ENERJİ ANALİZÖRÜ, MULTİMETRE EA200S, EA280R, EPM100 KULLANMA KILAVUZU Bu ürünün montajı ve işletmeye alınması yetkili personel tarafından gerçekleştirilmelidir.
İçindekiler Değerli Müşterimiz, Cihazınızı en verimli şekilde kullanmak için bu kılavuzun tamamını dikkatle okumanızı ve bir başvuru kaynağı olarak saklamanızı rica ederiz... elektropan ürünlerini tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz... Cihaz Genel Yapısı... 3 Elektriksel Bağlantı... 4 LCD Ekran ve Tuşların Forksiyonları... 6 Sabit Değerlerin Girilmesi... 7 Harmonik Analizi... 11 Opsiyonlar... 12 Enerji Takip Yazılımları... 13 Bilgisayar Bağlantı Protokolü... 14 Boyutlar... 15 2
Cihazın Genel Yapısı EA serisi Enerji Analizörleri ve EPM serisi Multimetreler, 3 fazlı elektrik sistemlerinde tüm elektriksel parametreleri ölçmek için tasarlanmıştır. Gerilim ve akım trafosu çarpanları mevcut olup orta ve yüksek gerilimde direkt kullanılabilir. Cihazlar, %1 den iyi ölçüm değerlerine sahiptir. Multimetrelerde enerji sayaçları ve harmonik ölçümü özelliği yoktur. Diğer özellikleri Enerji Analizörü ile aynıdır. Enerji Analizöründe import ve export enerji değerleri 3 adet 5+3 karakter olarak aynı anda okunabilmektedir. Negatif (-) işaretler kapasitif veya export anlamı taşır. Her elektrik kesilip geldiğinde enerji sayaçları, kaldığı yerden devam eder. Böylece sürekli enerji takibi de yapılabilir. Sayaç değerlerini sıfırlamak için 3 tuşa birden aynı anda basılır. 33. Harmoniğe kadar ölçüm yaparak ekranda her faz için akım ve gerilim ayrı ayrı harmonik değerlerini gösterir. Harmonik değerler, LCD ekranda ayrı bir moda geçilerek gösterilir. EA280R ise standart özelliklere ilave olarak 8 giriş ve 8 çıkış rölesine sahiptir. Röleler, kullanım amacına göre farklı şekillerde programlanabilir. (bkz. Sabit değerlerin girişi) 3
Elektriksel Bağlantı Bağlantı, cihazın arkasındaki etikette belirtildiği gibi yapılmalı, akım trafolarının fazları ve yönleri karıştırılmamalıdır. Mümkünse fazlar birer birer bağlanarak, akım ve gerilim değerleri, harcanan enerji ve güç faktörü takip edilmelidir. Export kullanım olmadığı sürece kw değerleri pozitif olmalıdır. Değer negatif ise akım trafosunun uçları ters bağlanmıştır, değiştirilmelidir. 4
Dikkat Edilecek Hususlar Cihaz mutlaka topraklanmalıdır. Eğer tesiste topraklama barası veya kazığı kurulmamışsa, 50 cm derinlikte yer altına bakır topraklama barası gömülmeli ve bu bara ile cihaz arasında bağlantı yapılmalıdır. Akım trafosu sekonder çıkışları, kendi fazlarının konnektör girişlerine doğru bağlandığı kontrol edilmelidir. Cihazın 220V besleme giriş fazına mutlaka sigorta bağlanmalıdır. Cihazın takılacağı tesiste harmonik değerler %15 in üstünde ise, cihazın 220V besleme girişi için mutlaka 220/185V 20VA izolasyon trafosu kullanılmalıdır. Ayrıca izolasyon trafosunun hem primer hem de sekonder bağlantı uçlarına paralel olarak 14mm çapında varistör bağlanmalıdır. Cihazın tüm elektriksel bağlantılarını yaptıktan sonra kw değerlerini okuduğumuz bölüme gelinerek kw değerlerinin önünde negatif işaret olup olmadığı gözlenmelidir. Önünde negatif işaret bulunan fazın akım trafosu sekonder (K L) uçları ters bağlanmıştır, doğru bağlantı için ilgili faz (K- L) uçlarının yerleri değiştirilmelidir. 5
LCD Ekran ve Tuşların Fonksiyonu Cihazın LCD ekranı 10x10 cm. büyüklüğünde, simgeler hariç aynı anda 10 adet elektriksel büyüklüğü gösterecek şekilde tasarlanmıştır. Cihaz röleli ise 8 Giriş, 8 Çıkış ikazının pozisyonları da ekran üzerinden izlenebilir. Kolay kullanım amacıyla dört bölümden oluşan ekranda gösterilen değerlerin her biri ayrı bir tuşa bağlanmıştır. è é ê è tuşu; faz-nötr gerilimlerini, faz-faz gerilimlerini ve her fazın Cos değerini (1); é tuşu; akımları, aktif güçleri, görünür güçleri ve reaktif güçleri; (2) ê tuşu; enerji değerlerini (3) görmek için kullanılır. Her tuşa basışta bir sonraki elektriksel büyüklükler gösterilir. Sol alt bölümdeki 3 büyük karakterli sayı ile (4) sistemin ortak faz açısı veya şebeke frekansı takip edilebilir. è ve é tuşlarına basılarak istenen bilgi ekranda görülebilir. 1 4 2 3 (è) (é) (ê) (è,é) faz-nötr gerilim akım Aktif enerji Frekans faz-faz gerilim aktif güçler Reaktif enerji Güç faktörü görünür güçler Toplam enerji her fazın Cos si reaktif güçler ind. / kap. enerji 6
Sabit Değerlerin Girilmesi Cihazın çalışma şeklini belirleyen sabit değerlerin girilmesi için é ve ê tuşlarına aynı anda basılarak Ayar Moduna geçilir. LCD ekran aşağıdaki görünümü alır. 100 0 1000.000 00020.000 0000 1.000 Sol üstteki sayı, menü numarası olarak kullanılır. Değişkenler girildikçe bir sonraki menüye geçilir. Değerlerin girişinde kullanılan üç satır sayıdan üstteki, girilecek değerin üst sınırını, alttaki ise alt sınırını gösterir, kullanıcı değiştiremez. Ortadaki sayı ise kulla-nıcının uygun değeri gireceği alandır. Girilecek değer yanıp sönerek kullanıcıyı yönlendirir. é ve ê tuşları ile istenen değere gelinip è tuşuna basılır. Sabit Değerler : (* işaretli değişkenler sadece bilgisayar bağlantısı ile değiştirilebilir.) *99- Şifre : Fabrika çıkış ayarı olarak Şifre 49 dur. Kullanıcı şifreyi sadece bilgisayar bağlantısı kurduğunda değiştirebilir. Unutulan şifre, cihaz set değerlerini değiştirmeyi imkânsız kılacağından şifre değişimi cihaz üzerinden yapılamamaktadır. 100 - Gerilim trafosu oranı : 101 - Akım trafosu oranı : Cihaz, X/5 akım trafosu kullanılarak sisteme bağlandığından kullanılan akım trafosunun oranı net değer olarak girilir. Örneğin 600/5 bir akım trafosu kullanılıyorsa 120 değeri girilmelidir. 201 - Cihaz ağ numarası : (1-249) Birden çok cihaz bir ağ şeklinde bağlandığında cihaza verilecek numaradır. (tekli kullanımda 1 girilmelidir) 210 - İletişim hızı : 1=1200; 2=2400; 3=4800; 4=9600; 5=19200, 6=38400 Baud. 7
Sabit Değerlerin Girilmesi 220 - Bilgisayar Haberleşme bekleme süresi (ms) : 240..243 - Cihazın bağlanacağı Server IP Adresi : Örneğin 85.185.190.195 nolu IP adresi için 240. menüde 85; 241. menüde 185, 242. menüde 190, 243. menüde 195 şeklinde IP adresi girilir. 244 - Cihazın bağlanacağı Server daki Port Numarası : 260 - Cihazın GPRS üzerinden haberleşme durumu: 0 : Direkt bağlantı RS232 ya da RS485 ile, 1 : GPRS ile, 2 : TCP/IP Conver ter ile internet üzerinden 3-4 : Özel Kullanım, 261 - İnteraktif (1/0) : Bilgisayarla bağlantı yapıldığında Cihazın girişlerindeki değişiklikleri otomatik olarak Server bilgisayara gönderme seçeneği... 1 : Aktif, 0 : Pasif Bundan sonraki ayarlar sadece röleli model olan EA280R de bulunur. Cihazda 8 adet röle çıktısı vardır. Röle çıktıları 4 farklı şekilde kullanılabilir. 300 - Röle Çalışma Modu : (0..3) 0 : Genel Mod Bütün röleler genel amaçlı uzaktan müdahale içindir. Kullanılacak bilgisayar programıyla cihaz üzerinden uzaktan müdahaleler yapılabilir. 1 : Gerilim Sınırlama Modu Röle1 : 1.faz düşük voltaj Röle2 : 1.faz yüksek voltaj Röle3 : 2.faz düşük voltaj Röle4 : 2.faz yüksek voltaj Röle5 : 3.faz düşük voltaj Röle6 : 3.faz yüksek voltaj Röle7 : herhangi bir faz düşük akım Röle8 : herhangi bir faz yüksek akım 2 : Akım Sınırlama Modu Röle1 : 1.faz düşük akım Röle2 : 1.faz yüksek akım Röle3 : 2.faz düşük akım Röle4 : 2.faz yüksek akım Röle5 : 3.faz düşük akım Röle6 : 3.faz yüksek akım 8
Sabit Değerlerin Girilmesi Röle7 : herhangi bir faz düşük gerilim Röle8 : herhangi bir faz yüksek gerilim 3 : Enerji Sayaç Modu (ilk 3 röle çekip bırakır) Röle1 : kwh değerinin her 1 birim artışında; Röle2 : krlh değerinin her 1 birim artışında; Röle3 : krch değerinin her 1 birim artışında; Röle4 : Gerilim değerinden herhangi biri alt veya üst sınırı aştığında; Röle5 : Akım değerinden herhangi biri alt veya üst sınırı aştığında; Röle6 : Cos değeri alt veya üst sınırı aştığında çeker... Röle7, Röle8 : genel amaçlı uzaktan müdahale içindir. 301 - Röle Pulse Ayarı (ms): Rölenin çekip bırakma süresi belirlenir. 302 - Röle Start Ayarı (sn): Cihaza enerji geldikten ne kadar zaman sonra rölelerin çalışmaya başlayacağı belirlenir. 303 - Röle Bekleme Süresi (sn) : Kaç saniye boyunca belirlenen şart devam ederse rölenin çekeceği belirlenir. Örneğin 5 değeri girildiğinde, düşük gerilim rölesinin çekmesi için cihazın 5 sn. boyunca düşük değer okuması gerekir. 304 - Röle Sıfır Fonksiyonu (0/1) : 0 : Sıfır değeri, düşük değer olarak kabul edilmez. 1 : Sıfır değeri, düşük değer olarak kabul edilir. 305 - Röle Mühürleme Fonksiyonu (0/1) : 0 : Röle çektikten sonra, ilgili değer normal sınırlarına dönerse röle normal konumuna döner. Mühürleme yapmaz! 1 : Röle çektikten sonra, ilgili değer normal sınırlarına dönse bile röle çekili kalır. Mühürleme yapar! Mühürlemenin çözülmesi için ` ve _ tuşlarına birlikte basılması gerekmekedir. 306 - Voltaj Alt Sınırı (V) : 307 - Voltaj Üst Sınırı (V) : 308 - Akım Alt Sınırı (I) : 309 - Akım Üst Sınırı (I) : 310 - Cos Alt Sınırı (Cos ) : 311 - Cos Üst Sınırı (Cos ) : Tüm değişkenler girilip ana ekrana dönülmeden değerler hafızaya kaydedilmez! 9
Harmonik Analizi Harmonik Analizi yapmak için é ve ê tuşlarına birlikte basılarak Harmonik ekranına geçiş yapılır. Harmonik gösterim sayfasında sol alt bölümdeki 3 hanenin başında H harfi belirir. H harfinin yanındaki sayı, 00 olduğunda toplam harmonik değerleri gösterimdedir. Sol üstteki üç değer sırası ile 1., 2. ve 3. faz gerilimlerinin toplam harmoniğini, sağ üstteki üç değer ise sırası ile 1., 2. ve 3. faz akımlarının toplam harmoniklerini göstermektedir. é ve ê tuşları ile tek sayılı harmonikler arasında dolaşılır. Bu aşamada harmonik numarası Sol altta H harfinin sağında belirir. Genelde bu oran gerilimde %5; akımda %10 lara kadar normal kabul edilmektedir. Tavsiyemiz, %10 ları aşan harmonik oranlarında sistemlerde filitreler kullanılmasıdır. Özellikle karmaşık yüklerin çektiği sinüs olmayan L1 4.32 2,864 L2 2.32 3,475 L3 3.86 5,363 H03 akımlar, gerilim şeklinde bozulmaya neden olmaktadır. Bu durum aynı gerilimde beslenen diğer cihazlarında etkilenmesine, ayrıca kompanzasyon kondansatörlerinin de daha fazla akım çekerek bozulmanın artmasına neden olur. Ana ekrana dönmek için é ve ê tuşlarına 2 saniye müddetle basılır. 10
144 kasada üretilen EA200S Analizörün 2 değişik versiyonu vardır: 1) EA280R (8 Giriş + 8 Çıkış Röleli): Cihaz programlanabilir 8+8 Rölesi ile her türlü otomasyon çalışmasına uygundur. (Bkz. Sabit Değerlerin Girişi) 2) EA300H (Direkt 200 A. Akım Girişi): Versiyonlar Analizör arkasından çıkan 3 adet sensör akım trafosunun ortasından direkt 200A (klemenssiz) olarak geçirilir ve x5 akım trafoları ve bu trafolardan kaynaklanan hatalar elimine edilerek daha hassas ölçme sağlanır. Cihaz özel sipariş üzerine üretilmektedir. 11
Enerji Takip Yazılımları Bütün elektropan cihazları, geliştirilen elektrometre yazılımıyla bilgisayardan takip edilebilir, istenirse uzaktan müdahale edilebilir. Yazılımın temel versiyonu www.elektropan.com.tr adresinden indirilebilir. Yazılımla, cihazın okuduğu enerji değerleri, istenen sıklıkta.txt formatında bilgisayara kaydedilir. Kullanıcı bu değerleri kendi bilgisi dahilinde kullanabilir. elektrometre (arşiv) yazılımı ise lisanslı olarak satılır ve değerlerin istenen sıklıkla depolanmasına, grafiksel olarak enerji değerlerinin incelenmesine imkan verir. 12
Enerji Takip Yazılımları Cihazlar, 9 lu PCB Dişi Konnektör ile seri portu olan bir bilgisayara direkt bağlanılabilir. Seri portu olmayan bilgisayar için USB to Seri Dönüştürücü kullanılabilir. Dişi konnektörün 5 li sırasına soldan sağa 2., 3., ve 5., pinlerine kablo uçları lehimlenir. 2. pin TX, 3. pin RX, 5. pingnd bağlantısıdır. Lehimlenen disi konnektör kapağın içine, yerlestirilerek monte edilir. Cihazla verilen konnektöre de kablo uçları takılarak cihaz tarafı kablolama tamamlanır. Cihaz konnektörü cihaza, PCB disi konnektör de USB Dönüstürücünün Seri tarafına takılır. USB uç da bilgisayara baglanarak kablolama tamamlanmış olur. NOT : USB to Seri Kablo kullanıldığında dönüştürücü sürücüsü yüklenerek bilgisayara tanıtılmalıdır. GPRS Haberleşme Modülü: İlave Modül ile cihaz bilgileri, GPRS teknolojisiyle istenen herhangi bir yerden internet üzerinden takip edilebilir. 13
Bilgisayar Bağlantı Protokolü Cihazın standart modelinde 44 adet register bulunur: Sorgulama Bilgisayardan cihaza; cihaz numarası (1)+ Bilgi isteme kodu (3) + hangi registerdan itibaren (2 byte girilmeli) kaç adet register okunacağı (2 byte girilmeli) + kontrol kodları (2 byte) iledir. Cevap ise cihazdan; cihaz numarası (1) + bilgi gönderme kodu (3) + kaç byte bilgi gönderildiği (2 byte) + gönderilen bilgiler (...adet) + kontrol kodları (2 byte) şeklindedir. Alınan bilgiler float 4 byte olup IEEE754 standardında 8 bit 10 üzeri X, 23 bit gerçek değer ve 1 bit işaret (+ -) bilgisini taşır. 14
Boyutlar 144 60 144 Pano Montaj Deliği : 138x138 dir. Teknik Değerler : Besleme Gerilimi : 220 V ±%20, 50 Hz Ölçme Gerilim Girişi : 3x300V. Faz-Nötr, 50Hz Ölçme Akım Girişi : 3x5 Amper, 50Hz Güç Tüketimi : <10VA Sınıf : <%1 15
elektropan ENERJİ KONTROL VE TAKİBİNDE YENİ ÇÖZÜM ORTAĞINIZ YETKİLİ SERVİS Tel: +90 264 291 43 68 Faks: +90 264 291 43 67 Modern Sanayi Sitesi 102. Sk. No: 1 Kat: 3/B SAKARYA / TÜRKİYE www.elektropan.com www.elektropan.com.tr info@elektropan.com.tr