optimed Hastanesi Diyabet hastalığının ve komplikasyonlarının önlenmesi için hasta ve ailelerin psikolojik ve tıbbi süreç konusunda eğitim alabileceği bir merkez yapmak Sağlık Ayhan ARSLAN(Dr.) Trakya Diyabet Eğitim ve Tedavi Merkezi Oluşturulması 103 Çerkezköy de yaşayan kişilerin bölgesel gelişimi artırıcı çalışmalara katılması için fikir ve önerilerini değerlendirme imkanı yaratmak 104 Çerkezköy Öneri Sistemi Sanayi Esin Erdur ÖZALP 81
82 Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Çerkezköy de yaşayan kişilerin çevre konuları ile ilgili bilgi sahibi olmasını sağlamak 105 Çevre Kitabı Sanayi Esin Erdur ÖZALP 106 Poster Kampanyası Sanayi Esin Erdur ÖZALP Çerkezköy'de farklı konularda posterler ile farkındalık yaratmak 107 İzolasyon Kampanyası Sanayi Esin Erdur ÖZALP Çerkezköy deki tüm binaların izolasyon yapmasını sağlamak Ömrü bitmiş ürünlerin yeniden kullanılması ya da kullanılır bir duruma dönüşmesi Sanayi Esin Erdur ÖZALP Çerkezköy'de Çöp ile ilgili Konularda Kampanya (lar) Düzenlemek 108 Öğrencilerimizi ilköğretime ve çağdaş yaşama donanımlı,insanları ve doğayı seven,demokratik,anadilini iyi konuşan,duygularını ifade edebilen,sosyal,konsantrasyonu ve becerileri gelişmiş, sanatı seven,yaratıcı, mutlu ve kişilikli bireyler olarak hazırlamaktır. 109 Örnek Ana Okulu Sivil Toplum Zuhal AVCI Çerkezköy Ticaret ve Sanayi Girişimcileri Derneği Bölge halkımızın yapılacak eğitimler sayesinde Eğitim ve Kültürel anlamda gelişimlerine katkıda bulunmak. 110 Çerkezköy Uğur Böcekleri Projesi Sanayi Özber ÇETİN Çerkezköy de yaşayan engelli sürücülerimizin otopark sorununu çözmek 111 Engellilerimize Otopark Sivil Toplum Erol TAŞDELEN Şehrin ana caddeleri olan Atatürk ve Öztrak Caddeleri üzerinde boyasız dış görünümü dağınık binaların tesbit edilerek bina sahiplerinin bilgilendirilmesi ve teşvik edilmeleri ile dış boya ya da kaplamalarının yapılarak şehir siluetine uygun hale getirilmesi 112 Boyasız Bina Kalmasın Sivil Toplum Erol TAŞDELEN Çerkezköy Kaymakamlığı Toplumdaki dezavantajlı kişilere eğitim yolu ile nitelik kazandırarak topluma entegrasyonlarını sağlamak 113 Eğitim Herkesin Hakkı Sivil Toplum Emel ÇİNTE Çerkezköy Kaymakamlığı Tutuklu ve hükümlü yakınlarına yardımcı olunarak sosyal refaha katkı sağlamak 114 Tutuklu ve Hükümlü Yakınlarının Desteklenmesi Sivil Toplum Emel ÇİNTE İlçede yanlış yere park eden araçlara ilişkin olarak Belediye zabıta trafik birimi ve Kaymakamlık işbirliği ile bu tür olumsuzlukların önlenmesini sağlamak Sivil Toplum Erol TAŞDELEN Çerkezköy de Kamyon,Otobüs,İş Makinalarının Şehir içine, Cadde ve Sokaklara Park Etmelerini Önlemek 115 Çevrede bulunan çöp tenekelerinin üzerlerine çeşitli dikkat çekici resimler yaparak (çocuklar ve büyükler için) dikkat çekerek çevre temizliğine önem verilmesi, 116 Çevremizi Temiz Tutalım Sivil Toplum Hasan İŞCAN Çerkezköy Milli Eğitim Müdürlüğü Öğretmen Evi'nin açılması ve Çerkezköy'ün yeni bir tesis kazanması 117 Çerkezköy Öğretmen Evi Sivil Toplum Songül GÜNSÜNLER
Projeden Sorumlu Lider Kuruluş Proje Amacı Projeyi Öneren Kişinin Adı Projeyi Öneren Grubun Adı Proje Adı Sıra No Çevre düzenlenmesi ve oluşacak yeni alanın kullanıma açılması,açılacak alanın hobi bahçesi çalıştırılması 118 Dereleri Islah Edelim Sivil Toplum Songül GÜNSÜNLER Esnaf ve Sanatkarlar Odası Civar köylerde ve şehir merkezinde bulunan kadınların yeteneklerini sergileyebilmelerine olanak sağlamak 119 Ev Hanımlarına İş Olanağı Sivil Toplum Songül GÜNSÜNLER Çerkezköy Kaymakamlığı Çerkezköy Organize Sanayi Müdürlüğü Çerkezköye gelenlerin levhalara bakarak yol bulması ve Çerkezköy'de yaşayanların etrafındaki sokak caddeleri tanıyabilmesi 120 Çerkezköy'de Yol Sorma Sivil Toplum Tayfun TELCİ Çerkezköyde işi olan,sipariş alan-veren kişi veya kuruluşların şahsen,telefonla veya aracı ile ilgili yerleri bulabilmesi 121 Çerkezköy'ü Tanıtalım Sivil Toplum Tayfun TELCİ Çerkezköy halkının ve çevresindeki yerleşim yerlerinde yaşayan insanların sosyalleşmesi ve yaşam boyu sporun yaşantılarına yerleştirilmesi 122 Kent Park Sivil Toplum Seda ÖZDEMİR Oto galerilerinin apartman altı dükkanlardan çıkarak kendileri için özel olarak tasarlanmış alana taşınması 123 Oto Galerileri ve Oto Pazarı Projesi Kentsel Gelişim Aynur DURMUŞ Mahallelerdeki insanların evine yakın yerlerde spor yapabilecekleri tesislerin oluşturulması Spor Mehmet YILDIRIM Herkesin Spor Etkinliği Yapabilmesi İçin Spor Alanları Düzenlenmesi 124 Halkın spor yapma ve bisiklet kullanma alışkanlığını artırmak Mehmet YILDIRIM- Vedat ÇOLAK Hasbi ALTUNTAŞ 125 Halk Bisiklet Gezisi Spor Çerkezköy de belirli yaş gruplarına sağlıklı yaşam adı altında spor yaptırmak ve spor bilincini aşılamak Mehmet YILDIRIM- Vedat ÇOLAK Hasbi ALTUNTAŞ 126 Herkes İçin Spor Spor Çerkezköy ve Çevresinde yaşayan insanların yaşam kalitesini ve hayata bakış açılarını farklılaştırmak 127 Geleneksel Bilim -Eğitim ve Spor Festivali Spor Hasbi ALTUNTAŞ 128 Bilinçli Spor Spor Mehmet YILDIRIM Lisanslı Sporcu Sayısını Artmak 83
Bölgesel Gelişim Projeleri başlığı altında Çerkezköylü insanlar tarafından geliştirilen bu projelerin ağırlıklı olarak sosyal kalkınma yönünde hazırlandığı görülmüştür.bu projeler Çerkezköy'de yaşayanların yaşam kalitelerini sürdürülebilir yöntemlerle geliştirecektir. Hazırlanan 128 proje kentin ekonomik-sosyal ve kültürel aktivitelerle gelişmesini sağlamak, yerel kültürel değerlerin korunması ve sosyal dayanışmanın güçlendirilmesi yoluyla huzurun temin edilmesi ve Çerkezköy'ün sahip olduğu avantajlardan optimum düzeyde yararlanılmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. Takım çalışmasıyla oluşturulan bu çalışmanın daha sağlıklı bir kenti birlikte oluşturma yönünde çok ciddi bir adım olduğu muhakkaktır. 84
VI. BÖLÜM VİZYON, STRATEJİK AMAÇ VE EYLEMLER Vizyon, Stratejik Amaç ve Eylemler (2011-2014) 85
6.BÖLÜM: VİZYON, STRATEJİK AMAÇ VE EYLEMLER 6.1 ÇERKEZKÖY VİZYONU Çerkezköy sahip olduğu konum ve imkanları sebebiyle özellikle bir cazibe alanı haline gelmiştir. Sayısı 300'e yaklaşan fabrikanın bulunduğu Çerkezköy önemli sanayi üslerinden birisi haline gelmekte ve ülke ekonomisine başta tekstil olmak üzere değişik sektörlerde önemli katkılar sağlamaktadır. Çerkezköy mevcut haliyle tarımsal yapıdan sanayi üretiminin ağırlıkta olduğu bir üretim yapısına dönüşmüştür. Bölgesel ve küresel rekabet ortamı içerisinde kendine bir yön bularak hareket etme çabasında olan ilçenin vizyonu aşağıdaki şekilde belirlenmiştir: Çevreye duyarlı, temiz üretimi benimsemiş ve sosyoekonomik yapısı güçlendirilmiş örnek bir sanayi kenti olan Çerkezköy. 6.2.STRATEJİK AMAÇLAR VE ÖNCELİKLER Çerkezköy'ün çevreye duyarlı bir sanayi kenti olmak vizyonuna uygun olarak oluşturulan stratejik amaçlar, bu amaçlar çerçevesinde tespit olunan öncelikler ve bu önceliklere ulaşmak amacıyla uygulanacak politika ve eylemler bu bölümde ifade edilecektir. Çerkezköy Bölgesel Gelişim Koordinatörlüğü tarafından Trakya Kalkınma Ajansı'nın 2010 yılında ortaya koyduğu TR21 - Trakya Bölge Planı 2010-2013 çalışmasına uyumlu bir şekilde tespit edilen stratejik amaçlar şunlardır: Sosyal Yapı ve Beşeri Sermayenin İyileştirilmesi Çevresel Sürdürülebilirliğin Devamı Planlı Kentsel Altyapı Hizmetlerinin Sağlanması Rekabet Gücünün İyileştirilmesi Fotoğraf 55: Stratejik Planlama 86
6.3. VİZYON VE STRATEJİ ŞEMASI Vizyonumuz; Çevreye duyarlı, temiz üretimi benimsemiş ve sosyoekonomik yapısı güçlendirilmiş örnek bir sanayi kenti olan Çerkezköy Tablo 25-Vizyon ve Strateji Şeması SOSYAL YAPININ VE BEŞERİ SERMAYENİN İYİLEŞTİRİLMESİ 1.1 Proje Yapma Kapasitesinin Artırılması 1.2 Öğrencilerin Mesleki ve Kişisel Gelişimini Sağlayacak Projelerin Ortaya Konulmasını Sağlamak 1.3 Kentlik Bilincinin Geliştirilmesi 1.4 Toplumsal Dayanışmanın Güçlendirilmesi 1.5 Kent İçi İletişimin Artırılması 1.6 Yenilikçi Genç Zihinlerin Gelişmesine Katkı Sağlayacak İnovatif Projelerin Ortaya Konulmasını Sağlamak 1.7 Mevcut Sağlık İmkanlarının Artırılması 1.8 Sporun Daha Çok Desteklenmesi 1.9 Eğlence / Dinlenme İmkanlarının Artırılması 1.10 Başta Engelli Vatandaşlarımız Olmak Üzere Tüm Kesimlerin Yaşam Kalitelerinin İyileştirilmesi 1.11 İlçede Görev Yapan Kamu ve Özel Sektör Yöneticilerinin Hizmet Anlayışlarının Geliştirilmesi 1.12 Vatandaşların Sivil Toplum Kuruluşlarının Çalışmalarına Daha Çok Katılmaları ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DEVAMI 2.1 İlçedeki Çevre Problemlerinin Çözümünde Kalıcı ve Modern Çalışmalar Yapılması 2.2 Çevresel Açıdan Yaşamı Tehdit Eden Risklerin Azaltılması 2.3 Çerkezköy de Toprak ve Su Kaynaklarını Kirleticilerin Kontrol Edilmesi 2.4 İlçede Su Kaynaklarının Yönetiminde Yeni Bir Anlayışın Geliştirilmesi PLANLI KENTSEL ALTYAPI HİZMETLERİNİN SAĞLANMASI 3.1 Planlı Kentleşme Alanında Kente Sağlanan Ulaşım ve Kent İçi Ulaşım İmkanlarının Artırılması 3.2 İlçe Merkezi, Beldeleri ve Köyleri Kapsayacak Bir Şekilde Çağdaş Bir Kentsel Altyapının Kurulması 3.3 Çerkezköy e İlişkin Bir Marka Değerinin Oluşturulması 87
4.1 Yerel Ticaretin Geliştirilmesi REKABET GÜCÜNÜN İYİLEŞTİRİLMESİ 4.2 Katma Değeri Daha Yüksek Üretim Sağlayan Bir Sanayi Yapısına Dönüşmek 4.3 İlçede Faaliyet Gösteren Fabrikaların Ar-Ge Projelerine Ağırlık Verdiği Çalışmaları Desteklemek 4.4 Sosyal, Ekonomik ve Akademik Anlamda Girişimci İnsanların Yetiştirilmesini Sağlamak 4.5 Kente İlişkin Lojistik Altyapı Kurulmasını Sağlayıcı Projeler Üretmek 6.4. PERFORMANS GÖSTERGELERİ İlçenin gelişimi yönünde öncelikli olarak sosyal yapının iyileştirilmesi ele alınmıştır. Bu kapsamda üretilen politikalar toplumun tüm kesimlerinin sağlık, spor ve sosyal hizmetler gibi kamu hizmetlerinden etkin bir şekilde yararlanmasının sağlanmasına yöneliktir. Ç e v r e s e l s ü r d ü r ü l e b i l i r l i ğ i n sağlanmasına yönelik stratejiler kirletici faktörlerin kontrol edilerek, problem oluşturan konularda bilinç düzeyinin yükseltilmesi, katı atık bertaraf tesisi ve atık su arıtma tesisi gibi iki önemli tesisin kurulması ile ilişkilendirilmiştir. Sürekli göç alan Çerkezköy'ün daha planlı bir kentsel alt yapıya kavuşması, ulaşım imkanlarının artırılması, ilçeye bir marka değeri kazandırılması stratejik konular olarak değerlendirilmiştir. Bölge açısından rekabet gücünün iyileştirilmesi için yerel ticaretin geliştirilmesi, katma değeri daha yüksek üretime yönelik çalışmaların yapılması ve girişimciliğin desteklenmesi de stratejik alanlar olarak öngörülmüştür. Harita 2 : Çerkezköy, Beldelerin ve Köylerin Konumları 88
Tablo 26-Stratejik Amaçlar STRATEJİK AMAÇ -1 SOSYAL YAPININ VE BEŞERİ SERMAYENİN İYİLEŞTİRİLMESİ Öncelik Performans Göstergeleri Öncelik 1.1. Proje Yapma Kapasitesinin Artırılması Öncelik 1.2. Öğrencilerin Mesleki ve Kişisel Gelişimini Sağlayacak Projelerin Ortaya Konulmasını Sağlamak Öncelik 1.3. Kentlilik Bilincinin Geliştirilmesi Öncelik 1.4. Toplumsal Dayanışmanın Güçlendirilmesi Öncelik 1.5. Kent İçi İletişimin Artırılması Sivil Toplum Örgütleri Tarafından Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) İlçede Alınan Proje Hazırlama Eğitimi Sayısı (adet) Mesleki Kurslar ve Beceri Geliştirme Kurslarından Yararlananların Sayısı (adet) Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Mesleki Eğitimdeki Öğrenci Sayısı (adet) İlköğretimde Öğretmen Başına Öğrenci Sayısı (adet) Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) İlçede Yapılan Araştırma Sayısı (adet) İlçede Yapılan Anket Sayısı (adet) Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Suç İşleyen Çocuk Sayısı (adet) Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Yıl İçinde Yapılan Fuar - Festival Sayısı (adet) İlçede İnternet Abone Sayısı (adet) Öncelik 1.6. Yenilikçi Genç Zihinlerin Gelişmesine Katkı Sağlayacak İnovatif Projelerin Ortaya Konulmasını Sağlamak Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Öncelik 1.7. Mevcut Sağlık İmkanlarının Artırılması Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Kamu Sağlık Yatırımları (TL/Yıl) Öncelik 1.8. Sporun Daha Çok Desteklenmesi Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Kamu Spor Yatırımları (TL/Yıl) Spor Tesisi Sayısı (adet) Öncelik 1.9. Eğlence / Dinlenme İmkanlarının Artırılması Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Park Sayısı (adet) Öncelik 1.10. Başta Engelli Vatandaşlarımız Olmak Üzere Tüm Kesimlerin Yaşam Kalitelerinin İyileştirilmesi Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Yıl İçinde Dağıtılan Tekerlekli Sandalye Sayısı (adet) Evde Sağlık Hizmeti Verilen Kişi Sayısı (adet) Öncelik 1.11. İlçede Görev Yapan Kamu ve Özel Sektör Yöneticilerinin Hizmet Anlayışlarının Geliştirilmesi Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Kamu ve Özel Sektör Yöneticilerine Verilecek Eğitim Sayısı (adet) Öncelik 1.12. Vatandaşların Sivil Toplum Kuruluşlarının Çalışmalarına Daha Çok Katılmalarını Sağlamak Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) 89
STRATEJİK AMAÇ -2 ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DEVAMI Öncelik Öncelik 2.1. İlçedeki Çevre Problemlerinin Çözümünde Kalıcı ve Modern Çalışmalar Yapılması Öncelik 2.2. Çevresel Açıdan Yaşamı Tehdit Eden Risklerin Azaltılması Öncelik 2.3. Çerkezköy de Toprak ve Su Kaynaklarını Kirleticilerin Kontrol Edilmesi Performans Göstergeleri Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) İlçede Hava Kalitesinin Aylık Bazda İzlenmesi (ppm) İlçede Entegre Atık Yönetimi Kapsamında Kaynağında Ayrı Toplanan Geri Dönüştürülebilen Aylık Atık Miktarı (kg) İlçede Düzenli Depolama Alanına Giden Aylık Atık Miktarı (kg) Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Tarım İlaçlarının Bilinçli Kullanımı Konusunda Eğitim Verilen Çiftçi Sayısı (adet) Çevre Bilinci İle İlgili Yayın, Konferans ve Bilgilendirici Toplantı Sayısı (adet) Bölgede Kurulacak Atıksu Arıtma Tesisi Giriş - Çıkış Suyu Kalitesinin İzlenmesi Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Doğalgaz Kullanan Nüfus Sayısındaki Artış Miktarı (hane) Yeraltı Su Seviyesi (metre) ve Su Kalitesinin İzlenmesi (mg/lt) Öncelik 2.4. İlçede Su Kaynaklarının Yönetiminde Yeni Bir Anlayışın Geliştirilmesi Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Yapılan İçme Suyu Analizi Sayısı (adet) İlçede Su Tasarrufu Konusunda Vatandaşlara Eğitim Verilerek Yıllık Tasarruf Edilen Suyun Miktarının İzlenmesi (m ) STRATEJİK AMAÇ -3 PLANLI KENTSEL ALTYAPI HİZMETLERİNİN SAĞLANMASI Öncelik Performans Göstergeleri Öncelik 3.1. Planlı Kentleşme Alanında Kente Sağlanan Ulaşım ve Kent İçi Ulaşım İmkanlarının Artırılması Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) İlçede Yollara Yapılan Yıllık Yatırım Miktarı (TL/Yıl) Öncelik 3.2. İlçe Merkezi, Beldeleri ve Köyleri Kapsayacak Bir Şekilde Çağdaş Bir Kentsel Altyapının Kurulması Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Bölgede Yapılan Yıllık Kamu Yatırım Tutarı (TL/Yıl) 90 Öncelik 3.3. Çerkezköy e İlişkin Bir Marka Değerinin Oluşturulması Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Otellerde Konaklayan Kişi Sayısı (adet) Bölgenin Yurtdışında Temsil Edildiği Fuar - Festival Sayısı (adet)
STRATEJİK AMAÇ -4 REKABET GÜCÜNÜN İYİLEŞTİRİLMESİ Öncelik 4.1 Yerel Ticaretin Geliştirilmesi Öncelik Öncelik 4.2. Katma Değeri Daha Yüksek Üretim Sağlayan Bir Sanayi Yapısına Dönüştürmek Öncelik 4.3. İlçede Faaliyet Gösteren Fabrikaların Ar-Ge Projelerine Ağırlık Verdiği Çalışmaları Desteklemek Öncelik 4.4. Sosyal, Ekonomik ve Akademik Anlamda Girişimci İnsanların Yetiştirilmesini Sağlamak Performans Göstergeleri Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) İhracat Tutarındaki Yıllık Artış Miktarı (Dolar) Toplanan Yıllık Kurumlar Vergisi Tahakkuk ve Tahsilat Miktarları (TL) Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Bölgede Üretim Yapan Sanayi Kuruluşlarından Ülke Sıralamasında İhracatta İlk 1000'e Giren Firma Sayısı (adet) Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Üniversite Sınavında İlçedeki Okullardan İlk 1.500'e Giren Öğrenci Sayısı (adet) Bölgede Yeni Açılan İşletme Sayısı (adet) İlçede Girişimcilik Eğitimlerine Katılan Kişi Sayısı (adet) Bölgede Başarılı Girişimcilere Yönelik Olarak Yapılan Faaliyet Sayısı (adet) İlçede İstihdam Edilen Kişi Sayısı (adet) Öncelik 4.5. Kente İlişkin Lojistik Altyapı Kurulmasını Sağlayıcı Projeler Üretmek Gerçekleştirilen Proje Sayısı (adet) Demiryolu İle Taşınan Yolcu Sayısı (adet) Demiryolu İle Taşınan Yük Miktarı (ton) Fotoğraf 56: Kültür Merkezi Proje Çalışmalarından 91
6.5. KOORDİNASYON - İZLEME - DEĞERLENDİRME Bu stratejik planın uygulanabilirliğinin artırılması için elde edilen sonuçlar kamuoyu ile paylaşılacaktır. İzlenen ve değerlendirilen çalışmalar, tarafından yıllık olarak yazılı doküman haline getirilecektir. Uygulanan stratejik planın uygulama ve sonuçları, performans göstergeleri ile birlikte değerlendirilecektir. Planlama dönemi içerisinde beklentilerdeki değişimler, kamu yönetiminde ortaya çıkacak yapısal değişimler, mevzuat hükümleri izlenerek gerekli plan revizyonları yapılacaktır. 92
VII. BÖLÜM SONUÇ Sonuç 93
7.BÖLÜM : SONUÇ Cumhuriyetimizin 100. kuruluş yılına doğru sürdürülebilir bir şekilde kalkınan, kentsel planlamasını etkin şekilde uygulamaya geçirmiş, sahip olduğu kentsel altyapısı, ekonomisiyle ve büyümesiyle örnek bir ilçe olmak Çerkezköy'de yaşayanların en önemli hayali olmalıdır. Sahip olduğu işletmelerle bölgesel ve küresel rekabette adından söz ettiren bir yerleşim yeri olmak kolay bir çalışmanın sonucu olamaz. Bu sebeple Çerkezköy son 30 yıllık gelişim sürecinde çok önemli bir sosyal ve ekonomik gelişime uğramasına rağmen, yeni ekonomik, sosyal, kültürel ve çevre politikalarının uygulanmasına da ihtiyaç duymaktadır. Bu kapsamda ilçede sayıları ve nitelikleri gittikçe artan işletmelerin; çevre dostu, rekabetçi ve teknoloji kapasitesi yüksek sektörler haline dönüşmesinin yanında ayrıca markalaşma ve Ar-Ge alt yapılarının geliştirilmesine de gereksinim vardır. Şüphesiz coğrafi konumu sebebiyle sahip olunan avantajlardan etkin biçimde yararlanarak ekonomik bir cazibe merkezine dönüştüğü gözlenen Çerkezköy, önümüzdeki on yıllarda daha çok göç alan bir yerleşim yeri haline gelecektir. Çerkezköy'ün gelişimini etkileyebilecek olası sorunlardan biri ÇOSB'nin motoru olan tekstildeki dönüşümdür. Asya ülkelerinin yarattığı rekabet karşısında kapanan büyük firmaların yerini, küresel piyasada maliyet rekabeti yapabilen küçük firmalar almaktadır. Ancak bu rekabet edebilirliğin önemli bir bedeli sosyal alanda yaşanmaktadır. Bazı tekstil firmalarının kapanmasıyla istihdam açısından gevşeyen tekstilde işçilerin bir kısmı sigortasız,sendikasız ve düşük ücretle çalışmaktadır. Geçimini sağlayabilmek için hane bazında en az iki kişinin çalışmasını gerektiren bu yapı, uzun zamandır çekirdek aile olarak yaşayan Çerkezköy'deki işçi ailelerinde kadınların da ücretli işlerde çalışmasını gerektirmekte ve bu da özellikle çocukların yetiştirilmesi açısından ciddi sorunlar yaratmaktadır. Vardiyalı usülle çalışan ebeveynlerinin yeterince özen göstermeden büyüttükleri bu çocukları ileride nasıl bir geleceğin beklediğini tahmin etmek çok da zor değildir. Ayrıca ekonomik kriz dönemlerinde geçim darlığına düşen kişilerin ortak toplumsal norm ve değerlerin dışına çıkabileceğini ve bu yüzden kentteki suç oranlarının artabileceğini de unutmamak gerekir (Anonim 2010b). Çerkezköy de yaşayan tüm kesimlerin eğitim, sağlık, sosyal gibi temel hizmetlerden etkin bir şekilde yararlanması, gelir dağılımının iyileştirilmesi, refah seviyesinin yükseltilmesi ve sosyal dayanışmanın geliştirilmesi bütün hemşehrilerin ortak istekleri arasında yer almaktadır. Bölgesel anlamda duyulan ihtiyaçların yerel kaynaklarla, bölgeye özgü yerel çözüm teknikleri kullanarak karşılanması ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması yönünde çalışmaları devam ettirmek temel amaç olmalıdır. 94 Çerkezköy'ü incelediğimizde çevreye duyarlı bir sanayi kenti olma vizyonu ile hareket eden bir yapının geliştiğini, toplumsal yapının sanayi toplumunun özelliklerini yansıtan bir dönüşüme uğradığını görmekteyiz. Ağırlıklı olarak işletmelerde çalışmaya gelen genç nüfusun yaş ortalaması 27-28'dir. İlçede tarımsal üretim az miktardadır. Sanayi kuruluşlarından iki milyar dolarlık mal ihraç edilmektedir. Tekstil fabrikalarının sayısı daha çok olup fabrikaların % 40'nı oluşturmaktadır. Tekstilin yanı sıra elektrik-elektronik, metal, kimya, orman ürünleri vb. değişik sektörlerden fabrikaların faaliyette olduğunu görmekteyiz. Sayıları 58.000 olan
fabrika çalışanlarının Çerkezköy'de bulunmaktan ve yaşamaktan mutlu olduğu yapılan araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır. İşletmelerin çıkabilecek krizlerden doğrudan etkilenmesi sebebiyle işten çıkartılma gibi riskleri olsa da üretmekten ve ülke ekonomisine katkı sağlamaktan mutluluk duyan bu insanların sosyal ve beşeri yapısının geliştirilmesine gerek duyulmaktadır. Bölgemizde Çorlu ve Çerkezköy ilçelerinin sanayi gelişimi açısından güçlü bir alt yapı imkânı bulunmaktadır. Dolayısıyla gelecek veya kurulacak yeni işletmelerin bulunması göz önüne alınarak ulaşım, enerji ve arıtma tesisleri açısından yeni tesislere ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca evsel nitelikli atık suların artırılması ve katı atıkların bertarafı için gerekli tesislerin ivedilikle kurulması, önümüzdeki 20 yıl sonunda geri dönülmez bir çevre kirliliği ile karşılaşmamak açısından önem taşımaktadır. Çerkezköy'deki işletmelerin, büyük şirketler dışında, kurumsal yönetim anlayışlarının geliştirilmesi ihtiyaçlarının olduğu görülmektedir. Burada kurumsal kültürün herkes tarafından paylaşılan değerler ve inançlar olduğu, işletmenin bu sistem ve kurallar çerçevesinde yönetilmesine kurumsallaşma denildiği özellikle vurgulanmalıdır. Bölgede sayısı 300'ü aşan fabrikalarda insan kaynakları departmanlarının daha etkin hale getirilmesinin gerekli olduğu, gerek çalışanların ve gerekse yöneticilerin daha çok eğitime ihtiyaç duyduğu gözlemlenmiştir. TR 21" olarak bilinen Trakya Bölgesindeki kamu yatırımlarının büyüklük ve yeterliliği incelendiğinde, bölgenin milli gelire yaptığı katkıya kıyasla yatırımlardan daha az yararlandığı müşahede edilmektedir. Coğrafi ve lojistik üstünlüklere sahip olunmasına rağmen fiziksel ve sosyal altyapıdaki eksiklikler ve yatırım teşviklerinden yeterince yararlanamamak gibi unsurlar, bölgenin çekebildiği yatırımları sınırlandırmaktadır (Anonim 2011b). Bölgemizdeki işletme yapıları incelendiğinde KOBİ'lerin rekabetçilik güçlerinin yeterli olmadığı görülmektedir. Bu noktada kurumsallaşma, verimlilik artışı ve inovasyon, KOBİ'lerin rekabet güçlerinin artırılmasında önemli bir fırsat sunmaktadır. (Anonim 2011b). Yapılan bu çalışmayla Çerkezköy'ün mevcut durumu ortaya konularak, farklı nitelikteki işletmelerin var olduğu vurgulanmış ve gelecek açısından ise değişik sektörlerin gelişim potansiyeli olduğu belirtilmiştir. İlçenin artan nüfusuna paralel olarak gelişen konut sektörünün nitelikleri anlatılmış, bölge açısından gerekli olduğu düşünülen endüstriyel dönüşüm konusu dünyadan örneklerle açıklanmıştır. Teknopark türü teknolojik bir yapının Çerkezköy'de endüstriyel dönüşüme vereceği katkı düşünülerek, Mersin Teknopark 'ın Kente Katkıları örneği irdelenmiştir. Çerkezköy'de 2009 yılında hazırlanan Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışması nda ortaya konulan projeler bu çalışma kapsamında değerlendirilerek, ilçe açısından gelinen aşamalar hakkında bilgi verilmiştir. 95
Elinizdeki bu çalışmanın oluşturulmasında esas teşkil eden Çerkezköy Bölgesel Gelişim Çalışma Grubunun Projeleri ise beşinci bölümünde ele alınmıştır. Katılımcıların oluşturduğu 128 farklı projenin ağırlıklı olarak sosyal kalkınmayı sağlayacak yönde olduğu görülmüştür. Ancak projeler içerisinde kentsel dönüşüm sağlayacak (ilçeler arası hafifi raylı sistem, çevre düzenlemeleri ) çalışmalar da bulunmaktadır. Çalışmada ele alınan 2011-2014 yıllarını kapsayacak stratejik planın uygulanmasında tüm kamu kurumlarının, sivil toplum örgütlerinin ve özel sektör kuruluşlarının koordineli olarak hareket etmesi gereklidir. Projeleriyle destek veren bütün katılımcıların daha gelişmiş ve daha güzel bir Çerkezköy'ü oluşturmada kararlılıkları bu çalışmanın bir bütün olarak oluşturulmasında bir çıkış noktası olmuştur. Son söz olarak, ilçede yaşayan gerek idarecilerin ve gerekse topluma katkı sağlamayı onurlu bir görev gören tüm gönüllülerin burada ortaya konulan ve geliştirilecek yeni projeleri, kamu ve özel sektör imkanlarıyla uygulamaya aktarmak için harekete geçmesi gerekmektedir. 96
97
98
KAYNAKLAR Anonim (2008a). Kocaeli Endüstriyel Dönüşüm Projesi, Proje Raporu, Kocaeli Sanayi Odası, Kocaeli Anonim (2008b). Tekirdağ İlinde Faaliyet Gösteren Sektörlerin Uluslararası Rekabetçilik Düzeylerinin Analizi, Hazırlayan: Vezir Danışmanlık, Tekirdağ Valiliği Yayını,Tekirdağ Anonim(2009a). Çerkezköy 2023 Kent Vizyonu Çalışması, Derleyen: Gökhan İnce Çerkezköy Belediye Başkanlığı, Çerkezköy Anonim (2009b). 1/100.000 ölçekli Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası, Revizyon Çevre Düzeni Planı-Plan Analitik Raporu, İstanbul Metropoliten Planlama Merkezi, İstanbul Anonim (2009c). 1/100.000 ölçekli Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası, Revizyon Çevre Düzeni Planı-Plan Açıklama Raporu, İstanbul Metropoliten Planlama Merkezi, İstanbul Anonim (2010a). Türkiye Sanayi Stratejisi Belgesi 2011-2014, T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Ankara Anonim (2010b). Çerkezköy Değerleri Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Namık Kemal Üniversitesi, Çerkezköy Meslek Yüksekokulu Yayını, Çerkezköy Anonim (2011a). Türkiye Hazır Hedef 2023, 2011 Seçim Beyannamesi, AK Parti Genel Merkezi, Ankara Anonim (2011b). TR21 Trakya Bölge Planı, 2010-2013, Trakya Kalkınma Ajansı, Tekirdağ Anonim (2011c). Halkalı-Kapıkule Demiryolu Hattı Yapımı Projesi Bilgi Notu, Ulaştırma Bakanlığı, Ankara Toksöz F (2008). İyi Yönetişim El Kitabı, TESEV Yayınları İnce G (2010). Tarımdan Sanayiye Geçiş Sürecinde Trakya Alt Bölgesinde Göç: Çerkezköy Örneği, Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Tekirdağ Yılmaz Ö (2010). Teknoparkların Bir Kentin Ekonomik ve Sosyal Dönüşümü Üzerindeki Olası Etkileri: Mersin Örneği, Mersin Üniversitesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Çerkezköy Belediye Başkanlığı Çerkezköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Çerkezköy İlçe Tarım Müdürlüğü Çerkezköy Sağlık Grup Başkanlığı Çerkezköy Sosyal Güvenlik Kurumu www.cerkezkoy.bel.tr www.cosb.gov.tr www.iso.org.tr www.sanayi.gov.tr www.tuik.gov.tr 99
EK 1: ÇERKEZKÖY SOSYO EKONOMİK DEĞERLER - 2011 Gelişmişlik Sıralaması(2004) 29 (Türkiye'deki 872 ilçe içerisindeki gelişmişlik) Gelişmişlik Endeksi(2004) 2,23899 Toplam Alanı(km ²) 311 Dış Ticaret Hacmi ( $ ) Toplam Nüfusu (2010) 164.220 Kadın Sayısı (2010) 79.270 Erkek Sayısı (2010) 84.950 Okul Öncesi Öğrenci Sayısı (2010) 1.779 İlköğretim Öğrenci Sayısı (2010) 23.089 Lise Öğrenci Sayısı (2010) 7.502 İlköğretim Okul Adedi (2010) 29 Lise Okul Adedi (2010) 9 Yüksekokul Öğrenci Sayısı (2011) 815 Çerkezköy Genelinde Toplam Hane Adedi 77.977 ADSL Abone Adedi (2011 / 6.Ay) 16.259 Tescilli Araç Sayısı (2011 / 6.Ay) 21.321 Otomobil Sayısı (2011 / 6.Ay) 11.802 Otel Sayısı 11 Kayıtlı İşçi Sayısı (2011 / 6. Ay - 4A'ya tabi) 58.484 Büyükbaş + Küçükbaş Hayvan Sayısı 16.267 İşlenebilir Tarım Arazisi (da) 133.000 Buğday Üretimi (83.000 da - 2010 - ton) 37.350 Arpa Üretimi (2.000 da -2010 -ton) 800 Yulaf Üretimi (1.500 da - 2010 - ton) 2.250 Ayçiçeği (41.000 da -2010 - ton) 11.070 Doğalgaz Abone Sayısı (2011 / 6.Ay) 15.210 Dernek Sayısı (2010) 171 Yeşil Kartlı Sayısı 7.793 Halk Kütüphanesi Kitap Adedi 7.593 Kütüphanedeki Kitaplardan Yararlanan Kişi (2010) 11.325 Yayınlanan Günlük Gazete Sayısı 2 1.780.832.331 (Tekirdağ,Ambarlı,Halkalı ve Çorlu Gümrükleri hariç)
EK 2: ÇERKEZKÖY BÖLGESEL GELİŞİMİ ARTIRICI PROJE ÇALIŞMALARI PROJE SÜREÇ TASARIM FORMU PROJE ADI : PROJEYİ ÖNEREN GRUBUN ADI : PROJEYİ ÖNEREN KİŞİNİN ADI : PROJE AMACI : PROJE HEDEFLERİ : PROJEDEN SORUMLU / LİDER KURULUŞ : PROJEDEN YARARLANACAK TARAFLAR : PROJENİN GERÇEKLEŞMESİNDE İŞBİRLİĞİ YAPACAK TARAFLAR : PROJENİN GERÇEKLEŞECEĞİ TARİH / DÖNEM : PROJE İÇİN ÖNGÖRÜLEN MASRAF TUTARI : PROJENİN GERÇEKLEŞMESİNDE MADDİ KAYNAK SAĞLAMASI ÖNGÖRÜLEN KURULUŞ : PROJE ÖZETİ : NOT:Bu kısmı (proje özetini) ayrı bir sayfaya veya bu kısmın devamı olarak da doldurabilirsiniz.
Ali ERTEM - İnşaat Mühendisi / Çerkezköy Belediye Başkanı Nüfusu 200.000'e yaklaşan Çerkezköy, Tekirdağ ın en çok göç alan ilçeleri arasındadır. Başta tekstil olmak üzere değişik sektörlerde imalat yapan 300'ü aşkın firma ilçemizde bulunmaktadır. Bu da ilçemizi dinamik bir yerleşim merkezine dönüştürmüştür. Ülkemizi ileri götürmek için hepimize görev düşmektedir. Daha çok çalışmak zorundayız. İnanıyoruz ki bugün bu çalışmada detayları verilen ve yeni ortaya konulacak projelerle gelişim sağlanacaktır. Ortaya konulacak projelerle ileri teknolojiyi yakalamış, katma değeri yüksek, çevreye duyarlı ve az enerji tüketen sanayinin ağırlıkta olduğu bir Çerkezköy inşa etmek için el ele gönül birliği içinde çalışmalıyız. Böyle olursa ülke ekonomisine de büyük katkı sağlanacaktır. Bu çalışmanın Çerkezköy'ün geleceğine yön vereceğine inanıyorum. Dr. Gökhan İNCE - Endüstri Mühendisi Bu çalışma, Çerkezköy'ün gelişimine katkı sağlamak üzere 2009 yılında ortaya konulan Çerkezköy 2023 - Kent Vizyonu çalışmalarını kısa bir değerlendirmenin dışında, ağırlıklı olarak Mart-Haziran 2011 döneminde Çerkezköy Belediyesi'nin koordinatörlüğünde yürütülen Bölgesel Gelişimi Artırmak Yönünde Çerkezköy Proje Hazırlıkları Toplantıları'nın çıktılarını ve Çerkezköy'ün gelişimine katkı sağlayacağı öngörülen bilgileri içermektedir. Ayrıca ilçe açısından 2011-2014 yıllarını kapsayacak bir stratejik planlama çalışması da, çalışmanın son bölümünde sunulmuştur. Çağdaş bir kent yönetiminin oluşturulmasına yönelik olarak, katılımlı bir yönetimin sağlanması, proje üreten dinamik bir yapının oluşturulması ve kentin etkin tanıtımının yapılması önümüzdeki günlerde Çerkezköy'de daha önemli hale gelecektir. ÇERKEZKÖY BÖLGESEL GELİŞİM PROJESİ PROJE RAPORU 2011