YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

T.C. Ekonomi Bakanlığı TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Dr. Mehmet Yurdal ŞAHİN Genel Müdür Yardımcısı 11 Şubat 2016, ANKARA

Sunum Planı 1. Yatırım Teşvik Sistemi a) Amaç ve İlgili Mevzuat b) Yatırım Teşvik Sistemi c) Kimya Sektörüne Verilen Teşvikler d) Plastik ve Kauçuk Sektörüne Verilen Teşvikler 2. Yatırım Teşvik Sistemine İlişkin İstatistikler 2

Yatırım Teşvik Mevzuatı 1.a. Amaç ve İlgili Mevzuat Yatırımlar, Bakanlar Kurulu Kararı ve bu Karar ın uygulanmasına ilişkin tebliğ hükümleri çerçevesinde desteklenmektedir. 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar (19.06.2012 tarihli Resmi Gazete) 2012/1 Sayılı Uygulama Tebliği (20.06.2012 tarihli Resmi Gazete) Söz konusu mevzuatta, bugüne kadar 9 adet Karar ve 3 adet Tebliğ değişikliği gerçekleştirilmiş olup, bu değişiklikler ile yatırımcı lehine yeni uygulamalar başlatılmıştır. 3

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİNDE DESTEK UNSURLARI KDV İstisnası Sigorta Primi (İşçi Hissesi) Desteğİ Gümrük Vergisi Muafiyeti Gelir Vergisi Stopajı Desteği DESTEK UNSURLARI Vergi İndirimi KDV İadesi Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği 4

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİNDE DESTEK UNSURLARI Bölgesel Teşvik Uygulamaları Öncelikli Yatırımların Teşviki Stratejik Yatırımların Teşviki Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki Genel Teşvik Uygulamaları KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti Vergi İndirimi Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği Gelir Vergisi Stopajı Desteği* Sigorta Primi (İşçi Hissesi) Desteği* KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti Vergi İndirimi Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği Gelir Vergisi Stopajı Desteği* Sigorta Primi (İşçi Hissesi) Desteği* KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti Vergi İndirimi Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Faiz Desteği Yatırım Yeri Tahsisi KDV İadesi Gelir Vergisi Stopajı Desteği* Sigorta Primi (İşçi Hissesi) Desteği* KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti Vergi İndirimi Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Yatırım Yeri Tahsisi Gelir Vergisi Stopajı Desteği* Sigorta Primi (İşçi Hissesi) Desteği* KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti Gelir Vergisi Stopajı Desteği* *Yatırımın 6. Bölgede gerçekleştirilmesi halinde sağlanır 5

ASGARİ YATIRIM TUTARI Genel ve Bölgesel Teşvik Uygulamalarında asgari sabit yatırım tutarı; I. ve II. Bölgelerde 1 Milyon TL III., IV., V. ve VI. Bölgelerde 500 Bin TL dir. Büyük Ölçekli Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 50 MilyonTL, Stratejik Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 50 Milyon TL dir. 6

BÖLGESEL TEŞVİK UYGULAMALARI ÖNCELİKLİ YATIRIMLAR STRATEJİK YATIRIMLAR BÜYÜK ÖLÇEKLİ YATIRIMLAR GENEL TEŞVİK UYGULAMALARI 7

BÖLGESEL TEŞVİK UYGULAMALARI İller arasındaki gelişmişlik farkını azaltmayı ve illerin üretim ve ihracat potansiyellerini artırmayı hedefler. İllerin gelişmişlik seviyelerine göre yardım yoğunlukları farklılaştırılmıştır. Desteklenecek sektörler, illerin potansiyelleri ve ekonomik ölçek büyüklükleri dikkate alınarak tespit edilmiştir. İller, SEGE 2011 çalışması esas alınarak 6 Bölgeye ayrılmıştır 8

SEGE 2011 6 BÖLGE 9

BÖLGESEL TEŞVİK UYGULAMALARI Bölgesel Teşvik Uygulamalarında; Karar ekinde iller itibarıyla belirlenen sektörler, asgari kapasite veya tutarları sağlamaları halinde aşağıdaki desteklerden yararlanır. DESTEK UNSURLARI KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti Vergi İndirimi Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Faiz Desteği (3.,4.,5. ve 6. Bölgelerde) Yatırım Yeri Tahsisi Sigorta Primi Desteği (6. Bölgede) Gelir Vergisi Stopajı Desteği (6. Bölgede) 10

BÖLGESEL TEŞVİK UYGULAMALARINDA SAĞLANAN DESTEK UNSURLARI Destek Unsurları BÖLGELER I II III IV V VI KDV İstisnası P P P P P P Gümrük Vergisi Muafiyeti P P P P P P Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%) OSB Dışı 15 20 25 30 40 50 OSB İçi 20 25 30 40 50 55 Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği OSB Dışı 2 yıl 3 yıl 5yıl 6 yıl 7 yıl 10 yıl OSB İçi 3 yıl 5 yıl 6yıl 7 yıl 10 yıl 12 yıl Yatırım Yeri Tahsisi P P P P P P Faiz Desteği İç Kredi Döviz / Dövize Endeksli Kredi - - 3 Puan 4 Puan 5 Puan 7 Puan 1 Puan 1 Puan 2 Puan 2 Puan Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği - - - - - 10 yıl Gelir Vergisi Stopajı Desteği - - - - - 10 yıl 11

5. Bölge desteklerinden yararlanan yatırım konuları 1- Yüksek Teknoloji Ürünlerin Üretilmesine Yönelik Yatırımlar 2- AR-GE Projeleri Neticesinde Elde Edilen Ürünlerin Üretilmesine Yönelik Yatırımlar 3- Savunma Alanındaki Yatırımlar 4- Belirli Otomotiv ve Motor Yatırımları 5-Test Merkezleri, Rüzgar Tüneli vb. Yatırımları 6-Karbon Elyaf ve Entegre Kompozit Malzeme Üretimine Yönelik Yatırımlar 7- Madencilik ve Maden Arama Yatırımları 8- Yerli Kömüre Dayalı Termik Santraller 9- Enerji Verimliliğine Yönelik Yatırımlar 10- Atık Isıdan Geri Kazanım Yolu İle Elektrik Üretimi Yatırımları 13

5. Bölge desteklerinden yararlanan yatırım konuları 11- Yenilenebilir Enerji Üretimine Yönelik Türbin ve Jeneratör ile Rüzgar Enerjisi Üretiminde Kullanılan Kanat İmalatı Yatırımları 12- LNG ve yer altı Doğalgaz Depolama Yatırımları 13- Demiryolu Taşımacılığı 14- Denizyolu Taşımacılığı 15- Eğitim Yatırımları 16- Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde veya Termal Turizm Konusunda Yapılacak Turizm Konaklama Yatırımları 17- Uluslararası Fuar Alanı Yatırımları 14

ÖNCELİKLİ YATIRIMLARIN TEŞVİKİ UYGULAMALARI KAPSAMINDA SAĞLANAN DESTEK UNSURLARI KDV İstisnası Destek Unsurları Gümrük Vergisi Muafiyeti Destek Oran ve Süreleri* P P Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%) 40 Vergi İndirim (%) 80 Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği İç Kredi Döviz / Dövize Endeksli Kredi 7 yıl P 5 Puan 2 Puan *1-5. Bölgelerde yapılacak yatırımlar için 5. Bölge desteği 6. Bölgede yapılacak yatırımlar için 6. Bölge desteği uygulanır. 15

DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1.b. Yatırım Teşvik Sistemi STRATEJİK YATIRIMLARIN TEŞVİKİ Asgari sabit yatırımın 50 milyon Türk Lirasının üzerinde olması Yurtiçi toplam üretim kapasitesinin ithalattan az olması Katma değerin asgari %40 olması Son bir yıl içerisinde gerçekleşen toplam ithalat tutarının 50 milyon ABD dolarının üzerinde olması Asgari sabit yatırım tutarı üçmilyar Türk Lirasının üzerinde olan öncelikli yatırımlar stratejik yatırım kabul edilir. 17

KDV İstisnası 1.b. Yatırım Teşvik Sistemi STRATEJİK YATIRIMLAR İÇİN SAĞLANAN DESTEK UNSURLARI Destek Unsurları Destek Oran ve Süreleri* Gümrük Vergisi Muafiyeti Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%) Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği İç Kredi Döviz / Dövize Endeksli Kredi Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği Gelir Vergisi Stopajı Desteği P P 50 7 yıl (6. Bölgede 10 Yıl) P 5 Puan 2 Puan 10 yıl (Sadece 6. Bölgede Gerçekleştirilecek Yatırımlar İçin) 10 yıl (Sadece 6. Bölgede Gerçekleştirilecek Yatırımlar İçin) KDV İadesi P (Sadece 500 Milyon TL ve üzeri yatırımlar için) 18

BÖLGESEL TEŞVİK UYGULAMALARI ÖNCELİKLİ YATIRIMLAR STRATEJİK YATIRIMLAR BÜYÜK ÖLÇEKLİ YATIRIMLAR GENEL TEŞVİKLER 19

Sıra No 1.b. Yatırım Teşvik Sistemi BÜYÜK ÖLÇEKLİ YATIRIMLAR Yatırım Konuları Asgari Sabit Yatırım Tutarları (Milyon TL) 1 Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri İmalatı 1000 2 Kimyasal Madde ve Ürünlerin İmalatı 200 3 Liman ve Liman Hizmetleri Yatırımları 200 4 Motorlu Kara Taşıtlarının İmalatı Yatırımları 4-a Motorlu Kara Taşıtları Ana Sanayi Yatırımları 200 4-b Motorlu Kara Taşıtları Yan Sanayi Yatırımları 50 Demiryolu ve Tramvay Lokomotifleri ve/veya Vagon İmalatı 5 Yatırımları 6 Transit Boru Hattıyla Taşımacılık Hizmetleri Yatırımları 7 Elektronik Sanayi Yatırımları 8 Tıbbi Alet, Hassas ve Optik Aletler İmalatı Yatırımları 9 İlaç Üretimi Yatırımları 50 10 Hava ve Uzay Taşıtları ve/veya Parçaları İmalatı Yatırımları 11 Makine (Elektrikli Makine ve Cihazlar Dahil) İmalatı Yatırımları Metal Üretimine Yönelik Yatırımlar: Maden Kanununda belirtilen IV/c grubu metalik madenlerin 12 cevher ve/veya konsantresinden nihai metal üretimine yönelik yatırımlar (bu tesislere entegre madencilik yatırımları dahil) 20

BÜYÜK ÖLÇEKLİ YATIRIMLARIN TEŞVİKİ Teknoloji ve Ar- Ge kapasitesini artıracak, uluslararası alanda rekabet üstünlüğü sağlayacak yatırımların desteklenmesini hedefler. DESTEK UNSURLARI KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti Vergi İndirimi Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği Yatırım Yeri Tahsisi Sigorta Primi Desteği (6. Bölgede) Gelir Vergisi Stopajı Desteği (6. Bölgede) 21

BÜYÜK ÖLÇEKLİ YATIRIMLAR İÇİN SAĞLANAN DESTEK UNSURLARI Destek Unsurları BÖLGELER I II III IV V VI KDV İstisnası P P P P P P Gümrük Vergisi Muafiyeti P P P P P P Vergi İndirimi Yatırıma Katkı Oranı (%) OSB Dışı 25 30 35 40 50 60 OSB İçi 30 35 40 50 60 65 Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği OSB Dışı 2 yıl 3 yıl 5yıl 6 yıl 7 yıl 10 yıl OSB İçi 3 yıl 5 yıl 6 yıl 7 yıl 10 yıl 12 yıl Yatırım Yeri Tahsisi P P P P P P Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği - - - - - 10 yıl Gelir Vergisi Stopajı Desteği - - - - - 10 yıl 22

Bölge ayrımı yapılmaksızın; Teşvik edilmeyecek yatırım konuları ile diğer teşvik uygulamaları kapsamında yer almayan ve Belirlenen asgari sabit yatırım tutarı şartını sağlayan yatırımlardır. DESTEKLER: KDV İstisnası Gümrük Vergisi Muafiyeti Gelir Vergisi Stopajı Desteği (6. Bölge) 24

ALT BÖLGE DESTEKLERİ Bölgesel Teşvik Uygulamalarının, yatırım havzalarının oluşturulması ve kümelenmenin desteklenmesi hedefleri çerçevesinde; OSB lerde yapılacak yatırımlar, Sektörel işbirliğine dayalı yatırımlar 25

1.c.Kimya Sektöründe Teşvikler Kimya yatırımları İstanbul ili hariç olmak üzere tüm bölgelerde bölgesel olarak desteklenmektedir. Kimya sektöründe yeni kararname döneminde 2015 sonu itibariyle 377 adet teşvik belgesi düzenlenmiştir. Bu belgeler kapsamında 24 Milyar TL yatırım yapılması ve 11 bin kişi istihdam sağlanması öngörülmektedir. Düzenlenen teşvik belgelerinin 9 adedi Stratejik, 5 adedi Büyük Ölçekli, 170 adedi Bölgesel, 46 adedi Öncelikli ve kalan 147 adedi Genel teşvik uygulamaları kapsamında düzenlenmiştir. 26

1.c.Kimya Sektöründe Teşvikler Kimya sektörü yatırımları kriterleri sağlaması koşuluyla, Stratejik Yatırımlar kapsamında sağlanan desteklerden faydalanabilmekte olup, 9 adet yatırım için bu kapsamda Stratejik Yatırım Teşvik belgesi düzenlenmiştir. Bunlardan 4 adedi rafineri ve petrokimya yatırımı, 5 adedi ise ilaç yatırımıdır. Kimya Sektörü Yatırımları Öncelikli Yatırımlar kapsamında da (Ar- Ge sonrası geliştirilen ürünler, Savunma sanayi projeleri, ilaç yatırımları) desteklenmekte olup, bu kapsamda da 46 adet teşvik belgesi düzenlenmiştir. Büyük Ölçekli Yatırımlar kapsamında ise 5 adet teşvik belgesi verilmiştir. Bunlardan 4 adedi kimyasal gübre, 1 adedi ise ilaç yatırımıdır. 27

1.d. Plastik ve Kauçuk Sektöründe Teşvikler Plastik ve Kauçuk üretimi yatırımları 6. Bölge dışında nerede yapılırsa yapılsın Genel Teşvik Uygulamaları kapsamında teşvik edilmektedir. Ancak plastik üretimi yatırımlarının İhtisas Organize Sanayi bölgelerinde yapılması ve üretim konusunun yatırımın yapılacağı İhtisas OSB nin ihtisas konuları içerisinde yer alması durumunda bulunduğu bölgedeki bölgesel desteklerden faydalanabilmektedir. İç ve dış lastik üretimi yatırımları ise asgari sabit yatırım koşulunu sağlaması kaydıyla Çankırı, Kocaeli, Kırşehir, Kırıkkale ve Nevşehir illerinde yapılması halinde bölgesel teşvik sisteminden yararlandırılmaktadır. 28

1.d. Plastik ve Kauçuk Sektöründe Teşvikler Motorlu Kara Taşıtları yan sanayi ve Beyaz Eşya kapsamında kauçuk ve plastik hortum, boru, vb. gibi ürünlerin üretilmesine yönelik yatırımlar ise Bölgesel Teşvik Uygulamaları kapsamında değerlendirilebilmektedir. Aynı şekilde söz konusu yatırımlar Büyük Ölçekli Yatırımlar kapsamında da değerlendirilebilmektedir. AR-GE projeleri neticesinde elde edilen ürünlerin üretilmesine yönelik yatırımlar ve Savunma sanayine yönelik yatırımlar ise Öncelikli Yatırımlar kapsamında 5. Bölgede uygulanan desteklerden yararlanabilmektedir. Yeni Kararname döneminde Plastik ve Kauçuk sektöründe 7 adet Öncelikli, 5 adet Büyük Ölçekli, 127 adet Bölgesel ve 715 adet Genel Teşvik Belgesi verilmiş olup, 7,4 Milyar TL sabit yatırım tutarı ile 18.949 kişilik istihdam öngörülmüştür. (Motorlu Kara Taşıtları ve Beyaz Eşya sektörleri hariç) 29

20 Haziran 2012 31 Aralık 2015 Dönemi Yatırım Teşvik Belgelerinin Bölgelere Göre Dağılımı Bölgesi 2. Yatırım Teşvik Sistemine İlişkin İstatistikler 20.06.2012-31.12.2015 (Şimdiki Dönem) Belge Sabit İstihdam Adedi Yatırım * :Önceki Dönem: 08.12.2008-19.06.2012 Şimdiki Dönem: 20.06.2012-31.12.2015 ** : Milyon TL Şimdiki Dönem / Önceki Dönem (%) Belge Sabit İstihdam Adedi Yatırım 1. Bölge 5.592 108.418 228.963 44 64 42 2. Bölge 2.788 50.449 87.427 21 23 24 3. Bölge 2.357 45.818 67.670 27 144 25 4. Bölge 1.724 29.013 52.107 13 89 17 5. Bölge 1.516 18.685 52.446 32 79 57 6. Bölge 1.857 16.262 96.348 66 240 258 Muhtelif Bölgeler 63 40.286 3.103 133 603 372 TOPLAM 15.897 308.932 588.064 34 91 50 31

20 Haziran 2012 31 Aralık 2015 Dönemi Yatırım Teşvik Belgelerinin Sektörlere Göre Dağılımı Sektörü 2. Yatırım Teşvik Sistemine İlişkin İstatistikler 20.06.2012-31.12.2015 (Şimdiki Dönem) Belge Adedi Sabit Yatırım** İstihdam Şimdiki Dönem / Önceki Dönem* (%) Belge Adedi Sabit Yatırım** İstihdam Enerji 1.404 86.731 12.858 154 146 35 Hizmetler 4.928 93.880 261.691 62 78 87 İmalat 8.825 114.511 290.764 17 64 27 Madencilik 740 13.810 22.751 6 240 67 Toplam 15.897 308.932 588.064 34 91 50 * :Önceki Dönem: 08.12.2008-19.06.2012 Şimdiki Dönem: 20.06.2012-31.12.2015 ** : Milyon TL 32

2. Yatırım Teşvik Sistemine İlişkin İstatistikler 2014 ve 2015 Yıllarında Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Karşılaştırması Bölgesi Belge Adedi 2015 Yılı 2015 / 2014 Değişim (%) Sabit Yatırım İstihdam Belge Adedi Sabit Yatırım İstihdam 1. Bölge 1.514 25.779 59.774 4,8-6,2-3,0 2. Bölge 893 16.354 24.274 26,1 44,4 13,9 3. Bölge 672 18.340 15.220 13,9 79,8-9,2 4. Bölge 503 9.517 13.733 12,5 79,3 27,8 5. Bölge 479 5.780 10.679 31,2 26,9-17,5 6. Bölge 514 2.292 23.305 12,2-45,1 11,0 Muhtelif Bölgeler 12 24.996 1.442-29,4 1.085,6 1.417,9 TOPLAM 4.587 103.059 148.427 13,8 60,2 2,7 33

T.C. Ekonomi Bakanlığı TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Mehmet Yurdal ŞAHİN Genel Müdür Yardımcısı 11 Şubat 2016, ANKARA