GÜNE BAŞLARKEN 10 Eylül 2009...ekonomikarastirma@halkbank.com.tr... YURTİÇİ GELİŞMELER Yurtiçi Piyasalar-Döviz B ankalararası döviz piyasasında dolar kuru 1,8 bugün açılışta, IMF yetkililerinin Türkiye ile anlaşma için gerekli olan IMF teknik heyetinin 1,7 USD/TL 6-7 Ekim de Türkiye de yapılacak toplantıya katılmayacağını açıklamasıyla dünkü spot 1,6 kapanışa göre yükselerek, 1.4960/1.5010 TL 1,5 seviyelerinde işlem görüyor. Bankalararası piyasanın dün spot kapanışında en iyi dolar alış ve satış kotasyonları 1.4875/1.4895 TL olmuştu. 1,4 1,3 Merkez Bankası dün gösterge dolar kurunu 1.4827/1.4899, euro kurunu 2.1500/2.1604 TL, 1,2 pariteyi ise 1.4500 olarak ilan etti. Bu kurlara göre TL yılbaşından bu yana dolar karşısında 2.57 değer kazanırken, euro karşısında ise yüzde 0.79 değer kaybetti. Bugün döviz piyasasında 1,1 Oca-07 Tem-07 Oca-08 Ağu-08 Şub-09 Eyl-09 euro dolar paritesinin yanı sıra içeride 2. çeyrek GSYH verisi ve Ağustos ayı kapasite kullanım oranı yakından takip edilecek. Yurtiçi Piyasalar Borsa İ MKB 100 endeksi, yurtdışındaki benzer piyasalardan ayrışmasını sürdürerek dünü yüzde 0.58 kayıpla 44,585.14 puandan kapattı. İMKB üzerinde ağırlığı yüksek olan bankacılık endeksi dün yüzde 1.1 azalarak 100,119.23 puandan kapattı. Borsadaki işlem hacmi bir önceki güne göre yaklaşık yüzde 46 artarak 2.16 milyar TL olarak gerçekleşti. Endeks dün itibariyle, geçen hafta sonuna göre yüzde 1.28 değer kaybederken, 2008 yılsonu kapanışına göre yüzde 65.97 değer kazandı. 60.000 55.000 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 IMKB-100 ENDEKSİ Oca-07 Tem-07 Şub-08 Ağu-08 Şub-09 Eyl-09 1
Yurtiçi Piyasalar Faiz B ono-tahvil piyasasında, 11 Mayıs 2011 vadeli gösterge kıymet dün spot piyasada yüzde 9.31, valörlüde yüzde 9.28 seviyesinden kapandı. Hazine Müsteşarlığının Salı günü düzenlediği ihalenin ardından küresel piyasalardaki olumlu havanın sürmesine paralel olarak dün yeni dip seviyesi olan yüzde 9.22 yi gören gösterge tahvil, bu sabah itibariyle ise yüzde 9.33 seviyesinde işlem görüyor. Gösterge tahvil şu anda yüzde 8.06 olan fonlama maliyetinin üstünde seyrediyor. 27 25 23 21 19 17 15 13 11 9 GÖSTERGE TAHVİL FAİZİ % TCMB FAİZİ(bileşik)% 7 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Şub.09 Ağu.09 Yurtiçi Piyasa Gelişmeleri T CMB dün Eylül ayı 1. dönem Beklenti Anketinin sonuçlarını açıkladı. Ankete göre Eylül ayı TÜFE beklentisi yüzde 0.64, yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 5.64 seviyesinde gerçekleşti. Bir önceki ankette Eylül ayı için TÜFE beklentisi yüzde 0.71, yıl sonu TÜFE beklentisi ise yüzde 5.94 seviyesindeydi. Beklenti Anketi nde cari ay sonundaki basit faiz oranı beklentisi yüzde 7.25, gelecek 12 ay sonundaki basit faiz oranı beklentisi ise yüzde 8.1 oldu. Bir önceki ankette 1.5680 TL olan yıl sonu dolar kuru beklentisi bu ankette 1.5539 TL ye geriledi. Ankete göre yıl sonu cari işlemler açığı beklentisi bir önceki anketteki 10.84 milyar dolar seviyesinden 11 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bir önceki ankette yüzde -5.1 olan yıl sonu GSYH büyüme beklentisi yüzde -5.2 seviyesine geriledi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bugün 2. çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verisini açıklayacak. Tarihin en düşük seviyelerine gerileyen sanayi üretimi ve azalan dış ticaret gibi verilerdeki sert düşüşlerin etkisiyle Türkiye de büyümenin 2. çeyrekte yüzde 8 daralması bekleniyor. Türkiye ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 13.8 daralmıştı. Reuters anketine göre 2008 yılında yüzde 1.1 daralan GSYH nin 2009 yılında yüzde 5.5 daralması bekleniyor. Reuters in Mart ayında yaptığı ilk GSYH beklenti anketinde yılsonu daralma beklentisi yüzde 3.5 seviyesindeydi. TCMB Eylül ayı beklenti anketine göre 2009 yılında Türkiye Ekonomisi nin yüzde 5.2 daralması bekleniyor. Hükümet'in açıkladığı Orta Vadeli Program'da ise Türkiye Ekonomisi nin 2009 yılında yüzde 3.6 daralacağı tahmin ediliyor. Ancak Orta Vadeli Program'da başta GSYH olmak üzere diğer makro ekonomik büyüklüklerin yeniden belirlenmesi bekleniyor. 2
15 Dönemler İtibariyle GSYİH Büyüme Oranı (%) Eylül 2008-Mart 2009 RESESYON DÖNEMİ 10 5 0 6,8 6,2 5,3 9,4 8,4 6,9 4,7 7,3 2,8 1,2 1,1-5 -10-5,7-6,2-4 -15-13,8 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008-I 2008-II 2008-III 2008-IV 2008 2009-1 2009T TCMB bugün Temmuz ayı cari işlemler dengesini açıklayacak. Reuters'ın banka ve aracı kurum ekonomistlerinin katılımıyla hazırladığı ankete göre, Temmuz ayında cari işlemler açığının 2008 yılının aynı ayına göre yüzde 96 azalarak 150 milyon dolar olması bekleniyor. Temmuz 2008 de 3.99 milyar dolar olan cari açık, Haziran ayında 1.92 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Cari işlemler hesabı 2008 yılının tamamında ise 41.3 milyar dolar açık vermişti. Cari işlemler hesabının bu yıl hem Reuters anketine göre hem de TCMB Beklenti anketine göre 11 milyar dolar açık vermesi bekleniyor. Milyon $ CARİ DENGE VE PETROL FİYATLARININ ETKİSİ $ 20.000 160 10.000 0-10.000-20.000-30.000-40.000-50.000-60.000 Cari İşlemler Dengesi (12 Aylık) Cari İşlemler Dengesi-Enerji dışı (12 Aylık) Brent Petrol Fiyatları (sağ eksen) 11.947-20.325 Oca.99 Oca.01 Şub.03 Şub.05 Mar.07 Nis.09 140 120 100 80 60 40 20 0 YURTDIŞI GELİŞMELER 3
Yurtdışı Piyasalar Döviz D olar, yatırımcıların küresel ekonomide toparlanma beklentileriyle yatırımlarını daha riskli yatırımlara yönlendirmesiyle dün de baskı altında kalmaya devam etti. Euro dolar paritesi dün en düşük 1.4463, en yüksek 1.46 aralığında seyretmesinin ardından günü 1.4559 seviyesinden kapatarak bir önceki güne göre yüzde 0.5 değer kazandı. Euro dolar paritesi sabah itibariyle ise 1.4570 seviyelerinden işlem görüyor. Bugün ABD haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve dış ticaret dengesi parite üzerinde etkili olacaktır. Japon yeni ise dün en düşük 91.59 ve en yüksek 92.59 aralığında seyretmesinin ardından günü 92.03 seviyesinden kapattı. Sabah itibariyle 92.08 seviyesinden işlem görüyor. 1,60 1,50 1,40 1,30 1,20 1,10 EUR/USD Oca-07 Tem-07 Oca-08 Ağu-08 Şub-09 Eyl-09 Yurtdışı Piyasalar Borsalar A BD borsaları, zayıf seyrini sürdüren doların sanayi ve teknoloji hisselerine alım getirmesiyle art arda 4. günü de yükselişle kapatmayı başardı. 1.600 1.500 1.400 DOW JONES VE S&P BORSA ENDEKSLERİ 14.000 12.000 Dow Jones endeksi dün yüzde 0.53, S&P endeksi yüzde 0.78, Nasdaq endeksi yüzde 1.11 değer kazandı. ABD borsa vadeli işlemleri ise sabah itibariyle artı seviyelerde işlem görüyor. Doların 2009 yılının en düşük seviyelerine gerilemesi ABD ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet avantajı kazandırdı. Sanayi ve inşaat şirketleri genel olarak yükselişteydi. İnşaat makinesi üreticisi Caterpillar yüzde 3.07 değer kazandı. 1.300 1.200 1.100 1.000 900 800 700 600 S&P 500 (sol eksen) Dow Jones (sağ eksen) Oca.07 Tem.07 Oca.08 Ağu.08 Şub.09 Eyl.09 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 Teknoloji hisseleri de günün en çok değer kazanan hisseleri arasında yer aldı. Google hisseleri yüzde 1.2 yükselirken, Apple hisselerindeki yüzde 1 kayıp Nasdaq endeksindeki kazanımları sınırladı. ABD Hazinesi dün 10 yıl vadeli 20 milyar dolar değerinde borçlanma ihalesi gerçekleştirdi. İhalede faiz oranı yüzde 3.51 seviyesinde gerçekleşirken, ihaleye teklifin 2.77 katı talep geldi. İhalenin piyasaya etkisi olmadı. ABD borsalarının ardından yükseliş eğilimi Asya borsalarında da devam etti. Endeksler, küresel ekonomide toparlanma beklentilerinin yatırımcıları daha riskli yatırımlara yönlendirmesiyle yükseldi. Japon Nikkei endeksi yüzde 1.95 değer kazandı. Avrupa borsa vadeli işlemleri ise Avrupa borsalarının güne yükselişle başlayacağını işaret ediyor. 4
Yurtdışı Piyasa Gelişmeleri- ABD M ortgage Bankers Association (MBA) tarafından yapılan açıklamaya göre, ABD de mortgage başvuruları endeksi, 4 Eylül de biten haftada yüzde 17 artarak 648.3 seviyesine yükseldi. Veri geçen hafta bir hafta öncesine göre yüzde 2.2 azalarak 554.1 seviyesine gerilemişti. Piyasadaki eğilimi daha iyi gösteren 4 haftalık hareketli ortalama ise geçen hafta yüzde 1.7 artış göstermesinin ardından bu hafta yüzde 7 artarak 536.6 seviyesinden 574.0 seviyesine yükseldi. İki hafta önce ortalama olarak yüzde 5.15 olan 30 yıllık sabit mortgage faizleri, geçen hafta yüzde 5.02 seviyesine geriledi. 1.300 1.200 1.100 1.000 900 800 700 600 500 400 300 ABD Haftalık Mortgage Başvuruları Endeksi Mortgage Başvuruları Endeksi, 4 Haftalık Ortalama 30 Yıllık Sabit Mortgage Faizi (%) Ağustos 07 Şubat 08 Ağustos 08 Mart 09 Eylül 09 7,0 6,5 6,0 5,5 5,0 4,5 4,0 Yurtdışı Piyasalar Petrol/Altın P etrol fiyatları, doların zayıflamaya devam etmesinin yanı sıra talebin arttığını gösteren ABD ham petrol stokları verisi ve OPEC in kapasiteyi sabit tutma kararının piyasadaki olumlu havayı artırmasıyla dün de yükselişini sürdürerek günü varil başına 71.3 dolar seviyesinden kapattı. Sabah itibariyle ise varil başına 72.3 dolar seviyesinden işlem görüyor. OPEC in dün gerçekleştirdiği toplantıda beklendiği gibi üretimde değişiklik yapılmasına gerek olmadığı kararına varıldı. Bazı OPEC üyeleri mevcut sınırlara daha sıkı uyulmasını talep etti. Altın fiyatları ise önceki gün ve dün ulaştığı ons başına 1,000 dolar seviyesinde tutunamadı ve günü ons başına 991.15 dolar seviyesinden kapattı. Sabah itibariyle ise ons başına 995 dolar seviyesinden işlem görüyor. Bugün Açılışlar S abah itibariyle EUR/USD 1.4544 1.4586, GBP/USD 1.6526 1.6566, USD/JPY 91.90 92.24, USD/CHF 1.0389-1.0419, altın fiyatları ons başına 992.3-996.05 dolar, ABD ham petrolü 72.3 dolar ve Brent ham petrolü 70.6 dolar seviyelerinde işlem görüyor. LIBOR oranları; 1 ay 0.24588, 3 ay 0.29869, 6 ay 0.68875, 1 yıl 1.26625, EURIBOR oranları; 1 ay 0.461, 3 ay 0.781, 6 ay 1.050, 1 yıl 1.267, TRYIBOR oranları 1 ay 7.70, 3 ay 7.75, 6 ay 8.4438, 1 yıl 9.2563, gösterge 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi %3.4972, 2030 vadeli Türkiye tahvili 156.188/156.813 seviyelerinde bulunuyor. 5
Orkide SALTIK/Bölüm Müdürü...0212 3930395...orkide.ercumentsaltik@halkbank.com.tr... Mustafa TEMİZKAN/Uzman Yrd.... 0212 3930358...mustafa.temizkan@halkbank.com.tr... Türkiye Halk Bankası A.Ş. Hazine Yönetimi, bilgilendirme amacıyla sunduğu bu yayının hazırlanmasında gerekli özeni ve dikkati göstermesine rağmen, oluşabilecek hata ve eksikliklerden ve yayının ticari amaçlı kullanımından doğabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz. Sunulan bilgi, görüş ve veriler herhangi bir yatırım aracını alım veya satım önerisi olarak kabul edilemez. Bilgiler Reuters dan alınmıştır. 6