SANALLAŞTIRMA TEKNOLOJİLERİ MURAT ÖZDEMİR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı 16 Nisan 2013
Sanallaştırma Nedir? Bilgisayar dünyasında sanal kelimesi, fiziksel formatın mantıksal şekilde karşılanması olarak algılanabilir. Örneğin, bir bilgisayar sahip olduğundan daha fazla belleğe olan ihtiyacı, arka planda dataların bellekten diske yazılması ile sağlayan Sanal Bellek teknolojisi gibi. Bir ağ anahtarını birden fazla bölümlerine ayırma işlemi VLAN(Virtual LAN). Sanallaştırma ifadesi ile de, donanım, işletim sistemi, depolama birimi yada ağ kaynaklarının sanal olarak tahsis etme ve kullanması akla gelir.
Sanallaştırma Nedir? Sanallaştırma teknolojileri işlemci, bellek, depolama, ve ağ kaynaklarının sunucu üzerinde bulunan yazılım (hypervisor) tarafından paylaştırılması ile oluşturulan uygulamaların (sanal makineler) tamamını ifade etmektedir. Fiziksel makinenin kaynakları, birbirinden bağımsız sanal makineler tarafından eş zamanlı paylaşılır.
Sanallaştırma Nedir?
Ne Sağlar? Verimlilik - Uygulamaların sanal makine teknolojileri kullanılarak kurulması ile, fiziksel bir makinenin verimli kullanım oranını %5-15 civarından, %60-80 e kadar artırarak kullanma olanağı sağlar.
Ne Sağlar? Eposta Sunucusu Sanal Sunucu Ana Makinası Web Sunucusu Uygulama Sunucusu Veri tabanı Sunucusu
Ne Sağlar? Fiziksel Sunucular arasında anlık taşınabilen Sanal Makineler ile kesintisiz taşıma kolaylığı
Ne Sağlar? Bağımsız Donanım Yedekliliği Sanallaştırma, sanal makinenin bulunduğu donanımın bozulması durumunda başka bir makineye yeniden uygulama kurulumları yapılmadan taşınabilirliği ile donanım bağımsız bir yedeklilik sağlar.
Ne Sağlar? Test ve Geliştirme Ortamları - Programcılar için test ortamı oluşturmada, hızlı ve kolay bir çözüm sunar.
Ne Sağlar? Merkezileşmiş Depolama Depolama ünitelerine bağlı ana makineler üzerinde oluşturulan sanal makinelerin tüm dataları merkezi disk ünitelerinde barındırılarak, problem çıkabilecek noktaların sayısını minimumda tutar.
Ne Sağlar? Eski donanımda çalışan uygulamalar Uygulama tarafında değişen bir şey olmayacak ve program tıpkı eski platformda gibi çalışacak. Böylece eski donanımı yedeklemek ve destek zorunluluğu ortadan kalkacak.
Ne Sağlar? Enerji Tasarrufu Enerjimizin %75 inin YURTDIŞI ndan alındığının farkındayız
Ne Sağlar? Elektrik ve soğutma gibi çalıştırma maliyetleri düşer. Üniversitemizde yaptığımız sanallaştırma dönüşümü projesinde, 12 x (400Wx2)=9600W (Max.Güç) güç kaynağa sahip makineyi, 2 x (400Wx3) = 2400W (Max.Güç) güç kaynağa sahip sunucu üzerine taşındı. Depolama ünitesi ile birlikte kabaca hesaplandığında en az %70 lere varan elektrik tasarrufu, daha az çevre kirliliği sağlar.
Ne Sağlar? Yer tasarrufu Hizmet veren sunucular arttıkça sistem odasında bulunan sunucu kabinleri doluyordu Her yeni hizmet yeni bir fiziksel sunucu ihtiyacı oluşturmayacağı için yüzlerce sanal makineyi bir kabin içerisine sığdırmak mümkün olmaktadır.
Ne Sağlar?
Ne Sağlar? Klonlama ve Snapshoot ile deneme ortamlarında kolaylıkla geriye dönebilme Yedekleme ve Geri Yükleme Kolaylıkları Normal şartlarda bozulmuş bir makinenin yedekten geri dönülmesi bir gün kadar sürebilirken, sanallaştırma teknolojileri ile bir saatten bile az sürebilmekte ve daha zahmetsiz yapılmakta.
Ne Sağlar? Fiziksel ve Sanal Makinelerin Birbirlerine Dönüşebilmesi Kolaylığı (P2V, V2V, V2P)
Ne Sağlar? Ayrıca; Daha kısa sürede sistem kurulumları, Hızlı Sunucu tahsisi (Devlet kurumlarında bir hizmet sağlamak için gereksinim duyulan sunucunun satın alınması (ihale süreci, sipariş ve teslimat) aylar sürerken, daha önceden alınmış güçlü bir donanım üzerinde oluşturulan bir sanal makine dakikalar içerisinde hazır olmaktadır.)
Ne Sağlar? Ve; Zahmetsiz kurulum, masadan kalkmadan veya işe gelmeden bir dizi sunucu kurabilme imkanı. Bir çok kurulmuş hizmeti doğrudan makine olarak indirip, sadece ip değişikliği ile demo yapma yada kullanmaya başlama kolaylığı
Dezavantajları? Fiziksel Arızalanmalar Fiziksel anlamda her donanım yedekli olmak zorunda? (Sunucu, depolama, ağ kaynakları) Ya her ikisi birden arızalanırsa? Tam bir felaket!!! Her şey durabilir!!!
Dezavantajları? Performans kaybı? Üreticiler %5 den fazla bir kayıp olmadığını iddia etseler de, %100 performans gereksinimi duyulan uygulamalar sanallaştırıldıklarında yönetme ve yedekleme kolaylıkları dışında bir getirileri olmayacaktır.
Dezavantajları? Kolay Değil, Daha Karmaşık? Bazı çevrelerden bu tepkiler alınabilir? Sanallaştırma Platformlarının yönetim ara yüzleri ve şekillerini bilme gereği, alışageldik yöntemlere nazaran biraz efor isteyecektir
Dezavantajları? Güvensizlik? Fiziksel ortama duyulan güven, (makineyi görme, yedekleme kartuşlarını alıp saklama, dokunma hissi) sanal makinelerde henüz yeni oluşuyor, (-yeni nesil ile birlikte)
Dezavantajları? Personel Yetersizliği/Tembelliği Genellikle sorun çıkmayan ve her işlemin birkaç tıkla yapıldığı sanal sunucuların yöneticisi, daha büyük sorunlarda birden çaresiz duruma düşebiliyor. Eski yöntemleri unutmamak lazım.
Tecrübeler Senaryo 1 Sunucu Taşıma Müşteri taşımaları sunucuyu bir yerden bir yere fiziksel olarak taşıma ve sonrasında ip değişikliği ile yapılıyordu ve bu yarım gün sürebiliyordu
Tecrübeler Senaryo 1 Sunucu Taşıma Sanallaştırma ile sunucu taşımaları sanal makinenin bir gece kopyalanması ve ip değişikliği ile gerçekleşen sorunsuz bir işlem olmakta.
Tecrübeler Senaryo 2 Ana Makine Arızası Uzakta barındırılan fiziksel bir makinenin yanlışlıkla kapatılması yada ayarlarında yapılan bir değişiklik sebebiyle erişilememesi durumunda, yanına kadar gidip arızayı gidermek gerekmekte.
Tecrübeler Senaryo 2 Ana Makine Arızası Benzer durum sanal makinelerde, ana makineye bağlanıp sanal makineye konsol ara yüzünden erişip arızasını gidermek suretiyle aşılır.
Tecrübeler
Tecrübeler Senaryo 3 Storage Ünitesi Arızası Depolama Ünite arızası, sanallaştırma teknolojilerinin en büyük riskidir. Bu arızalarda sanallaştırılan tüm sunucular çalışmayacağı için tam bir felaket durumu diye de özetlenebilir.
Tecrübeler Senaryo 3 Storage Ünitesi Arızası İkinci bir yedek kaynağı ve disk ünitesi bulunmadığında, tüm verilerin kaybolma riski, günler süren kesinti olabileceğinden dikkat edilmesi gereken çok önemli bir risktir.
Özetlersek Sanallaştırma Teknolojileri, Dünya da eski olsa da Ülkemizde yeni bir teknoloji olarak değerlendirilmekte ve hakkında bazı soru işaretleri ile birlikte bahsedilmekte. Her tür hizmet sanallaştırmaya uygun olsa da, gerek performans gerekse gereklilik açısından analiz yapılması gerekmekte.
Özetlersek Makine konsolidasyonu ve verimlilik %70 lere varan elektrik (çalışma ve soğutma giderleri) tasarrufu Çevre dostu (daha az karbondioksit salınımı) Kolay yönetilebilirlik
Özetlersek Yedekleme ve geri dönme avantajları Test ortam avantajları Hızlı kurulum Taşıma avantajları
Özetlersek Arıza durumunda tüm hizmetlerin durması gibi felaket senaryoları Sanal oluşu itibariyle akıllarda oluşan güvensizlik Kötü parola politikaları sebebiyle tüm sunucularda güvenlik riski ihtimali
Özetlersek Yanlış yada eksik hesaplamalardan dolayı oluşabilecek performans sorunları Kolay ve hızlı kurulması sebebiyle test vb. durumlar için sürekli oluşturulan sanal makinelerin kaynak ve ip tüketiminde ön görülemeyen bir artış oluşturma ihtimali (test, tes1,test23,deneme,sanal2,eskitest...)
Özetlersek Düşünülmeli ve dikkate alınmadır.
Sorular
Teşekkür Ederiz.