REVIT YAPI BİLGİ SİSTEMİ BIM Hakkındaki Beş Yanılgı Bu tanıtım yazısında BIM (Yapı Bilgi Sistemi) hakkındaki beş yanılgı; bunların ne olduğu ve neden doğru olmadıkları anlatılmaktadır. BIM hakkındaki ortak endişeler, Yapı Bilgi Sistemi ne geçmek isteyen şirketler için burada açıklanmış ve söz konusu yanılgıları değerlendirmek için Revit platformunu kullanan kişilerin tecrübelerinden yararlanılmıştır. Gelir elde etmek için kullanabileceğimiz yüzlerce saat mesai, BIM e geçiş sürecinde harcanacak. Bir yapı bilgi sistemi kullanmak riskli ve sadece mal sahiplerine faydası var. BIM in uygulanması bizimki gibi küçük bir şirket için fazlasıyla karışık. İlk birkaç BIM projemizde para kaybımız olacak, göz ardı etme lüksümüzün olmadığı bir kayıp. Bir şirket Yapı Bilgi Sistemi ne geçmeyi düşündüğü zaman, buna benzer endişeler dile getirilir. Ancak, bu endişeler gerçekten ne kadar ciddi boyuttadır? BIM Hakkındaki Beş Yanılgı BIM e ilişkin en önemli beş yanılgı aşağıda verilmiştir: 1. BIM e geçiş sürecinde üretkenlik kaybı olur. 2. BIM uygulamalarını öğrenmek zordur. 3. BIM mevcut iş akışlarını bozar. 4. BIM den en çok faydayı tasarımcı değil, mal sahibi ve yükleniciler elde eder. 5. BIM riskleri artırır. Bu ve benzeri düşünceler inşaat sektöründe faaliyet gösterip, BIM e geçmeyi düşünen şirketler için gereksiz, verimsiz korkulara neden olur. Bu durum, başarılı bir geçişi muhtemelen engeller veya yoldan çıkarır. Bu şikâyetlere bakarak yönünüzü belirlemeyiniz. Olduğu varsayılan bu engelleri başarılı bir şekilde aşan Revit platformu kullanıcılarının tecrübeleriyle sabit olduğu gibi, bunlar BIM e geçişi önlememelidir. BIM Hakkındaki 1. Yanılgı Üretkenlik Pek çok şirket BIM i uyguladıkları zaman, geçiş döneminde üretkenlik kaybı yaşayacağını varsaymaktadır. Gerçekten de, Autodesk tarafından yürütülen bir Revit platformu uygulama anketine göre, Revit tabanlı yazılımların ilk eğitim dönemi içindeki ortalama üretkenlik kaybı %25 50 arasındadır. Ancak gerçek şudur ki, eğitim dönemi içinde meydana gelen ilk üretkenlik kayıpları daha sonraki üretkenlik artışlarıyla hızla telafi edilir. Aynı internet anketine cevap verenlerin çoğu, önceki tasarım araçları ile elde ettikleri üretkenlik düzeyine ilk eğitim aşamasını geçtikten sonra sadece 3 4 ay gibi bir sürede Revit tabanlı yazılımları kullanarak erişmiştir. Cevap verenlerin yarısından fazlası %50 nin üzerinde, %20 ye yakını ise %100 ün üzerinde üretkenlik artışı elde etmiştir. Revit platformu gibi BIM çözümleri, yapı projesi hakkında koordineli, tutarlı ve hesaplanabilir bilgilerin kullanılmasına dayanmaktadır. Şirketler dokümanları el ile hazırlamak ve koordine etmek zorunda kalmayacağı için zamandan tasarruf etmektedir.
Savannah, Georgia da faaliyet gösteren mimarlık ve planlama şirketi Lott + Barber Architects (www.lottbarber.com), 2004 yılında kullanmaya başladığı Revit Architecture yazılımına artık tüm yeni projelerinde yer vermektedir. Şirket üretkenlik artışını hesaplamak için Revit Architecture ve CAD araçlarının kullanıldığı benzer kapsam ve boyuttaki iki ayrı projeyi ele almış ve tasarım sürecinin farklı aşamaları için harcanan zamanı karşılaştırmıştır. Aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere, tasarım sürecinin tüm önemli bölümlerinde ve özellikle yapı dokümantasyonu sürecinde çok önemli verimlilik artışı yaşanmıştır. İş CAD (saat) BIM (saat) Kazanılan Zaman (saat) Kazanım Oranı Kavramsal tasarım 190 90 100 %53 Tasarım geliştirme 436 220 216 %50 Dokümantasyon 1023 815 208 %20 Kontrol ve koordinasyon 175 16 159 %91 Toplam 1,824 1,141 683 %37 Şekil 1 BIM, dokümanların manüel olarak yaratılmasını önlediği ve koordinasyonu sağladığı için Lott + Barber şirketinin zamandan tasarruf yapmasını ve verimliliğin artmasını sağlamıştır. BIM i kullanarak önemli düzeyde üretkenlik artışı sağlayan bir diğer şirket ise merkezi Houston, Teksas ta olan ABD li lider mühendislik ve müşavirlik şirketi Walter P Moore dur (www.walterpmoore.com). Uygulama çizimleri doğrudan Revit Structure modellerinden yaratıldığı için, bu şirket dokümantasyon oluşturmak için daha az zaman harcamış ve yapının modellemesine daha fazla zaman ayırmıştır. Ayrıca, Revit platformunun özünü teşkil eden parametrik değişim motoru, değişiklikleri otomatik olarak koordine etmekte ve tutarlılığın sürekli olmasını sağlamaktadır. Dolayısıyla, model değiştirildiği zaman, etkilenen tüm görünümler, çizimler ve metraj listeleri de aynı anda senkronize bir şekilde değişikliğe adapte olmaktadır. 2
Revit Structure yazılımı ayrıca entegre bir tasarım ve analiz ortamı sağlamaktadır. Fiziki tasarım modeli yaratılırken, bir analiz modeli de otomatik olarak tasarım modeli ve dokümantasyonlarla eş zamanlı yaratılmakta ve tutulmaktadır. Bu da işlerin tekrar yapılmasını ve manüel koordinasyonu önleyerek üretkenlik artışı sağlamaktadır. Walter P. Moore tasarımcıları ve mühendisleri yapı bilgi sisteminin doğruluğuna odaklanarak, hem tasarımlarının kalitesini hem de çizim paftalarının kalitesini yükseltmiştir. Şekil 2 Walter P. Moore, verimi artırmak için aynı işin tekrar yapılmasını ve manüel koordinasyonu önleyen Revit Structure yazılımını kullanmıştır. BIM Hakkındaki 2. Yanılgı Erişebilirlik Verim kaybı endişesi, mevcut CAD araçlarını gayet iyi bilen ve rahatça kullanan tasarımcıların BIM çözümünü tam olarak kullanmaya başlaması için geçecek sürenin uzunluğuyla daha da artmaktadır. Aslında, amaca uygun geliştirilmiş olan BIM çözümleri, özellikle kullanıldıkları tasarım disiplinleri için yaratılmıştır. Örneğin Revit platformu özellikle yapı projeleri dikkate alınarak geliştirilmiş bir araçtır ve yapı tasarımcısının beklediği şekilde çalışır. Dolayısıyla, tasarımcı Revit Architecture gibi bir yazılım çözümünü, daha genel amaçlı olan CAD veya modelleme yazılımlarından daha kolay anlayabilir. San Diego merkezli Martinez+Cutri Corporation (www.mc-architects.com) mimarlık, iç mimarlık, kentsel tasarım ve planlama hizmetleri vermek için Revit Architecture yazılımını kullanmaya başlamıştır. Şirket, iki haftalık dönemlerde üçer kişilik ekipler eğiterek Revit Architecture yazılımını 2003 yılında kullanmaya başlamıştır. Katılımcılar birinci haftada yazılımın temel özelliklerini öğrenmiş ve ikinci hafta içersinde ise yazılımı gerçek bir projede kullanmaya başlamıştır. Yaşadıkları deneyim, kısa bir eğitimden sonra doğrudan çalışmaya başlayan diğer Revit Architecture kullanıcılarının tecrübelerini yansıtmaktadır. Şekil 3 Martinez+Cutri tasarımcıları bir haftadan biraz daha uzun bir süre eğitim aldıktan sonra Revit Architecture yazılımını gerçek bir uygulamada kullanmaya başlamıştır. 3
Tasarımcılarının kolayca BIM e geçiş yapabildiği bir diğer örnek müşteri ise, ABD nin önde gelen mühendislik ve müşavirlik şirketlerinden olan GASAI dir. (Graef, Anhalt, Schloemer & Associates www.gasai.com) Ülkenin pek çok yerinde ofisi olan GASAI, Revit Structure yazılımını ilk çıktığı yıl olan 2005 den beri kullanmaktadır. Proje ekibi ilk projelerinde, yaklaşık iki gün boyunca kendi kendine öğrenme imkânı veren eğitim programını kullanarak ve ürün webcast lerini izleyerek ürünün temel özelliklerini anlayacak kadar bilgi sahibi olmuştur. Şirketin yapı mühendisliği teknisyenleri bu kısa süreli eğitimden sonra projeye başlamış ve normal şartlarda üç hafta alacak işi sadece üç gün içinde yaparak projenin büyük kısmını tamamlamıştır. Şekil 4 Amaca uygun geliştirilmiş BIM çözümü (örneğin Revit Structure) daha genel fonksiyonlara sahip CAD veya modelleme yazılımlarına kıyasla daha kolay öğrenilebilir ve GASAI gibi şirketlerin neredeyse hemen gerçek projelerde kullanmasına olanak sağlamıştır. BIM Hakkındaki 3. Yanılgı İş Akışları İş Akışı kavramının iki boyutu vardır: bir faaliyetin şirket içinde hareket ederken gösterdiği ilerleme ve bu ilerlemenin hızı. BIM iş akışlarını etkiliyor mu? BIM iş akışlarını ilerlemeyi ve ilerlemenin hızını - kesinlikle etkiler. Ancak, BIM verimsiz iş akışlarını engeller. Eğer bir şirket BIM e geçmeyi düşünüyorsa, muhtemelen değiştirmek isteyeceği iş akışları etkilenir. Autodesk tarafından düzenlenen Revit platformu uygulama anketinde, cevap verenlerin %82 si Revit platformunu kullandıkları için tasarım süreçlerinin değiştiğini ifade etmiş ve cevap verenlerin yarısından fazlası ilk eğitim dönemi aşıldıktan sonra %50 nin üzerinde üretkenlik artışı elde ettiğini belirtmiştir. BIM iş akışlarını mutlaka değiştirmektedir ancak bu değişiklik olumlu yöndedir. Bu nedenle şirketler BIM in neden olacağı iş akışı değişikliklerinden korkmamalı, tersine bu değişikliklerin gerçekleşmesinden memnun olmalıdır. Şekil 5 Glotman-Simpson şirketi, tasarımcılarla teknik ressamlar arasındaki iş akışının olumlu yönde değiştiğini tespit etmiştir. Bu değişiklik tasarım kararlarının daha fazla bilgiye dayanarak verilmesine ve dolayısıyla tasarımların daha iyi olmasına neden olmuştur (örneğin San Diego daki bu bina gibi). 4
Glotman-Simpson (www.glotmansimpson.com), merkezi Vancouver da bulunan inşaat mühendisliği şirketidir ve 2005 yılından beri Revit Structure yazılımını kullanmaktadır. Bu şirket açısından artan işbirliği ve koordinasyon, tasarımcı ve teknik ressamın görevleri arasındaki farkı bulandırmakta ve onların daha sıkı işbirliği yapılan tasarımlar üretmelerini sağlamaktadır. Örneğin, tasarımcılar belli bir alandaki tasarıma daha yakın bakabilmek ve inceleyebilmek amacıyla kesitleri almak veya detayları üretmek için teknik ressama güveniyordu. Ancak tasarımcılar artık karmaşık koşulları incelemek ve görmek için doğrudan yapı bilgisi sistemini kullanabilmektedir. Ayrıca, teknik ressamlar teknik çizim kuralları ve çizim üretimi üzerine kafa yormak yerine, parçaların nasıl inşa edildiğine daha fazla odaklanabilir. Herkes yapının karmaşıklığına daha fazla yoğunlaşabilir ve yapının daha iyi olmasını sağlayabilir. BIM Hakkındaki 4. Yanılgı Değer BIM kime fayda sağlamaktadır? Bu sistemin avantajlarından yararlanan kişi tasarımcı (mimarlık veya mühendislik şirketi) mıdır, yoksa BIM den en büyük yararı sağlayan yüklenici ve mal sahipleri midir? Her iki taraf da fayda sağlamaktadır. BIM geleneksel çizim ve koordinasyon yöntemlerinin neden olduğu iş tekrarlarını azaltarak tasarımcının yüksek-değerli tasarıma daha çok odaklanmasını, analiz ve görselleştirme sayesinde erkenden tasarımı anlayabilmesini ve mal sahibine mümkün olan en yüksek değeri kazandırmasını sağlar. Müşteriler projedeki kaynakları daha iyi kullanma imkânı bulur ve daha kolay tahmin edilebilen sonuçlar çıkar. Yükleniciye daha yüksek kalitede ürün ve eksiksiz uygulama dokümanları verilerek sorunsuz ve tahmin edilebilir proje sonuçları elde edilir. Şekil 6 RTKL kendi kalitesini ve etkinliğini artırmak ve müşterilerine ve müşterilerinin çalıştığı yüklenicilere daha fazla değer sağlamak amacıyla projelerinde BIM i (resimde görülen hastanede olduğu gibi) kullanmaktadır. RTKL dünyanın pek çok yerinde ofisi olan global bir mimarlık, mühendislik ve planlama şirketidir. RTKL, Revit Architecture yazılımını 2003 yılında kullanmaya başlamış ve sonrasında Revit Structure ve Revit MEP yazılımlarını da devreye sokarak kararların, daha fazla bilgi edinilerek daha erken alınması ve müşteriler ve yükleniciler ile koordinasyonun sağlanması için Revit platformu ve Yapı Bilgi Sistemi nden yararlanmaya başlamıştır. 5
Örneğin RTKL, Revit platformunu yakın dönemlerde tamamladıkları hastane projesinde kullanmıştır. Yapı Bilgi Sistemi, tasarım ve fiyatlandırma süreçleri boyunca mal sahipleriyle yapılan toplantılarda gerçek zamanlı kullanılmış ve RTKL nin müşterileri ile doğrudan çalışması ve istenen alanlara anında görsel atıflar yapılması mümkün olmuştur. Tasarım değişiklikleri, bundan etkilenen tüm çizimlere otomatik olarak yansıtılarak RTKL nin projeyi zaten sıkı olan takvim dâhilinde tamamlaması ve üretim aşamasında önemli düzeydeki personel eksikliğinin aşılması sağlanmıştır. Ayrıca, Yapı Bilgi Sistemi sayesinde karmaşık bina geometrisini anlatan mükemmel uygulama çizimleri yükleniciye teslim edilmiştir. Bu ise inşaat aşamasında fiyatlamanın ve uygulamanın daha iyi olmasını sağlamıştır. BIM Hakkındaki 5. Yanılgı Risk Gerçeklerle yüzleşelim. Binalar insanlar tarafından talep edilir, tasarlanır ve inşa edilir, bu nedenle hata kaçınılmazdır. Hatalar ve yanlış anlamalar pahalı ve sinir bozucu olabilir. Ancak, yapı bilgi sistemini paylaşmak, hataları veya yanlış anlamaları artırır mı? BIM, tasarımcının hata riskini artırır mı? Aslında artırmaz. BIM, tasarım sürecinde meydana gelebilecek hata riskini azaltma yöntemini sağlamaktadır. Tüm tasarım ekibi ve hatta bazı iş akışlarında tüm disiplinler arasında koordinasyon sağlandığı zaman, Revit platformu gibi amaca uygun geliştirilmiş BIM çözümleri, insan hatalarının tasarım sürecinde tespit edilmesini ve düzeltilmesini kolaylaştırır. Tutarlı ve hesaplanabilir inşaat projesi bilgilerine dayalı otomatik doküman koordinasyonu ve daha açık proje iletişimi sayesinde, BIM tasarım kararlarının, performans ve maliyet tahminlerinin ve inşaat planlamasının daha iyi olmasını sağlar. Ayrıca, eğer şirket yapı bilgi sistemini paylaşmak istemiyorsa, hiç kimse aksi için zorlayamaz. BIM den yararlanabilmek için yapı bilgi sisteminin paylaşılması gerekli değildir. Yakın iş birliği yapmak isteyen ekipler yapı bilgi sistemini paylaşarak BIM i daha da etkin kullanabilir. Ancak bu karar tamamen proje ekibinin üyelerine aittir. Şekil 7 Donald Powers Architects, kentsel iyileştirme projelerinde inşaat esnasındaki bilgi istek dokümanlarında %50 azalma yaşamıştır. Donald Powers Architects, Rhode Island da yerleşik bir tasarım şirketidir. Mimar ve şehir plancılarından oluşan personeli, çeşitli boyutlardaki projelerde çalışmaktadır: kentsel tasarım, ticari ve kurumsal binalar ve hatta müstakil ve bitişik nizam konut tasarımları. Şirket, tasarımın kaliteli ve iletişimin daha iyi olmasını sağlamak amacıyla, Revit Architecture yazılımını standart olarak belirlemiştir. Şirket, Revit platformu ile 20 nin üzerinde proje tamamlayarak çok önemli düzeyde üretkenlik artışı elde etmiştir: tasarım ve dokümantasyonda %30. Ayrıca, inşaat esnasındaki bilgi istek dokümanlarında %50 azalma olmuştur. Yapı Bilgi Sistemi kullanılarak tutarsızlıklar ya baştan engellenmiş ya da tasarım sürecinin başında saptanıp, inşaat esnasında ciddi bilgi talepleri şeklinde geri dönmeden önce ortadan kaldırılmıştır. 6
BIM Hakkındaki 5 Gerçek Uzun süredir tasarım sürecinin CAD tarafından nasıl etkilendiğini ve BIM gibi bir paradigma değişikliğini gerçekleştirmenin zor olabileceğini düşünmeye alıştık. BIM hakkındaki pek çok yanılgının temelinde hiç kuşkusuz CAD ile yaşanan tecrübeler ve rahat ettiğimiz bir ortamdan (verimsiz olsa ve hata içerse dahi) çıkma konusundaki isteksizliğimiz yatmaktadır. Ancak BIM, devrim yaratan yeni bir çalışma ve tasarım yöntemidir. Kişilerin farklı düşünmesini gerektirir. En önce BIM hakkındaki yanılgıları atıp, yerine BIM hakkındaki beş gerçeği koymakla başlayın: 1. BIM, şirketlerin aynı kaynaklarla çok daha fazla iş bitirmesini sağlayarak verimliliği artırır. 2. BIM i öğrenmek kolaydır, çünkü amaca uygun tasarlanmış BIM çözümleri, mimar ve mühendislerin düşünce biçimine uygun çalışır. 3. BIM, iyi iş akışlarını geliştirir ve verimsiz olanların düzeltilmesini sağlar. 4. BIM den herkes mal sahibi, yüklenici VE tasarımcı - yararlanır. 5. BIM, tüm proje ekibinde iletişimi ve koordinasyonu kolaylaştırarak tasarım hatası riskini azaltır. RTKL Yöneticisi Douglas Palladino, Revit i, yaptıklarımızı daha detaylı ve etkili yapmamızı sağlayan bir yöntem olarak görüyoruz. Daha kaliteli mimari tasarımlar yaratıyor olmamız bize piyasada rekabetçi avantaj kazandırıyor demiştir. BIM tarafından sağlanan değişiklikleri benimseyiniz, sonucun buna değeceğini göreceksiniz. Autodesk ve Revit Autodesk Inc. in ABD de ve/veya diğer ülkelerde tescilli markalarıdır. Diğer tüm marka isimleri, ürün isimleri veya tescilli markalar, kendi sahiplerine aittir. Autodesk, önceden bir bildirim yapmadan, satılan ürünlerde ve ürünlerin özelliklerinde değişiklik yapma hakkına sahiptir. Autodesk bu dokümanda olabilecek tipografik veya grafik hatalardan sorumlu değildir. Bilgisayar destekli tasarım yazılımları, profesyonellerin kullanımına sunulan yardımcı araçlardır ve sizin profesyonel karar verme sürecinizin yerini alamazlar. 2008 Autodesk, Inc. in tüm hakları saklıdır. 7