HALATLI VE HĐDROLĐK ASANSÖR PROJESĐ HYDRAULIC AND TRACTION ELEVATORS Proje Yürütücüleri Yusuf Mehmet SUAYĐ, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü, SĐNOP Şükrü KARA, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü, SĐNOP Yunus ALTINOK, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü, SĐNOP 1
ÖZET Bilindiği gibi binalarda halatlı asansör kullanılmaktadır ve bu asansörler ortalama 3-6 kişiliktir. Yani maksimum 200-300 kg ağırlık taşımaktadır. Bu asansörlerde yük ve eşya taşınmaması için uyarı yazıları bulunur. Apartman sakinleri dairelerine eşya çıkarmak istediklerinde eşyayı asansörle değil de insan gücüyle merdivenlerden çıkarmak zorunda kalmaktadırlar. Bu sorunu ortadan kaldırmak için halatlı ve hidrolik asansör projesini geliştirdik. Bilindiği gibi hidrolik asansörler yüzlerce ton ağırlık taşıyabilirler, hidrolik asansörler yukarı hareketlerinde halatlı asansöre göre yaklaşık üç kat enerji harcarlar ve de yüzlerce ağırlık taşıyabilirler. Hidrolik asansörler aşağı hareketlerinde enerji harcamazlar. Bizim projemizde bu iki asansör tipini aynı anda çalışmaktadır. ABSTRACT As it s known, traction elevator is used in buildings and these elevators can carry about 3-6 people. It s mean that these elevators can carry the maximum weight of 200-300 kg. Đn case people couldn t carry freight and goods the warning writings are on the elevator. The apartment residents are obliged to carry their goods to their own offices with human power from upstairs because of the elevator. We developed the projects of traction and hidyraulic elevator to eliminate this problem. As it s known, the hidyraulic elevators can carry the weight of hundreds tonnes. A movement upward of hydraulic elevators consume about three times energy for the traction elevators and they can carry hundreds weight. The movement down of hydraulic elevators don t consume energy. These two types of elevators are working the same time in our project. 2
1. YAPIM AŞAMALARI VE AMACI 1.1 Amaç ve Kapsam Hidrolik asansörlerin kullanım alanları, genelde düşük ve orta irtifalı yük asansörleri, hasta asansörleri ve makine dairesinin bodrum katının herhangi bir bölgesine konulabildiği, ya da diğer herhangi bir katta olabildiği, çatıda çirkin görünümlü makine dairesinin istenmediği villa ve apartmanlardan oluşmaktadır. Burada seçimin hidrolik asansörden yana kullanılmasının nedeni, bilinen avantajlarının yanı sıra, kullanım yoğunluğunun çok fazla olmayışı ve de irtifaının genelde 6-7 katı geçmemesidir. Hidrolik asansörler, enerji maliyetlerinin halatlı asansörlere oranla daha yüksek olmasına karşın, tesis maliyetlerinin, servis giderlerinin ve de yedek parça gereksiniminin daha az olması nedeniyle tercih edilmektedirler. Yoğun işletmelerde ise hem enerji maliyetleri daha belirgin bir şekilde artmakta ve de hidrolik yağın aşırı ısınması sistemin devre dışı kalmasına yol açabilmektedir. Projemiz hem halatlı asansör hem de hidrolik asansörün ortasında fazladan bulunan ekstra bir piston yardımıyla çalıştırmaktır. Đnsanlar asansörle taşınacağı zaman halatlı asansör devrede olacak ve halatlı asansörle beraber ekstra pistonda çalışacaktır. Ekstra pistonun işlevi üzerinde bulunduracağı ilave ağırlık ile hem kabin yükünü hafifletmek hem de kabinin altında bulunan hidrolik pistonu yukarı hareket ettirmektir (Kabin ağırlığı her zaman ekstra pistonun üzerindeki ilave ağırlığı kaldıracak güce sahiptir ve kabinin boş ağırlığı dahildir). Ekstra pistonun diğer görevi ise asansörün aşağı hareketinde enerji harcamamasını sağlayarak enerji tasarrufu yapmaktır. 3
MKT2012,Proje Tabanlı Mekatronik Eğitim Çalıştayı, 25-27 Mayıs 2012, Çankırı-Ilgaz, 4
1.2 Mekanik Sistemler 1.2.1 Kabin Kabinler normalde 3-6 kişilik olup, insan taşımaktadır. Küçük ve özel bölmeye yerleştirilen pistonlar yardımıyla kabin, insanın yanı sıra ağır eşyaları da kaldıracak kapasiteye gelecektir. Kabinin imalatı profil yada alternatif metal malzemeler kullanılarak yapılacaktır. 1.2.2 Halat ve motor sistemi Halat: Kabin ağırlığını taşıyabilecek dayanıklılık da metal halat kullanılacaktır. Motor: Kabin ağırlığını taşıyabilecek güçte DC motor kullanılacaktır. Makara: Halatın sarılacağı basit bir makara sistemi yapılacaktır. 5
1.2.3 Elektrik sistemi Dalgıç pompa 12 voltluk bir pompa kullanılacaktır. Pompanın beslemesi 220 voltu 12 volta dönüştüren trafo yardımıyla yapılacaktır. 2. SONUÇ VE ÖNERĐLER Đnsanlar yük taşıyacakları zamanda herkesin bilindiği üzere eşyaları bir vinç tutup pencereden sokmaktaydılar bizim yapmış olduğumuz sistemde asansöre konulacak olan yükü hiçbir insan gücü olmadan taşımasıdır. Bu yapılan asansörde enerji tasarrufundan yararlanıp elektrik olmadan da insanları normal hayatlarından mahrum bırakmamaktır amaçlanan yöntemimiz tüm alış veriş mağazalarına yerleştirmektir böylelikle jeneratör ortadan kalkacak insanlar elektriğin kesildiği yerde asansörde kalmayıp kendi ağırlıklarıyla aşağıya emniyetli bir şekilde inecektir. 6
KAYNAKLAR http://www.otis.com/site/tr/ot_dl_documents/ot_dl_downloadcenter/r- Line%20D%C3%B6k%C3%BCmanlar%C4%B1/R- Line%20Kuyu%20%C3%96l%C3%A7%C3%BCleri.pdf Http://www.transport.itu.edu.tr/pdf/mak540-5pdf imrak@itu.edu.tr (Dr. C Erdem ĐMRAK) (Düşey Transport Sistemleri) 30.03.2012 MALĐYET HESAPLAMALARI 1 adet 220-12V trafo = 50 TL 10 metre halat = 20 TL Hidrolik piston malzemeler = 20 TL 1 adet Dalgıç pompa = 50 TL 5 metre profil demir = 20 TL + Toplam maliyet = 160 TL 7