T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI



Benzer belgeler
SoildWorks ilave modülünde bulunan ek yazılımlar (Add-Ins)

BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÇİZİM DERSİ

Basit Parça Modelleme

SOLİDWORKS SOLİDWORKS E GİRİŞ 01 İSMAİL KELEN

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TESİSAT TEKNOLOJİSİ VE İKLİMLENDİRME

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 5 SOLIDWORKS İLE KATI MODELLEME

SOLID EDGE PROGRAMINDA SKETCH MENÜSÜ Çizim Alanı Temel Çizimleri Çizgileri İlişkilendirme Çizgi Referansı Yakalama Ölçülendirme 3 Ersin Toptaş Mekatro

MONTAJ ( ASSEMBLIES )

Kullanım ayarı yaparak düzlem seçmek

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 3-SOLIDWORKS İLE SKETCH

Skecher (Çizim) Komutları

SolidWORKS te rahat çizim yapabilmek, komutlara rahat ulaşabilmek. için Windows ta da olduğu gibi araç çubukları vardır. Bazı araç çubukları

SCALE. Ölçek Kayar menü Insert Features Scale. Araç Çubuğu Features Scale

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KONAKLAMA VE SEYAHAT HİZMETLERI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI YENİLENEBİLİR ENERJİ TEKNOLOJİLERİ GÖRÜNÜM VE ANİMASYON

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KOMBİNEZON-JÜPON KALIBI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

Pro/E. Sketch ( Taslak Çizim) Ortamı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (TEKNİK RESİM-II) Yrd. Doç. Dr. Muhammed Arslan OMAR

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ TASARIM VE ANİMASYON 482BK0178

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

PARÇA MODELLEMEYE GİRİŞ

BÖLÜM 04. Çalışma Unsurları

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI GEMİ YAPIMI BAŞ BLOK RESMİ 521MMI400

MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

Bursa Nilüfer Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Makine Teknolojisi Alanı Endüstriyel Kalıp Dalı Sac Metal Kalıpları Dersi 3D Kalıp Tasarım

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (TEKNİK RESİM-II) Yrd.Doç.Dr. Muhammed Arslan OMAR

Teknik Resim Çıkartılması

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

Round-Chamfer / Yrd. Doç. Dr. Mehmet FIRAT- Yrd. Doç. Dr. Murat ÖZSOY

BÖLÜM 5 5. TABLO OLUŞTURMAK

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME SÜVETER KALIPLARI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MATBAA TİFDRUK SİLİNDİR TEMİZLİĞİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

BÖLÜM 15. Uyarlanabilir Parçalar

götürülerek model oluşturmakta kullanılır. Burda birden fazla değişik profil

2 TEMEL ÇİZİM KOMUTLARI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

Bursa Nilüfer Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Makine Teknolojisi Alanı Endüstriyel Kalıp Dalı Sac Metal Kalıpları Dersi 3D Kalıp Tasarım

Kanal açmada izlenecek işlem sırası şu şekildedir

YENİLENEBİLİR ENERJİ TEKNOLOJİLERİ

DERS 5: REVOLVE. 1. Front Plane de bir sketch açın ve Line komutunu kullanarak aşağıdaki formu çizin ve ölçülendirin.

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MAKİNE TEKNOLOJİSİ

MODÜL BİLGİ SAYFASI İÇERİK :

SKETCH (TASLAK) KOMUTLARI İLE 2 BOYUTLU ÇİZİM

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME ETEK KALIPLARI

Makine Teknolojisi Alanı Endüstriyel Kalıp Dalı

SKETCHUP PROGRAMI ARAÇLAR VE GÖREVLERİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TEKSTİL TEKNOLOJİSİ DÜZ ÖRME YELEK KALIPLARI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

SOLİDWORKS PROGRAMI İLE BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM KURS PROGRAMI

DİŞLİ ÇARK ÇİZİMİ: 1. Adım Uzunlukları diş üstü dairesi çapından biraz büyük olacak şekilde bir yatay ve bir düşey çizgi çizilir.

Sınav : MAKĐNE TEKNOLOJĐSĐ ÖĞRETMENĐ. Yarışma Sınavı. A ) Transform B ) Manual Entry C ) Pattern Repeat D ) Plunge Turn E ) Finish

MODIFY (DÜZENLEME) KOMUTLARI

Ekran Arayüzü ve Obje Seçimi (V )

İÇİNDEKİLER VII İÇİNDEKİLER

Sonsuz uzunlukta düzenleme çizgisi oluşturmak için kullanılır.

3. BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÇİZİM VE ARAÇLARI

BÖLÜM 13. Çelik Profil Aracı

BLEND YÖNTEMİ İLE KATI MODEL OLUŞTURMA

Konum Unsurları. İçindekiler. Terimler Konum Unsurları Yuvarlama (Fillet) Unsuru Pah Kırma (Chamfer) Unsuru...94

SOLIDWORKS 2009 PROFESSIONAL EĞİTİM PROGRAMI (CSWA UYUMLU)

TEKNİK RESİM DERSİ. Modüller Geometrik Çizimler. Görünüş Çıkarma. Ölçülendirme ve Perspektif

İnönü Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

SOLĐD EDGE KOMUTLAR DRAW KOMUTLARI

SOLIDWORKS 2009 İLERİ EĞİTİM PROGRAMI

SOLIDWORKS İLE KATI MODELLEME

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MODÜL BİLGİ SAYFASI İÇERİK :

Pencereler Pencere Özellikleri

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ MİSİNALI TAKILAR

1 CAD-CAM PROGRAMLARINA GİRİŞ

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

2 BOYUTLU ÇİZİM KOMUTLARI

T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

5.bölümde ise dosya göz atıcı ve dosya menüsü yer almaktadır. Dosya göz atıcıyı incelemek için klasör simgesine tıklayınız.

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

1 TEKNOLOJİ TASARIM DERSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM SKETCH UP BAŞLANGIÇ

7. HAFTA ENM 108 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TEKNİK RESİM. Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN.

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) FOTOĞRAF GRAFİK TORS

SKETCHUP MAKE II

BÖLÜM 14. Kaynak Tasarım Ortamı

INVENTOR DERS NOTLARI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) DENİZ ARAÇLARI YAPIMI TÜLANİ ÖN İMALATI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

TEKNİK RESİM VE ÇİZİM TEKNOLOJİLERİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (TEKNİK RESİM-II) Yrd.Doç.Dr. Muhammed Arslan OMAR

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

Transkript:

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MAKİNE TEKNOLOJİSİ DİZAYN VE ANİMASYON ANKARA-2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR...ii GİRİŞ...1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1...3 1. MAKİNE PARÇALARININ ÜÇ BOYUTLU ÇİZİMİ...3 1.1. Üç Boyutlu Çizim Uygulaması Yapma...3 1.2. Üç Boyutlu Çizim Üzerinde Düzenleme Yapma...6 UYGULAMA FAALİYETİ...8 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...9 PERFORMANS DEĞERLENDİRME...10 2. ÜÇ BOYUTLU MEKANİK ANİMASYONLAR...12 2.1. Montaj (Assembly)...12 2.1.1. Montaj Ortamına Parçaları Taşımak...12 2.1.2. Parçaları Kenar, Eksen, Yüzeye Göre Montaj Yapma...15 2.1.3. Parçaların ayrılması (Exploded View)...18 2.2. Üç Boyutlu Animasyon...21 2.2.1. Parçaların Birbirlerine Göre Hareketlerinin Belirlenmesi...21 2.3. Modellerin Serbestlik Derecesi...25 UYGULAMA FAALİYETİ...27 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...30 PERFORMANS DEĞERLENDİRME...32 MODÜL DEĞERLENDİRME...34 CEVAP ANAHTARLARI...35 KAYNAKLÇA...37 i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI 482BK0025 Makine Teknolojileri Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı Dizayn ve Animasyon Bilgisayar destekli çizim ve tasarım kullanarak makine parçalarını üç boyutlu dizayn etmeyi ve üç boyutlu mekanik animasyon yapmayı konu edinen öğrenim materyalidir. SÜRE 40/24 ÖN KOŞUL YETERLİK MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bilgisayar Destekli Üç Boyutlu Çizim dersinin 1. 2. ve 3. modüllerini almış olmak. Makine parçalarını üç boyutlu çizmek ve animasyon yapmak. Genel Amaç Gerekli ortam ve araç gereç sağlandığında bu modül ile; bilgisayar ortamında gerekli komutları kullanarak, makine parçalarının üç boyutlu dizaynını ve animasyonunu yapabileceksiniz. Amaçlar Bilgisayar ortamında gerekli komutları kullanarak makine parçalarının üç boyutlu dizaynını yapabileceksiniz. Bilgisayar ortamında gerekli komutları kullanarak makine parçalarının üç boyutlu mekanik animasyonlarını yapabileceksiniz. Bilgisayar destekli çizim ve tasarım programları, örnek model parçalar ve sistemler. Her işlem sonunda işlemle ilgili yeterlilikleri ölçmek için belirlenmiş bir sürede test ve uygulama işlemi gerçekleştireceksiniz. ii

GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci, Gelişen sanayi ile beraber imalat resimleri çizim masasından bilgisayar ortamına taşınmıştır. Bilgisayarın getirdiği pratiklik ve geriye dönüş esnekliği ile çalışmalar hız kazanmıştır. Bu modülde, tasarım aşamasındaki bir iş parçasının bilgisayar ekranında hazırlanması anlatılmıştır. Modüldeki bilgiler sayesinde çok daha geniş iş imkânları ve kalite imkânları elde edeceksiniz. Dolayısıyla sektörün istediği nitelikteki teknik eleman ihtiyacını karşılamış olacaksınız. Bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım şu anda birçok işletme tarafından kullanılmaktadır. İşletmelerin taleplerine göre bu işin özellikleri sürekli geliştirilmekte ve kullanım alanları artmaktadır. Bu modül sonunda üç boyutlu katı model tasarımları, yapılabileceksiniz. Bilgisayar programlarının kolay resim çizebilme, düzeltme yapabilme, saklama ve kâğıda çizme özelliği birçok işletme tarafından kullanılmaktadır. Üç boyutlu dizayn ve üç boyutlu mekanik animasyonlar yapmak, bilgisayar destekli tasarımın en çok ilgi çeken kısmıdır. Bir ürünü bitmiş haliyle sanal ortamda görmek ve incelemek ilgi çeken bir özelliktir. Bu modülü aldıktan sonra CAD programında bilgisayar ortamında gerekli komutları kullanarak makine parçalarının üç boyutlu dizaynını ve bilgisayar ortamında gerekli komutları kullanarak makine parçalarının üç boyutlu mekanik animasyonlarını yapabileceksiniz. Bilgisayar destekli imalat programı şu anda birçok işletme tarafından kullanılmaktadır. İşletmelerin taleplerine göre bu işin özellikleri sürekli geliştirilmekte ve kullanım alanları artmaktadır. Bu modül sonucunda bilgisayar destekli tasarım ve çizim programlarıyla dizayn ve animasyon yapabileceksiniz. 1

2

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 1 Bilgisayar ortamında gerekli komutları kullanarak, makine parçalarının üç boyutlu dizaynını ve animasyonunu yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Bölgenizde bulunan sanayi kuruluşlarında kullanılan bilgisayar destekli çizim programlarını araştırınız. İnternet sitelerinden bilgisayar destekli çizim programlarını ve kullanan işletmeleri inceleyiniz. Ders öğretmeninden aldığınız üç boyutlu resimleri inceleyiniz ve öğrendiğiniz komutları uygulayınız 1. MAKİNE PARÇALARININ ÜÇ BOYUTLU ÇİZİMİ 1.1. Üç Boyutlu Çizim Uygulaması Yapma Şekil 1.1:Araç Çubuğu Sketch Çizim yapma menusu Assemblies Montaj Exit Sketch Çizim menüsündan çıkış Smart Dimension Kolay ve hızlı ölçümlendirme Line Çizgi çizme Rectangle Dikdörtgen çizme Circle Daire (çember) çizme Centerpoint arc Merkez noktalı yay çizme Tangent arc Teğet yay çizme 3 point arc 3 nokta belirterek yay çizme Sketch fillet Köşe yuvarlatma Centerline Eksen çizgisi çizme Spline Eğrisel çizgi çizme Point Nokta Tablo1.1: Çizim komutları 3

Yukarıda verilen komutlar önceki modüllerde de bahsedildiği gibi çizim komutlarıdır. Bunlar kullanılarak çizim yapılabilir. Örnek : Rectangle (Dikdörtgen) komutunu kullanarak bir dikdörtgen çiziniz. Çizimden önce ağaç menüden plane kısmından Top plane üst görünüşü seçiniz. Şekil 1.2: (Feature Manager )Unsur yönetimi tasarım ağacı 4

Dikdörtgeni çiziniz. Smart Dimensions ile ölçülendiriniz. Şekil 1.3: (Smart Dimensions) Akıllı ölçülendirme unsur yönetimi tasarım ağacı Features menüsünden Extrude Boss/Base komutunu kullanınız. Şekil 1.4: (Features) menüsü 5

OK denir resim tamamlanır. Şekil 1.5: Özellikler Features menüsü 1.2. Üç Boyutlu Çizim Üzerinde Düzenleme Yapma Şekil 1.6:Araç çubuğu Fillet Chamfer Rib Shell Draft Hole Wizard Linear Pattern Circular Mirror Köşe yuvarlatma Pah kırma Destek oluşturma Kabuk oluşturma Tepe açısı oluşturma Delik işleme menüsü Doğrusal dizin oluşturma Dairesel dizin oluşturma Aynalama Tablo 1.2:Üç boyutlu düzenleme komutları 6

Örnek: Şekildeki parça üzerinde köşe kavisi ve bir kenara pah kıralım. Katı modeli çizelim. Şekil 1.6: Ara yüz(üç boyutlu çizim) Katı model üzerinde Filet (Köşe Yuvarlatma) ve Chamfer (Pah Kırma) Komutları ile şeklimizi tamamlayalım. Şekil 1.7: Ara yüz(köşe kavisi ve pah kırma) 7

UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İŞLEM BASAMAKLARI Üç boyutlu ortamda çizim yapmak. ÖNERİLER Rectangle (dikdörtgen) çiziniz. Smart dimensions ile ölçülendiriniz. Extrude boss komutu ile kalınlık veriniz. Üç boyutlu düzenleme işlemlerini yapmak. Fillet, chamfer ve hole wizard uygulaması yapınız. 8

ÖLÇME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME 1. Aşağıdaki komutlardan hangisi derinlik verir? A) Extrude boss B) Extrude cut C) Revolved Boss D) Revolved cut 2. Aşağıdakilerden hangisi çizim anlamına gelir? A) Part B) New C) Assembly D) Drawing 3. Aşağıdakilerden hangisi dikdörtgen anlamına gelir? A) Line B) Rectangle C) Circle D) Point 4. Aşağıdakilerden hangisi köşe yuvarlatma komutudur? A) Fillet B) Chamfer C) Rib D) Shell 5. Aşağıdaki komutlardan hangisi ile ölçülendirme yaparız? A) Sketch B) Smart dimension C) Line D) Arc 6. Aşağıdaki komutlardan hangisi destek oluşturma komutudur? A) Extrude boss B) Extrude cut C) Revolved Boss D) Rib 7. Aşağıdakilerden hangisi yeni anlamına gelir? A) Part B) New C) Assembly D) Drawing 8. Aşağıdakilerden hangisi daire anlamına gelir? A) Line B) Rectangle C) Circle D) Point 9. Aşağıdakilerden hangisi Pah kırma komutudur? A) Fillet B) Chamfer C) Rib D) Shell 10. Aşağıdaki komutlardan hangisi ile çizim yapma menüsüne gireriz? A) Sketch B) Smart dimension C) Line D) Arc Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. 9

PERFORMANS DEĞERLENDİRME PERFORMANS DEĞERLENDİRME 1-Yukarıda ölçüleri verilen şekli çiziniz. 2-Aynı şekle köşe yuvarlatma, pah kırma ve delik delme uygulaması yapınız. 10

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ Evet Hayır 1 Yeni çizim sayfası (Drawing) açabildiniz mi? 2 Üç boyutlu çizimi yapabildiniz mi? 3 (Filet) Kavis komutunu kullanabildiniz mi? 4 (Chamfer) Pah komutunu kullanabildiniz mi? 5 (Holewizard) Komutunu kullanabildiniz mi? 11

ÖĞRENME FAALİYETİ 2 ÖĞRENME FAALİYETİ 2 AMAÇ Bilgisayar ortamında gerekli komutları kullanarak, makine parçalarının üç boyutlu dizaynını ve animasyonunu yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Bölgenizde bulunan sanayi kuruluşlarında kullanılan bilgisayar destekli çizim programlarını araştırınız. İnternet sitelerinden bilgisayar destekli çizim programlarını ve kullanan işletmeleri inceleyiniz. Ders öğretmeninden aldığınız montaj resimlerini ve makine parçalarının mekanik çalışma şartlarını inceleyiniz ve öğrendiğiniz komutları animasyon ve simülasyon için uygulayınız. 2.1. Montaj (Assembly) 2. ÜÇ BOYUTLU MEKANİK ANİMASYONLAR 2.1.1. Montaj Ortamına Parçaları Taşımak Parça resimleri program ortamında açılır. Window menüsü altından Tile Vertically (ekranı resim sayısına göre dikey bölme) komutu seçilir. Resimleri yerleştirir. Şekil 2.1: Ara yüz (Ekranı resim sayısına bölmek) 12

New menusundan Assembly (Montaj) sayfası açılır. Şekil 2.2: Assembly (Montaj) sayfası Window menüsü altından Tile Vertically (ekranı resim sayısına göre dikey bölme) komutu seçilir. Resimleri yerleştirir. Şekil 2.3: Ara yüz(ekranı resim sayısına bölmek) 13

Parça isimleri fare ile tutularak Assembly (montaj) sayfasına sürüklenir. Şekil 2.4: Ara Yüz (Resmi montaj sayfasına sürüklemek) Assembly (montaj) sayfası açılır. Şekil 2.5: Assembly (Montaj sayfası ) 14

2.1.2. Parçaları Kenar, Eksen, Yüzeye Göre Montaj Yapma Assembly (montaj) sayfasındaki, çizim parçalarını delik ve silindir parçanın eksenine göre birleştirilmesi; View menüsüden Tempory axes komutu ile sanal eksen oluşturulur. Şekil 2.6: Montaj sayfasında sanal eksen oluşturmak Mate (birleştir) komutu seçilir. Birleştirme seçimi Bir çizgiyle uç nokta arasında çakışan. Paralel olarak birleştirir. Dik olarak seçer. Teğet olarak birleştirir. Merkezi birleştirme Şekil 2.7: Mate (Birleştir) ağacı 15

Birleştirme seçimi olarak Concident seçilir. Eksenler seçilerek Tamam denilir. Parçalar birleştirilir. Şekil 2.8: Montaj sayfasında birleştirme 16

Şekil 2.9: Montaj sayfasında birleştirmenin tamamlanması Aynı eksende, doğrultuda, kenarda vb olan çizilen nesneleri birleştirir. Parçayı eksende, doğrultuda, kenarda vb kaydırır. Parçayı eksende, doğrultu, kenarda vb yönünde döndürür. Montaj resmini parçalara böler. Simülasyon menüsü. Doğrusal hareket yapmayı sağlar. Dairesel hareket yapmayı sağlar. Dönerek doğrusal hareket yapmayı sağlar. Yerçekimi düzlemsel hareket yapmayı sağlar. Tablo 2.1: Montaj sayfası komutları ve Türkçe karşılıkları 17

2.1.3. Parçaların ayrılması (Exploded View) Montaj resmine hareket verebilmek için Exploaded View parçalanmış görüntü komutu kullanılır. Bu komuta Insert menüsünden veya ekrandaki araç çubuğundan girebilirsiniz. Bu komuta girildiği zaman aşağıdaki diyalog kutusu belirir. Settings: Hareket edecek nesne seçilir. Hareket yönü seçilir. Hareket mesafesi belirtilir. Apply : Uygula Done: Yap Kutucuk işaretlenirse montaj parçaları arası mesafe otomatik hesaplanır. Sürükleme çubuğunda mesafe istenilen ölçüde belirtilir. Şekil 2.10: (Explode) Patlatma menüsü Değerler girildikten sonra Animator menüsünden New yeni komutu seçilir. Aşağıdaki görüntü meydana gelir. Şekil 2.11: (Animator) Animasyon menüsü 18

Zaman çizgisi Şekil 2.12: Animasyon 2 menüsü ve zaman çizgisi Baştan başlar. İstenen yerden başlar. Zaman çizgisini büyütür küçültür. Animasyon sihirbazı Hareket şekilleri Normal Başlangıçtan sürekli, Baştan ve sondan sürekli hareket sağlar. Tablo1.2:Animasyon menüsü Buradan Animasyon sihirbazı çalıştırılır ve aşağıdaki diyalog kutusu belirir. Dönerek gösterim Parça ayrıştırma gösterimi Parça birleştirme gösterimi Şekil 2.13: Animasyon diyalog kutusu Buradan Collapse komutu seçilerek ileri düğmesine basılır. Animation Control Options animasyon kontrol seçenekleri belirir. 19

Animasyon süresi (saniye) Başlama zamanı (saniye) Şekil 2.14: Animasyon kontrol seçenekleri Son düğmesine tıklanarak işlem bitirilir. Animasyon menüsünden Play seçilerek animasyon görüntülenir. Şekil 2.15: Animasyon menüsü 20

2.2. Üç Boyutlu Animasyon 2.2.1. Parçaların Birbirlerine Göre Hareketlerinin Belirlenmesi Şekil 2.16: Üç boyutlu animasyon kutucuğu Parçaların birbirine göre hareketinin belirlenmesi için ilgili parçalara dönüş veya doğrusal hareket sağlayacak olan motor hareketini eklememiz gerekir. Linear Motor Simülasyonu hesapla Geriye almak Simülasyonu tekrarla Doğrusal motor ekler Dönen motor ekler Hem dönerek hem de doğrusal motor ekler. Yerçekimine düzlemsel motor ekler. Parçaya eklendiği zaman parçanın doğrusal hareket etmesini sağlar. Hareket yönünü gösterir. Şekle tıklandığı zaman ekranda da hareket yönü gözükür. Hız ayarı yapılır. Şekil 2.17: Linear motor kutusu 21

Şekil 2.18: Doğrusal hareket Şekil 2.18 de görüldüğü gibi parça üzerinde hareket yönü belirir. düğmesine tıklandığı zaman hareket yönünün değiştiği gözükür. Tamam denilip çıkılır. Simülasyon hazırdır. Tamam demektir. İptal demektir. Komutu seçilerek simülasyon çalıştırılıp ekranda görüntülenir. Parça belirtilen yönde hareket eder. Rotary Motor Parçaya eklendiği zaman parçanın dairesel hareket etmesini sağlar. Hareket yönünü gösterir. Şekle tıklandığı zaman ekranda da hareket yönü gözükür. Hız ayarı yapılır. Şekil 2.19: Rotary(Dönen) motor kutusu 22

Şekil 2.20: Dönme hareketi Şekil 2.20 de görüldüğü gibi parça üzerinde hareket yönü belirir. düğmesine tıklandığı zaman hareket yönünün değiştiği gözükür. Tamam denilip çıkılır. Simülasyon hazırdır. Tamam demektir. İptal demektir. Komutu seçilerek simülasyon çalıştırılıp ekranda görüntülenir. Parça belirtilen yönde dönme hareket eder. Linear Spring Parçaya eklendiği zaman parçanın yay yörüngesinde hareket etmesini sağlar. Hareket yönünü gösterir. Şekle tıklandığı zaman ekranda da hareket yönü gözükür. Hareket mesafesi Yay sabiti Şekil 2.21: Doğrusal yay kutusu 23

Şekil 2.22: Hareket yönleri Şekil 2.22 de görüldüğü gibi parça üzerinde hareket yönü belirir. İki son nokta seçilmelidir. Tamam denilip çıkılır. Simülasyon hazırdır. Tamam demektir. İptal demektir. Komutu seçilerek simülasyon çalıştırılıp ekranda görüntülenir. Parça belirtilen yönde yay yörüngesinde hareket eder. Gravity Parçaya eklendiği zaman parçanın yerçekiminde düzlemsel hareket etmesini sağlar Hareket yönünü gösterir. Şekle tıklandığı zaman ekranda da hareket yönü gözükür. Güç seçenekleri Şekil 2.23: Gravity (Yerçekimine düzlemsel motor ekleme) kutusu 24

Şekil 2.24: Simülasyonun başlaması Şekil 2.24 te görüldüğü gibi ekran üzerinde hareket yönü belirir. Tamam denip çıkılır. Simülasyon hazırdır. Tamam demektir. İptal demektir. Komutu seçilerek simülasyon çalıştırılıp ekranda görüntülenir. Parça belirtilen yönde yer çekim yönünde doğrusal hareket eder. 2.3. Modellerin Serbestlik Derecesi Montaja eklenen herhangi bir bileşenin, eşlenmeden yada sabitlenmeden önce, altı serbestlik derecesi vardır: X,Y ve Z eksenlerinde öteleme ve yine bu eksenler etrafında dönme. Bir bileşin montajda hareket etme yeteneği, serbestlik derecesi ile belirlenir. Fix ve insert mate komutları, serbestlik derecesini kaldırmak için kullanılır. 25

Şekil 2.25: Modellerin serbestlik derecesi 26

UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İŞLEM BASAMAKLARI Modellerin montajını yapmak. ÖNERİLER Yandaki resimleri çiziniz. Birinci resmi Part1 olarak kaydediniz. İkinci resmi Part2 olarak kaydediniz. Resimleri kapatmayınız. New yeni komutu ile Assembly montaj sayfası açınız. Window penceresinden Tile horizantally yatay yerleşim veya tile vertically dikey yerleştirme komutunu seçiniz. Parçaların isimlerini tutup montaj sayfasına sürükleyip bırakınız. Montaj sayfasını tam ekran yapınız. View menüsünden Tempory Axes sanal eksen oluşturunuz. Mate komutunu seçiniz. Parçaların montaj hali Önce silindirin eksenini sonra dikdörtgen parçanın eksenini seçiniz. OK tamamı seçip komuttan çıkınız. 27

Makine parçalarının mekanik hareket özelliklerini belirlemek. Insert menüsü altından Expolded view komutu seçilir. Hareket edecek parçayı ve hareket yönünü seçiniz. Distance hareket mesafesini giriniz. Apply ve Done"uygula ve tamamı seçiniz. Animator menüsünden NEW komutunu seçiniz. İleri komutunu seçiniz. Animasyonu göreceksiniz. Son komutunu seçiniz. 28

Modellerin hareket serbestlik (Dönme, öteleme, kayma) derecesini seçmek. Linear motor: Doğrusal hareket Rotary motor: Dönme hareketi Linear spring: Dönmeli doğrusal hareket Gravity:Yerçekimi hareketi Dönme hareketi yaptıralım. Direction yerine dönecek parçayı yani silindiri seçiniz. Velocity hızını seçiniz. Tamam seçiniz. Simulation menüsünden Calculate Simulation (Simülasyonu hesapla) komutunu seçiniz. Dönme simülasyonunu göreceksiniz. Mekanik sistemin çalışma prensiplerini belirlemek. Montaj sırasında montaj sıralarını doğru olarak belirtiniz. Dönme, öteleme yapacak nesneleri doğru olarak seçiniz. Hangi nesnenin diğerini hareket ettireceğini belirleyiniz. 29

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki çoktan seçmeli sorulara cevap veriniz. 1. Aşağıdaki hangisi sanal eksen anlamına gelir? A) Planes C) Temporary axes B) Axis D) Origins 2. Aşağıdakilerden hangisi dönen motor anlamına gelir? A) Linear motor C) Rotary motor B) Linear spring D) Gravity 3. Aşağıdaki komutlardan hangisi ile parça kaydırılabilir? A) Move component C) Smart fastaners B) Rotate component D) Exploded view 4. Aşağıdaki komutlardan hangisi ile ekranı dikey olarak böleriz? A) New window C) Tile horizantally B) Cascade D) Tile vertically 5. Aşağıdaki komutlardan hangisi ile ayrı malzemeleri birleştiririz? A) Insert component C) Edit component B) Mate D) Smart fastaners 6. Aşağıdaki hangisi eksen anlamına gelir? A) Planes C) Temporary axes B) Axis D) Origins 7. Aşağıdakilerden hangisi doğrusal motor anlamına gelir? A) Linear motor C) Rotary motor B) Linear spring D) Gravity 30

8. Aşağıdaki komutlardan hangisi yer çekimi anlamındadır? A) Gravity C) Smart fastaners B) Rotate component D) Exploded view 9. Aşağıdaki komutlardan hangisi ile ekranı yatay olarak böleriz? A) New window C) Tile horizantally B) Cascade D) Tile vertically 10. Aşağıdaki komutlardan hangisi bileşenleri bulmak, önizlemek ve geçerli montaja eklemektir? A) Insert component C) Edit component B) Mate D) Smart fastaners Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. 31

PERFORMANS DEĞERLENDİRME PERFORMANS DEĞERLENDİRME Yukarıda ölçüsüz verilen şekli gerekli komutlara girerek animasyonunu ve simülasyonunu yapınız? 32

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ Evet Hayır 1 Üç boyutlu katı modeli çizebildiniz mi? 2 Part 1 olarak kaydedebildiniz mi? 3 Montaj sayfası açabildiniz mi? 4 Parçanın hareket ve yönünü seçebildiniz mi? 5 Mesafeyi( Distance)girebildiniz mi? 6 Animasyonu yapabildiniz mi? 7 Simülasyon yapabildiniz mi? Komutları uygulayamıyorsanız ilgili kısımları tekrar okuyup alıştırma yapınız. 33

MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız. 1. Aşağıdaki hangisi sanal eksen anlamına gelir? A) Planes B) Axis C) Temporary axes D) Origins 2. Aşağıdakilerden hangisi dönen motor anlamına gelir? A) Linear motor B) Linear spring C) Rotary motor D) Gravity 3. Aşağıdaki komutlardan hangisi ile parça kaydırılabilir? A) Move component C) Smart fastaners B) Rotate component D) Exploded view 4. Aşağıdakilerden hangisi köşe yuvarlatma komutudur? A) Fillet B) Chamfer C) Rib D) Shell 5. Aşağıdaki komutlardan hangisi ile ölçülendirme yaparız? A) Sketch B) Smart dimension C) Line D) Arc 6. Aşağıdaki hangisi eksen anlamına gelir? A) Planes B) Axis C) Temporary axes D) Origins 7. Aşağıdakilerden hangisi doğrusal motor anlamına gelir? A) Linear motor B) Linear spring C) Rotary motor D) Gravity Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. 34

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ-1 CEVAP ANAHTARI 1 A 2 D 3 C 4 A 5 B 6 D 7 B 8 C 9 B 10 A ÖĞRENME FAALİYETİ-2 CEVAP ANAHTARI 1 C 2 C 3 A 4 D 5 B 6 B 7 B 8 A 9 C 10 B 35

MODÜL DEĞERLENDİRME CEVAP ANAHTARI 1 C 2 C 3 A 4 A 5 B 6 B 7 A 36

KAYNAKÇA KAYNAKLÇA AKBABAOĞLU Ahmet, SolidWorks, Ders. Notları, Tarsus, 2005. AKBAŞ Ümit, SolidWorks Ders Notları, Bursa, 2005. GÜLESİN Mahmut, SolidWorks Ders Notları,Ankara, 2005. UMTAŞ A.Ş, SolidWorks 2004,ALFA Yayınları,İstanbul, 2004. UMTAŞ A.Ş, SolidWorks 2005,ALFA Yayınları, İstanbul, 2005. www.umtas.com.tr (umtaş A.Ş. internet sitesi) www.alfakitap.com.tr (Alfa Kitap internet sitesi) 37