GÜNE BAŞLARKEN 11 Mart 2009...eekkoonnoommiikkaarraassttiirrmmaa@@hhaallkkbbaannkk..ccoomm..ttrr... YURTİÇİ GELİŞMELER Yurtiçi Piyasalar-Döviz Bankalararası döviz piyasasında dolar kuru bugün açılışta, küresel piyasalardaki olumlu havaya paralel olarak düne göre gerileyerek 1.7550/1.7600 seviyelerinden işlem görüyor. Bankalararası piyasanın dünkü spot kapanışında en iyi dolar alış ve satış kotasyonları 1.7790/1.7815 TL olmuştu. Merkez Bankası dün gösterge dolar kurunu 1.7767/1.7853 TL, euro kurunu 2.2625/2.2734 TL, pariteyi ise 1.2734 olarak ilan etti. Bu kurlara göre TL yılbaşından bu yana dolar karşısında yüzde 16.75, euro karşısında yüzde 6.06 değer kaybetti. Bugün döviz piyasasında yurtdışı odaklı seyrin devam etmesi beklenirken, özellikle euro dolar paritesi takip edilecek. USD/YTL 1,80 1,70 1,60 1,50 1,40 1,30 1,20 1,10 Oca.04 Eki.04 Tem.05 Nis.06 Oca.07 Eki.07 Tem.08 Nis.09 Yurtiçi Piyasalar Borsa İMKB 100 endeksi, yurtdışı borsalardaki olumlu havaya paralel olarak, dünü yüzde 1.13 artışla 23,315.42 puandan kapattı. İMKB üzerinde ağırlığı yüksek olan bankacılık endeksi günü yüzde 2.03 artışla 43,894.68 puandan kapattı. İMKB de işlem hacmi ise bir önceki güne göre yaklaşık yüzde 6 azalarak 1.03 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Endeks dün itibariyle geçen hafta sonuna göre yüzde 0.41 artarken, 2008 yılsonu kapanışına göre yüzde 13.21 değer kaybetti. IMKB-100 ENDEKSİ 60.000 55.000 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 Oca-04 Eki-04 Tem-05 Nis-06 Oca-07 Eki-07 Tem-08 Nis-09 1
Yurtiçi Piyasalar Faiz Bono-tahvil piyasasında, 3 Kasım 2010 vadeli gösterge kıymet, dünü spot piyasada yüzde 15.25, valörlüde yüzde 15.16 seviyesinden kapandı. Bu sabah itibariyle ise artan risk iştahı ile yüzde 15.05 seviyesinden işlem görüyor. Gösterge tahvil yüzde 12.19 olan fonlama maliyetinin üstünde seyrediyor. 27 25 23 21 19 17 15 GÖSTERGE TAHVİL FAİZİ % 13 TCMB FAİZİ(bileşik)% 11 Oca.05 Eyl.05 May.06 Oca.07 Eyl.07 May.08 Şub.09 Hazine dün Mart İç Borçlanma Stratejisi çerçevesinde bugün valörle 03.03.2010 itfalı TL cinsi iskontolu bonoyu yeniden ihraç etti. Hazine ihalede rekabetçi olmayan teklif (ROT) dahil toplam 2.88 milyar TL borçlandı. Hazine ihale öncesinde ROT tan kamu kurumlarına 450 milyon TL, piyasa yapıcı bankalara 1.02 milyar TL satış yaptı. Hazine ihalede ortalama bileşik yüzde 14.54 ile net 1.42 milyar TL borçlandı. İhaleye gelen nominal teklif ise 5.73 milyar TL oldu. Reuters Anketine göre, ihalede yüzde 14.64 ortalama bileşik faizle ROT dahil 2.6 milyar TL satış yapılması bekleniyordu. Hazinenin bugün 2.32 milyar TL si piyasaya olmak üzere toplam 2.37 milyar TL ödemesi var. Yurtiçi Piyasa Gelişmeleri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜIK) tarafından dün yapılan açıklamaya göre, imalat sanayisinde kapasite kullanım oranı Şubat ayında, geçen yılın aynı ayına göre 15.5 puan azaldı ve yüzde 63.8 seviyesinde gerçekleşti. Kurumdan yapılan açıklamaya göre, Şubat ayında, işyerlerinin tam kapasite ile çalışmamasının nedenleri arasında iç pazarda talep yetersizliği ilk sırada yer alıyor. Dış pazarda talep yetersizliği, mali imkansızlıklar, hammadde yetersizliği ve işçilerle ilgili meseleler diğer nedenler. Verilerde iç pazardaki talep yetersizliği yüzde 49.8 ve dış pazardaki talep yetersizliği yüzde 28.9 oranında etkili oldu. Düşük gelen kapasite kullanım oranı üretimde hızlı bir daralmaya işaret ediyor. 90 85 80 75 70 65 60 Kapasite Kullanım Oranı (%) 2007 2008 2009 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 AYLAR TCMB tarafından dün açıklanan verilere göre cari işlemler hesabı Ocak ayında 291 milyon dolar fazla vererek beklentilerden iyi geldi. Beklentiler cari işlemler hesabının 250 milyon dolar açık vermesi yönündeydi. Cari işlemler hesabının fazla vermesinde, global krizin yarattığı ekonomik daralmayla dış ticaret açığının azalması ve cari transferlerden kaynaklanan net girişlerdeki artış etkili oldu. Böylece 12 aylık toplam cari açık Aralık ayındaki 41.6 milyar dolar seviyesinden 37.2 milyar dolar seviyesine geriledi. Net doğrudan yatırımlar kalemi ise Ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 37.5 azalarak 614 milyon dolar oldu. Net doğrudan yatırımlar kalemi 2008 yılı toplamında 2007 yılına göre yüzde 24.1 azalarak 15.1 milyar dolar olmuştu. Ocak 2008 de 4.14 milyar dolar olan cari açık, Aralık ayında 3 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Cari işlemler hesabı 2008 yılının tamamında ise 2007 yılına göre yüzde 9 artışla 41.6 milyar dolara ulaşmıştı. Cari açığın bu yıl Reuters anketine göre 16.6, TCMB Beklenti anketine göre ise 19.76 milyar dolar olması bekleniyor. Petrol ve diğer emtia fiyatlarının baskı altında kalmaya devam etmesine ve TL de son dönemlerde görülen değer kaybına paralel olarak cari açığın 2009 yılında 20 milyar dolar seviyelerine kadar gerilemesini bekliyoruz. 2
20.000 CARİ DENGE VE PETROL FİYATLARININ ETKİSİ Milyon $ $ 160 0 - -20.000-30.000-40.000-50.000 Cari İşlemler Dengesi-Enerji dışı 12 aylık (sol eksen) Cari İşlemler Dengesi 12 aylık (sol eksen) Brent Petrol Fiyatları (sağ eksen) 140 120 100 80 60 40 20-60.000 Oca.97 Oca.00 Oca.03 Oca.06 Oca.09 0 YURTDIŞI GELİŞMELER Yurtdışı Piyasalar Döviz Citigrup un 2009 yılının ilk iki ayında kâra geçtiğini açıklamasının ardından bankacılık sektörüne yönelik endişelerin azalmasıyla dün son 2 haftanın en yüksek seviyesine yükselen euro dolar paritesi daha sonra kâr satışlarıyla geriledi. Euro dolar paritesi dün en düşük 1.2576, en yüksek 1.2821 aralığında seyretmesinin ardından günü 1.2670 seviyesinden kapattı. Sabah itibariyle ise 1.2645 seviyesinden işlem görüyor. Japon yeni ise Japonya ekonomisinin olumsuz görünümü nedeniyle zayıf seyrine devam ediyor. Japon yeni dün dolar karşısında en düşük 97.88 ve en yüksek 99.13 aralığında seyretmesinin ardından günü 98.69 seviyesinden kapattı. Sabah itibariyle ise 98.57 seviyesinden işlem görüyor. EUR/USD 1,60 1,50 1,40 1,30 1,20 1,10 Oca-04 Eki-04 Tem-05 Nis-06 Oca-07 Eki-07 Tem-08 Nis-09 3
Yurtdışı Piyasalar Borsalar ABD borsaları, Citigroup un 2009 un ilk 2 ayında kâr ettiğinin açıklanmasının ardından mali sektör hisseleri öncülüğünde dünü sert yükselişlerle kapattı. Dow Jones dün yüzde 5.8, S&P yüzde 6.37 değer kazandı. ABD borsa vadeli işlemleri ise sabah itibariyle hafif artı seviyelerde seyrediyor. Temsilciler Meclisi Mali Hizmetler Kurulu Başkanı Barney Frank'ın açığa satışlarda hisselerin bir önceki seanstakinden daha yüksek değerde satılmasını öngören kuralın bir ay içinde tekrar yürürlüğe girmesini beklediği yönündeki açıklaması da bu yükselişte etkili oldu. Bu sert yükselişin bir diğer ve belki de en önemli nedeni ise menkul kıymetleri piyasa fiyatına göre muhasebeleştir kuralında bir iyileşmeye gidebileceği beklentileri oldu. Bu kural bankaların likiditesini kaybetmiş varlıklarını çok düşük fiyatlarla muhasebeleştirmeleri nedeniyle büyük zararlar yazmalarına neden oluyor. FED Başkanı Bernanke dün yaptığı açıklamada bu muhasebe kuralının kaldırılmasına karşı olduğunu ancak iyileştirmeler yapılabileceğini söyledi. Bernanke ayrıca finansal istikrara kavuşmadan ekonomide sürdürülebilir toparlanma yakalanmayacağını belirterek, bankacılık sistemine istikrar kazandırılabilirse resesyonun 2009 sonuna doğru bitme olasılığının yüksek olduğunu belirtti. Citigroup un açıklamalarının ardından diğer banka hisselerinde de sert yükselişler görüldü. Citigroup hisseleri dün yüzde 38.1, Bank of America hisseleri yüzde 28, Wells Fargo hisseleri yüzde 18.5 ve S&P mali endeksi yüzde 15.6 artış gösterdi. Asya borsaları ise Citigroup un ilk çeyrekte kâr elde edeceği beklentilerinin yatırımcı güvenini artırmasıyla yükseldi. Japon Nikkei endeksi yüzde 4.55 değer kazandı. Avrupa borsaları vadeli işlemleri ise Avrupa borsalarının güne hafif yükselişle başlayacağını işaret ediyor. 1.600 1.500 1.400 1.300 1.200 1.100 1.000 900 800 700 DOW JONES VE S&P BORSA ENDEKSLERİ S&P 500 Dow Jones 14.000 12.000 8.000 6.000 4.000 600 Oca.04 Eki.04 Tem.05 Nis.06 Oca.07 Eki.07 Tem.08 Nis.09 2.000 Yurtdışı Piyasalar Petrol/Altın Petrol fiyatları, ABD Enerji Bilgi İdaresi nin (EIA) petrol talep tahminlerini aşağı yönlü revize etmesinin ardından dünü düşüşle varil başına 45.71 dolar seviyesinden kapattı. Sabah itibariyle ise varil başına 45.6 dolar seviyesinden işlem görüyor. Daha önce 2009 yılında tüketimin yüzde 1.4 azalacağı tahmininde bulunan EIA bu tahminini yüzde 1.6 ya revize etti. Altın fiyatları ise küresel piyasalardaki olumlu havanın güvenli yatırım aracı olarak altının çekiciğini azaltmasıyla dünü düşüşle ons başına 895.8 dolar seviyesinden kapattı. Sabah itibariyle ise ons başına 897 dolar seviyesinden işlem görüyor. Bugün Açılışlar Sabah itibariyle EUR/USD 1.2618 1.2736, GBP/USD 1.3658 1.3804, USD/JPY 98.30 98.85, USD/CHF 1.1581-1.1675, altın fiyatları ons başına 893.30 899.30 dolar, ABD ham petrolü 45.6 dolar ve Brent ham petrolü 43.9 dolar seviyelerinde işlem görüyor. LIBOR oranları; 1 ay 0.56438, 3 ay 1.33125, 6 ay 1.96188, 1 yıl 2.29750, EURIBOR oranları; 1 ay 1.325, 3 ay 1.687, 6 ay 1.817, 1 yıl 1.939, TRYIBOR oranları 1 ay 11.5313, 3 ay 12.0938, 6 ay 12.90, 1 yıl 14.10, gösterge 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi %2.9914, 2030 vadeli Türkiye tahvili 123.063/124.438 seviyelerinde bulunuyor. 4
Orkide SALTIK/Bölüm Müdürü...0212 3930395...orkide.ercumentsaltik@halkbak.com.tr... Mustafa TEMİZKAN/Uzman Yrd.... 0212 3930358...mustafa.temizkan@halkbak.com.tr... Türkiye Halk Bankası A.Ş. Hazine Yönetimi, bilgilendirme amacıyla sunduğu bu yayının hazırlanmasında gerekli özeni ve dikkati göstermesine rağmen, oluşabilecek hata ve eksikliklerden ve yayının ticari amaçlı kullanımından doğabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz. Sunulan bilgi, görüş ve veriler herhangi bir yatırım aracını alım veya satım önerisi olarak kabul edilemez. Bilgiler Reuters dan alınmıştır. 5