PERPA Towers Projesi İstanbul, ùxedw 20 0
İçerik Türkiye nin ekonomik durumu ve Türkiye de inşaat sektörü Türkiye deki en büyük pazar: İstanbul PERPA Towers Projesi 1
Türkiye halen büyümekte olan genç nüfusu ile büyük ve dinamik bir ülkedir Yaş gruplarına göre nüfus Yaş Aralığı >55 35-55 Milyon kişi 67.4 milyon 7.6 14.6 71.6 milyon 8.4 16.6 76.0 milyon 79.7 milyon 9.4 10.8 18.8 20.9 15-34 25.0 25.9 26.4 26.7 0-14 20.2 21.0 21.4 21.3 2000 2004 2008 (T) 2012 (T) 2012 yılında Türkiye nüfusunun 80 milyonu geçmesi ve yarısının 35 yaş altında olması beklenmedir Kaynak: Raymond James, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Datastream, OECD 2
Türk ekonomisi, 2001 yılındaki krizin etkilerini sarmış ve büyüme sürecinin içine girmiştir Yıllara göre nominal GSYİH değerleri Milyar, US$ 392 483 531 655 792 801 898 2001 yılındaki ekonomik krizin ardından Türk ekonomisi kendini son 5 yılda toparlamıştır 2004 2005 2006 2007 2008 (T) 2009 (T) 2010 (T) Kişi başı GSYİH, US$ 4.187 $ 5.016 $ 5.482 $ 9.333 $ Türkiye enflasyon oranları % 71,3 2007 yılı gayri safi yurtiçi hasıla değeri cari fiyatlarla 853 milyar YTL olmuştur Kişi başına düşen satın alma gücü de ekonomik gelişime paralel olarak artmaktadır Dünya finans piyasalarında yaşanan dalgalanmalar sonucu 2008 in 2. yarısı ve 2009 unda azalması beklenen ekonomik büyümenin, 2010 yılında tekrar hız kazanması beklenmektedir 34,2 21,0 10,5 10,1 10,5 8,8 10,2 9,7 7,0 Enflasyon oranları %70 derden tek haneli rakamlara kadar düşmüştür 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008(T) 2009(T) 2010(T) Kaynak: Economic Intelligence Unit, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Raymond James, Turkstat, Datastream, OECD 3
İnşaat sektörü 2004 yılından beri sürekli bir büyüme göstermektedir GSMH ile inşaat sektörü harcamalarının karşılaştırılması İnşaat sektörünün gelişim beklentileri Yıllık büyüme, % Reel GSMH Reel inşaat harcamaları 2005 2015 22% 19% 72.5 Nüfus (milyon) 81.5 9% 5% 7% 6% 4% 6% 11.5 Hane sayısı 15.1 (milyon) %68 Şehirleşme oranı %75 2004 2005 2006 2007 İnşaat sektörü katma değeri 15.8 29.4 (milyar USD) Türkiye de inşaat sektörü 2005 yılından beri, üst üste üç yıldır GSMH büyümesinden daha büyük bir büyüme göstermektedir Bu büyümenin başlıca sebepleri: - Makro-ekonomik ve politik koşulların istikrarın sağlanması - Devlet tahvillerindeki düşük getiri sonucu bankaların tüketici finansmanına yönelmeleri - Düşen faizler ile insanların gayrimenkule yatırım yapmaya başlamaları Nüfus artışına paralel olarak hane sayısı artışı ve şehirleşme oranının yükselmesi ile inşaat sektörünün gelişiminin devamı beklenmektedir Kaynak: CBRT, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), GYODER 4
İnşaat ve gayrimenkul sektörleri yabancıların son yıllarda yatırımlarını arttırdıkları sektörlerin başlarında gelmektedir İnşaat ve gayrimenkul sektörlerindeki direk yabancı yatırımı Milyon, USD 1,200 1,000 400 300 Gayrimenkul sektöründeki yabancı yatırımı İnşaat sektöründeki yabancı yatırımı 1,113 321 2004 yılından itibaren yabancıların inşaat ve gayrimenkul sektörlerine yaptıkları yatırımlar sürekli artmıştır İnşaat ve gayrimenkul sektörlerindeki direk yabancı yatırımının toplam yabancı yatırımındaki payı % 200 100 0 14 26 2002 2003 2004 2005 2006 2007 109 7.4 Yabancıların gayrimenkul alımları konusunda 2006 yılında yapılan yasal değişiklikler ile bu alandaki yabancı yatırımı büyük hız kazanmış, 2007 yılında 1 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır Bu sektörlerdeki yabancı yatırımının toplam yabancı yatırımındaki payının artması da yabancı yatırımcının bu sektöre verdiği önemi teyit etmektedir 0.50 1.9 2.0 1.3 1.8 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Kaynak: Merkez Bankası 5
Gerek yabancı yatırımcılar gerekse yerli yatırımcılar son senelerde yaptıkları gayrimenkul alımları ile dikkatleri üzerlerine çekmişlerdir Tarih Satıcı Alıcı Arazi büyüklüğü Satılabilir / kiralanabilir alan İşlem fiyatı $ / arazi m 2 Bölge Olası kullanım şekli PERPA 35.000 m 2 136.000 m 2 Şişli / Taksim Rezidans, Ofis ve AVM Temmuz 2008 TOKİ Aşçıoğlu 24.000 m 2 95.000 m 2 346 milyon $ 14.000 $ Mayıs 2007 Nisan 2007 Karayolları Genel Müdürlüğü İstanbul Büyükşehir Belediyesi Mecidiyeköy / Tekel Likör Fabrikası Zorlu Grup 96.000 m 2 270.000 m 2 800 milyon $ 8.000 $ Levent / Zincirlikuyu Sama Dubai 46.000 m 2 139.000 m 2 832 milyon* $ 15.000 $ Levent / İETT arazisi Rezidans, Ofis ve AVM İkametgah / Ofis İnşaatı Turistik veya ticari amaçlar Şubat 2007 Deva Grup Zorlu Grup 13.000 m 2 80.000 m 2 81 milyon $ 6.000 $ Levent Rezidans & AVM Ocak 2007 Renault Mais Landmarkk 11.000 m 2 43.000 m 2 73 milyon $ 7.000 $ Levent / Renault Binası İkametgah / Ofis İnşaatı Merkezi İş Bölgesi ndeki ofis ve ikamet alanları arasında gerçekleşen bu alımlar aşağıdaki sebeplerden dolayı yüksek fiyatlara ulaşmıştır. 1. İş merkezlerine ve şehir/eğlence yaşamına yakınlık 2. Trafiğin yoğun olduğu saatlerde şehir merkezine giriş-çıkış süresinin uzun olmasından dolayı merkezde bulunma arzusu * İşlem fiyatı son dönemlerde benzer işlemlerdeki (Zorlu Zincirlikuyu arazisi) m 2 başına fiyata göre tahmin edilmiştir 6
Türkiye, geçmişteki tecrübeleri sayesinde tüm dünyayı etkisi altına alan finansal dalgalanmayı daha az zararla atlatabilecektir Ülke bazında Mortgage / GSMH (1.Y 2008) Türkiye nin global finansal dalgalanmadan daha az zarar görmesinin nedenleri % İspanya 60,5% Türkiye de gerek reel sektör, gerekse de mali sektör, daha önce yaşamış olduğu ekonomik dalgalanmalardan dolayı kriz ve mali belirsizlik ortamlarında ne şekilde davranması gerektiği konusunda tecrübe kazanmıştır. Bu anlamda tedbirli ve esnek davranabilmektedirler. Almany a Fransa Yunanistan Çek Cumhuriyeti İtalya Slov aky a 39,5% 35,6% 28,6% 18,1% 16,6% 13,6% Özellikle bankacılık sektörü, 2001 yılı sonrasında derin bir yeniden yapılanmadan geçmiş, risk yönetimi konusunda uzmanlaşmış ve sermaye yeterliliklerini uluslararası bankaların çok üzerinde artırmışlardır. Öte yandan BDDK tarafından ciddi şekilde düzenleme ve denetlemeye tabi olan sektör, kendini disipline etme konusunda önemli yol kat etmiştir. Nitekim, büyük küçük ayırt etmeksizin tüm dünya piyasalarını ve mali kuruluşları sarsan, birçoğunu iflasa sürükleyen ya da devlet desteği almaya muhtaç hale getiren global kredi ve likidite krizine, Türk bankacılık sistemi hiçbir kurban vermemiştir. Macaristan Polony a Bulgaristan Türkiy e 13,6% 13,2% 11,6% 3,9% Türkiye de mortgage pazarının diğer ülkelerle karşılaştırıldığında daha az gelişmiş olması da, krizin Türkiye yi diğer ülkelere nazaran daha az etkilemesinde etkili olmuştur. Öte yandan, tüm dünyayı etkisi altına alan bu dalganın Türkiye yi etkilemediği söylenemez. Özellikle yabancı mali yatırımcıların tüm gelişmekte olan piyasalarda portföylerini küçültmeleri sonucu, mali piyasalar etkilenmiş, borsa endeksi düşmüş, faizler artmış ve YTL değer kaybına uğramıştır. Romanya 3,8% Daralan global talep ve azalan spekülatif pozisyonlar nedeniyle; petrol, demir-çelik, çimento gibi emtia fiyatları önemli ölçüde düşmüştür. Bu durum Türkiye nin cari açık beklentilerini olumlu yönde etkilemektedir. Aynı zamanda, YTL nin değer kaybıyla düşen reel işçilik giderleri, inşaat maliyetlerinin ciddi oranda azalmasına yol açacaktır. Kaynak: Avrupa Merkez Bankası, Türkiye Merkez Bankası, Euromonitor 7
İçerik Türkiye nin ekonomik durumu ve Türkiye de inşaat sektörü Türkiye deki en büyük pazar: İstanbul PERPA Towers Projesi 8
İstanbul, Türkiye deki 2.3 milyon şirketin %29 una ev sahipliği yaparak Türk ekonomisinin kalbi konumundadır Ülke ithalat ve ihracatının %55 i İstanbul bazlı şirketler tarafından yapılmaktadır 8 1 Batı Marmara 92.000 %4.1 2007 8.7 İstanbul 651.000 %28.8 2007 11.6 5 Doğu Marmara Marmara Ege 177.000 %7.8 2007 6.2 7 İç Anadolu Batı Karadeniz 116.000 %5.1 2007 3.2 Karadeniz 11 Doğu Karadeniz Doğu Anadolu Güneydoğu Anadolu 56.000 %2.5 2007 3.2 12 Kuzeydoğu Anadolu 10 Şirket sahipliğindeki sıralaması 33.000 %1.5 2007 2.5 Şirket sayısı ('000) Toplam şirketlere oranı Kişi başına GSYİH 2007 (Bin YTL) Orta-Doğu Anadolu 2 Ege 329.000 %14.6 2007 9.5 4 Akdeniz 259.000 %11.5 3 Akdeniz Batı Anadolu 273.000 %12.1 9 İç Anadolu 88.000 %3.9 6 Güneydoğu Anadolu 118.000 %5.2 66.000 %2.9 2007 4.0 2007 9.6 2007 7.1 2007 4.3 2007 7.4 Kaynak: Maliye Bakanlığı (Eylül 2007, KDV ödeyen şirket sayısı) 9
Türkiye nin en kalabalık şehri olan İstanbul da bölgelerin nüfus yoğunluğu merkezden ve sahilden olan uzaklıklarına göre değişmektedir Kuzey Nüfus yoğunluğu: <5.000 insan / km 2 Batı Güney Doğu Boğaz Nüfus yoğunluğu: < 5.000-20.000 insan / km 2 Nüfus yoğunluğu: >20.000 insan / km 2 Çatalca Gaziosmanpaşa Eyüp Sarıyer Beykoz Şile Küçükçekmece Bayrampaşa Şişli Silivri Esenler Kağıthane Beşiktaş Şişli Büyükçekmece Bağcılar Bahçelievler Beyoğlu Üsküdar Ümraniye Avcılar Bakırköy Eminönü Fatih Zeytinburnu Kadıköy Maltepe Sultanbeyli Kartal Pendik Tuzla PERPA İstanbul, 12 milyonluk nüfusu ile Türkiye nin en kalabalık şehridir Şehrin en pahallı bölgeleri Boğaz ın iki kıyısındadır Orta-üst gelir düzeyine sahip İstanbullular Avrupa yakasında Beşiktaş-Şişli-Bakırköy ve Anadolu yakasında Üsküdar-Kadıköy gibi sahile yakın bölgelerde yaşamaktadırlar Beyoğlu, Fatih ve Eminönü gibi tarihi ve popüler bölgeler nüfusun en yoğun olduğu kesimlerdir Kaynak: İstanbul Büyükşehir Belediyesi 10
İstanbul da ikamet, iş ve alış-veriş için değişik tip binalar bulunmaktadır PERPA Projesi ne uygunluk Son dönemlerde en başarılı projeler nüfus yoğunluğu fazla bölgelerde inşa edilen, AVM, ofis ve rezidanslar içeren gökdelenler olmuştur İkamet kesimi Ofis kesimi Alış-veriş merkezleri Villalar - Fiyat aralığı: 750.000 1.500.000 $ - Büyüklük aralığı: > 300 m 2 - Şehir dışına doğru yer alırlar - Hedef kitle: Yüksek gelirli aileler Rezidans binalar - Fiyat aralığı: > 4.000 $ / m 2 - Büyüklük aralığı: 70 400 m 2 - Şehir merkezlerinde yer alırlar - Hedef kitle: Yüksek gelirli bireyler Üst-kitle apartman projeleri - Fiyat aralığı: 2.000 4.000 $ / m 2 - Büyüklük aralığı: 70 250 m 2 - Şehir merkezlerinde yer alırlar - Hedef kitle: Orta gelirli bireyler Kitle apartman projeleri - Fiyat aralığı: 700 2.000 $ / m 2 - Büyüklük aralığı: 100 250 m 2 - Şehir dışına doğru yer alırlar - Hedef: Orta-yüksek gelirli bireyler ve aileler Geleneksel ofis katları - Büyüklük aralığı: 70 250 m 2 - Şehir merkezlerinde yer alırlar. Apartman katlarından çevrilmişlerdir - Hedef kitle: Doktor, avukat, muhasebeci gibi profesyoneller ile bazen küçük şirketler tarafından tercih edilirler Kiralamak üzere ofis kuleleri - Aylık kira aralığı: 10 30 $ / m 2 - Büyüklük aralığı: 200 1.000 m 2 - Şehir merkezlerinde yer alırlar ve 20 den fazla katları vardır (çoğu Beşiktaş-Levent- Maslak hattında yer alır) - Çoğunlukla yabancı şirketlerin lokal ofisleri ve büyük Türk şirketleri tarafından tercih edilirler Şehir merkezindeki AVM ler - Aylık kira aralığı: 20 60 $ / m 2-4-6 kat arası - Genelde 100-500 m 2 arası 100 den fazla dükkan içerirler - İlk örneği: Galeria Ataköy (1988) - 90 lı yılların ortalarında popüler olmaya başlamışlardır Şehir dışındaki AVM ler - Genelde 2 katlıdırlar - 100 den az dükkan içerirler - Ana otobanların yakınlarında yer alırlar - Çoğunlukla Carrefour, Real, Tesco, Praktiker, Bauhaus gibi zincir mağazalarla yan yanadırlar 11
İstanbul da devam etmekte olan kitle apartman projeleri yer sıkıntısından dolayı yoğunluğun az olduğu bölgelere kaymıştır Bahçeşehir Bölgesi Fiyatlar :110.000-2.000.000 YTL Genel bina tipi: Az katlı ve çok katlı apartmanlar ve villalar Hedef kitle : Yüksek gelir düzeyi Göktürk / Kemerburgaz Bölgesi Fiyatlar :150.000-650.000 YTL Genel bina tipi: Az katlı apartmanlar Hedef kitle : Yüksek gelir düzeyi Küçükçekmece Eyüp Çekmeköy Bölgesi Fiyatlar :125.000-1.500.000 YTL Genel bina tipi: Az katlı apartmanlar ve villalar Hedef kitle : Yüksek gelir düzeyi Taşdelen Bölgesi Fiyatlar :60.000-400.000 YTL Genel bina tipi: Çok katlı apartman Hedef kitle: Orta gelir düzeyi Ümraniye Büyükçekmece Pendik Esenyurt Bölgesi Fiyatlar :80.000-425.000 YTL Genel bina tipi: Çok katlı apartmanlar Hedef kitle : Yüksek gelir düzeyi Halkalı Bölgesi Fiyatlar :60.000-325.000 YTL Genel bina tipi: Çok katlı apartmanlar Hedef kitle : Orta gelir düzeyi Ataşehir Bölgesi Fiyatlar :140.000-1.700.000 YTL Genel bina tipi: Çok katlı apartmanlar Hedef kitle : Yüksek gelir düzeyi Ümraniye Bölgesi Fiyatlar :89.000-1.000.000 YTL Genel bina tipi: Çok katlı apartmanlar ve villalar Hedef kitle : Orta ve yüksek gelir düzeyi Kurtköy Bölgesi Fiyatlar :89.000-1.000.000 YTL Genel bina tipi: Az katlı apartmanlar ve villalar Hedef kitle : Orta ve yüksek gelir düzeyi 12
İstanbul da son dönemde gerçekleştirilen konut projeleri Ispartakule Bahçeşehir Kemerlife Göktürk Fibalife Çekmeköy Kentplus Ataşehir Alkent 2000 Bahçeşehir Uphill Court Ataşehir 13
Yüksek gelirli bireyleri hedefleyen rezidanslar nüfus yoğunluğunun fazla olduğu bölgelerde inşa edilmektedir Rezidans Konum Rezidans Özellikleri Rezidans Fiyatları AKMERKEZ REZİDANS POLAT REZİDANS Etiler Fulya/Şişli 17-24 katlı 3 bina 2 bina ofis ve 1 bina ikamet için Toplam 42 kat 33 katı ofis olarak tasarlanmış 406 daire Satış fiyatı : 7.000 $ / m 2 Kira fiyatı : 30 $ / m 2 Satış fiyatı : 5.000-6.000 $ / m 2 Kira fiyatı : 25 $ / m 2 Rezidans konsepti son yıllarda, özellikle şehrin merkezinde lüks bir yaşam sürmek isteyen yüksek gelirli kesim tarafından tercih edilmektedir ASTORIA REZİDANS SELENIUM* REZİDANS BELLEVUE* REZİDANS Esentepe/Beşiktaş Fulya/Şişli Levent/Beşiktaş 22 katlı 2 bina 55-111 m 2 arası 26 daire 320 m 2 ye kadar çatı katları 34 katlı 2 bina 94-200 m 2 arası daire 320 m 2 ye kadar çatı katları 22 katlı 2 bina 201-300 m 2 arası 64 daire 800m 2 ye kadar çatı katları Satış fiyatı : 7.500-10.000 $ / m 2 Kira fiyatı : 20-30 $ / m 2 Satış fiyatı : 3.000 $ / m 2 Satış fiyatı : 6.000-7.000 $ / m 2 Rezidansların çoğunluğu Beşiktaş, Levent ve Etiler gibi nüfus yoğunluğu yüksek bölgelerde modern yüksek binalar şeklinde inşa edilmektedir Rezidansların satış fiyatları 3.000-8.000 $ / m 2 ; aylık kira ise fiyatları 20-30 $/ m 2 arasında değişmektedir. SAPPHIRE* REZİDANS KANYON REZİDANS METROCITY REZİDANS Levent/Beşiktaş Levent/Beşiktaş Levent/Beşiktaş 54 kat Kavramsal tasarım (her 3 katta bir bahçe) 80-380 m 2 arası 179 daire 26 katlı ayrı ofis binaları 25 katlı 3 bina 1 bina ofis ve 2 bina ikamet için 70-300 m 2 arası 206 daire Satış fiyatı : 7.500 $ / m 2 Satış fiyatı : 6.000-8.000 $ / m 2 Kira fiyatı : 30 $ / m 2 Satış fiyatı : 6.000 $ / m 2 Kira fiyatı: 20 $ / m 2 Yüksek kiralara ek olarak aylık 500-1500 $ arasında aidat ücreti bulunmaktadır Satış ve kira fiyatları inşaatın bitmesinden birkaç sene sonra hızla artmaktadır (örneğin Sapphire Residans projesinin tamamlanmasından sonra satış fiyatının 10.000 $ / m 2 yi geçmesi beklenmektedir) * Ocak 2008 de halen inşa aşamasında ve 2008 yılında bitirilmesi bekleniyor 14
Şehir merkezinde A sınıfı ofis binalarına olan yoğun talep nedeniyle doluluk oranları hızla artmakta ve buna paralel olarak kira değerleri yükselmeye devam etmektedir Bölgelere göre A sınıfı ofis boşluk oranları % 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% Altunizade Ümraniy e Gay rettepe/şişli Taksim/Beşiktaş Etiler Lev ent Maslak Bölgelere göre A sınıfı ofis kira değerleri Aylık : $/m 2 60 50 40 30 20 10 1.Ç 07 2.Ç 07 3.Ç 07 4.Ç 07 1.Ç 08 2.Ç 08 1.Ç 07 2.Ç 07 3.Ç 07 4.Ç 07 1.Ç 08 2.Ç 08 Son yıllarda A sınıfı ofis binalarına olan talebin daimi şekilde artması dolayısıyla, mevcut ofis bloklarının neredeyse tamamı piyasa tarafından emilmiş, ihtiyacı gidermek adına geliştirilen yeni projeler ise yoğun talep karşısında yetersiz kalmıştır Ofis arzına oranla çok daha büyük hızla gelişen ofis talebi kira rakamlarına da yansımış ve ortalama kira rakamları bu dönemde de artmaya devam etmiştir A sınıfı ofise ihtiyacı olan pek çok firma, aradıkları niteliklere sahip ofis alanlarını Avrupa Yakası nda bulamamaları nedeniyle Asya Yakası ndaki Altunizade ve Ümraniye gibi bölgelerde arayışa geçmişlerdir Asya Yakası na geçmek istemeyen diğer firmalar ise aradıkları niteliklerden ödün vermek durumunda kalarak B sınıfı ofislere yönelmişlerdir. Bu nedenle B sınıfı binalardaki doluluk oranları ve fiyatlar da artmaya devam etmektedir 0 Altunizade Ümraniy e Gay rettepe/şişli Taksim/Beşiktaş Etiler Levent Maslak Kaynak: Colliers International 15
İstanbul sahip olduğu perakende harcamaları ve pazar büyüklüğü ile önemli bir potansiyele sahip olması dolayısıyla AVM yatırımlarında artış yaşamaya devam edecektir İstanbul daki AVM gelişim süreci m 2 8.000.000 6.000.000 4.000.000 2.000.000 0 1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 (T) Bin kişi başına düşen kiralanabilir alan (2007) m 2 800 600 400 200 0 Kapalı alan Kiralanabilir alan Norveç İsveç İrlanda Hollanda Lüksemburg Avusturya Estonya Danimarka Finlandiya İngiltere İspanya Portekiz Fransa Letonya EU-27 Litvanya İtalya İsviçre Çek Cum. Almanya Polonya Slovenya Macaristan İstanbul Slovakya Malta Belçika Hırvatistan Rusya Türkiye Ukrayna Romanya Yunanistan Sırbistan Bulgaristan Bosna 2010 (T) Türkiye de ekonomik gelişmeler doğrultusunda perakende sektörü her geçen gün gelişmektedir 2008 in ilk yarısı itibarı ile İstanbul 54 AVM ile toplam mevcut AVM lerin %48 ini barındırmaktadır Diğer Avrupa ülkeleri ile karşılaştırıldığında İstanbul daki bin kişi başına düşen kiralanabilir alanın diğer büyük ülke averajlarından bile çok daha düşük olduğu gerçeği, pazarı doyması için daha uzun bir süreçten geçmesi gerektiğini ispatlamaktadır. Lüks konut projelerinin yer aldığı, merkezi iş alanlarının çevresinde karma kullanımlı projeler kapsamında karşımıza çıkan AVM lerde aylık kiralar 20 $/m 2 ile 60 $/m 2 arasında değişmektedir Merkeze yakın konumda olan alışveriş merkezleri %100 doluluk oranlarındadır İstanbul da bulunan AVM leri konuma ve alışveriş merkezinin tipine bağlı olarak satış bedeline göre yıllık %7.5-%8 arası getiri sağlamaktadır Kaynak: Colliers International 16
İstanbul için hem turist sayısında hem de kongrelere talepte büyük bir artış yaşanırken, 5 yıldızlı otel sayısı yetersiz kalmaktadır İstanbul, coğrafyası, tarihi güzellikleri ve ev sahipliği yaptığı önemli organizasyonlarla her geçen sene daha çok turistin ilgisini çekmektedir İstanbul a gelen yabancı turist sayıları 7,000,000 6,000,000 5,000,000 4,000,000 3,000,000 2,000,000 1,000,000 İstanbul a gelen turist sayısı 2000 yılından 2007 yılına kadar yaklaşık 3 katına ulaşmıştır İstanbul da son 10 yıl içinde yabancı otel zincirleri ile beraber 5 yıldızlı otel pazarı çok hızlı bir şekilde gelişmeye başlamıştır İstanbul 5 yıldızlı otel piyasasında doluluk oranları %75 civarında olup iş otellerinde bu rakam %80 seviyesinin üzerindedir Önümüzdeki yıllarda İstanbul da iş merkezlerinde otel ihtiyacı, konferans merkezlerinin gelişimi, kongre turizminin hızlanması (son 1 sene içinde İstanbul da kongre ve konferanslara katılanların sayısı %32 artmıştır) ve İstanbul - 2010 Avrupa Kültür Başkenti etkinliklerinin de etkisiyle daha da artacaktır 0 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 İstanbul için turizm sektörü gelişmeye bu kadar eğilimliyken özellikle kent merkezlerindeki arsa yetersizliği ve imar sorunları nedeniyle arz sınırlı kalmakta ve mevcut oteller için doluluk oranları ve oda fiyatları yükselmektedir Özet olarak, son yıllardaki gelişmelere rağmen 5 yıldızlı otel sayısı mevcut talebi karşılayamamakta ve yatırımcıları teşvik etmektedir Kaynak: Colliers International 17
İçerik Türkiye nin ekonomik durumu ve Türkiye de inşaat sektörü Türkiye deki en büyük pazar: İstanbul PERPA Towers Projesi 18
PERPA Ticaret Merkezi, Perşembe Pazarı esnafını tek çatı altına toplayarak sektörel enerjiyi ve ekonomik potansiyeli tek merkezde birleştirmek amacıyla 1986 da kurulmuş çok ortaklı bir kooperatiftir Tanım Binanın Fiziksel Özellikleri Ekonomik Potansiyel 1988 yılında inşaatı bitirilen PERPA geçen 20 yıl zarfında farklı sektörlerden birçok firmanın bir araya gelmesiyle modern ticaretin merkezi haline gelmiştir. Bugün itibariyle PERPA Ticaret Merkezi nde aşağıdaki başlıca sektörler faaliyet göstermektedir. - Endüstriyel Elektrik & Elektronik Sanayi - Makine ve Hırdavat Sanayi - Bilgisayar ve Bilişim - İnşaat ve Dekorasyon - Tanıtım, Basım Yayın ve Matbaacılık - Hizmet Sektörü ( Banka, Mali Müşavir, Avukat, Lokanta, Emlak, Kargo vs.) 45.000 m 2 üzerine kurulmuş PERPA Ticaret Merkezi toplam 669.000 m 2 metrekarelik kapalı alanı ile Dünya nın en büyük monoblok binalarından biridir. 13 katlı bu devasa yapının içindeki yolların toplamı 38 km yi bulmaktadır. PERPA Ticaret Merkezinde toplam 24 adet yürüyen merdiven ve 36 adet asansör bulunmaktadır. PERPA mimari yapısı itibariyle doğal bir fuar alanı özelliği taşımaktadır. Bu mimari özelliği sayesinde alıcılar aradıkları tedarikçilere ve ürünlere çok kolay ve rahat bir şekilde ulaşabilmektedirler. PERPA Ticaret Merkezi yüksek ekonomik potansiyeliyle birlikte modern ve sosyal bir yaşam merkezi haline gelmiştir. - Faaliyet Gösteren Firma : 4.700 firma - Çalışan İnsan Sayısı : 22.000 kişi - Günlük Ziyaretçi Sayısı : 40.000 kişi - Otopark Kapasitesi : 3.500 araç - Günlük Araç Giriş-Çıkış :15.000 araç PERPA, ekonomik büyüklüğü itibariyle finansal kuruluşların da merkezi haline gelmiştir. PERPA da 12 farklı bankanın şubesi bulunmaktadır. Bunun yanı sıra borsa aracı kurumları ve döviz büroları da ekonomik faaliyetlerin hizmetindedir. Kaynak: PERPA Ticaret Merkezi 19
PERPA, bulunduğu konum itibariyle İstanbul un en merkezi noktalarından birinde yer almaktadır ATATÜRK HAVALİMANI PERPA TAKSİM (MERKEZ) PERPA TAKSİM (MERKEZ) TEM (E80) Otoyolu E5 (D100) Otoyolu F.S.M Kpr. Boğaziçi Kpr. PERPA, İstanbul un en önemli 2 otobanı olarak kabul edilen E5 (D100) ile TEM (E80) otoyollarının kesişim noktasında bulunmaktadır. - Boğaziçi Köprüsü ne Uzaklık : 5,0 km - F.S.M Köprüsü ne Uzaklık : 7,3 km - Atatürk Havalimanı na Uzaklık : 15,3 km PERPA, İstanbul un merkezi olarak kabul edilen Taksim Meydanı na yaklaşık 3,1 km mesafededir. PERPA, İstanbul un en yüksek noktalarından birinde yer almakta olup üst katlarından eşsiz İstanbul manzarası görülmektedir. Kaynak: PERPA Ticaret Merkezi, Google Maps 20
İ.B.B tarafından gerçekleştirilen toplu taşıma projeleri sayesinde PERPA ya ulaşım yakın gelecekte çok daha hızlı ve rahat sağlanacaktır PERPA TEM (E80) Otoyolu E5 (D100) Otoyolu boyunca tamamlanmış MetroBus Hattı E5 (D100) Otoyolu boyunca devam eden MetroBus Hattı TAKSİM (MERKEZ) Yeraltı Tünelleri Projesi (Yaklaşık Çizim) Okmeydanı-Şişhane Havaray Projesi (Yaklaşık Çizim) İ.B.B. tarafından gerçekleştirilen önemli toplu taşıma projeleri: MetroBus Projesi: İstanbul genelinde E5 (D100) Otoyolu boyunca yapımı devam eden MetroBus projesi kapsamında PERPA nın önüne konulacak MetroBus durağı yardımıyla PERPA ya ulaşım çok daha hızlı ve kolay bir şekilde sağlanacaktır. Yeraltı Tünelleri Projesi: Yapımı halen devam etmekte olan tüneller yardımıyla şehir merkezi kabul edilen Taksim Meydanı PERPA nın da önünde giriş-çıkışı bulunacak yeraltı bağlantı tünelleriyle TEM otobanına bağlanacaktır. Bu proje yardımıyla PERPA dan gerek Taksim Meydanı na gerekse TEM Otobanına yeraltından kolayca ulaşım sağlanacaktır. Okmeydanı-Şişhane Havaray Bağlantı Projesi: İnşası yakın gelecekte gerçekleştirilecek olan havaray bağlantı projesi sayesinde PERPA ile Beyoğlu arasında direk bir toplu taşıma sistemi kurulacaktır. Kaynak: İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İ.B.B), Google Maps 21
PERPA ya ait boş parsellerde 40 ar katlı 4 adet kule, 58.480 m 2 lik bir alışveriş merkezi ve sosyal tesisler inşa edilmesi projelendirilmiştir Genel Görünüm K U Z E Y P E R P A Proje Tanımı PERPA Ticaret Merkezi nin kuzey ve güneyinde bulunan ve şu anda açık otopark olarak kullanılmakta olan boş parseller üzerinde inşa edilecek gayrimenkul projesinin detayları aşağıda verilmiştir. Kuzey Parsel (22.850 m 2 ) Kullanım Şekli 4 Adet Kule - Kule1 - Kule2 - Kule3 - Kule4 Alışveriş Merkezi (AVM) İhtiyaç Otoparkı Ticari Otopark Toplam Kat Sayısı 40 kat 40 kat 40 kat 40 kat 4 kat 8 kat Brüt İnş. Alanı 19.461 m 2 19.461 m 2 19.461 m 2 19.461 m 2 58.480 m 2 105.524 m 2 79.143 m 2 320.991 m 2 G Ü N E Y Güney Parsel (12.493 m 2 ) Eğitim, Kültür ve Spor Camii Sosyal Tesis Ticari Otopark Toplam 2 kat 2 kat 1 kat 7 kat 1.132 m 2 2.092 m 2 12.219 m 2 85.533 m 2 100.976 m 2 Kaynak: PERPA Ticaret Merkezi 22
PERPA Towers Projesi nin farklı açılardan görünümü (1/2) Kaynak: PERPA Ticaret Merkezi 23
PERPA Towers Projesi nin farklı açılardan görünümü (2/2) Kaynak: PERPA Ticaret Merkezi 24
PERPA Towers Projesi nin avantajları PERPA ile yakalanacak sinerji Merkeze (Taksim) yakınlık Ulaşım kolaylığı PERPA Ticaret Merkezi nin hemen önünde inşa edilecek bu kompleks, PERPA nın hali hazırda var olan ekonomik ve sosyal potansiyelinden yararlanma fırsatını yakalayacaktır. 22.000 çalışanı ve günlük 40.000 ziyaretçisi ile PERPA Ticaret Merkezi, gerek alışveriş merkezi gerekse otel için çok önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Özellikle alışveriş merkezi ve otel açıldıkları ilk günden itibaren hazır bir müşteri potansiyeline sahip olacaklardır. PERPA Ticaret Merkezi şu anki faaliyet alanı itibariyle inşa edilecek bu yeni kompleks ile çok başarılı bir sinerji oluşturacaktır. PERPA da faaliyet gösteren teknik malzeme ve ev ihtiyacına yönelik sektörler Carrefour ve Bauhaus örneğinde olduğu gibi yeni yapılacak kompleks ile birbirlerini destekleyecek ve çok kuvvetli bir sinerji oluşturacaklardır. İnşa edilecek bu yeni kompleks İstanbul un merkezi kabul edilen Taksim Meydanı na yaklaşık 3,1 km mesafede olacaktır. Şişli, Taksim bölgesi İstanbul un en yoğun yerleşim bölgelerinden biri olduğu için bu çevrede merkeze bu kadar yakın başka bir boş arazi bulunmamaktadır. Bu durum, özellikle bu bölgede inşa edilecek olan AVM ve otel için büyük bir avantaj yaratmaktadır. Merkeze yakınlık AVM nin daha fazla kişi tarafından ziyaret edilmesine olanak verecektir. Ayrıca, merkeze bu kadar yakın olmak otelin hem yabancı hem de yerli turistler tarafından tercih edilmesinde önemli bir rol oynayacaktır. PERPA Ticaret Merkezi, İstanbul un en önemli 2 otobanı olarak kabul edilen E5 (D100) ile TEM (E80) otoyollarının kesişim noktasında bulunmaktadır. Şu anki konumu itibariyle PERPA ya araçla ulaşım çok kolay ve rahat bir şekilde sağlanmaktadır. Buna ek olarak, İ.B.B nin halen devam etmekte olan projeleri sayesinde PERPA ya gerek toplu taşıma ile gerekse araçla ulaşım yakın gelecekte çok daha hızlı ve rahat bir şekilde sağlanacaktır. - MetroBus Projesi - Yeraltı Tünelleri Projesi (PERPA nın önünden giriş çıkış vardır) - Okmeydanı Şişhane Havaray Projesi Yakın gelecekte tamamlanacak olan bu projeler yardımıyla hem çalışanlar hem de ziyaretçiler gerek ofis ve rezidanslara gerekse de otel ve AVM ne çok daha hızlı ve kolay bir şekilde ulaşabileceklerdir. Kaynak: PERPA Ticaret Merkezi 27
PERPA Towers Projesi nin avantajları Eşsiz İstanbul manzarası Deniz manzarası Orman manzarası PERPA Ticaret Merkezi, İstanbul un en yüksek noktalarından birinde yer almaktadır. Bu nedenle, PERPA nın hemen önünde inşa edilecek bu kompleks eşsiz bir İstanbul manzarasına sahip olacaktır. İnşa edilecek kulelerin özellikle 5. katından itibaren İstanbul Boğazı ve Haliç manzarası rahatlıkla görülebilecektir. Bu eşsiz manzara imkanı gerek rezidans gerek otel gerekse de ofis kullanımı için çok önemli bir ayrıcalık ve fark yaratmaktadır. Haliç manzarası Bütün manzaralar Kaynak: PERPA Ticaret Merkezi 28
PERPA Towers Projesi nin avantajları Çevre bölge ile etkileşim Ekstra avantajlar 320.000 m 2 kapalı alanı ile Avrupa nın en büyük adalet sarayı olacak bir kompleks PERPA Ticaret Merkezi ne sadece 1 km. uzaklıkta inşa edilmektedir. Bu adalet sarayının tamamlanmasının ardından fiziki yakınlık nedeniyle PERPA Towers kuleleri avukatlık hizmeti veren bürolar için çok uygun ofis alanları haline gelecektir. PERPA Ticaret Merkezi nin yakın çevresinde bulunan Memorial, Florence Nightingale ve İstanbul Okmeydanı Eğitim ve Araştırma ( S.S.K Okmeydanı ) hastaneleri ile Darülaceze bakım yurdu bu bölgede inşa edilecek bir otel için önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Bu nedenle, PERPA Towers Projesi kapsamında inşa edilecek otelin şehir dışından gelen hasta ve hasta yakınları için önemli bir konaklama merkezi haline gelme olasılığı oldukça yüksektir. PERPA Towers Projesine ait yapının imar izinleri alınmış ve avan projesi İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından onaylanmıştır. Bu projeye ek olarak PERPA Ticaret Merkezi nin çatısına 14.000 m 2 lik bir kongre merkezi inşa edilmesi planlanmaktadır. PERPA Towers projesine ait ihaleden hemen sonra bu kongre merkezi için ayrı bir ihaleye çıkılması düşünülmektedir. Kaynak: PERPA Ticaret Merkezi 29