PROJE KAVRAMINA GENEL BAKIŞ

PROJE KAVRAMINA GENEL BAKIŞ Doç. Dr. Serkan BOYAR Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta

Sunum İçeriği 2 Dünya ve Türkiye de Ar-Ge & İnovasyon Girişimcilik ve ihtiyaç ilişkisi Frascati kılavuzu Araştırma-Geliştirme İnovasyon Ar-Ge proje destekleri ve destek koşulları Gelecekte girişimci/araştırmacı ve inovatif bakış

DÜNYA VE TÜRKİYE DE AR-GE & İNOVASYON Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta

4 Mal gruplarına göre dünya ticareti

Dünyada sektörlere göre Ar-Ge harcamaları 5

Ülkelere Göre Ar-Ge Harcamları 6

7 Dünyada Ar-Ge harcamaları (%GSYİH)

Türkiye Ar-Ge harcamaları artışı 8 2012 yılı Ar-Ge Harcaması/GSYİH (%): 0,92

9 Türkiye sektörlere göre Ar-Ge Harcamaları (%)

Türkiye AR-GE personeli ve araştırmacı sayısı 10 2012 yılı Ar-Ge personeli sayısı :108.478

Ar-Ge ve İnovasyon Çalışmalarının Önemi 11 Ürün Fiyatı (kg/$) Beton 1 cent Çimento 5 cent Demir-Çelik 50 cent Alüminyum 1,5 Otomobil 10-100 Yolcu Uçağı 100-1.000 Savaş Helikopteri 2.000-3.000 Savaş Uçağı 10.000 Uydu 100.000 Mikrochip 1.000.000-1.500.000

Dünyada Ar-Ge yatırımlarının yönü 12 Tarım Bilimleri

Teknoparklar 13 Kurulan Bölge Sayısı 49 Faaliyette Olan Bölge Sayısı 34 Bölgelerdeki Firma Sayısı 2.114 Akademisyenlerce Kurulan Firma Sayısı 471 Akademisyenlerce Ortak olunan Firma Sayısı 347 Bölgelerde Toplam İstihdam 17.828 Toplam Proje Sayısı 16.236 Devam eden Proje Sayısı 5.397 İhracat 657.000.000 $ Patent Sayısı 322

Vizyon 2023 ana teması 14 1. Bilim ve teknolojiye hakim, 2. Teknolojiyi bilinçli kullanan ve yeni teknojiler üretebilen, 3. Teknolojik gelişmeleri toplumsal ve ekonomik faydaya dönüştürme yeteneği kazanmış bir refah toplumu yaratmak olarak belirlenmiştir.

Türkiye nin geleceğinde inovasyon 15 1970-1995: gelişmiş ekonomilerdeki büyümenin yarıdan fazlası inovasyondan kaynaklanmıştır. Türkiye tedbir alamazsa taklitten özgün ürünler geliştiren inovasyon ekonomilerine dönüşen Asya ile bilim ve inovasyonun beşiği sayılan Batılı ekonomiler arasında sıkışacağı ifade edilmektedir.

Ulusal Yenilik Sistemi Hedefleri BTYK Kararı: 2011/10123. 101 16 2023 yılında: Ar-Ge harcaması / GSYİH : % 3 Özel sektör Ar-Ge harcaması / GSYİH : % 2 Araştırmacı sayısı : 300 bin Özel sektör araştırmacı sayısı : 180 bin

GİRİŞİMCİLİK VE İHTİYAÇ İLİŞKİSİ Her nerede bir ihtiyaç varsa orada bir iş, nerede bir iş varsa, orada girişimci ye ihtiyaç vardır! Anonim Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta

Girişim-ihtiyaç ilişkisi 18 Debby Elnatan, beyin felci yüzünden yürüyemeyen kızı için yürütücü geliştirdi.

19 Girişimci Serüveni

Girişimcinin önündeki engel ya da avantajlar 20 Ortam 1. Uzaklık 2. İklim 3. Değişkenlik, mobilite Yasal normlara uyumluluk Kültürel normlara uyumluluk 5. Dil 6. İnanç 7. Ahlaki değerler 8. Diğer değerler Güçlükler 9. Öğrenme ihtiyacı 10. Değişkenlik 11. Mükemmeliyet 12. Zaman 7 8 6 Girişimcinin hareket alanı 9 5 4 10 11 3 2 12 1

Sonuç! 21 Bir girişimcinin: Gidebildiği uzaklık, Katlanabildiği güçlük, Gösterebildiği uyum, İhtiyaçlarını tahminleyebileceği zaman arttıkça başarısı da artar. Evinin yanı başında ihtiyaç (iş=gelir=başarı) bekleyenlere, diğerlerinden sonra sıra gelir. 21

Girişimcilikte Eğitim ve Danışmanlığın Önemi 22 İş kurmak kolay, işi yürütmek ise çok zordur. Uluslararası istatistiklere göre iş girişimlerinin; %50 %60 %70 1.-2. yılda 3. yılda 5. veya daha sonraki yıllarda hayata veda etmektedir.

Girişimci/araştırmacının yol güvenliği 23 GİRİŞİMCİ Proje destekleri

FRASCATİ KILAVUZU Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu Kararı 25 2005/7 Nolu ve Ar-Ge Faaliyetlerinde OECD nin Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzlarının Referans Olarak Kabulü Konulu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu Kararı Bu karar ile Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzları nın uygulanması ve yaygınlaştırma çalışmaları yapmak üzere TÜBİTAK görevlendirilmiştir.

Frascati Amaçlar ve TÜBİTAK görevi 26 Tüm kamu kurum ve kuruluşlarında Ar-Ge istatistiklerinin toplanması Ar-Ge ve Ar-Ge desteği kapsamına giren konuların belirlenmesi Ar-Ge ve Ar-Ge desteği ile ilgili diğer hususlarda referans olarak kullanılması Kılavuzların toplumun ilgili kesimleri tarafından benimsenmesi

Frascati Kılavuzu 27 1963 : İlk baskısı 2002 : Türkçeye çevrilmesi (7. baskısı) OECD bünyesinde BTGUU (Bilim ve Teknoloji Göstergeleri Hakkında Ulusal Uzmanlar Çalışma Komitesi) tarafından gerçekleştirilen çalışmalar Son toplantı İtalya nın Frascati kentinde Toplam 8 bölüm ve 11 ek, 255 sayfa Avrupa Komisyonu nun hazırlık katkısı

28 OECD Kılavuzları

29 Frascati Kılavuzu Amacı

Frascati Kılavuzu İçeriği 30 Ar-Ge kavramı, tanımlar ve sınıflandırması Ar-Ge personeli Ar-Ge harcamaları Ar-Ge dışı faaliyetler Eğitim ve Öğretim İlgili Diğer Bilimsel ve Teknolojik Faaliyetler Diğer Sınai Faaliyetler Yönetim ve Diğer Destek Faaliyetleri

ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME AR-GE (Frascati kılavuzu) ARGE (TDK yazım kılavuzu) Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta

ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME (AR-GE) 32 İnsanlığın bilgi dağarcığının artırılması ve bu dağarcığının yeni uygulamalar tasarlamak için kullanılması amacıyla sistematik yürütülen çalışmalardır.

AR-GE Türleri 33 Uygulamalı Araştırma Deneysel Geliştirme Temel Araştırma

AR-GE Türleri - Temel Araştırma 34 Temel Araştırma: Belirli, özgün bir uygulama veya kullanım düşünülmeden, kuramsal ve deneysel çalışmalarla olguların ve gözlemlenebilir durumların altında yatana ilişkin yeni bilgi edinme yaklaşımıdır.

AR-GE Türleri Uygulamalı Araştırma 35 Uygulamalı Araştırma: Uygulamalı araştırma da özgün bilgi üretmeye yöneliktir. Ana hedef olarak doğrudan özgün ve pratik bir amaç içerir.

AR-GE Türleri Deneysel Geliştirme 36 Deneysel Geliştirme: Araştırma ve/veya pratik deneyimden edinilmiş ve halen var olan bilginin üzerinde yükselen, ancak yeni materyal, ürün, devre üretmeye; yeni süreç, sistem, hizmet oluşturmaya veya üretilmiş ya da oluşturulmuş olanları büyük ölçüde iyileştirmeye yönelik sistemli çalışmalardır.

Ar-Ge ve İnovasyon İlişkisi 37 Ar-Ge, inovasyonun ön koşuludur. Ar-Ge sonucu ortaya çıkan yenilikçi yaklaşımlar, girişimci bir bakış açısıyla ticarileştirilmesi sonucunda inovasyon ortaya çıkar. Ticarileşmenin sağlanamadığı durumda, işletmeler ve ülkeler için kaynak israfı olmaktadır.

PATLADI GİTTİ İNOVASYON YENİLİK (TÜBİTAK Frascati kılavuzu) YENİLEŞİM (TDK önerisi) Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta

İnovasyon 39 Eski köye yeni adet getirme----getir İcat çıkarma------------------------ çıkar Herkesin dilinde İnovasyon Peki nedir?

İnovasyon Tanımı (Genel) 40 İnovasyon Latince bir sözcük olan innovatus tan türemiştir. İnovasyon: Yeni veya önemli ölçüde değiştirilmiş ürün (mal ya da hizmet) veya sürecin; yeni bir pazarlama yönteminin; ya da iş uygulamalarında, işyeri organizasyonunda veya dış ilişkilerde yeni bir organizasyonel yöntemin uygulanmasıdır.

İnovasyon (Yenilik) (TÜBİTAK) 41 Bir fikrin, pazarlanabilir hale getirilmesi üretimde kullanılan yeni bir ürün/yöntem Mevcudun geliştirilmiş bir ürün/yöntem haline dönüştürülmesi İnovasyon yeni bir fikrin kâra dönüştürülmesidir. Çılgın bir ürün eğer müşteriye değer sunmuyorsa inovasyon değildir. İnovasyon kendisini mâli tablolarda gösterene kadar tamamlanmış sayılmaz.

42 İnovasyonu Etkileyen Faktörler

İNOVASYON = İCAT (Invention) mıdır?????? 43 İcat bir düşüncenin ilk olarak ortaya çıkması, yaratılmasıdır ve çok ileri aşamada teknik yenilik gerektirir. İnovasyon ise icadın peşi sıra gelebileceği gibi icat olmayan daha basit yaratıcı fikirler sonucunda da ortaya çıkabilir.

İNOVASYON = İCAT (Invention) mıdır?????? 44 Özellikle teknolojik yenilik yapma süreci, bir dizi bilimsel, teknolojik, mali ve ticari etkinliği içerir.

İNOVASYON = İCAT (Invention) mıdır?????? 45 Birçok icat ürüne ya da hizmete dönüşemez. Her icat, inovasyonun temel şartı olan katma değeri, sağlamaz. İnovasyonda hedef sadece keşfedilmemiş olanı bulmak değil, bundan fayda da sağlayabilmektir. İnovasyona Dönüşmeyen Bir Buluş (Thomas Edison Otomatik Oy Sayacı)

İnovasyon Gelişim Süreci ve Aşamalar 46 Problemin / konunun tanımlanması Yaratıcı Fikirlerin ve Çözümlerin Oluşturulması Fikirlerin Değerlendirilmesi ve Seçilmesi Projelendirme ve Uygulamaya Geçirme Firmada Yaygınlaştırma veya Müşteriye Sunma İnovasyon yaşamda karşılığı olan bir çözümün ortaya çıkarttığı katma değerdir! Aykut ARIKAN

Oslo Kılavuzuna Göre İnovasyon Türleri 47 Ürün Yeniliği Süreç Yeniliği Destek Kapsamında Pazarlama Yeniliği Organizasyonel Yenilik Kapsam Dışı

İnovasyon örneği 48 Toz şeker yüz yıllardır bilinen bir ürün Küp şeker kolaylık sağlama ve israfı önleme Poşetlenmiş küp şeker şekerlerin çay tabağında ıslanmaması, kullanılmayan şekerlerin tekrar kullanılabilmesi Sonuç: yeni bir değer ve ekonomik bir kazanç Toz şeker Küp şeker Poşetlenmiş küp şeker İnovasyon İnovasyon

İnovasyon Türleri (genişletilmiş) 49 Ürün Süreç Hizmet Yönetim İş Modeli Yeniden-konumlandırma Hassas Ayar Marka Açık Sosyal

Ürün İnovasyonu 50 Yeni veya özellikleri ya da kullanım amaçları önemli ölçüde geliştirilmiş/ iyileştirilmiş bir mal veya hizmetin pazara sunulmasıdır.

Ürün İnovasyonu 51 Teknik özelliklerde, Parçalarda ve malzemelerde, Yerleşik yazılımda, Kullanım kolaylığında, Diğer işlevsel özelliklerde önemli iyileştirmeleri/geliştirmeleri içerir. Sağım robotu

En inovatif meyve: Karpuz 52 Küp karpuz fiyatı 240 $ Arap ülkeleri hedef pazar olarak seçilmiştir. Japonlar lüks meyve pazarını keşfederler. Dahası mı? Japonya nın lüks meyve pazarından geliri: 2 Milyar $

Mendilin yaprak boyutunda ve sayısında bir değişiklik yok. Katlama biçimi değişikliği ile paketin boyutu küçültülmüş oldu. SelpakCep, yeni boyutu ve pratikliği ile müşterilerin daha çok tercih ettiği bir ürün halini aldı. Süreç İnovasyonu 53 Yeni veya önemli ölçüde geliştirilmiş/iyileştirilmiş üretim ya da dağıtım yönteminin uygulanmasıdır. Bu, tekniklerde, ekipmanda ve/veya yazılımda önemli değişiklikleri içerir.

Pazarlama İnovasyonu 54 Ürün tasarımında veya paketinde, Ürün yerleştirmede, Ürün promosyonunda ya da fiyatlandırmasında önemli değişiklikler içeren yeni bir pazarlama yönteminin uygulanmasıdır. Poşet çay Tekerlekli bavul

Pazarlama İnovasyonu 55 Mahallemizin tavukçusundan inovatif yaklaşım Uzun eşek oynayan tavuklar

Örgütsel (Organizasyonel) İnovasyon 56 Firmanın iş uygulamalarında, işyeri organizasyonunda veya dış ilişkilerinde yeni bir örgütsel yöntemin uygulanmasıdır. Tahlil sonuçlarını internetten bildiren hastaneler Sipariş üzerine üretim modeli (1994 ten beri devam ediyor)

Hizmet İnovasyonu 57 Bir işletmenin yeni, farklı ve değişik bir hizmet geliştirip bunu müşterilerine sunmasıdır. Çağrı merkezleri Online yemek sipariş sitesi Arçelik TELVE Türk kahvesi makinası

Yönetim inovasyonu 58 Yöneticilerin en sevmediği ve en yoğun direnç türüne sahne olan inovasyon türüdür. Düzenleme, değiştirilme ve yeniden-düzenleme yönetim katında gerçekleşir. Direnç kaynağı yönetimin kendisidir. Çok güçlü bir lider iradesine gereksinim duyar. Kodak : Dijital fotoğraf makinesi teknolojisini ilk geliştirdiği halde bunu kullanamadı ve yok oldu. Sony: Teknoloji geliştirmede otorite, 4 yıldır zarar bildiriyor.

İş modeli İnovasyonu 59 Mevcut iş modelinin, yani hangi kaynak, süreç, işbirliği ve değer ağıyla, maliyet ve nakit akışının, nasıl düzenleneceği konusuna dayanır. Güçlü bir lider iradesine ihtiyaç duyar. Müzik çalarda teknolojik hiçbir yenilik yok Sadece müzik çalar Sorun: Müzik dosyası nereden alınacak Sorun: Maliyet ne olacak İş modeli Çözüm: itunes tan müzik indir Çözüm: sadece 99 cent (ucuz) Çözüm için pahalı cihaz satın alınacak Şirkete Ipod katkısı 1 milyar $ 10 milyar $ 3 yıl 1998 Diamond şirketi Rio dijital müzik çalıcısı, 2000 Best Data şirketi Cabo 64 dijital müzik çalıcısı, 2003 Apple Ipod u piyasaya sürdü.

60 Yeniden konumlandırma inovasyonu Var olan ürünün veya hizmetin yeniden konumlandırılmasına dayalı olan inovasyon türüdür. Yapısal ve işlevsel olarak, iş modeli inovasyonuna çok yakındır. Ürün içeriğini değiştirmek Fiziksel değişiklik yapmak İmaj değişikliği yapmak Nescafe Classic: Türk kahvesi tadına yakın hale getirilmiştir. Dove sabun : bakım kremi olarak lanse edilmiş ve kozmetik havası verilmiştir.

Hassas Ayar İnovasyonu 61 Yeni bir tanımlamadır. Ürün ya da hizmete ince ayarlar yaparak, yenidenkonumlandırmaya dayanan bir inovasyon türü. Apple ilk mp3 çaları yapmadı, ama ipod inanılmaz bir başarı sağladı. İlk akıllı telefon da, Apple tarafından üretilmedi; ama iphone çok daha büyük bir başarı oldu. İlk tablet üreticisi Apple olmamasına karşın, kimse ipad in ticari başarısından tartışılmaz.

Marka İnovasyonu 62 Markalar da eskir, işlevsizleşir, değer kaybeder. Bu nedenle, markaların da, zamanzaman inovasyona ihtiyacı doğar, ki yeniden rekabette yerlerini alabilsinler.

Açık İnovasyon 63 İnovasyonun, açık kaynaklarla yapılması. Açık kaynak kodlu yazılım geliştirme, bunun tipik bir örneğidir.

Sosyal İnovasyon 64 Toplumun, örgütlerin, toplulukların veya kitlelerin yapısal ve işlevsel olarak dönüştürülmesine dayalıdır. Muhammed Yunus un mikro-kredilerle kadınları ekonominin temel aktörlerinden biri haline getirmesi

AR-GE PROJE DESTEKLERİ VE DESTEK KOŞULLARI Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta

Ar-Ge ve yenilik destek programlarının hedefleri 66 Üniversite-Sanayi-Kamu İşbirliği ile ihraç edilebilir veya ithal ikamesi sağlayan ürünlerin geliştirilmesi Akademik bilginin ticarileştirilmesi Ar-Ge personeli sayısının artırılması Yeni ve yenilikçi şirketlerin yaratılması Sanayimizin rekabet gücünün yükseltilmesi

Ar-Ge faaliyetleri destekleme şekilleri 67 AR-GE HARCAMALARINDA TEŞVİKLER Ar-Ge indirimi Gelir vergisi stopaj indirimleri Sigorta prim desteği Damga vergisi istisnası Teknogirişim sermayesi desteği PROJE BAZLI HİBE veya KREDİLİ DESTEKLERİ TÜBİTAK AB FONLARI KOSGEB Kalkınma Bak. Bilim San. Tek. Bak. TTGV Diğer kurum ve bakanlıklar

68 AR-GE vergi teşvikleri

5746 Sayılı «Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun» 69 Kanun,AR-GE ve yenilik yoluyla ülke ekonomisinin uluslar arası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için aşağıdakilerin desteklenmesi amacıyla çıkarılmıştır. Teknolojik bilgi üretilmesi, Üründe ve üretim süreçlerinde yenilik yapılması, Ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesi, Verimliliğin artırılması ve teknoloji yoğun üretim, Üretim maliyetlerinin düşürülmesi, Teknolojik bilginin ticarileştirilmesi, Rekabet öncesi işbirliklerinin geliştirilmesi, Ülkeye yabancı sermaye yatırımı girişinin hızlandırılması, Nitelikli işgücü istihdamının artırılması.

Ar-Ge ve İnovasyonu Destekleyen Kurum Davranışları TÜBİTAK KOSGEB TTGV AB fonları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Bakanlığı Kalkınma Ajansları Diğer destekçiler (Bakanlıklar, Üniversite vb. )

Projelerde inovasyona yönelik destekler 71 Ürün Yeniliği Süreç Yeniliği Destek Kapsamında Pazarlama Yeniliği Organizasyonel Yenilik Kapsam Dışı

Ar-Ge projelerinden beklenen hedefler 72 Yeni ürün geliştirilmesi Ürün kalitesi veya standardının yükseltilmesi Ürün geliştirme Maliyet düşürücü ve standart yükseltici yeni tekniklerin geliştirilmesi Yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi Süreç geliştirme

Ürün Yeniliği Tanımları 73 Oslo Kılavuzuna göre tanım: Özellikleri ya da tasarlanan kullanım alanları tamamıyla yeni veya önemli ölçüde iyileştirilmiş olan mal veya hizmetlerdir. TEYDEB Teknik ve Mali Kılavuz a göre tanım: Teknolojik açıdan yeni ürün, önceki ürün kuşağıyla karşılaştırıldığında malzemesi, parçaları ve yerine getirdiği işlevler açısından öze ilişkin teknolojik farklar gösteren bir ürünü ifade eder.

Ürün Yenililiği Sınıflandırması 74 Dünya için yeni olan ürünler Büyük yenilik Ülke için yeni olan ürünler Firma için yeni olan ürünler Platform Ürünler Bir defaya mahsus ürünler Küçük yenilik Daha ucuz ürünler Daha üstün ürünler Ürün gamı Genişletme Maliyet azaltma İyileştirme

75 Ürün Yeniliği Sınıflandırması Dünya İçin Yeni Bir Ürün Geliştirilmesi Ülke İçin Yeni Bir Ürün Geliştirilmesi Firma İçin Yeni Bir Ürün Platformu Geliştirilmesi Firma İçin Yeni Bir Ürün Geliştirilmesi Firmada Mevcut Bir Ürünün Yeni Modellerinin Geliştirilmesi

Ürün Yeniliği Olmayan Durumlar 76 Mal veya hizmetin işlevsel ve teknik özelliklerini değiştirmeyen tasarım değişiklikleri Rutin güncellemeler Küçük değişiklikler ya da iyileştirmeler Giyim sektöründe meydana gelen düzenli mevsimsel değişiklikler Tek bir müşteriye göre hazırlanan ve diğer ürünlerden önemli ölçüde farkı bulunmayan özel ürünler Diğer işletmelerden satın alınan yeni mal ve hizmetlerin yeniden ticareti

Süreç Yeniliği Tanımları 77 Oslo Kılavuzuna göre tanım: Yeni ya da önemli ölçüde iyileştirilmiş üretim ve teslimat yöntemleridir. Teknikte, ekipmanda ve/veya yazılımda meydana gelen önemli ölçüdeki değişiklikleri de içerir. TEYDEB Teknik ve Mali Kılavuz a göre tanım: Üretim yöntemlerinde yenilik, geleneksel üretim tesislerinde üretilemeyen, yeni ya da geliştirilmiş ürünlerin üretilmesinde veya halen üretilmekte olan ürünlerin yeni tekniklerle üretilmesinde kullanılan yöntemi ifade eder.

Süreç Yeniliği Sınıfları 78 Maliyet Düşürücü veya Standart/Kalite Yükseltici Sonuçların Elde Edilmesi Amacıyla Yeni Tekniklerin Geliştirilerek Uygulanması Üretimle İlgili Olarak Yeni Bir Yöntem veya Teknoloji Geliştirilmesi

Süreç Yeniliği Olmayan Durumlar 79 Küçük değişiklikler ya da iyileştirmeler Kullanılmakta olan imalat ve lojistik sistemlerinin çok benzerlerinin kurulması yoluyla imalat ve hizmet yeteneklerinin artırılması

Projelerde izlenmesi gereken yaşam döngüsü 80 2 1 3 8 4 7 5 6

Projelerde izlenmesi gereken yaşam döngüsü 81 Araştırma: Sorunların tespit edilmesi, potansiyelin keşfedilmesi için bilimsel yöntemler ile araştırma yapılır. 1 Analiz: Araştırma bulguları yorumlanır, analiz edilerek çözüm önerileri ve yaklaşımları belirlenir ve strateji geliştirilir. 2 3 8 4 7 6 5

Projelerde izlenmesi gereken yaşam döngüsü 82 1 2 3 Planlama: Stratejiler doğrultusunda aksiyonlar, bütçe, zaman ve insan kaynağı gereksinimleri belirlenir. Projelendirme ve fizibilite yapılır. 8 4 7 6 5 Kaynak Geliştirme: Proje planı doğrultusunda ihtiyaç duyulan insan kaynağı, finansal kaynaklar, fiziksel kaynaklar, tedarikçiler belirlenir.

Projelerde izlenmesi gereken yaşam döngüsü 83 1 2 3 8 4 İyileştirme: Değişen şartlara, parametrelere göre projenin aksayan yönleri iyileştirilir, risk faktörleri ortadan kaldırılır. Uygulama mükemmelleştirilir. 7 6 5 Uygulama: Belirlenen süre ve bütçe doğrultusunda proje planı hayata geçirilir. Uygulamaya konulur.

Projelerde izlenmesi gereken yaşam döngüsü 84 Ölçme ve Kıyaslama: Proje performansı ölçülür. Hedeflenen etkilerin sonuçları değerlendirilir. Benzerleri ile kıyaslamalar ve karşılaştırmalar yapılır. 1 2 3 8 4 Yaygınlaştırma: Tüm paydaşların proje çıktılarından yararlanmaları, yeni yöntem ve yordamlara uyumlu hale gelmeleri sağlanır. 7 6 5

Ar-Ge dışı faaliyetler 85 Eğitim ve Öğretim İlgili Diğer Bilimsel ve Teknolojik Faaliyetler Diğer Sınai Faaliyetler Yönetim ve Diğer Destek Faaliyetleri

Ar-Ge dışı faaliyetler: Eğitim ve Öğretim 86 Orta öğretim sonrası veya yüksekokul düzeyindeki tüm özel kurumlar ve üniversiteler bünyesinde yer alan personelin tüm eğitim ve öğretim çalışmaları Ar-Ge kapsamı dışı Üniversitelerde doktora seviyesindeki öğrenciler tarafından gerçekleştirilen araştırmalar, mümkün olduğunca Ar- Ge'nin bir parçası

Ar-Ge dışı faaliyetler: İlgili Diğer Bilimsel ve Teknolojik Faaliyetler 87 Bilimsel ve teknik bilgi hizmetleri Bilimsel ve Teknik Personel Bibliyografik hizmetler Patent hizmetleri Bilimsel ve teknik bilgi, yardım ve danışmanlık hizmetleri Bilimsel konferanslar tarafından gerçekleştirilen Toplama Kodlama Kaydetme Sınıflandırma Yayma Çevirme Analiz etme Değerlendirme

Ar-Ge dışı faaliyetler: İlgili Diğer Bilimsel ve Teknolojik Faaliyetler 88 Genel Amaçlar Doğrultusunda Veri Toplama: Örnek: rutin topografik haritalama, rutin jeolojik, hidrolojik, okyanus bilimsel ve meteorolojik taramalar, astronomik gözlemler Test ve Standardizasyon Fizibilite (Yapılabilirlik) Çalışmaları: Örnek: araştırma projeleri için yapılan fizibilite çalışmaları dışındaki herhangi bir fizibilite çalışması Uzmanlaşmış Sağlık Hizmetleri

Ar-Ge dışı faaliyetler: İlgili Diğer Bilimsel ve Teknolojik Faaliyetler 89 Patent ve Lisans Çalışmaları: Örnek: patent ve lisanslar ile ilgili herhangi bir idari ve hukuki çalışma Politikalarla İlişkili Araştırmalar: Örnek: devlet kurumlarının ve diğer kurumların mevcut programlarının, politikalarının ve işlemlerinin analiz edilmesi ve değerlendirilmesi Rutin Yazılım Geliştirme

Ar-Ge'yi İlgili Diğer Faaliyetlerden Ayırt Etme Ölçütleri 90 A. Projenin amaçları nelerdir? B. Bu proje ile ilgili yeni veya yenilikçi olan nedir? Önceden keşfedilmemiş olguları, yapıları veya ilişkileri mi arıyor? Bilgi veya teknikleri yeni yollarla mı uyguluyor? Olgular, ilişkiler veya güdücü ilkeler ile ilgili yeni (genişletilmiş veya daha derinlemesine) anlayışların, birden fazla kurumu ilgilendiren biçimde oluşmasına neden olabilecek belirgin bir olasılık mevcut mu? Sonuçların patentlenebilir olması bekleniyor mu?

Ar-Ge'yi İlgili Diğer Faaliyetlerden Ayırt Etme Ölçütleri 91 C. Projede hangi personel çalışıyor? D. Hangi yöntemler kullanılıyor? E. Projeye hangi program kapsamında fon sağlanıyor? F. Projenin bulgu veya sonuçlarının ne kadar genel olması bekleniyor? G. Proje diğer bir bilimsel, teknolojik veya sınai faaliyete daha doğal bir şekilde uygun düşüyor mu?

Ar-Ge dışı faaliyetler: Diğer Sınai Faaliyetler 92 Diğer Yenilik Faaliyetleri: Örnek: teknolojinin edinimi, endüstri tasarımı, diğer sermaye edinimleri, üretime başlatma ve yeni ya da gelişmiş ürünler için pazarlama faaliyetleri Üretim ve Üretimle İlgili Teknik Faaliyetler: Örnek: ürün ve hizmetlerin sınai ön üretimi, üretimi ve dağıtımı, birlikte piyasa araştırması

Ar-Ge ile Diğer Sınai Faaliyetler Arasındaki Sınırda Olan Bazı Örnekler 93 Öğe Uygulama Notlar Prototipler Ar-Ge ye dahil ediniz Birincil hedef, daha fazla gelişim kaydetmek olduğu sürece. Pilot tesis Ar-Ge ye dahil ediniz Birincil hedef, Ar-Ge olduğu sürece. Sanayi tasarım ve çizimi Endüstri mühendisliği ve üretim tasarımcılığı Bölünüz Bölünüz Ar-Ge sırasında gereken tasarım faaliyetlerini dahil ediniz. Üretim işlemleri için tasarım faaliyetlerini dışarıda tutunuz. Yeni ürünlerin ve yeni süreçlerin geliştirilmesi ile ilgili endüstri mühendisliği, üretim takımlarının hazırlanması ve Ar-Ge "geri bildirimi"ni dahil ediniz. Üretim süreçleri için dışarıda tutunuz. Deneme üretimi Bölünüz Üretim faaliyeti, tam kapsamlı test ve bunu izleyen ileri tasarım ve mühendislik çalışmaları içeriyorsa dahil ediniz. İlgili tüm diğer faaliyetleri dışarıda tutunuz.

Ar-Ge ile Diğer Sınai Faaliyetler Arasındaki Sınırda Olan Bazı Örnekler 94 Öğe Uygulama Notlar Satış sonrası hizmetler ve sorun giderme Patent ve lisans işleri Rutin testler Verilerin toplanması Kamu denetimi, standartların uygulanması ve düzenlemeler Dışarıda tutunuz Dışarıda tutunuz Dışarıda tutunuz Dışarıda tutunuz Dışarıda tutunuz Geri-bildirim Ar-Ge si hariç Patent ve lisanslar ile ilgili tüm idari ve yasal çalışmaları (Ar-Ge ile doğrudan bağlantılı olan patent çalışmaları hariç). Ar-Ge personeli tarafından üstlenilmiş olsa bile. Ar-Ge nin ayrılmaz bir parçası olduğu durumlar hariç.

Ar-Ge dışı faaliyetler: Yönetim ve Diğer Destek Faaliyetleri 95 Sadece Ar-Ge'yi Finanse Eden Faaliyetler: Örnek: Bakanlıklar, araştırma kurumları, vakıflar veya hayır kurumları tarafından, Ar-Ge yi gerçekleştirenlere fonların tahsis edilmesi, bu fonların idare edilmesi ve dağıtılması Dolaylı Destekleyici Faaliyetler: Örnek: taşımacılık, depolama, onarım, bakım ve güvenlik faaliyetleri, merkezi finans ve personel departmanları gibi idari faaliyetler ve sekreterya faaliyetleri

TÜBİTAK-TEYDEB Tarafından Desteklenen Ar-Ge Aşamaları 96 Kavram geliştirme Teknolojik/teknik ve ekonomik yapılabilirlik etüdü Geliştirilen kavramdan tasarıma geçiş sürecinde yer alan laboratuvar ve benzeri çalışmalar Tasarım, tasarım geliştirme ve tasarım doğrulama çalışmaları Prototip üretimi Pilot tesisin kurulması Deneme üretimi ve tip testlerinin yapılması Satış sonrasında ürün tasarımından kaynaklanan sorunların çözüm faaliyetleri

97 Ar-Ge Aşamaları ve Desteklemeler Özeti

GELECEKTE GİRİŞİMCİ/ARAŞTIRMACI VE İNOVATİF BAKIŞ Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta

ÇALIŞANLAR İÇİN NASIL BİR GELECEK 99 Söyleneni yapan değil kurumun inovasyon yeteneğine katkı sunan Sürekli öğrenen Aynı anda birden çok görevi yürütebilen Daha az rutin iş ve daha fazla proje tipinde görev alabilen Aynı anda birden fazla işte çalışma yapabilen (çok şapkalı) Bağımsız hareket edebilen, doğaçlamaya açık, esnek ve tepe bir yöneticiye gerek duymayan Kendisi veya iş arkadaşları tarafından organize edilen ortamlara uyumlu olan

Nasıl yenilikçi (inovatif) olunur? 100 Kendine ait zihni sınırlamaları aşmak İnanç, azim ve çaba göstermek Sabırlı ve çalışkan olmak Gerekli bilgi donanımına sahip olmak Fikirden ürüne/hizmete/prosese dönüşüm sürecinde zorluklara karşı direnç göstermek Kişi/Kurum olarak pazarın beklentilerini hissedebilmek

Son söz 101 Zaten bilip yaptıklarımızla, bugün ürettiğimiz mal ve hizmetlerin kalitesinden daha ileri gidemeyeceğimizi fark edelim. Yaşamı birbirine kolaylaştırmayanlar Ar-Ge veya İnovasyon (tasarım) yapamazlar. Tınaz Titiz

Son söz (TÜBİTAK tan) 102 Şans ancak hazırlanmış fikirlere güler. Louis Pasteur

Düşünün, korkmayın kafanız acımaz KATILIMINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER Doç. Dr. Serkan BOYAR serkanboyar@sdu.edu.tr Tarım Bilimlerinde Proje Hazırlama ve Yürütme Eğitimi 07-09 Nisan 2014 - Eğirdir-Isparta