60 İnsan Benim İçin Ne Yazdı? Erol Manisalı
Tarihçi Kitabevi Yayınları: 38 Tarihçi Kitabevi Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Necip Azakoğlu Editör : Necip Azakoğlu Sayfa tasarım : Tarkan Togo Kapak tasarım: Tarkan Togo Birinci baskı: Nisan 2013 Boyutlar: 13.5 x 21 cm Sayfa sayısı: 224 Baskı ve Cilt: Kitap Matbaacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Davutpaşa Cad. 123 Kat 1 Topkapı / ZEYTİNBURNU - İSTANBUL +90 (212) 482 99 10 Sertifika no: 16053 ISBN: 978-605-4534-31-9 Yayın hakları Tarihçi Kitabevi ne aittir. Bu eserin bütün hakları saklıdır. Yayınevinden yazılı izin alınmadan kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz, hiçbir şekilde kopya edilemez, çoğaltılamaz ve yayımlanamaz. Tarihçi Kitabevi www.tarihcikitabevi.com Moda Caddesi No: 104/A Moda / KADIKÖY-İSTANBUL Tel: 0 216 418 68 86 GSM: 0 530 370 74 11 E- posta: info@tarihcikitabevi.com
60 İNSAN BENİM İÇİN NE YAZDI? EROL MANİSALI
İÇİNDEKİLER Önsöz Atilla Aksoy Gelişme Ekonomisi, Bir Kitap Bir Sorun, 4 Ocak 1977, Cumhuriyet Osman Ulagay Londra daki, Avrupa Perspektifinde Türkiye, 5 Mayıs 1984, Cumhuriyet İlhan Selçuk Verirsek Kurtulur muyuz?, 25 Temmuz 1992, Cumhuriyet Atilla İlhan Kırk Katır mı, Kırk Satır mı?, 6 Ekim 1992, Meydan Melih Aşık Nereye Dalıyoruz, 11 Şubat 1995, Milliyet Yavuz Donat Gümrük Birliğine Süklüm Püklüm Giriş 13 Şubat 1995, Milliyet Hasan Pulur Balıklama Dalmak, 16 Şubat 1995, Milliyet Yalçın Pekşen Bizi Kim Yönetiyor, 20 Mart 1995, Hürriyet Nazlı Ilıcak Gümrük Birliği ve Siyasi Hesap, 12 Nisan 1995, Meydan Ayhan Songar Bir Açık Oturum ve Kıbrıs, 6 Temmuz 1995, Türkiye 11 17 20 23 26 30 32 33 36 39 40
Nevzat Yalçıntaş Gümrük Birliği ve Bağımlılık, 20 Ekim 1995, Türkiye Gazetesi Güngör Uras Gümrük Birliği Türkiye'ye Felaket Getirecek, 24 Kasım 1995, Dünya Güngör Uras Manisalı Hoca'ya Göre Gümrük Birliği Felaket Getirecek 27 Kasım 1995, Milliyet Hikmet Çetinkaya Ninni..., 16 Aralık 1997, Cumhuriyet Attila İlhan Saçımız Önümüze Dökülünce, 11 Mart 1998, Cumhuriyet İlhan Selçuk Avrupalılaşmak?, 12 Aralık 1999, Cumhuriyet Attila İlhan Halkın Tokatı, 17 Temmuz 2000, Cumhuriyet Mehmet Ulusoy Attila İlhan la 1000 Saat, Devrimci Aydının Yalnızlığı ve Milyonlarla Buluşması, Kasım 2000, Teori Dergisi Yıldız Sertel Tartışma; Türkiye'nin Dünyadaki Yeri Üzerine 18 Şubat 2001 Doğan Hızlan Bir Ekonomistin Şairle 1000 Saati, 4 Ağustos 2001, Hürriyet Cevher Kantarcı Mesut Bey in Vizyonu, 9 Mart 2002, Star Ümit Aslanbay Kırmızı Koltuktan Berke ye, 18 Mart 2002, Star 44 47 51 54 57 61 64 68 78 81 85 87
Sami Kohen Akademide Alternatif Tartışması, 8 Mart 2002, Milliyet Murat Belge Hassasiyet, 9 Nisan 2002, Radikal Attila İlhan Batı Sosyalizminin Sicili Temiz mi? 17 Mart 2002, Cumhuriyet Ümit Zileli İlahi Sevgili Manisalı, 21 Haziran 2002, Cumhuriyet Levent Uluçer Çizgiler Kırık, Analizler Net, Mayıs 2002, Aydınlık Doğu Perinçek Sessiz Darbe den Sesli Darbe ye, 14 Temmuz 2000, Aydınlık Deniz Som Büyük Sermaye, 12 Eylül 2002, Cumhuriyet Yıldırım Koç Kapitalizmin Temel İçgüdüsü, Ekim 2003, Jeopolitik dergisi Özcan Buze Ahtapot, 4 Mayıs 2003, Aydınlık Oktay Akbal Yumruğu Sıkma Zamanı, 20 Temmuz 2005, Cumhuriyet Kaan Turhan Gölgeler, 25 Kasım 2004, Cumhuriyet Kitap Y. Sinan Tanyıldız Avrupa Birliği Bize Ne Kazandıracak?, 22 Aralık 2004, Hürriyet, Çukurova 90 93 96 100 103 106 111 114 117 121 124 128
Hasan Pulur Aklı Karışanlar, 19 Aralık 2005, Milliyet Arslan Tekin Ah Picasso! Bu Ne Sevgi!, 2 Nisan 2006, Yeniçağ İsrafil K. Kumbasar Milli Gazete deki Erol Manisalı, Şarapçı Ertuğrul a Niye Battı?, 28 Ağustos 2006, Yeni Çağ Metehan Davran Kızı Kuma Verdik, Üstüne de Para, Ekim 2006, Aydınlık Emin Çölaşan Nobel li Türk... Maskenin Arkası, 17 Ekim 2006, Hürriyet Birsen Altıner Attila İlhan la Hayatın İçinden, Ocak 2007, Jeopolitik dergisi Alev Coşkun Hayatım Avrupa, 11 Ocak 2007, Cumhuriyet, Kitap eki Altemur Kılıç Milliyetçilik-Irkçılık, 12 Şubat 2007, Yeni Çağ 131 134 138 142 145 149 153 158 Hasan Demir Bu Bir Kabus Olmalı, 1 Nisan 2008, Yeni Çağ Yılmaz Özdil Erol Manisalı Deniz Fenerci Olsaydı Keşke..., 14 Nisan 2009, Hürriyet Emre Kongar Erol Manisalı Avustralya ya Niçin Gidemedi?, 16 Nisan 2009, Cumhuriyet Gamze Akdemir Memleketimden Sömürge Manzaraları, Nisan 2009, Cumhuriyet, Kitap eki 160 162 165
İlhan Selçuk Erol Manisalı ya Selam Olsun..., 3 Kasım 2009, Cumhuriyet Oktay Ekşi Ne İçin Adalet?, 24 Mayıs 2009, Hürriyet Ali Sirmen Cinayeti Gördük ve Erol Manisalı, 9 Mayıs 2009, Cumhuriyet Necati Doğru Yaşa Hocam!, 1 Haziran 2009, Vatan Yalçın Bayer Vahşet, Töre, Vefa, 6 Mayıs 2009, Hürriyet Coşkun Özdemir Balbay a ve Manisalı ya Mektup, 23 Mayıs 2009 Melih Aşık Manisalı..., 4 Haziran 2009, Önder Öztürk Erol Manisalı Ameliyat Olduğu Gün Tahliye Edildi, 7 Haziran 2009, Aydınlık Cüneyt Akalın Prof. Dr. Erol Manisalı; Özgürlüğümü Kansere Borçluyum, 5 Temmuz 2009, Aydınlık Mustafa Balbay Yaşasın... Erol Hoca Kansermiş!, Zulümhane, sayfa 254-257, 2010, Cumhuriyet Yayınları Gamze Akdemir Erol Manisalı Denktaş ın Öbür Yüzünü Yazdı, 2001 Aralık, Cumhuriyet Kitap eki 171 174 177 180 183 186 188 190 193 197 202
Itır Lir Bir Koleksiyoner; Manisalı, 14 Şubat 2012, Cumhuriyet Ali Sirmen Arap Dünyasına Model, 27 Mart 2012, Cumhuriyet Barış Doster Attila İlhan la Hayatın İçinden, 12 Ekim 2012, Aydınlık Manisalı'nın Kaleminden Atilla İlhan 207 213 216 218
Prof. Dr. Erol Manisalı 1940 yılında İstanbul da doğdu. Vefa Lisesi ni bölüm birincisi olarak bitirdi. İktisat Fakültesi nden 1962 yılında mezun olduktan sonra aynı yıl öğretim görevlisi oldu. 1964 te doktor, 1970 te doçent, 1976 da profesör oldu. İ.Ü. İktisat Fakültesi nde akademik yaşamını sürdürürken İngilitere, Amerika, Almanya, Fransa, Japonya, Çin ve Mısır gibi ülkelerde uzun veya kısa sürelerle bilimsel çalışmalar yaptı. Avrupa, ABD, Asya ve Ortadoğu ülkelerinde çok sayıda konferans verdi. Manisalı nın 73 adet yayınlanmış kitabı bulunmaktadır. Bunların 4 tanesi İngilizcedir. Yurt içi ve yurt dışındaki dergi ve gazetelerde çok sayıda makalesi çıkmıştır. Avrupa, ABD, Kanada, Japonya ve Ortadoğu ülkelerinin yayın organlarında söyleşi ve beyanatları yayınlanmıştır. Manisalı nın bilimsel kitapları yanında anı ve şiir kitapları da bulunmaktadır. Manisalı, akademik kuruluşlar, vakıf ve derneklerden 25 in üzerinde ödül almıştır. Erol Manisalı, uzmanlık alanları olan Türkiye-Avrupa ilişkileri, dış ticaret ve uluslar arası ekonomi alanlarında çok sayıda konferans vermiştir.
Eserlerinden bazıları şunlardır: - Attila İlhan'la Hayatın İçinden, Tarihçi Kitabevi, İstanbul, 2012 - Eksen Kayması, Kırmızı Kedi, İstanbul, 2011 - Denktaş ın Öbür Yüzü, Kırmızı Kedi Yayınları, İstanbul, 2011 - Avrupa İle Derin Bağlar, Cumhuriyet Kitapları, 5. Basım, İstanbul, 2009 - Avrupa nın Askerle Kavgası, Cumhuriyet Kitapları, 5. Basım, İstanbul, 2009 - Ortak Pazardan Avrupa Birliğine, Cumhuriyet Kitapları, 6. Basım, İstanbul, 2009. - Bıçak Sırtı, Bizim Kitaplar Yayınevi, İstanbul, 2009 - Batının Yeni Türkiye Politikası, Cumhuriyet Kitapları, 3. Baskı, İstanbul, 2008 - Attila İlhan'la 1000 Saat, Bilgi Yayınevi, 3. Basım, Ankara, 2005 -Türkiye'nin Askersiz İşgali: Gümrük Birliği, Truva Yayınları, İstanbul, 2006 - İslamcı Siyaset ve Cumhuriyet, Derin Yayınları, İstanbul, 2006 - Ulusal Cephede Vuruşanlar, Derin Yayınları, İstanbul, 2004 - Yeni Dünya Düzeninde Batı ve Türkiye, Derin Yayınları, İstanbul, 2003 -Türkiye ve Küreselleşme, Derin Yayınları, İstanbul, 2002 - Zaman Tünelinde Bir Adam, Bağlam Yayınları, İstanbul 2002
60 İnsan Benim İçin Ne Yazdı? Önsöz - Köşelerinde neler yazdılar? - Televizyonda neler söylediler? - Kitaplarında nasıl gördüler? - Eleştirenler, destek verenler, karşı çıkanlar, hepsi var... - Yüzün üzerinde yazar, düşünür, çizer, sanatçı,... Bu kitap bir öncekinin karşıtı ve tamamlayıcısı. Bundan öncekinde 60 dolayında yerli ve yabancı figür hakkında yazdığım kısa yazıları kitaplaştırmıştım. 1970 den bugüne kadar kaleme aldıklarımın bir bölümünü toplamıştım. Bu kitapta ise 1970 li yıllardan bugüne kadar 60 dolayında yazarın, düşünürün, çizerin benim fikirlerim ve çalışmalarım konusunda kaleme aldıklarını derledim. 1000 in üzerindeki yazıdan altmışına yer verdim. Bunlar 50 yazar tarafından yazıldı. 11
EROL MANİSALI Tarafsız bakanlar, destek verenler, ağır eleştirilerde bulunanlar, hepsi var. Sağcısı, solcusu, demokratı, faşisti, Atatürkçü olanı, onu hiç sevmeyeni bu kitapta boy gösteriyor. 1977 den başlayarak bugüne kadar uzanan bu dönemde yazarların bazılarının değişim süreçlerini gözleyebiliyoruz. Bu kitap, ağırlıklı olarak gazetelerde ve dergilerde yer alan kısa yazılar ve değerlendirmelerden oluşuyor. Benimle ilgili neleri kapsıyor? - Türkiye-Avrupa Birliği üzerine yaptığım çalışmalar, yayınladığım kitap ve makaleler, verdiğim konferanslar, en geniş yer tutanı. - Sonra Kıbrıs geliyor; Kıbrıs konusunda uzun yıllardan beri yaptığım araştırmaları ele alan çok yazı bulunuyor. - Uluslararası ilişkilerde Türkiye Ortadoğu, Türkiye - ABD ve Asya devletleri ile ilişkiler diğer bir boyut. - Küresel sistem ve kapitalizm konusundaki değerlendirmelerim de yazarların ilgisini çekmiş. - Katılımcı demokrasi üzerindeki çalışmalarım bir başka alan. Bütün bu konularda köşe yazarları, eleştirmenler, kitap ve uzun makale gibi çalışmalarda bulunanlar görüşlerime yer vermişler. Bu kitap akademik içerikli bir kitap değildir. Gazete ve dergilerde çalışmalarım ve değerlendirmelerim üzerine 12
60 İNSAN BENİM İÇİN NE YAZDI? yazılmış kısa yazılardır. Hatta içlerinde, birkaç paragrafa sığan çok kısa olanları da vardır. Gruplama yapmam gerekirse; - Kitaplarımla ilgili kitap eleştiri yazıları vardır. - Gazetede çıkan makalelerimle ilgili yazılar bulunmaktadır. - Verdiğim konferanslarda ve televizyonda ortaya koyduğum görüşlerle ilgili değerlendirmeler bulunmaktadır. - Kimi köşe yazarlarının bana yaptıkları eleştirilere benim yerime yanıt veren başkalarının yazıları da söz konusudur. - Hatta başıma gelenlerle ilgili yorum ve değerlendirmeler de bulunuyor. Ben kendimi kamuoyuna malolmuş emekli bir öğretim üyesi olarak görüyorum. Eli kalem (ve bilgisayar) tutanların her bakımdan eleştiri hakları vardır. Ancak bir koşulla; iyi niyetli, vicdani, ahlaki ve hukuki olmak zorundalar. Bana yer veren kitaplar Bazı yazarlarımızın son 20 yıl içinde yayınladıkları kitaplarda görüşlerime ve makalelerime geniş yer verdiklerini gördüm. - Emre Kongar, Vural Savaş gibi yazarlar yayınladıkları kitaplarda makalelerime geniş yer verdiler. - Öte yandan kitap olarak yayınlanan bazı doktora tezlerinde, çalışmalarım tahlil edildi ve geniş yer ayrıldı. (Örnek; Ulusalcılık kitabı; Doğan Gürpınar, Kitap Yayınevi, 2011) 13
EROL MANİSALI - Belgin Sarmaşık, Ulusal Siyaset Kavgası adlı kitabını Süleyman Demirel, Tuncer Kılınç ve bana ayırdı. - Doğu Perinçek Mafyokrasi kitabını, Kapitalizmin Temel İçgüdüsü kitabımın analizine ayırdı. - Bazı bilim insanları ortak yayınlanan bazı eserlerde görüşlerime geniş yer verdiler. Yurt Dışı Yayınlar Yurtdışında ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Mısır, Japonya, Hindistan ve Güney Kore dergi ve gazetelerinde 100 ün üzerinde makalem, beyanatım ve kitaplarımdan yapılan alıntılar yer aldı. Bunların bir bölümü akademik ve yarı akademik nitelik taşıyor. Bu yayınların İngilizce, Fransızca ve Almanca olanlarını kendi orijinal dilleriyle kitaplaştırmayı düşünüyorum. Sevgili okurlarım; bu kitap benim (ve çalışmalarım) hakkında 60 dolayında yazarın ve düşünürün yazdıklarını içermektedir. Çok geniş bir listeden sadece bu kadarını yayınladığım için diğer yazarlardan özür diliyorum. Aksi halde 1.000 sayfalık bir kitap ortaya çıkardı. Bu kitap, bundan önceki ikizinin asimetrik bir uzantısıdır. İkisi birlikte okunduğunda Türkiye nin geçirmekte olduğu değişim süreci benim üzerimden ortaya çıkmış olur. Yazarların ve düşünürlerin birbirleri hakkında yazdıkları yazılar, onlar arasındaki iletişim yapısını ortaya çıkarır. Bir anlamda herkes yazdıkları ile toplumsal aynada 14
60 İNSAN BENİM İÇİN NE YAZDI? yerlerini alırlar. Yüzümüzü, gözümüzü kapatmadığımız sürece aynada kendimizi ve gerçekleri görürüz. Artıları ve eksileriyle... Bu kitabın böylesi bir misyon üstlendiğini düşünüyorum. 15
TARİHÇİ KİTABEVİ YAYINLARI Mediha Kayra, Hoşça Kal Trabzon Merhaba İstanbul, Şubat 2013. Zeki Arıkan, Haydarpaşa dan İzmir e Tarih Söyleşileri, Ocak 2013. Salih Özbaran, Umman da Kapışan İmparatorluklar: Osmanlı ve Portekiz, Ocak 2013. Emine Gürsoy Naskali, Defin, Kasım 2012. Lale Uzay Akalın, Osmanlı dan Cumhuriyet e Sancılı Yıllar, Kasım 2012. Mahmut Goloğlu, Halifelik Ne idi? Nasıl Alındı? Niçin Kaldırıldı?, 2. Baskı, Ekim 2012. Erol Manisalı, Attila İlhan la Hayatın İçinden, Eylül 2012. Osman Öndeş, Modalı Vitol Ailesi, Eylül 2012. Ali Satan, Erdoğan Şentürk, Tankların Diliyle Kıbrıs Olayları 1955-1983, Haziran 2012. Ali Satan, İngiliz Yıllık Raporlarında Türkiye 1923, Mayıs 2012. Orhan Koloğlu, Türk Korsanları, Mayıs 2012. Cahit Kayra, Masal İnsandan Önceki Altın Yıllar, Mart 2012. Mehmet Nuri, Mahmud Naci, Trablusgarp-Hedefteki Ülke Libya nın Tarihi, Nisan 2012. Bülent Bakar, Esir Şehrin Misafirleri: Beyaz Ruslar, Mart 2012. Emine Gürsoy Naskali, Veda, Kasım 2011. Salih Özbaran, Geçmişi Güncelleştirmek, Kasım 2011. Zeki Arıkan, Tarih Gezintileri, Kasım 2011. Seda Kula Say, Kubbeye Doğru, Ekim 2011.
İsmet Orhan, Siyaset Spor Sermaye İmparatorluğu, Ekim 2011. Ahmet Şimşek, Tarih Nasıl Yazılır?, 1.basım: Ekim 2011, 3. basım: Eylül 2012. Ahmet Şimşek, Ali Satan, Milli Tarihin İnşası, Ekim 2011. Cahit Kayra, Ah O Yemen 1904 İsyanı, Ekim 2011. Hadiye Yılmaz, Pontus Macerası, Eylül 2011. Cahit Kayra, Sevr Dosyası, Eylül 2011 Emine Gürsoy Naskali, Kasap, Temmuz 2011 Ali Satan, İngiliz Yıllık Raporlarında Türkiye 1922, Temmuz 2011 Cahit Kayra, Hatırat Büyük Facia- Büyük Dram, Haziran 2011. Mehmet Saray, Ana Hatlarıyla Doğu ve Güneydoğu Anadolu nun Sorunları, Mayıs 2011 Ali Satan, İngiliz Yıllık Raporlarında Türkiye 1921, Nisan 2011 Cahit Kayra, Savaş Türkiye Varlık Vergisi, 1.Basım: Mart 2011, 3. Basım Kasım 2012. Ali Rıza Gönüllü, Cumhuriyet Döneminde Antalya, Aralık 2010. Fay Kirby, Türkiye de Köy Enstitüleri, Kasım 2010. Zübeyde Yalın Öktem, Atatürk İlkeleri ve Devrim Tarihi, Eylül 2010. Ali Satan, İngiliz Yıllık Raporlarında Türkiye 1920, 1. Basım 2010, 2. Basım 2011.