Tekrarlayan anterior omuz instabilitesinin aç k cerrahi tedavisi

Benzer belgeler
Portaller. Dr. Ulunay Kanatlı

ITiYADI OMUZ ÇIKIOININ TEDAVİSiNDE. BRISTCNl YÖNTEMİ SUMMARY. GENEL BİLGiLER DISLOCATION OF SHOULDER ÖZET

Omzun tekrarlay c anterior instabilitesinin tedavisinde Bankart tamiri ve kapsül plikasyonunun sonuçlar

Posterior omuz instabilitesinin aç k cerrahi tedavisi

MODİFİYE BRİSTOW AMELİYATI KOMPLİKASYONLARI * Namık ŞAHİN, Naci EZİRMİK

B-10 Yün Elastik Ayak Bilekli i

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

OMUZ VE ÜST KOL BÖLGESİNE YÖNELİK KİNEZYOLOJİK BANTLAMA UYGULAMALARI

OMUZ VE DİRSEK BÖLGESİ YARALANMALARI

ENDOBUTTON CL ULTRA. Etkili Polyester örgülü sutür (#5 lead and #2 flipping) kullan lm flt r

Gecikmifl posterior omuz k r kl ç k tedavisinde parsiyel omuz protezi

Omuzun Artroskopik Anatomisi

Glenohumeral eklem instabilitesinin anatomik, biyomekanik ve patofizyolojik özellikleri

Omuz instabilitesinin s n fland r lmas ve klinik muayene yöntemleri

Omuz Anatomisi Dr. Ulunay Kanatlı

Öne-afla omuz instabilitelerinin artroskopik tedavisi

OMUZ INSTABILITESINDE AMELIYAT SONRASı REHABILITASYON. Dr. MERT KESKINBORA

Sunum planı. Omuz ve humerus yaralanmaları. Omuz anatomisi. Omuz anatomisi. Sternoklavikular eklem çıkıkları. Omuz anatomisi

Çocuklarda dirsek ç k na efllik eden medial epikondil k r klar n n tedavisi

Anterior Omuz Ýnstabilitelerinde Artroskopik Rekonstrüksiyon

O-11A El Bilek Ateli Anatomik

Anterior omuz instabilitelerinde aç k bankart tamiri sonuçlar n n de erlendirilmesi

B-6 Yün Elastik Dirseklik

YAZARIN ÇEVİRİSİ. Anterior omuz instabilitesinde artroskopik stabilizasyon: Tek anterior portal

Omuz Anatomisi. Dr. Ulunay Kanatlı

Travma sonras oluflan izole subskapularis tendon y rt klar n n cerrahi tedavisi

Dikifl kancalar yla artroskopik Bankart tamirinin sonuçlar

Dr. İlker Akbaş Bingöl Devlet Hastanesi Acil Servisi Antalya - Nisan 2018

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV Sayfa ISBN

5.2 CEPHE PANEL K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

S-1 Silikon Tabanl k 3/4. S-2 Silikon Tabanl k 4/4 nce. Silikon Ürünler. S-3 Silikon Tabanl k 4/4 Mavi Noktal

Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Skapula Çizgisi

ÖZGEÇMİŞ. Umut Akgün

KALÇA VE ALT EKSTREMİTE KIRIK ÇIKIK VE BURKULMALARI Hazırlayan NESLİHAN GÖÇMEN

Superior labrum anterior posterior ve Bankart kombine lezyonlar n n artroskopik tamiri

Posterosuperior internal s k flma sendromunun tedavisinde artroskopik kapsüler büzüfltürme

Sporcularda Omuz Yaralanmaları Dr. Haluk Öztekin

Rehabilitation of shoulder instability following surgery

Normal Omuz Normal omuz üç eklemden oluşmuştur. Bunlar glenohumeral eklem (asıl omuzumuzu hareket ettiren eklem budur ve top ve yuva şeklindedir),

İNTRA MÜSKÜLER ENJEKSİYON ( IM)

Omuz yaralanmalar : Makrotravma ve afl r kullan m sorunlar

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk

ROTATOR CUFF (DÖNDÜRÜCÜ MANŞET) YIRTIKLARI ve ARTROPATİSİ

Seramik nedir? alfabesi 6

Akut anterior omuz ç k n n de erlendirme ve tedavisi

Tamir edilemeyen rotator manflet y rt klar n n tedavisinde latissimus dorsi transferi

V-6 Külotlu Varis Çorab

KOMPAKT DUfi ÜN TELER

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

PELViK OSTEOTOMlLERIN BAŞARısızlıK NEDENLERi (+) OZET

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika


OMUZ AĞRISI OMUZ AĞRISI. Omuz ağrısının diğer nedenleri. Omuz ağrısının diğer nedenleri. Omuz ağrısının diğer nedenleri.

Lateral ayak bile i ligamanlar n n Colville tekni i ile geç dönem rekonstrüksiyonu

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Çok yönlü omuz instabiliteleri

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık

HALLUKS VALGUS TEDAVÝSÝNDE UYGULADIÐIMIZ PROKSÝMAL METATARSAL KRESENT OSTEOTOMÝ SONUÇLARIMIZ

Tip 2 superior labrum anterior posterior lezyonlar n n artroskopik tedavisi

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z!

Üst Ekstremite Biyomekaniği. Uz. Fzt. Nazmi ŞEKERCİ

AKROMİYOKLAVİKULER EKLEM YARALANMALARI ve DİSTAL KLAVİKULA KIRIKLARI

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6)

Proksimal humerusun üç ve dört parçal k r klar nda hemiartroplasti sonuçlar

SUTURASYON UMKE.

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Donmufl omuz hastal n n tedavisinde artroskopik kapsüler gevfletme

Malleol k r klar nda transfiksasyon vidas n n ç kar lmas veya b rak lmas n n fonksiyonel sonuçlara etkisi

KLAVİKULA KIRIKLARINDA YAKLAŞIM ve YENİ PLAKLAMA TEKNİKLERİ

Çocuklarda humerus medial epikondil k r klar nda orta dönem tedavi sonuçlar

Primer ve sekonder Tendon onarımları

Omuz Artroskopisi TEMEL KAVRAMLAR

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz?

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri

Omuz Ağrısı olan Hastaya Yaklaşım. Anatomi. Anatomi. Dr.Erkan Göksu Acil Tıp A.D. Omuz kompleksi:

Omuz Sorunlarında Görüntüleme

Garanti Belgesi. Ürüne yetkisiz kifliler taraf ndan yap lan müdahalelerde ürüne verilmifl garanti sona erecektir.

TORAKS DUVARI ANATOMİSİ (Kemik yapılar ve yumuşak dokular) Dr. Recep Savaş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, İzmir

AYAK TIRNAK BATMASININ SEGMENTER MATRÝKS

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ

Mutfak Robotu Kullanma K lavuzu BKK 2154

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

IV. PELV S-ASETABULUM

Eriflkin proksimal humerus k r klar ve cerrahi tedavi sonuçlar

Akut anterior omuz ç k nda d fl rotasyonda tespitin nüksleri önlemede de eri

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 :

ANTERÝOR GLENOHUMERAL ÝNSTABÝLÝTELERÝN AÇIK CERRAHÝ STABÝLÝZASYONU: ENDÝKASYONLAR VE ERKEN DÖNEM SONUÇLARI

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Proksimal humerusun iki parçalı kırıklarının eksternal fiksatörle tedavisi

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Transkript:

ACTA ORTHOPAEDICA et TRAUMATOLOGICA TURCICA Acta Orthop Traumatol Turc 2005;39 Suppl 1:48-56 Tekrarlayan anterior omuz instabilitesinin aç k cerrahi tedavisi Open surgical treatment of recurrent anterior instability of the shoulder Selçuk BÖLÜKBAfiI, 1 Ulunay KANATLI, 1 Ahmet EK N, 2 Mustafa ÖZKAN, 2 Ayk n fi MfiEK 1 1 Gazi Üniversitesi T p Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dal ; 2 Dokuz Eylül Üniversitesi T p Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dal Glenohumeal eklemin tekrarlayan anterior instabilitesi en s k karfl lafl lan eklem instabilitesidir. Omuz ekleminin karmafl k mekanizmas ve farkl patolojileri nedeniyle, bu eklemin instabilitesinden genellikle birden fazla patoloji sorumludur. Uygulanacak tedavi yöntemi de bu patolojilerin tedavisine yönelik olmal d r. Günümüzde artroskopik tedavi yöntemleri aç k cerrahi yöntemlerden daha fazla kullan l r olmaya bafllam flsa da, özellikle çoklu ç k klarda, Bankart lezyonuna efllik eden kapsül gevflekli i artroskopik olarak halen etkili bir flekilde giderilemedi inden bu tip olgularda aç k cerrahi tedavi önerilmektedir. Recurrent anterior gleonohumeral instability is the most frequent joint instability of the body. Because of the complex stability mechanisms and diverse instability patterns of the glenohumeral joint, most cases present with more than one anatomic cause. Thus, the treatment of recurrent anterior instability of the shoulder should be designed to treat these pathologies. Although arthroscopic repair has outweighed the use of open surgical methods especially for the first dislocations, recurrent dislocations still require open repair techniques to overcome capsular laxity accompanying a Bankart lesion. Omuz eklemi, tekrarlayan instabilitenin en s k görüldü ü eklemdir. Omuz stabilitesi pasif ve aktif etkenler taraf ndan sa lan r. nstabilite genellikle bu etkenlerin birden fazlas n n görevini yapamamas nedeniyle ortaya ç kmaktad r. Anterior omuz instabilitesi hastan n günlük aktivitelerini etkiledi inden bu instabilitenin tedavisi genellikle cerrahidir. Konservatif tedavi ise bugün çokyönlü instabilitelerde kullan lmaktad r. Cerrahi tedavi endikasyonu konurken hastan n yafl, aktivite düzeyi, tekrarlayan ç k k say s ve yönü önemlidir. Ameliyat yöntemi seçiminde ise önemli olan, instabiliteye neden olan esas patolojilerin belirlenmesinden sonra, bunlar n en iyi düzeltilmesini sa layacak yönteme karar verilmesidir. Omuz instabilitesi, basitçe Matsen taraf ndan TUBS (traumatic, unilateral, Bankart, surgery) ve AMBRI (atraumatic, multidirectional, bilateral, rehabilitation, inferior capsular shift) olarak s n fland r lm flt r. [1] Bunlara ek olarak, biriken mikrotravmalar sonucu oluflan ve AIOS (acquired, instability, overstressed shoulder) olarak adland r lan bir aragrup daha vard r. [1] nstabilite tedavisinde aç k cerrahi endikasyon ve kontrendikasyonlar Endikasyonlar [2] Tekrarlayan omuz anterior veya anteroinferior ç k k veya subluksasyonu. Artroskopik stabilizasyon girifliminin baflar s z olmas. Anterior glenohumeral mikroinstabilite ve rehabilitasyon tedavisine yan t vermeyen ikincil s k flma sendromu. Cerrahi karar, her hastan n beklenti ve sorunlar belirlenerek verilmelidir. Yaz flma adresi: Dr. Selçuk Bölükbafl. Gazi Üniversitesi T p Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dal, 06500 Beflevler, Ankara. Tel: 0312-214 10 00 Faks: 0312-212 80 09 e-posta: selcukb@gazi.edu.tr

Bölükbafl ve ark. Tekrarlayan anterior omuz instabilitesinin aç k cerrahi tedavisi 49 Kontrendikasyonlar [2] Kesin kontrendikasyonlar: - Pskiyatrik hastal k nedeniyle veya baflka nedenlerle bilinçli olarak ç k k oluflturanlar. - leri glenohumeral artrit. - Paralitik ekstremite. Rölatif kontrendikasyonlar - Çokyönlü instabiliteler. - Büyük Hill-Sachs lezyonu. Anterior-inferior instabilitede patoanatomi de iflkendir. Hastalarda de iflik evrelerde kapsül avulsiyonu ve/veya kapsül laksitesi vard r. Özellikle kapsül laksitesi için günümüzde artroskopik tekniklerle birlikte termal kapsül büzüfltürme veya artroskopik kapsül plikasyonu uygulanmas na ra men, birçok yazar bu durumu aç k cerrahi giriflim endikasyonu olarak kabul etmektedir. Ancak, ameliyat öncesinde yap lan kapsaml incelemelerde kapsül ve labrum patolojisinin her zaman ortaya konamamas nedeniyle, kronik instabiliteli hastalarda cerrahi teknik ameliyat s ras ndaki bulgulara göre belirlenmelidir. [3] Anterior instabilitede görülen patolojiler kapsülolabral avulsiyon, kapsül gevflekli i, glenoid kenar k r ve humerus bafl nda Hill-Sachs lezyonudur. Günümüzde, aç k cerrahi tekniklerde amaç kapsülolabral y rt kemi e tespit etmek ve kapsül gevflekli ini ortadan kald rmakt r. Glenoid kenar k r tamir veya eksize edilir; Hill-Sachs lezyonu ise genelde cerrahi rekonstrüksiyon gerektirmez. Uygulanacak cerrahi yöntemde flu özellikler bulunmal d r: [4] - Cerrahi sonras nda hastal n tekrarlama oran düflük olmal. - Komplikasyon oran düflük olmal. - Tekrar cerrahi giriflim oran düflük olmal. - Eklem yap lar na zarar vermemeli (artrit). - Hareket aç kl nda kay p olmamal. - Birçok patolojiye uygun olmal. - Eklemin de erlendirilmesini sa lamal. - Patolojiyi düzeltmeli. - Tekni i zor olmamal. Kronik anterior omuz instabilitesi tedavisinde birçok teknik kullan lm flsa da, günümüzde Bankart taraf ndan tan mlanan anatomik rekonstrüksiyon daha çok tercih edilmektedir. [4,5] Günümüze kadar kullan lan teknikler: Tablo 1. Kronik anterior omuz instabilitesi tedavisinde kullan lan teknikler Anterior kemik bloku (Anterior bone block) Eden-Hybinette Korakoid proçes transpozisyonu Bristow-Latarjet Subskapularis tendonu transpozisyonu Magnuson-Stack Subskapularis tendonunda k saltma Putti-Platt Humerus rotasyon osteotomisi Weber Anatomik tamir Kapsülolabral tamir Kapsül plikasyonu Kronik anterior omuz instabilitesinde kullan lan teknikler (Tablo 1) Anterior kemik bloku Eden-Hybinette tekni i olarak da bilinir. [3] Genellikle omuz eklemi aç lmadan, glenoidin anterior kenar n n 5 mm medialine bir osteotomla 2.5 cm uzunlu unda, 1 cm derinli inde ve 5 mm geniflli inde bir kemik boflluk oluflturulur. Tibiadan haz rlanan veya allogreft olarak sa lanan 2.5x3.5 cm lik kemik blok skapula boynundan 1.5 cm laterale taflacak flekilde yerlefltirilir (fiekil 1). Kapsül plikasyonu yaln z afl r gevflek kapsül varl nda uygulan r. Kapsülolabral tamirlere göre, bu teknikte tekrarlayan ç k klar ve artroz daha fazla görülmektedir. [6] fiekil 1. Anterior kemik bloku yönteminde glenoid anterioruna kemik blokunun yerlefltirilmesi.

50 Acta Orthop Traumatol Turc Suppl fiekil 2. Bristow ameliyat nda konjuan tendon ucu kesilerek glenoid anterioruna, eklem kenar na tafl n r. Korakoid ç k nt transpozisyonu Bristow ameliyat olarak da bilinir. Amaç, korakoid ucunu bir blok fleklinde alarak glenoid boynu anterioruna tafl makt r. [7] Korakoid ç k nt, pektoralis minör kas n n insersiyosunun hemen distalinden kesilir. Konjuan tendon muskülokütan sinir girifl yerine kadar s yr larak mobilize edilir. Subskapularisin muskülotendinöz bileflkesinin orta 2/3 ünde yap lan 2 cm lik vertikal bir kesiyle, korakoid ucunun yumuflak dokulardan geçebilece i ve glenoid anterioruna bir vida ile tespit edilebilece i bir yumuflak doku tüneli oluflturulur. Konjuan tendon subskapularis lifleri aras nda haz rlanan yumuflak doku tüneline dikilir (fiekil 2). Bu yöntem, abdüksiyon ve d fl rotasyonda omuz eklemine anterior ve inferior stabilite kazand r r. Uzun dönem takip sonuçlar nda baflar oran %90 olarak bildirilse de, [8] abdüksiyonda 21 d fl rotasyon kayb [9] ve 20 y ll k takip sonunda olgular n %71 inde dejeneratif artrit [10] bildirilmifltir. Günümüzde Bristow tekni i, anterior glenoid kenar defektli hastalarda (k r k veya kronik erozyon) anterior instabiliteyi önlemede kullan lmaktad r. [2] Subskapularis tendonu transpozisyonu Subskapularis tendonu, insersiyosundan ayr larak, bir kemik yongas yla birlikte laterale, büyük tüberküle tafl n r (fiekil 3). [11] Kol d fl rotasyonun yar s nda olacak durumdayken, tendon, büyük tüberkülde haz rlanan kemik olu una gergin bir flekilde yerlefltirilerek dikilir. Ameliyattan sonra d fl rotasyonda genellikle %25-50 azalma olur. Tekrarlama oran %1-15, d fl rotasyonda ortalama k s tl l k 25 olarak bildirilmifltir. [12,13] Bir çal flmada, 44 hastan n 12 y ll k takibinde omuzda eklem artrozu görülmedi i bildirilmifltir. [14] Subskapularis tendonunda k saltma Bu teknik, birbirinden ayr olarak 1923 de Putti ve 1925 de Platt taraf ndan tan mlanm flt r. Amaç, subskapularis tendonunun dikifllerle mediale retrakte edilmesidir. [15] Tendon, kapsülle birlikte medialden glenoid kenar na yak n aç l r ve kol iç rotasyonda fiekil 3. Putti-Plat yönteminde subskapularis insersiyosu laterale ve distale tafl n r.

Bölükbafl ve ark. Tekrarlayan anterior omuz instabilitesinin aç k cerrahi tedavisi 51 iken subskapularis dört adet dikiflle medialize edilir ve kalan medial parça tendon üzerine dikilir. Cerrahiden sonra hasta d fl rotasyonu nötral pozisyona kadar yapabilmelidir. Bunun sa lanmas için, subskapularisin afl r gerdirilmemesi gerekir. [16] Cerrahiden sonra d fl rotasyon hastalar n %68 inde azal r. [17] Yirmi yedi y ll k takipte tekrarlama oran %23, dejeneratif artrit geliflme oran %58 bulunmufltur. [18] Putti-Platt tekni i, özellikle kapsülün defektif oldu u revizyon gerektiren olgularda kullan labilecek bir tekniktir. [1] Humerus rotasyon osteotomisi Weber, bu tekni i genç, aktif, humerusta büyük defekti olan, tekrarlayan omuz instabiliteli hastalarda uygulam flt r. Biseps tendonu lateralinden, periosta vertikal insizyon yap larak humerus proksimaline ulafl l r. Osteotomiden sonra, önceden proksimale ve distale 25 derecelik aç larla yerlefltirilen iki adet K-teli, proksimal humerusa iç rotasyon yapt r larak paralel hale getirilir ve bir plakla tespit edilir. Ayn zamanda, subskapularis tendonunun medial ve lateral k s mlar 1-2 cm üst üste getirilerek k salt l r ve anterior yap larda rotasyonel osteotomi nedeniyle geliflen bollaflma giderilir. [3] Ç k k tekrarlama oran %0-20 aras nda de iflmektedir. [3,19,20] Psödoartroz %3 oran nda, dejeneratif artrit ise sekiz y ll k takipte 180 hastan n sadece ikisinde izlenmifltir. [20] Anatomik tamir Günümüzde en çok tercih edilen cerrahi tedavi yöntemidir. ster aç k ister artroskopik olsun, kapsülolabral anatomik tamir ilk ç k k tedavisinde baflar - l sonuçlar vermektedir. Takrarlayan ç k klarla geliflen kapsül gevflekli inin giderilmesinde kullan lan kapsül plikasyonu için artroskopik yöntemlerin halen yeterli olmamas nedeniyle, bu tür olgularda primer giriflim olarak aç k yöntemlere baflvuran yazarlar vard r. Ayr ca, sporcularda da aç k cerrahi tedavi önerilmektedir. Artroskopik giriflimlerde daha yüksek tekrarlama oran bildirilmifltir. [2] Deltopektoral yaklafl m tekni i Aç k cerrahide en çok tercih edilen yaklafl md r. Pozisyon: Bafl hafif yukar da pozisyonu tercih edilir (yaklafl k 20 ). Omuz, ameliyat masas n n kenar n geçecek pozisyonda olmal ve humerus ile skapula hareketlerinin tam yap lmas na izin vermelidir. Gerekti inde, posterior yaklafl ma da izin vermelidir. Boyun, gö üs, aksilla ve tüm kol, antiseptikle boyanmal d r. [21] Anestezi: Genel anestezi veya brakiyal pleksus bloku uygulanabilir. [21] Örtme: Omzun tüm hareketlerine izin vermelidir ve klavikulan n en az 2/3 lateral k sm aç k kalmal - d r. fieffaf plastik örtü, cilt kesisinin yeri kalemle iflaretlendikten sonra yerlefltirilir. nsizyon: Bu yaklafl mda deltoid kas n insersiyosu ve orijini korunur. Uzun deltopektoral insizyon, klavikulan n hemen inferiorundan bafllayarak korakoid üzerinden geçer ve deltoid insersiyosuna kadar uzat l r. Cilt ve ciltalt dokusu yüzeyel diseksiyon s ras nda oldukça fazla kanad ndan, daha derin diseksiyona geçilmeden önce kanama mutlaka kontrol alt - na al nmal d r. Bu yap lmazsa, önemli anatomik yap lar görülmeyebilir. [22] Matsen ve ark. [21] kozmetik olarak daha kabul edilebilir bir skar dokusu oluflmas nedeniyle, insizyonun anterior aksiller çizgiden yap lmas n önermifllerdir. Cilt ve subkutan doku korakoid ç k nt ya kadar aç l r. nsizyon, anterior aksiller çizgiden bafllayarak korakoid ç k nt ya do ru ilerler ve bu ç k nt bölgesinde sonlan r. Ciltalt dokusu geçildikten sonra proksimal, medial ve distal lateral köflelerde deltopektoral interval bulunur. Sefalik venin bulunmas aral n tan nmas n kolaylaflt r r. Fakat, bazen sefalik ven olmayabilir veya derin yerleflimli olabilir; bu durumda, proksimalde pektoralis majör ve deltoid kaslar liflerinin farkl aç - larda dizilmesi ayr m kolaylaflt r r. Rockwood a göre, interval dikkatli aç lmal ve ven laterale deltoidle birlikte al nmal d r. Venin korunmas na özen gösterilmelidir. Damar n ba lanmas, ameliyat sonras nda bölgede ve tüm üst ekstremitede venöz konjestiyona, a r ya, fliflli e neden olmakta ve rehabilitasyonu olumsuz etkilemektedir (fiekil 4). [21] Sefalik ven mediale devrilecekse, bunun bir miktar deltoid kas yla birlikte yap lmas önerilmifltir. Bu durum, kanamay azaltmas na ra men kas n bir k sm n denerve eder; bu nedenle, rutin kullan m tavsiye edilmemektedir. [22]

52 Acta Orthop Traumatol Turc Suppl Derin diseksiyon: Derin diseksiyon, deltoid kas (aksiller sinir) ile pektoralis majör (medial ve lateral pektoral sinir) aras ndaki sinirsiz planda yap l r. [22] Ciltalt geçildikten sonra sefalik ven bulunur ve laterale veya mediale çekilerek korunur. Proksimal ve distal yönde yap lan diseksiyonla deltopektoral interval aç l r. Daha genifl yaklafl m isteniyorsa, pektoralis majör tendonu insersiyosunun süperior k sm kesilebilir. E er cerrahi alan proksimale do ru geniflletmek gerekirse (genellikle ihtiyaç duyulmaz), deltoid bafllang ç yerinden ayr labilir (fiekil 4). [23] Deltopektoral oluk sefalik venin medialinden, iflaret parmaklar ile künt diseksiyonla ayr l r. Olu- un 1/3 üst k sm nda, torakoakromiyal arterin bir Deltopektoral oluk Pektoralis majör Medial ve lateral pektoral sinir Sefalik ven Deltoid Aksiller sinir fiekil 4. Deltopektoral yaklafl mda üç önemli tabaka vard r. En d fl tabakada pektoralis majör ve deltoid bulunur. En d fl tabakan n geçilmesi deltopektoral oluk mediale ve laterale ekarte edilerek sa lan r. Deltopektoral olu un tespitinin en kolay ve güvenli yolu sefalik venin bulunmas ile sa lan r. dal ile lateral pektoral sinirin oluflturdu u bir nörovasküler paket vard r. Bu bant ortaya ç kar l r, koterize edilir ve kesilir (fiekil 5). [21] Klaviopektoral fasya, biseps k sa bafl lateralinden korakoakromiyal ba a kadar kesilerek, humeroskapular hareket yüzeyine ulafl l r ve subskapularis tendonu ile küçük tüberkül ortaya ç kar l r. Subskapularisin anteroinferior s n r nda aksiller sinir palpe edilebilir. Bu s rada, derin otomatik ekartörün bir baca deltoid kas na, di er baca ise korakoidin konjuan tendonuna yerlefltirilerek ekartasyon sa lan r (fiekil 6). [21,22] Muskülokutanöz sinirin korunmas için retraksiyon s ras nda ekartörün konjuan tendon ve korakoid proçesten ayr lmamas gerekir. Neer, [24] deltoidin laterale retraksiyonu s ras nda kolun 30 abdüksiyonda tutulmas n önermifltir. Bu aflamada, brakiyal pleksus üzerine bas olup olmad kontrol edilmelidir. De iflik derecelerde rotasyonlarla, büyük ve küçük tüberkül, biseps olu- u ve subskapularis görülür. Subskapularisin inferior kenar ndaki anterior sirkumfleks damarlar, künt diseksiyonla kastan serbestlefltirilerek inferiora al - n r. Subskapularis ve supraspinatus kaslar aras ndaki rotator interval palpe edilerek belirlenir. Bu aflamada, subskapularis kesilerek ekleme ulafl l r. Subskapularis kesilirken biseps tendonuna dikkat etmek gerekir. Subskapularis ve komflu kapsül küçük tüberküle yap flma yerinin 1-2.5 cm medialinden kesilerek eklem aç l rken, dikifl için her iki tarafta da yeterli kal nl kta tendon dokusu kalmas na dikkat edilmelidir. Konulan iflaret dikiflleri kapama s ras nda yard mc olur. Subskapularis insizyonu inferiora, anterior sirkümfleks humeral damarlara kadar ilerleti- Konjuan tendon orta tabaka Pektoralis majör Deltopektoral oluk D P Sefalik ven Deltoid fiekil 5. Künt bir flekilde pektoralis majör ve deltoid anterior lifleri ekarte edilerek sefalik ven korunur ve laterale al n r. Bu olukta sefalik venle birlikte torakoakromiyal arterin bir dal ve lateral pektoral sinir yer almaktad r. Bu aflamada orta tabakaya yani konjuan tendona ulafl l r. Konjuan Klaviopektoral fasia D fl rotasyon fiekil 6. Kol d fl rotasyona al narak subskapularis belirgin hale getirilir. Klaviopektoral fasyan n longitudinal kesilmesi ve konjuan tendonun mediale ekarte edilmesiyle iç tabakaya ulafl l r.

Bölükbafl ve ark. Tekrarlayan anterior omuz instabilitesinin aç k cerrahi tedavisi 53 lir. Matsen, subskapularis ve kapsülün birbirinden ayr lmadan mediale ekarte edilmesini önermifltir. Girifli geniflletmek için, eklem kapsülü subskapularisin üst kenar na paralel flekilde kesilebilir. Buradan, biseps tendonu ve transvers humeral ligaman de erlendirilebilir. Özellikle 40 yafl üzerindeki hastalar rotator manflet y rt aç s ndan de erlendirilmelidir. Kapsül ve subskapularis mediale ekarte edildikten sonra, humerus ekartörü glenoidin posterior duda - na yerlefltirilerek humerus bafl posterolaterale itilir. Bu ifllem glenoid anteroinferiorunu ortaya ç kar r. Glenohumeral instabiliteli hastalarda ayr lm fl olan kapsül ve glenoid, t rnakl ekartörle aç l r ve glenoid kenar ortaya ç kart l r. [21] Yaklafl m geniflletmek için, insizyon proksimalde klavikulaya kadar uzat labilir ve bu ifllem s ras nda deltoidin s yr lmas na genellikle gerek duyulmaz. Distalde ise majör pektoralis tendonunun üst 2 cm si kesilerek kapsülün inferioruna ulafl m kolaylafl r. Muskülokutan sinirin belirlenmesi: Rockwood, konjuan tendonun mediale ekarte edilmesinden önce, muskülokutan sinirin konjuan tendona girifl yerinde palpe edilmesini önermifltir. Konjuan tendonun hemen mediali palpe edildi inde sinir ele gelecektir. Sinir korakobrakialis ve biseps kaslar na medialden, korakoid ç k nt n n 5 cm distalinden girer. Ancak, anatomik varyasyon olarak korakoid ç k nt n n hemen ucundan da girebilir. [21] Aksiller sinirin belirlenmesi: Aksiller sinir subskapularisin yaklafl k bir parmak alt ndan geçmektedir. Sol omuzda sa, sa omuzda ise sol elin iflaret parma- ile palpe edilmelidir. Sinir kapsülün alt nda, posteriora dönmeden palpe edilebilir. Kolun nötral rotasyon ve adduksiyonda kolayl kla palpe edilen sinir, d fl rotasyonda mediale do ru kayd ndan kolay bulunmaz. Pektoralis majör tendonunun üst 2 cm sinin kesilmesi hem palpasyonu kolaylaflt r r hem de sinirin en az 4 mm lik bir k sm n görünür hale getirir. [21] Subskapularis tendonunun kesilmesi ve anterior humeral sirkumfleks damarlar n korunmas : Kol d fl rotasyonda iken, subskapularisin üst ve alt s n r kolayl kla palpe edilebilir. Üst s n r rotator intervaldeki yumuflak nokta nedeniyle kolayl kla palpe edilir ve belirlenirken, alt s n r n belirlenmesi için anterior sirkumfleks arter ve ven bulunmal d r. Rockwood, subskapularisin kapsülden ayr olarak, vertikal yönde üst 3/4 ünden ve insersiyosunun yaklafl k 2.54 cm (1 inç) medialinden kesilmesini önermifltir (fiekil 7). Subskapularis tendonunun bir k sm n n kapsül üzerinde b rak larak kapsülün güçlendirilmesi önerilmifltir. Tendonunun alt 1/3 ünden kesilmesi, anterior humeral sirkumfleks arter ve vene zarar verebilece inden önerilmemektedir. Bu k sm n kesilmemesiyle tendonun propriyoseptif duyusu ve aksiller sinir korunmufl olur. Humerus bafl n besleyen en önemli arter olmas nedeniyle, anterior humeral sirkumfleks arterin korunmas gerekir. Subskapularis, kapsülden tamamen s yr larak mediale do ru ekarte edilir (fiekil 8). Kalan güdük de kapsül üzerinden laterale do ru s yr l r. Güdü ün yeri tespit dikiflleriyle belirlenir. Geri kalan inferior tendon k sm kapsülden s yr l r ve bir elevatörle anterior ve distale do ru ekarte edilir. Bu s rada, kapsülün inferior k sm kesilirken, ekartör aksiller siniri korumaktad r. [21] Jobe ve ark. [25] omuz eklemine ulaflmak için subskapularis tendonunun longitudinal olarak aç lmas tekni ini tan mlam fllar; bunun özellikle at c larda, rehabilitasyona daha erken bafllanmas n sa lad n bildirmifllerdir. Kapsülün kesilmesi: Kapsül dört farkl flekilde aç labilir: [2,21,25] - Humerus tabanl T-insizyon, - Glenoid tabanl T-insizyon, - Kapsül ortas ndan vertikal insizyon, - Kapsülün horizontal insizyonu. Subskapularis Anterior sirkümfleks damarlar 1-2.5 cm Rotator interval Anterior sirkümfleks Biseps fiekil 7. ç tabakada subskapularis kas ve tendonlar bulunur. Subskapularisin alt ve üst s n r, s ras yla rotator interval ve sirkumfleks damarlar ile tespit edilir. Subskapularis, minör tüberkülun yaklafl k 1-2.5 cm medialinden kesilerek kapsülden ayr l r.

54 Acta Orthop Traumatol Turc Suppl Subskapularis Kapsül fiekil 8. Subskapularis kald r ld nda karfl m za anterior glenohumeral eklem kapsülü ç kar. Vertikal kol, süperior glenohumeral ba dan kapsülün en inferior k sm na do ru uzat l r (fiekil 9). Bazen, süperior kapsül bölgesinde defekt (rotator interval) gözlenebilir; ancak, bu durum insizyonu etkilemez; fakat bu bölge ameliyat sonunda tamir edilmelidir. [21] Horizontal insizyon s ras nda anterior glenoid labrumun kesilmemesine dikkat edilmelidir. [2] Kapsülolabral tamir: [1,2,4,5] Omuz eklemine ulafl ld ktan sonra anterior labrumun avulsiyonu tespit edilir. Glenoid ekartörü glenoid anterior k sm na konularak labrum ekarte edilir. Bir küret veya varsa bür ile glenoid anterior kenar ndaki yumuflak dokular ve kortikal kemik debride edelir, kansellöz kemi- e ulafl l r. Ayr lm fl labrum, kapsül lateralden aç lm flsa tek bafl na; 1 cm kapsül b rak larak medialden 1 cm 1 cm fiekil 9. Kapsülün aç lmas humeral tabanl T, glenoid tabanl T, longitudinal veya flekildeki gibi mid-kapsüler vertikal kesi ile yap labilir.

Bölükbafl ve ark. Tekrarlayan anterior omuz instabilitesinin aç k cerrahi tedavisi 55 aç lm flsa medial kapsül flebiyle birlikte ankorlara ba l dikifllerle glenoid anterior kenar na tespit edilir. Labral ayr lman n geniflli ine göre iki veya üç ankor yerlefltirilir (fiekil 10). Bu ifllem s ras nda, d fl rotasyon k s tl l n önlemek için omuz eklemi 30-45 d fl rotasyon ve 45 abdüksiyonda olmal d r. Kapsül plikasyonu: Kapsül gevflekli inin giderilmesi için, longitudinal aç lan kapsül T-flekline getirilir ve inferior flep süperiorun üzerine dikilir. nsizyonun kapat lmas : Eklem, kas ve subkutan dokunun 25-30 ml %0.5 lik bupivakain (Marcain) ile infiltre edilmesi önerilmifltir. Bupivakainin etkisi alt -sekiz saat sürer. Bu, ameliyat sonras ndaki a r - y hafifletir ve erken mobilizasyona yard mc olur. Deltoid intervale dikifl koymak gerekmez. Derin subkutan doku 2-0 absorbe olmayan dikiflle, subkutan doku ise absorbe olan dikifllerle dikilir. Cilt subkutiküler devaml dikiflle kapat l r. [21,22] Ameliyat sonras nda bak m: Ameliyat sonras nda omuz Velpeau bandaj na al n r ve yumuflak doku iyileflene kadar, alt hafta boyunca omzun d fl rotasyonu ve horizontal seviyeyi aflacak elevasyonuna izin verilmez. Rehabilitasyon program : Anterior instabilite için aç k cerrahi sonras nda uygulad m z rehabilitasyon program Tablo 2 de özetlenmifltir. Her eklem için oldu u gibi, tedavinin baflar l olmas nda ameliyat sonras ndaki rehabilitasyon en önemli faktörlerdendir. Omuz tedavisindeki rehabilitasyonun rolü ise di er eklemlerde oldu undan daha önemlidir. fiekil 10. Ankorlar n yerleflim yerleri ve Bankart lezyonu tamiri. A: Ankor; G: Glenoid; L: Labrum. L G A Tablo 2. Ameliyat sonras nda uygulanan rehabilitasyon program 0-3 hafta Velpeau ile immobilizasyon Aktif el bile i ve ve parmak egzersizleri Submaksimal dozda omuz izometrik egzersizi Dirsek eklemi için izometrik egzersizler 3-5 hafta Pandüler egzersizler Pasif eklem hareketleri Aktif dirsek egzersizleri 5-7 hafta Aktif yard ml egzersizler Makara egzersizleri 7-9 hafta Omuz ask s sonland r l r Aktif omuz egzersizleri Parmak merdiveni 9-12 hafta Germe egzersizleri Kapsüler germe Egzersiz lastikleri ile kuvvetlendirme >12. hafta A rl klarla kuvvetlendirme Bankart cerrahisi komplikasyonlar : [2] Tekrarlayan ç k k, mplanta ba l sorunlar, Nörovasküler yaralanma, Cerrahiye ba l veya cerrahi uygulanmam fl olsa bile instabilitenin do al seyrinde geliflen glenohumeral artroz, Posterior subluksasyona neden olduktan sonra glenohumeral artrozla sonuçlanabilen, özellikle d fl rotasyon kayb na ba l hareket k s tl l, posterior subluksasyona neden olarak glenohumeral artrozla sonuçlanabilir. Sonuç Bankart ve kapsüler shift ameliyat ndan sonra hastalar n yaklafl k %85-98 i ifllerine geri dönmektedir. [2] Günümüzde artroskopik Bankart tamiri yayg n kullan lmakla birlikte, bu yöntem belirli olgularda, özellikle ilk ç k kta baflar l d r. Ancak, kapsül gevflekli i varsa, artroskopik tamirlerden sonra tekrarlama oran daha yüksektir. Bu nedenle, tekrarlayan travmatik anterior omuz ç k klar nda, özellikle sonuncusu düflük kuvvetli bir travmayla oluflmuflsa Bankart lezyonuyla birlikte kapsül patolojileri de vard r ve bunlar n tedavisinde günümüzde en iyi yöntem aç k cerrahi kapsüloligamentöz tamirdir.

56 Acta Orthop Traumatol Turc Suppl Kaynaklar 1. Pereira MT. Shoulder Rehabilitation Strategy. Guidelines and Practice. In: 16th Congress of the European Society for Surgery of the Shoulder and the Elbow (SECEC/ESSSE); 19-21 September, 2002; Budapest, Hungary. Abstract Book. p. 86-8. 2. LaPraqde RF, Brown GA. Recurrent anterior glenohumeral instability: open surgical treatment. In: Warren RF, Craig EV, Altchek DW, editors. The unstable shoulder. Philadelphia: Lippincott-Raven; 1999. p. 205-23. 3. Lembeck B, Wulker N. Open procedures for shoulder instability. Curr Orthop 2004;18:169-80. 4. Phillips BB. Recurrent dislocations. In: Campbell s operative orthopaedics. Canale ST, editor. 10th ed. St. Louis: Mosby; 2003. p. 2377-448. 5. Bankart AS, Cantab MC. Recurrent or habitual dislocation of the shoulder joint. 1923. Clin Orthop 1993;(291):3-6. 6. Neusel E, Blasius K. Follow-up results 20 years after surgical treatment of habitual ventral shoulder luxation using the Eden-Lange technique. Arch Orthop Trauma Surg 1997;116: 217-20. 7. Helfet AJ. Coracoid transplantation for recurring dislocation of the shoulder. J Bone Joint Surg [Br] 1958;40:198-202. 8. Allain J, Goutallier D, Glorion C. Long-term results of the Latarjet procedure for the treatment of anterior instability of the shoulder. J Bone Joint Surg [Am] 1998;80:841-52. 9. Hovelius L, Akermark C, Albrektsson B, Berg E, Korner L, Lundberg B, et al. Bristow-Latarjet procedure for recurrent anterior dislocation of the shoulder. A 2-5 year follow-up study on the results of 112 cases. Acta Orthop Scand 1983; 54:284-90. 10. Singer GC, Kirkland PM, Emery RJ. Coracoid transposition for recurrent anterior instability of the shoulder. A 20-year follow-up study. J Bone Joint Surg [Br] 1995;77:73-6. 11. Magnuson PB, Stack JK. Recurrent dislocation of the shoulder. 1943. Clin Orthop 1991;(269):4-8. 12. Karadimas JE. Recurrent traumatic anterior dislocation of the shoulder. 218 consecutive cases treated by a modified Magnuson-Stack procedure and follow for 2-18 years. Acta Orthop Scand Suppl 1997;275:69-71. 13. Miller LS, Donahue JR, Good RP, Staerk AJ. The Magnuson- Stack procedure for treatment of recurrent glenohumeral dislocations. Am J Sports Med 1984;12:133-7. 14. Rodriguez Merchan EC, Ortega M. The Magnuson-Stack operation for recurrent anterior dislocation of the shoulder. A long-term follow up of 44 operations. Int Orthop 1994;18: 356-8. 15. Osmond-Clarke H. Habitual dislocation of the shoulder. The Putty-Platt operation. J Bone Joint Surg [Br] 1948;30:19-25. 16. Symeonides PP. Reconsideration of the Putti-Platt procedure and its mode of action in recurrent traumatic anterior dislocation of the shoulder. Clin Orthop 1989;(246):8-15. 17. Fredriksson AS, Tegner Y. Results of the Putti-Platt operation for recurrent anterior dislocation of the shoulder. Int Orthop 1991;15:185-8. 18. Konig DP, Rutt J, Treml O, Hackenbroch MH. Osteoarthritis and recurrences after Putti-Platt and Eden-Hybbinette operations for recurrent dislocation of the shoulder. Int Orthop 1997;21:72-6. 19. Kronberg M, Brostrom LA. Rotation osteotomy of the proximal humerus to stabilise the shoulder. Five years experience. J Bone Joint Surg [Br] 1995;77:924-7. 20. Weber BG, Simpson LA, Hardegger F. Rotational humeral osteotomy for recurrent anterior dislocation of the shoulder associated with a large Hill-Sachs lesion. J Bone Joint Surg [Am] 1984;66:1443-50. 21. Matsen FA III, Thomas SC, Rockwood CA Jr, Wirth MA. Glenohumeral instability. In: Rockwood CA Jr, Matsen FA III, editors. The shoulder. Vol. 2, 2nd ed. Philadelphia: W. B. Saunders; 1998. p. 611-754. 22. Hoppenfeld S, deboer P. The shoulder. In: Hoppenfeld S, deboer P, editors. Surgical exposures in orthopaedics. Philadelphia: J. B. Lippincott; 1984. p. 1-45. 23. Bigliani LU, Flatow EL, Pollock RG. Fractures of proximal humerus. In: Rockwood CA Jr, Matsen FA III, editors. The shoulder. Vol. 1, 2nd ed. Philadelphia: W. B. Saunders; 1998. p. 337-89. 24. Azar FM, Wright PE II. Arthroplasty of shoulder and elbow. In: Canale ST, editor. Campbell s operative orthopaedics. 9th ed. St. Louis: Mosby; 1998. p. 473-518. 25. Jobe FW, Giangarra CE, Kvitne RS, Glousman RE. Anterior capsulolabral reconstruction of the shoulder in athletes in overhand sports. Am J Sports Med 1991;19:428-34.