REKABET KURULU KARARI



Benzer belgeler
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : (Muafiyet/Menfi Tespit) Karar Sayısı : 14-50/ Karar Tarihi :

: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr.

REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : (Önaraştırma) Karar Sayısı : 11-43/ Karar Tarihi : A.

ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

E. DOSYA KONUSU: adlı internet sitesinin yıkıcı fiyat uyguladığı iddiası.

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI (Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk.

B. RAPORTÖRLER : Ekrem SOLMAZ, Hatice YAVUZ, Necla SÜMER

REKABET KURULU KARARI

Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:9))

Yargıtay Kararları YARGITAY HUKUK GENEL KURULU. Derleyen: Av. Dr. Ertan İREN ESAS NO: 2009/9-232 KARAR NO: 2009/278 KARAR TARİHİ:

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

İÇSEL BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL DURUM AÇIKLAMA FORMU

ECZACIBAŞI YAPI GEREÇLERİ SANAYİ VE TİCARET A.Ş. / ECYAP [] :46:12

PETROL OFĐSĐ A.Ş. YÖNETĐM KURULU NDAN OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISINA DAVET

REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARET A.Ş. Merkez Adresi : Turan Güneş Bulvarı İlkbahar Mah.606.Sok. No : 12 Çankaya / ANKARA

ECZACIBAŞI YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. nin 26 NİSAN 2016 TARİHLİ, 2015 YILINA AİT OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISINA ÇAĞRI

AMASYA ÜNİVERSİTESİ ETİK KURUL YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

OMURGA GAYRİMENKUL PORTFÖY YÖNETİMİ ANONİM ŞİRKETİ 2015 YILI ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU OMURGA GAYRIMENKUL PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş

LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN DUYURU

ÜLKER BİSKÜVİ SANAYİ A.Ş. / ULKER [] :48:38

KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİLERİN KIDEM TAZMİNATLARININ

İlgili Kanun / Madde 506 S. SSK/61

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI

SİRKÜLER 2009 / İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği

2 NO LU SERBEST BÖLGELER KANUNU SİRKÜLERİ YAYIMLANDI

LG BİREYSEL AKILLI TELEFON KAMPANYA TAAHHÜTNAMESİ

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

BLACKBERRY BİREYSEL AKILLI TELEFON KAMPANYA TAAHHÜTNAMESİ

GÖKTAŞ İNŞAAT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 2012 YILI FAALİYET RAPORU

REKABET KURULU KARARI

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Muhasebat Genel Müdürlüğü. Sayı : /11/2014 Konu : Taşınmazlara İlişkin İşlemler.

KARTELLERĐN ORTAYA ÇIKARILMASI AMACIYLA AKTĐF ĐŞBĐRLĐĞĐ YAPILMASINA DAĐR YÖNETMELĐK

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Ara Dönem Faaliyet Raporu MART 2014

Dosya Sayısı : (Önaraştırma) Karar Sayısı : 04-49/ Karar Tarihi : A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2012/82

elektronik defter tutması ve elektronik fatura düzenlemesinin zorunlu olduğu belirtilmişti.

AÇIKLAYICI BİLGİ NOTU

İŞ GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş YILI OLAĞAN GENEL KURUL BİLGİLENDİRME DOKÜMANI

4 Mart 2016 CUMA Resmî Gazete Sayı : TEBLİĞ Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) ndan: KURUMLAR VERGĠSĠ GENEL TEBLĠĞĠ (SERĠ NO: 1) NDE

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2009/27 TARİH:

gün, Esas:2011/9-193 Karar:2011/269

Sirküler no: 043 İstanbul, 15 Nisan 2009

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /2, 3, 6 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/6638 Karar No. 2014/11489 Tarihi:

SİRKÜLER 2013/23. : Vadesi Gelmemiş İleri Tarihli Çeklere Senetler Gibi Reeskont Uygulanabilecek

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş NİN TARİHİNDE YAPILACAK OLAN 2015 YILI OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI BİLGİLENDİRME DÖKÜMANI

BİLGİ NOTU /

KONU: Gelir Vergisi Kanununda Yer Alan Had ve Tutarların 2013 Yılı Değerleri Belirlendi

KURUL KARARI. Karar No : 3727 Karar Tarihi : 08/03/2012

SİRKÜLER NO: POZ-2013 / 107 İST, ELEKTRONİK DEFTER HAKKINDA AÇIKLAMALAR YAPILDI

Konu : Nakit Sermaye Artırımlarında Vergi Avantajı (2)

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU

REKABET KURULU KARARI

Sirküler 2015/ Eylül 2015

T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2013/ K. 2015/1362 T

Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: 28349

T.C. ANKARA 2. İDARE MAHKEMESİ ESAS NO : 2011/1810 KARAR NO : 2012/280

SAYI: 2012/11 Ankara,14/12/2012 KONU: Kur Farklarının KDV Karşısındaki Durumu Hk. SİRKÜLER

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ PROGRAMI PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

SİRKÜLER RAPOR MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ KANUNU GENEL TEBLİĞİ. (Seri No:30) Sirküler Tarihi: Sirküler No: 2008/58

REKABET KURULU KARARI

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

KAMU İHALE KURULU KARARI. Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 7 : Elektrik ihtiyacının temini.

ATAÇ Bilgilendirme Politikası

SİRKÜLER İstanbul, Sayı: 2014/113 Ref:4/ 113

Özelge: Meslek Yüksekokulunun Kurumlar Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu ve Diğer Vergi Kanunları karşısındaki durumu hk.

GRUP ŞİRKETLERİNE KULLANDIRILAN KREDİLERİN VERGİSEL DURUMU

ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan:

ŞİKAYET NO : /364 KARAR TARİH : 16/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :...,

Gümrük Müsteşarlığından: GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (ULUSLARARASI ANLAŞMALAR) (SERİ NO: 7)

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/43. KONU: Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Düzenlemeler.

Hukuk Genel Kurulu 2014/454 E., 2016/481 K. "İçtihat Metni"

SERMAYE PİYASASI KURULU BÜLTENİ

YÖNETMELĐK RAPOR DEĞERLENDĐRME KOMĐSYONLARININ TEŞEKKÜLÜ ĐLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĐK

NO: 2012/09 TAR H:

Av. Oğuzhan SONGÖR Emekli Hakim Rekabet Kurulu Eski İkinci Başkanı Başkent-Ufuk-Atılım Üniversiteleri Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi

EGELİ & CO. PORTFÖY YÖNETİMİ A. Ş YILI FAALİYET RAPORU

Transkript:

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012-1-132 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-54/1516-534 Karar Tarihi : 06.11.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER: Şamil PİŞMAF, Tuğçe KOYUNCU, Başak ARSLAN C. BAŞVURUDA BULUNANLAR : - Esin ŞENTÜRK ve - Enis AYDENİZ Temsilcisi: Av. İbrahim TOKTAMIŞ C.H.P. İş Merkezi 2. Kat Bergama/İzmir D. HAKKINDA İNCELEME YAPILANLAR : - Turcas Petrol A.Ş. Emirhan Cad. 109 Atakule Kat:6, 34349 Beşiktaş/İstanbul - Shell&Turcas Petrol A.Ş. Karamancılar İş Merkezi Gülbahar Mah. Salih Tozan Sok. No:18 B Blok Esentepe Şişli/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Turcas Petrol A.Ş.'nin yapmış olduğu dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ)'ni ihlal ettiği iddiası. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.07.2012-12.07.2012 tarihlerinde sırasıyla 5460 ve 5615 sayılar ile giren başvurular üzerine hazırlanan, 27.07.2012 tarih ve 2012-1-132/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 09.08.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 30.10.2012 tarih ve 2012-1-132/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvurularda özetle; - Ayşe AYDENİZ, Esin ŞENTÜRK ve Enis AYDENİZ in maliki olduğu başvuruya konu taşınmazın, yap-işlet-devret usulü ile 18.05.1998 tarihinde kiracı Turtes Tur. Din. Tes. Petrol Ür. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. (Turtes Petrol)'ye 15 yıl süre ile kiralandığı, - Kira sözleşmesi gereği Turcas Petrol A.Ş. (Turcas Petrol) lehine 22.09.1998 tarihinde 20 yıl süreli bir kira şerhi tesis edildiği; daha sonra bu kira şerhinin fek ettirilerek aynı amaçla Turcas Petrol lehine (..) bedelli ve 01.09.2018 tarihine kadar intifa hakkı tesis edildiği, - 06.12.2002 tarihinde Turtes Petrol ün kiracılık haklarını Akkuşlar Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd.Şti.'ye (Akkuşlar) devrettiği, - Malik-dağıtıcı-kiracı arasında oluşan dikey ilişkinin malikler ile işletici arasında gerek 18.05.1998 tarihli Kira Sözleşmesi, gerekse de 06.12.2002 tarihli Kira Devir Sözleşmesi ile oluşturulmasının; ayrıca taşınmaza ilişkin kira bedellerinin işleten (bayi) tarafından intifa hakkı sahibi yerine maliklere ödenmesinin hukuki ve iktisadi bağlantının göstergesi olduğu ve söz konusu ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(a) maddesinde yer alan istisna hükmünden yararlanamadığı,

- Dolayısıyla başvuru konusu ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı ve bu tarihten itibaren grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığı, - Turcas Petrol lehine 03.12.2001 tarihinde, 01.09.2018 tarihine kadar tesis edilen intifa hakkının ve tapudaki kira şerhinin 18.09.2010 tarihinde terkin edilmesi gerektiği halde terkinlerin yapılmayarak 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ in ihlal edildiği, - Mevcut kiracı ile bayilik sözleşmesinin de maliklere herhangi bir bilgi vermeden yenilendiği, - Ayrıca daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstlenilmiş olması göz önüne alınsa dahi, tanınan muafiyet süresinin 10 yılı aşmış olduğu iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir. (4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: ilgili raporda; - Başvuruya konu dikey ilişkinin, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulanma olanağının mevcut olduğu, - Söz konusu anlaşmaya 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet de tanınamayacağı, - Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 60 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraflar (5) 2006 yılında The Shell Company of Turkey Limited ile Turcas Petrol ün birleşmesiyle oluşan Shell&Turcas Petrol A.Ş. (Shell&Turcas) nin mevcut durumda 1026 bayisi bulunmaktadır. Shell&Turcas, Turcas Petrol ün yasal halefi durumundadır. (6) Turtes Petrol ve Akkuşlar ise, dosya konusu istasyon üzerinde malikler ile yapılan kira ve Turcas Petrol ile yapılan bayilik sözleşmeleri doğrultusunda sırasıyla eski ve mevcut işletici (bayi) sıfatını haizdirler. I.2. Konu ile İlgili Mevzuat Hükümleri, Danıştay ve Rekabet Kurulu Kararları (7) 4054 sayılı Kanun un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar başlıklı 4. maddesi, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların, uyumlu eylemlerin ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğunu hükme bağlamıştır. (8) 2002/2 sayılı Tebliğ in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Tebliğ in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülük olarak ifade edilmiştir. Tebliğ in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile 2/7

tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. (9) Öte yandan 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(a) maddesinin devamında, anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüğüne veya bu yükümlülüğün anlaşmanın asli bir parçası olduğu hallerde anlaşmanın tamamına yönelik olarak getirilen beş yıllık grup muafiyeti sınırına ilişkin olarak bir istisnai durum düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, Alıcının anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya ait ise yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme yükümlülüğü, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu tesiste yürüteceği faaliyetini kapsar. şeklindedir. (10) 2002/2 sayılı Tebliğ in açıklanmasına ilişkin Kılavuz un 39. paragrafında ise, Tebliğ in 5. maddesinde dikey anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüklerine yönelik olarak düzenlenen istisna konusunda,...tebliğ in 5 inci maddesi ile getirilen bu istisna, öncelikle ve özellikle ilişkinin başlangıcından itibaren üçüncü şahıslardan ayni ya da şahsi haklar kapsamında taşınmazın kullanma ve/veya yararlanma hakkının alınması ve bunu müteakiben tesisin bizzat sağlayıcı tarafından işletilmesi ya da kullanma/yararlanma hakkı veren ile hiçbir bağlantısı olmayan şahıslarla bayilik ilişkisinin kurulması ile sınırlıdır. Muafiyet kapsamındaki beş yıllık süre dolmadan; faaliyetlerin sona erdirilmesi, devralma vb. yollarla dikey anlaşmanın taraflarında değişiklik ortaya çıkması halinde muafiyetten yararlanılabilecek sürenin uzaması söz konusu değildir. şeklinde açıklama yer almaktadır. (11) Söz konusu hüküm ve açıklamalar irdelendiğinde, bahse konu istisnadan yararlanmanın, öncelikle iki koşuldan birinin varlığına bağlı olduğu görülmektedir. Buna göre alıcı (bayi) anlaşmaya dayalı faaliyetini; ya doğrudan veya alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya (dağıtıcıya) ait tesis (akaryakıt istasyonu) üzerinde ya da bizzat sağlayıcı tarafından alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde edilen bir ayni veya şahsi kullanım hakkına konu bir tesiste sürdürmelidir. (12) Bunun yanı sıra anılan Kılavuz da açıkça belirtildiği gibi, taraflar arasındaki dikey ilişkinin istisna hükmünden yararlanabilmesi için, söz konusu ilişkinin en baştan itibaren yukarıda belirtilen koşullara uygun olarak kurulması gerekmektedir. Nitekim Total/Akdağ dosyasında, Kurul kararına karşı Danıştay 13. Dairesinin E.2006/1604 esas numarasına kayden açılan dava sonucunda verilen 13.05.2008 tarih ve K.2008/4196 sayılı kararın gerekçesi, bu değerlendirmeye paralellik göstermektedir. Söz konusu kararda özetle; dağıtıcının bayiyle kurmuş olduğu hukuki ilişkinin yani taraflar arasındaki dikey anlaşmanın temelinin işletme sözleşmesi ve kira sözleşmesi olmak üzere iki sözleşmeye dayandığı belirtildikten sonra, Yüksek Mahkeme nin, bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında sonradan oluşacak değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı Tebliğ e uygun olarak kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu çerçevede yapılması gerektiğine işaret ettiği görülmektedir. (13) Bunun yanında konunun akaryakıt sektörü özelinde ayrı bir önemi de bulunmaktadır. Şöyle ki; akaryakıt sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik faaliyeti yürütülememesi nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari faaliyet ile istasyon arasında sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu nedenle, 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesinde sayılan özel durum bir yana bırakılırsa, beş yıllık rekabet yasağı süresinin 3/7

esasen; bir dağıtıcının bir istasyonu tek seferde yapacağı sözleşmeler yoluyla diğer dağıtıcıların faaliyetine kapatabileceği üst sınır olarak yorumlanması gerekmektedir. (14) Diğer taraftan, Danıştayın 13.05.2008 tarih ve E.2006/1604, K.2008/4196 sayılı kararı, bu karar üzerine Kurulumuzca alınan 30.10.2008 tarih ve 08-61/997-389 sayılı Total- Akdağ kararı, yine Kurulumuzun 05.03.2009 tarihli Pol-Pet Petrol Ürün. Tur. Konak. ve Din. Tesis. Ltd. Şti. - Bölünmez Petrolcülük A.Ş. ve Barbaros Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti.- Altınbaş Petrol ve Tic. A.Ş. kararları ile sektöre yönelik almış olduğu diğer kararlar ve son olarak Danıştayın 28.06.2010 tarih ve E. 2009/3044, K. 2010/5458; E.2009/5164, K.2010/5457 sayılı kararları ile de sabit olduğu üzere; intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer etkiye sahip sözleşmeler, bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen beş yıllık üst sınırı fiili olarak aşmasına neden olmaktadır. Bu bakımdan bayilik sözleşmeleri ve bunlarla bağlantılı intifa, kira gibi sözleşmelerin, aralarındaki hukuki ve iktisadi ilişki nedeniyle tek bir anlaşma olarak 2002/2 sayılı Tebliğ e uygunluklarının değerlendirilmesi gerekmektedir. (15) Bu çerçevede Kurulumuzun akaryakıt sektöründe dağıtım şirketleri ile bayileri arasında yapılan dikey anlaşmalara ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca, 18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan dikey anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyeti kapsamındadır. (16) 2002/2 sayılı Tebliğ ile öngörülen beş yıllık sürenin nasıl hesaplanacağı hususunda ise Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz un 35. paragrafında, Beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin hesaplanmasında başlangıç tarihi olarak, taraflar arasında süregelen rekabet yasağına dayalı dikey ilişkiye başlangıç teşkil eden ilk anlaşmanın yapıldığı tarih esas alınacaktır. Taraflar arasındaki, rekabet yasağı içeren bayilik, işleticilik, tedarik vb. sözleşmeler ile birlikte bu sözleşmelerin süresine etki eden intifa, tapuya şerh edilmiş kira, ekipman gibi sözleşmelerin hepsinin aynı anda ortadan kalktığı tarih ise, rekabet yasağının sona erme tarihi olarak değerlendirilecektir.... şeklinde açıklamalara yer verilmiştir. I.3. Taraflar Arasındaki Dikey İlişkiye Yönelik Bulgular (17) Konuyla ilgili olarak Shell&Turcas tarafından gönderilen 22.10.2012 tarihli yazıda özetle; - Başvuruya konu olan akaryakıt istasyonunun malikleri ile Shell&Turcas ın kanuni selefi olan Turcas Petrol arasında 01.09.1998 tarihinde kira sözleşmesi akdedildiği ve bunun tapuya şerhedildiği, - İlerleyen zamanlarda söz konusu kira sözleşmesinin tapudan terkin edilerek malikler tarafından Turcas Petrol lehine 03.12.2001 tarihinde 01.09.2018 tarihine kadar geçerli olacak şekilde intifa hakkı tesis edildiği ve bu intifa hakkına dayalı olarak da Shell&Turcas lehine tapuya kira hakkı şerh edildiği, - Ancak ne Turcas Petrol ün ne de Shell&Turcas ın malikler ile hiçbir zaman bayilik sözleşmesi imzalamadıkları ve bayilik ilişkisi kurmadıkları; ayrıca mevcut bilgiler çerçevesinde söz konusu akaryakıt istasyonun üzerinde 1999 yılından önce akaryakıt faaliyetinde bulunulmadığı, - Akaryakıt istasyonu ile ilgili olarak Turtes Petrol ile Turcas Petrol arasında 01.09.1998 tarihinde bayilik sözleşmesi akdedildiği, daha sonra ise bu bayilik sözleşmesinin feshedilerek Akkuşlar ile Turcas Petrol arasında 05.02.2003 tarihinde bayilik sözleşmesi akdedildiği ve söz konusu bayilik sözleşmesinin 01.07.2006 4/7

tarihinde Shell&Turcas a devredildiği; bu sözleşme uyarınca da Akkuşlar ın bayi olarak istasyona atandığı ve faaliyetine devam ettiği, - Maliklerin hiçbir zaman söz konusu akaryakıt istasyonu üzerinde faaliyette bulunmaması; Shell&Turcas ve Turcas Petrol ile de aralarında herhangi bir bayilik ilişkisi kurulmamış olması nedeniyle, dosya konusu dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesinde düzenlenen istisna kapsamında yer aldığı ifade edilmiştir. (18) Diğer taraftan, maliklerin vekili tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 23.10.2012 tarihinde giren ilave bilgi yazısı ekinde yer alan ve malikler ile Turtes Petrol arasında imzalanan 18.05.1998 tarihli bayilik sözleşmesinin KOŞULLAR başlıklı maddesinde aşağıdaki hükümlerin yer aldığı görülmüştür: 1- Kiracılar anılan taşınmaz üzerine akaryakıt istasyonu kuracaklardır. 2- Kurulacak olan akaıyakıt istasyonu için halen Türkiye'de faaliyet gösteren bayilik vermeye yetkili bir akaryakıt şirketi ile anlaşarak isim hakkı tesis edecek ve o şirketin isim ve logosunu kullanacaktır. Kiracının bayilik anlaşması yapacağı Petrol Şirketleri lehine 15/20 yıl intifa ve/veya kiracılık hakkı ile bunun tapuya tescili için yetki ve izin verecektir. ( ) 6-Kira bedeli sözleşmenin başlangıç tarihinden itiraharen birinci yıl için aylık (..) USD (Amerikan Dolan),ikinci yıl için aylık (..) USD ve üçüncü yıldan başlamuk üzere aylık (..) USD olarak ödeyecektir. (19) 12.07.2012 tarihli başvuruya ekli devir sözleşmesinden, yukarıda bahsedilen 18.05.1998 tarihli kira sözleşmesinin, Bergama İkinci Noterliğinin 06.12.2002 tarih ve 10796 yevmiye numarasına kayıtlı sözleşme ile Akkuşlar a devredildiği anlaşılmıştır. I.4. Değerlendirme (20) Yapılan başvuruda, dosya konusu istasyon üzerinde sırasıyla işleticilik faaliyetini yürüten Turtes Petrol ve Akkuşlar ile malikler arasındaki 18.05.1998 tarihli kira sözleşmesinden bahisle, dikey anlaşmanın 5 yıl süreyle grup muafiyetinden yararlanabileceği öne sürülmekte ve bu doğrultuda işlem tesis edilmesi talep edilmekte; Shell&Turcas tarafından ise, söz konusu dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(a) maddesinde düzenlenen istisna hükmü kapsamında yer aldığı iddia edilmektedir. (21) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile Danıştay ve Kurulumuz kararları doğrultusunda, bir dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(a) maddesinde öngörülen istisna hükmünde kabul edilebilmesi için, malik(ler) ile işletici arasında herhangi bir hukuki veya iktisadi bağlantının bulunmaması gerekmektedir. Bu çerçevede dağıtım şirketinin (sağlayıcı) ilgili akaryakıt istasyonuna ilişkin ayni veya şahsi hakkını doğrudan malikten alması ve daha sonra bu istasyonu malik ile bağlantısı olmayan başka bir şahsa işlettirmesi şartı aranmaktadır. Bu bakımdan, bayinin özellikle sağlayıcıdan önce ilgili istasyon üzerinde ayni veya şahsi bir hakka sahip olması halinde, daha sonra sağlayıcıya ayni veya şahsi hakkı veren üçüncü kişi (malik) ile bağlantılı olduğu kabul edilmekte ve bu tür sözleşmeler istisna kapsamında değerlendirilmemektedir. Nitekim Kurulumuzun geçmiş tarihli kararlarında, özellikle dağıtım şirketi lehine istasyon üzerinde intifa hakkı tanındığı durumlarda, malikler ile işletici arasında süregelen bir kiracılık ilişkisinin bulunması, Tebliğ in 5(a) maddesinde anılan türden bir bağlantı olarak değerlendirilmiştir. (22) Bu çerçevede somut olay irdelendiğinde; malikler ile Shell&Turcas arasında akdedilen 22.09.1998 tarihli kira sözleşmesi ve Shell&Turcas lehine intifa hakkı tesisine ilişkin 5/7

03.12.2001 tarihli resmi senedin imzalanmasından önce, malikler ile Turtes Petrol arasında 18.05.1998 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bir kira sözleşmesinin düzenlendiği görülmektedir. Söz konusu kira sözleşmesinin 06.12.2002 tarihinde yeni işletici Akkuşlar a devredilmiş olması, bu sözleşmenin dağıtım şirketi lehine kira ve intifa hakkı tanınmasından sonra da geçerliliğini koruduğunu göstermektedir. Kaldı ki bahse konu 18.05.1998 tarihli kira akdinin Koşullar başlıklı maddesinde yer verilen hükümler irdelendiğinde, dağıtım şirketi lehine ilgili istasyon üzerinde tanınan kira ve intifa haklarına da bu sözleşmenin dayanak teşkil ettiği görülmektedir. Hal böyleyken, malikler ile işleticiler Turtes Petrol ve Akkuşlar arasında Tebliğ in 5(a) maddesi anlamında bir bağlantı bulunmadığı; bir başka deyişle anılan dikey anlaşmanın Tebliğ in 5(a) maddesinde düzenlenen istisna hükmü kapsamında yer aldığı yönündeki iddianın kabulünün mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. (23) Öte yandan Shell&Turcas tan, anılan istasyonun üzerinde daha önce akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsa/arazi üzerinde kurulmuş ve yatırımları Shell&Turcas tarafından karşılanmış yeni istasyon olup olmadığına ilişkin bilgi talep edilmiş, gönderilen cevabi yazıda, ellerinde olan bilgilere göre söz konusu istasyon üzerinde 1999 yılından önce akaryakıt faaliyetinde bulunulmadığı ifade edilmiş, ancak bu yönde herhangi bir ek bilgi ya da belge sunulamamıştır. Her halükarda söz konusu dikey anlaşmanın, ilk olarak yapıldığı tarihten itibaren 10 yılı aşkın süredir uygulanmakta olduğu anlaşılmaktadır. (24) Yukarıda yer verildiği üzere, Kurulumuzun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve süresi beş yılı aşan anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır. Bu itibarla açıklanan hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Shell&Turcas kanuni selefi Turcas Petrol ile işletici Turtes Petrol arasında imzalanan 01.09.1998 tarihli bayilik sözleşmesi, Turcas Petrol ve malikler arasında imzalanan 22.09.1998 tarihli kira sözleşmesi, Turcas Petrol lehine 03.12.2001 tarihinde tesis edilen intifa hakkı ile oluşturulan ve son olarak Turcas Petrol ile Akkuşlar arasında imzalanan 05.02.2003 tarihli bayilik sözleşmesi ile sürdürülen dikey ilişkinin, 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(a) maddesinde öngörülen istisna hükmü kapsamında yer almadığı, bu nedenle 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliği ile düzenlenen grup muafiyetinden yararlanma olanağının bulunduğu kanaatine varılmıştır. 6/7

J. SONUÇ (25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1- Shell & Turcas Petrol A.Ş. kanuni selefi Turcas Petrol A.Ş. ile işletici Turtes Tur. Din. Tes. Petrol Ür. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 01.09.1998 tarihli bayilik sözleşmesi, Turcas Petrol A.Ş. ve malikler Ayşe AYDENİZ, Esin ŞENTÜRK ve Enis AYDENİZ arasında imzalanan 22.09.1998 tarihli kira sözleşmesi, Turcas Petrol A.Ş. lehine 03.12.2001 tarihinde tesis edilen intifa hakkı ile oluşturulan ve son olarak Turcas Petrol A.Ş. ile Akkuşlar Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 05.02.2003 tarihli bayilik sözleşmesi ile sürdürülen dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulanma olanağı bulunduğuna, 2-Söz konusu anlaşmaya 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınamayacağına, 3- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 60 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesini teminen Başkanlığın görevlendirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 7/7