DAVLUMBAZLAR Toz emisyonlarının egzoz veya filtre sistemine girdiği ve taşındığı bölümler davlumbazlardır. Bunlar endüstriyel toz toplama sistemlerinin en önemli bileşenlerinden birisidir. Çünkü mahalden yeterli emişin yapılabilmesinin temel unusurlarındandır. Yanlış seçilen bir davlumbazdan kaynaklanan hatayı sistemin diğer bileşenleri dengeleyemez. Kirleticilerin kontrolü ve yakalanması davlumbazı vasıtasıyla egzoz kanalına doğru hava akımı ile gerçekleştirilir. Davlumbaz açıklığına doğru olan hava akımının, kirletici kontrolü için yeteri kadar yüksek olması gerekmektedir.öte yandan harici hava akımı davlumbazın emdiği hava akımını bozabilir.bu bozulmayı önlemek için daha yüksek hava akımlarını gerekebilir.bu ise ilk yatırım ve enerji maliyetlerinin artması anlamına gelir. Bu nedenle prosese ve kirlilik yaratan partiküllerin cinsine uygun davlumbaz seçimi çok önemlidir. Harici hava kaynaklarının azaltılması gereğinden fazla hava akımının getireceği maliyete gerek duyulmaksızın etkin bir kontrolün başarılmasında önemli bir faktördür. Hava hareketine ilişkin önemli kaynaklar aşağıdaki gibidir: Isıl hava akımları, özellikle sıcak proseslerden veya ısı üreten işlemlerden, Taşlama diski, bantlı konveyörler gibi makine hareketlerinden, Malzeme hareketleri, yığma veya tank doldurma, Operatörün hareketleri, Noktasal ısıtma veya soğutma ekipmanından kaynaklanan hızlı hava akımları, şeklinde değerlendirilebilir. Mahallerde hızlı hava akımları (genellikle 50 fpm (0.25 m/s) alınırsa da fabrikalarda çok daha yüksek olabilmektedir), Davlumbazın şekli, büyüklüğü, yeri ve hava debisi en önemli tasarım düşünceleridir. Çoğu endüstriyel havalandırma tasarımlarında, yerel egzoz yoluyla çekilen hava dış ortama ya da yeniden iş ortamına verilmeden önce filtre edilir. Yakalama verimi. Bir egzoz sisteminin kirlilik yakalama verimi, davlumbaz tasarımına, kirlilik kaynağına göre davlumbazın konumuna ve egzoz hava akımına bağlıdır. Besleme havası, lokal ve genel egzoz sistemleri ile mahalden çekilen havanın yerine taze hava vererek mahaldeki konfor iyileştirilebilir.
Çekme (yakalama, kapma) hızı. Davlumbazın tetiklediği havanın kirleticiyi yakalaması ve taşıması için gerekli minimum hıza yakalama hızı adı verilir. Bu hız, davlumbaz hava debisinin ve davlumbaz düzenleme biçiminin sonucu olarak ortaya çıkar. İstisnai olarak, çok yüksek hava hızına sahip olanlar (örneğin: dökümahanelerdeki büyük, yandan çekişli, sarsıntılı davlumbazlar), düşük hava debileri gerektirebilirler. Bu olayın nedenleri aşağıdakiler olabilir; Davlumbaza doğru hareket eden geniş bir hava kütlesinin varlığı, Kirleticinin davlumbazın etkisi altında kaldığı sürenin, küçük davlumbaz durumundakinden daha uzun olması, Geniş hava miktarlarının seyreltim işleminin maliyetini kaldırabilmesi, Yakalama hızı bir kirlilik üretim noktasında davlumbaz üst akım bölgesindeki hava hızıdır. Kirletici, üretim noktasında hareketli hava akımına girer ve havayla birlikte davlumbaza taşınır. Tasarımcılar davlumbaza iletilecek hava miktarını hesaplamak için, Vc çekme hızını kullanır. Çekme (kontrol) hızları aralığı. Kirliliğin Yayılma Koşulu Örnek Yakalama Hızı, m/sn Durgun hava içerisine pratik olarak hızı olmaksızın saçılmış Nispeten durgun olan hava içerisine düşük bir hızla saçılmış Hızlı hava hareketi olan zon a etkin üretim Çok hızlı hava hareketi olan bir zon a yüksek bir ilk hız ile dağılma Tanklardan buharlaşma,yağların buharlaşması vb. 0.25-0.5 Sprey boyama kabinleri; aralıklı tank doldurma; düşük hızlı konveyor iletimi; kaynak; kaplama;asitle yüzey dağlama Dar kabinlerde sprey boya; fıçı doldurma, konveyör yükleme, kırıcılar. 0.5-1.0 1.0-2.5 Taşlama, aşındırıcı yüzey temizleme 2.5-10 Yukarıdaki her bir kategoride; yakalama hızaı aralığı gösterilmiştir. Değerlerin doğru biçimde seçilmesi birkaç faktöre bağlıdır: Aralığın Düşük Değer Ucu 1.Yakalama için, oda hava akımları minimal veya istenen düzeyde 2.Düşük zehirlilik düzeyindeki kirletici veya çok düşük değerde kirletici 3.Aralıklı, düşük üretim 4.Geniş davlumbaz hareketli geniş bir hava kütlesi Aralığın Yüksek Değer Ucu 1.Odadaki hava akımlarını bozan etkenler 2.Yüksek zehirlilikte kirletici 3.Yüksek üretim, ağır kullanım 4.Küçük davlumbaz-sadece lokal kontrol
Değişim havası. Egzoz yoluyla ortamdan çekilen havayı karşılamak amacıyla mahale yeterli miktarda taze hava verilmelidir. Bu hava dış ortam sıcaklığı,toz,nem kabul edilebilir düzeyde ise doğal havalandırma ile, değil ise mekanik havalandırma ile sağlanabilir. Davlumbazın herhangi bir noktasındaki yakalama hızı geometrik yüzeyden geçen davlumbaz debisi ile belirlenir. Teorik olarak söz konusu nokta, merkezi emme noktası olan kürenin merkezinde bulunur. Davlumbazdan uzaklığa göre hava debisi.
Davlumbaz tiplerine göre hava debileri.
İyi hava dağılımı sağlamak için perde kullanımı. Lokal egzozlara ilişkin çok sayıda araştırma ve uygulamadan elde edilen deneyimler davlumbaz tasarımında aşağıdaki ilkeleri ortaya koymuştur. Davlumbaz kirlilik kaynağına olanak oranında yakın yerleştirilmelidir. Davlumbaz açıklığı, kirliliği normal yolundan saptıracak biçimde olmalıdır. Davlumbaz, kirliliğin kaynagından çekilip atılacağı biçimde yerleştirilmelidir. Sundurmalı davlumbazlar iş görenin bir tank ya da iş parçasına eğilmesi gereken yerlerde kullanılmamalıdır.
İş Gören in solunum bölgesinde, davlumbaz yerleşiminin havanın kirlenmesine etkisi.
Davlumbaz ve kanallarda basınç düşümü.
Degişik türde davlumbazlar.
Davlumbazlarda hava debileri.
Davlumbazlarda giriş kayıp katsayıları Egzoz şekli K Yatay boru 0.93 Flanşlı boru 0.49 Bellmouth gidiş 0.04 15 açılı 0.15-0.25 (yuvarlak, dikdörtgen) 30 açılı 0.08-0.16 (yuvarlak, dikdörtgen) 60 açılı 0.08-0.17 90 açılı 0.15-0.25 120 açılı 0.26-0.35
Davlumbazlarda basınç kayıp katsayıları