BİLGİ NOTU: 20.09.2016/2016-11 6736 SAYILI KANUN KAMU ALACAKLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun 19.08.2016 tarihli ve 29806 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Uygulama ile ilgili açıklamaları içeren 1 Seri Nolu tebliğ ise 23/08/2016 tarih ve Mük. 29810 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır. Anılan kanunda; kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması, matrah ve vergi artırımı, işletmede bulunduğu halde yasal kayıtlarda yer almayan emtia, makine teçhizat ve demirbaşlar ilişkin işlemler, yasal kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan mallar, kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklara ilişkin işlemler, kaynakların milli ekonomiye kazandırılması kapsamında yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilmesi ile ilgili düzenlemeler yer almaktadır. Bu bilgi notumuzda, kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması ile ilgili düzenlemelere özetle yer verilecektir. I-KESİNLEŞMİŞ KAMU ALACAKLARI: Kanun kapsamına giren ve kapsamda olmayan kamu alacaklarına ilişkin liste bilgi notumuz ekinde sunulmuştur. 1 A- Yapılandırılacak Alacakların İlgili Olduğu Dönem: Vergiler ve Vergi Cezaları: 30.06.2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun kapsamındadır. İdari Para Cezaları: Kapsama giren idari para cezalarından, 30.06.2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kesinleştiği hâlde ödenmemiş veya ödeme süresi geçmemiş ya da dava açılmış veya dava açma süresi geçmemiş olanlar kapsam dâhilindedir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Kapsamında Takip Edilen Diğer Alacaklar: Bu kapsamda değerlendirilen alacaklar, 6736 Sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi geçmemiş olan asli ve fer i amme alacaklarından takip için vergi dairelerine intikal edenler Kanun kapsamındadır.
B- Başvuru Süresi ve Şekli: Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine, belediyelere, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerine bağlı tahsil dairelerine olan ve Kanunun 2 nci maddesi kapsamına giren alacakları bu madde kapsamında ödemek isteyen borçluların 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar borçlu bulundukları tahsil dairelerine yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir. C- Alacak Tutarının Tespiti Vergiler: Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergiler bu kapsama girmektedir. Yapılandırmaya konu vergilerin asılları ile, gecikme zammı ve/veya gecikme faizi yerine, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan Yİ-ÜFE tutarının ödenmesi halinde, yapılandırılan vergiye konu gecikme faizi ve/veya gecikme zammı ile cezaların tahsilinden vaz geçilecektir. Cezalar: Sadece vergi aslına bağlı vergi cezası ve buna bağlı gecikme zammı alacaklarının, borçlunun başvurması halinde tahsilinden vaz geçilecektir. Vadesi geldiği halde ödenmemiş veya vadesi henüz geçmemiş vergi aslına bağlı olmayan cezalarda ise, başvurulması halinde bu cezaların ödenmeyen kısmının %50 sinin tahsilinden vazgeçilecektir. Kanun kapsamında olan idari para cezalarının asılları ile Yİ-ÜFE aylık değişim oranı kullanılarak bulunan tutarın ödenmesi kaydıyla, cezaların fer ilerinin tahsilinden vaz geçilecektir. 2 Ödeme Süresi ve Şekli: Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil dairelerine borçlu olanların kanun hükmünden yararlanmak istemeleri hâlinde, 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar borçlu bulundukları tahsil dairelerine başvurmaları, yapılandırılan borçların ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ya da taksitle ödenmek istenmesi halinde ilk taksiti 30 Kasım 2016 tarihi mesai saati bitimine kadar ödemeleri gerekmektedir. Ödemelerin taksitle yapılmak istenmesi halinde, borç tutarı kanunda belirtilen katsayılar oranında artırılarak ikişer aylık dönemler itibariyle eşit taksitler halinde azami 18 ay içinde ödenecektir. Borcun tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi hâlinde, bu tutara bu Kanunun yayımlandığı tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için herhangi bir faiz uygulanmamaktadır. Borcun ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi halinde ayrıca, fer i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutar üzerinden %50 indirim yapılacaktır. D- Madde Hükmünden Yararlanmanın Diğer Şartları: Yıllık gelir veya kurumlar vergileri, gelir (stopaj) vergisi, kurumlar (stopaj) vergisi, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi için başvuruda bulunan mükellefler, maddede öngörülen diğer şartların yanı sıra, yapılandırılan vergi borcunun ödeme süresi içinde, beyan ettiği vergileri süresinde ödemek zorundadır. (Damga vergisi hariç)
Kanun hükmünden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gerekmektedir. II-KESİNLEŞMEMİŞ VEYA DAVA SAFHASINDA BULUNAN AMME ALACAKLARINA İLİŞKİN HÜKÜMLER: A- Başvuru Süresi ve Şekli: Madde hükmünün uygulanabilmesi için, Kanunun yayımlandığı 19.08.2016 tarihi itibarıyla; İkmalen, re sen veya idarece yapılmış bir tarhiyatın bulunması ve tarhiyata karşı dava açma süresinin henüz geçmemiş olması veya dava açılmış ise yargı sürecinin henüz tamamlanmamış olması gerekmektedir. Kanun hükmünden yararlanmak için 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar bağlı bulunulan tahsil dairesine yazılı olarak başvuruda bulunulması ve başvuru dilekçesinde dava açılmayacağı, açılmış davalardan vazgeçileceği yönünde iradenin belirtilmesi şarttır. B- Alacak Tutarının Tespiti: Kanun hükmünden yararlanılması halinde, vergi aslının %50 si ile bu tutara; gecikme faizi veya gecikme zammı yerine hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının, belirlenen süre ve şekilde ödenmesi halinde, vergilerin %50 sinin, gecikme faizi ve gecikme zammı ile vergi aslına bağlı vergi cezalarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir. Dava safhasında olanlardan kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararın terkin kararı olması halinde, terkin edilen vergilerin ilk tarhiyat tutarı esas alınarak %20 si ile bu tutara ilişkin gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ödenecek, verginin kalan %80 inin, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir. 3 Kanunun yayımlandığı tarihten önce verilmiş en son kararın tasdik veya tadilen tasdik kararı olması halinde, tasdik edilen kısmın tamamı ile terkin edilen kısmın %20 si yapılandırmaya konu edilecektir. Sadece vergi cezalarına karşı açılan davalarda ise, dava açma süresi geçmemiş veya vergi mahkemesi aşamasında olanların %25 i, tasdik edilen cezanın %50 si, terkin edilen cezanın ise %20 sinin ödenmesi halinde cezaların geri kalan kısımlarının tahsilinden vazgeçilecektir. Uzlaşma hükümlerinden yararlanılmak üzere başvuruda bulunulmuş, uzlaşma günü verilmemiş veya uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış ancak, dava açma süresi geçmemiş alacaklar için uzlaşmaya konu verginin %50 si ile gecikme faizi yerine hesaplanan Yİ-ÜFE tutarının ödenmesi halinde diğer alacaklardan vazgeçilecektir. C- Ödeme Süresi ve Şekli: Kanunun 3 üncü maddesine göre yapılandırılan alacakların, 30 Kasım 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar tamamen ya da Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca yapılan taksitlendirmeye istinaden ilk taksit aynı tarihte olmak üzere ikişer aylık dönemler hâlinde azami onsekiz eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir.
D- Aranan Diğer Şartlar: Kanunun 3 üncü maddesinden yararlanacak olanların, borç ödeme süresi içinde yıllık gelir veya kurumlar vergileri, gelir (stopaj) vergisi, kurumlar (stopaj) vergisi, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi için bu vergi türleri ile ilgili verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden vergileri, çok zor durum olmaksızın her bir vergi türü itibarıyla bir takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödememeleri ya da eksik ödemeleri hâlinde yapılandırılan borçlarına ilişkin kalan taksitlerini ödeme haklarını kaybedeceklerdir. Vadesinde ödenmesi öngörülen alacakların veya taksit tutarının %10 unu aşmamak şartıyla 5 Türk lirasına (bu tutar dâhil) kadar yapılmış eksik ödemeler için bu Kanun hükümlerinin ihlal edilmiş sayılmayacaktır, Bu kapsamda yapılandırılan alacak tutarına yönelik olarak borçlular, ayrıca 213 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklar için anılan Kanunun uzlaşma ve vergi cezalarında indirim hükümlerinden yararlanamayacaklardır. Kanunun 3 üncü maddesinden yararlananların, madde kapsamına giren alacaklara karşı dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şartı bulunmaktadır. Yapılandırma başvurusunda bulunan mükelleflerin, belirlenen ödeme şartlarını yerine getirmemeleri halinde, ilk tarhiyata/tahakkuka konu olan alacaklar başka bir işleme gerek olmadan takip edilecektir. III- KANUNUN YAYIMLANDIĞI TARİHTEN ÖNCE BAŞLANILDIĞI HALDE BU TARİHE KADAR TAMAMLANAMAMIŞ OLAN VERGİ İNCELEMELERİ İLE TAKDİR, TARH VE TAHAKKUK İŞLEMLERİ: Kanunun yayımlandığı tarih itibariyle devam eden vergi incelemeleri ile takdir, tarh ve tahakkuk işlemlerine aynen devam edilecektir. 4 Yukarıda sayılan işlemlerin tamamlanmasının ardından düzenlenecek vergi/ceza ihbarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılandırma talebinde bulunulabilecektir. Bu şekilde tarh edilen verginin %50 si ile bu tutara hesaplanan gecikme faizi yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarı ve Kanunun yayım tarihinden sonra (bu tarih dâhil) ihbarnamenin tebliği üzerine dava açma süresinin bitim tarihine kadar hesaplanacak gecikme faizi tutarının, ilk taksit ihbarnamenin tebliğini izleyen aydan başlamak üzere peşin veya ikişer aylık dönemler hâlinde 6 eşit taksitte tamamen ödenmesi şartıyla, kalan vergi aslı ile bu vergilere uygulanan gecikme faizi ve vergi aslına bağlı cezaların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir. Vergi aslına bağlı olmayan cezalarda ise, cezanın %25 inin yukarıda belirtilen sürelerde ödenmesi halinde, cezanın kalan %75 inin tahsilinden vazgeçilecektir. Borçluların, inceleme sonucunu beklemeksizin matrah artırımı hükümlerinden yararlanmaları mümkün olup, bu konudaki açıklamalara matrah artırımı ile ilgili bilgi notumuzda yer verilecektir. Aranan Diğer Şartlar: Mükelleflerin bu madde hükümlerinden yararlanabilmeleri için anılan fıkralar kapsamında ödeme başvurusunda bulundukları alacağa ilişkin dava açmamaları şarttır. Bu bölümdeki yapılandırma işleminde mükellefler, ayrıca 213 sayılı Kanunun uzlaşma, tarhiyat öncesi uzlaşma ve vergi cezalarında indirim hükümlerinden yararlanamazlar.
TAKSİTLENDİRME HÜKÜMLERİ: Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil dairelerine borçlu olanların Kanunun 2 nci maddesi hükmünden yararlanmak istemeleri hâlinde, 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar borçlu bulundukları tahsil dairelerine başvurmaları gerekmektedir. Madde kapsamında yapılandırılan borçların ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ya da ikişer aylık dönemler hâlinde azami onsekiz eşit taksitte ödenmesi mümkün olup ilk taksit ödeme süresi 30 Kasım 2016 tarihi mesai saati bitiminde sona ermektedir. Kanunun 10 uncu maddesi hükmü ile azami taksit süresi 18 eşit taksit olarak belirlenmiş olmakla birlikte 6, 9 ve 12 eşit taksitte ödeme seçenekleri de bulunmaktadır. Taksitle yapılacak ödemeleri için belirlenen tutar, taksit süresine göre aşağıda belirtilen katsayılar dikkate alınarak artırılacak ve toplam borç eşit taksitlerle ödenecektir. Altı eşit taksit için (1,045), Dokuz eşit taksit için (1,083), Oniki eşit taksit için (1,105), Onsekiz eşit taksit için (1,15) Yapılandırılan borcun, ilk taksit ödeme süresi içinde tamamen ödenmesi halinde, fer i alacaklar yerine Yİ- ÜFE aylık değişim oranları dikkate alınarak hesaplanacak tutar üzerinden %50 indirim yapılacaktır. Saygılarımızla. 5 OLUŞUM Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.
EK: I-KANUN KAPSAMINA GİREN ALACAKLAR: a) 213 sayılı Kanun kapsamına giren vergi, resim ve harçlar, bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri ve gecikme zamları. Vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları. b) Kapsama Giren İdari Para Cezaları: - 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu, - Mülga 11/2/1950 tarihli ve 5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun, - 10/6/1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, - 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, - 18/1/1984 tarihli ve 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun, - 23/5/1987 tarihli ve 3376 sayılı Anayasa DeğiŞikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun, - Mülga 13/4/1994 tarihli ve 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun, - 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, - 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, - 25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, - 15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun I hükümlerine göre 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen idari para cezaları girmektedir. 6736 sayılı Kanun hükümlerine göre, söz konusu idari para cezalarından, 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kesinleştiği hâlde ödenmemiş veya ödeme süresi geçmemiş ya da dava açılmış veya dava açma süresi geçmemiş olanlar kapsam dâhilindedir. 30/6/2016 tarihinden önce verilmekle birlikte 6736 sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş idari yaptırım kararlarına konu idari para cezaları Kanunun kapsamına girmemektedir. c) İl Özel İdarelerince Takip Edilen Amme Alacakları 6736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi gereğince, il özel idarelerinin vadesi 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş bulunan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen asli ve fer i amme alacakları. d) Belediyelerce Takip Edilen Alacaklar:
Belediye Gelirleri Kanunu nun Mükerrer 97. Maddesinin (b) fıkrası gereğince belediyelere ödenmesi gereken paylar hariç olmak üzere aşağıda sayılan alacaklar ve fer ileri. - 213 sayılı Kanun Kapsamına Giren Alacaklar - 6183 sayılı Kanun Kapsamına Giren Alacaklar - Belediyelerin Ücret Alacakları - Belediyelerin Su Alacakları - Büyükşehir Belediyelerinin Katı Atık Ücreti Alacakları - Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Su ve Atık Su Alacakları e) Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı na bağlı tahsil daireleri tarafından 6183 Sayılı Amme Alacaklarıın Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilen gümrük vergileri, idari para cezaları, faizler, gecikme faizleri, gecikme zamları f) Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı tahsil daireleri tarafından 6183 Sayılı Kanun kapsamında takip edilen sigorta primi alacakları, gecikme cezaları ve gecikme zamları. II-KANUN KAPSAMINDA OLMAYAN ALACAKLAR: Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen; - İl özel idarelerinin, idari para cezası ve 3213 sayılı Kanundan kaynaklanan özel idare payı alacakları - Adli ve idari para cezaları (Kanun kapsamına giren idari para cezaları hariç), - Mülga 7/3/1954 tarihli ve 6326 sayılı Petrol Kanununa istinaden alınan Devlet hissesi ve Devlet hakkı ile 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanununa istinaden alınan Devlet hissesi, - Mülga 22/6/1956 tarihli ve 6747 sayılı Şeker Kanununa istinaden alınan şeker fiyat farkı, - Mülga 10/9/1960 tarihli ve 79 sayılı Milli Korunma Suçlarının Affına, Milli Korunma Teşkilat, Sermaye ve Fon Hesaplarının Tasfiyesine ve Bazı Hükümler İhdasına Dair Kanuna istinaden alınan akaryakıt fiyat istikrar payı ve akaryakıt fiyat farkı, - 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununa istinaden alınan Devlet hakkı ve özel idare payı ile madencilik fonu, - Mülga 10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki alacaklar, - 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye istinaden alınan kılavuzluk ve römorkörcülük hizmet payları, II 6736 sayılı Kanunun kapsamı dışında tutulmuştur.