1 BİLİMSEL BİLGİYE ERİŞİM Arş. Gör. Kasım BİNİCİ kbinici@atauni.edu.tr A.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Bilim, Etik ve Eğitim Dersi, 13 Mayıs 2011, Erzurum
2 PLAN Araştırma Süreci Bilimsel Bilgi Kaynakları Türleri Bilimsel Bilginin Bulunması ve Elde Edilmesi Kütüphane Kullanımı Bilimsel Bilginin Kullanılması, İletilmesi (Yazım Aşaması) Alternatif Bilgi Erişim Kaynakları
3 İlişkile Tanımla Tespit et Seç Elde et (Eriş) Düzenle ARAŞTIRMA SÜRECİ Araştır Belirle Analiz et Test et Sentez et Gözden geçir Hazırla Sun Paylaş Ayıkla Aşama 1: Araştırma sorusunun belirlenmesi ve ifade edilmesi Aşama 2: Kaynakların bulunması ve elde edilmesi Aşama 3: Değerlendirme ve sentezleme Aşama 4: Bilginin ya da ürünün iletilmesi BİLİMSEL BİLGİYE ERİŞİM YAZMA, KAYNAKÇA GÖSTERME
4 Bilimsel Bilgiye Erişim Süreci 1. Araştırmaya Başlarken Konunun Seçimi Sorunun Belirlenmesi Anahtar Konu Seçimi 2. Bilginin Bulunması(Literatür Taraması) Kataloglar ve Veritabanları Tarama Stratejisi ( işareti, *?$ joker kullanımı, Sözcük guruplama) 3. Bilginin Elde Edilmesi (Basılı, Elektronik) Kütüphaneler Tam Metin Veritabanları Kütüphaneler Arası İşbirliği Açık Erişim Kaynakları Alternatif Bilgi Kaynakları
5 Bilimsel Bilgiye Erişim Süreci Önceden yapılmış çalışmalar incelenir Bu Tarihe Kadar Yapılmış Değil, Bu Dakikaya Kadar Olan Bilgi Kapsamlı Bilgi Gerçek araştırılır (Ön bilgi elde edilmesi- Ansiklopediler, el kitapları) Bilinen atıflardan bilgi erişim araçları ile aranır (kataloglar, dizinler, veritabanları, web, vb) Bulunan bilgiye erişilir (kütüphaneler, veritabanları, web) Analiz Yapılır.
Bilgi Kaynakları 6 Süreli Yayın Dizinleri (İndeksleri) Gazeteler Magazinler Dergiler WWW Kütüphane Kataloğu Kitaplar Ansiklopediler E-Posta
Literatür Taraması 7 KİTAP Kütüphane Katalogları Toplu Katalog E-Kitap Veritabanları (Ebrary,Springer E-Books ) Arama Motorları (Google Books) TEZ Kütüphane Katalogları E-Tez Veritabanları (Yök Tez Kataloğu, ProQuest Dissertations and Thesis Açık Arşivler BİLİMSEL MAKALE Bibliyografik Veritabanları (Web of Knowledge, SCOPUS, SciFinder, Türkiye Makaleler Bib., Cumhuriyet Dönemi Makaleler Bib., Ulakbim Ulusal Veritabanları) Açık Erişim Kaynaklarında (OAIster-worldcat, Atauni-Açık Arşiv) Arama Motorları (Scholar Google, Federe Tarama Motorları ) Patent ALTERNATİF KAYNAKLAR ANALİZ VERİNİN İLETİLMESİ
Bilginin Bulunması ve Elde Edilmesi 8 Bilgi her yerdedir Kitaplar, bilimsel dergiler ve Web bilimsel bilgi için en önemli kaynaklardır Bilimsel bilginin elde edilmesinde başlangıç noktası kütüphanelerdir. Kütüphanelerde danışma kaynakları, kitaplar, dergiler, tezler, görsel-işitsel bilgi kaynakları bulunur. Günümüzde kütüphanedeki bilgi kaynakları da dahil olmak üzere çoğu bilgiye bilgisayarlar aracılığı ile erişmek mümkündür.
Niçin Kütüphane? Koleksiyonun oluşumu paydaşlarının istek ve beklentileri doğrultusunda gerçekleşir. Kaynaklar satın alınmadan önce incelenir (Bibliyografik kaynaklardan doğrulanır). Çoğu bilgi ve hizmet ücretsizdir. Bilgi düzenlenmiştir. Bilgi/bilgi kaynağı uzun süreli koruma altındadır. (Erişim garantisi) 9
KÜTÜPHANE - KATALOGLAR 10 Toplu tarama ve Tüm Dış Kaynaklar Linki çalışmıyor
Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi 11
Katalog Tarama (Kitap, Tez, Dergi vb. bulma) Neler Bulunabilir? Kütüphanedeki her şey Başka? Diğer Kütüphanelerin Dermeleri??? 12
Katalog Tarama 13
Katalog Tarama 14
15 Yer Numarası HD 1415 Ç320 2010 HD 1415/Ç320 2010 H HD HD 1415 Ç320 2010 LC de Sosyal Bilimler LC de Endüstri 1401-2210 Agriculture Yazar Numarası Yayın Tarihi
16 tarım Bahattin Çetin http://www.toplukatalog.gov.tr
Burada Olmalıydı 17
Toplu Katalog (Ulusal) 18
19 TOPLU KATALOG EVRENSEL A.Ü. Kütüphanesinde var ama toplu katalog listeleyemiyor
21 Toplu Katalog (Evrensel) www.worldcat.org
Google Books 22
Google Books 23
24
Google Books 25
Tam Metin E-Kitap Veritabanları 26
27 Makale Bulma Nerede? Bilimsel Dergiler Popüler Dergiler Nasıl? Önce Bibliyografik veritabanlarından Tarama Yapılır Tam Metin veya Basılı Temin Edilir. Kütüphanenin abone olduğu Tam Metin V.T.(Science Direct, EbscoHost, PreQuest, ACS, Blackwell, vb) Kütüphanenin Abone Olduğu Basılı Dergiler Kütüphaneler arası işbirliği
28 Bibliyografik Veritabanları Türkiye Makaleler Bib.;Cumhuriyet Dönemi Makaleler Bib. Ulakbim Ulusal Veritabanları Web of Knowledge SCOPUS SciFinder
Türkiye Makaleler Bibliyografyası-Milli Kütüphane 29
ULAKBİM-Ulusal Veritabanları 30
Web of Knowledge 31
Web of Knowledge 32
Web of Knowledge 33
Web of Knowledge-Citation Mapping 34
ACS 35
ACS 36
ACS 37
38 Künye Okuma Makale Adı Yazarlar Süreli Yayın adı Yıl, Cilt (Sayı) Sayfa numaraları Erişim linki Elektronik obje numarası (Digital Object Identifer)
DOI 39
E-Dergi Listesi + Tarama 40
E-Dergi Listesi + Tarama 41
E-Dergi Listesi + Tarama 42
E-Dergi Listesi + Tarama 43
Veritabanları- Toplu Tarama 44
45 Elektronik Tezler hancer
YÖK Ulusal Tez Merkezi 46
47
Elektronik Tezler 48
Elektronik Tezler 49
Elektronik Tezler 50
Elektronik Kitaplar 51
52 mathematics
53
54
Patent sayfalarının listesi veriliyor
Kozalaklı ağaç
Böce k
Veritabanlarına Kampus Dışı Erişim 67
Veritabanlarına Kampus Dışı Erişim 68
Veritabanlarına Kampus Dışı Erişim 69
Belge Sağlama 70
Belge Sağlama-Üyelik 71
Belge Sağlama-İstek Yapma 72
Belge Sağlama-İstek Sepeti 73
74 Belge Sağlama-Kitap ANKOS da yer alan Kütüphanelerden kitap ödünç alınabilmektedir. Üye olduğunuz kütüphane aracılığıyla, sağlayıcı kütüphaneden istek yapılması gerekir. Kargo ücretini ödemek koşuluyla kitap size ödünç verilmektedir.
75 EndNote Kaynakça hazırlama programıdır. Destekleyen veri tabanlarından veri transfer edilebilir. Kendi kütüphanenizi oluşturmaya olanak verir. Sahip olduğunuz bilgi kaynaklarını indekslemeye olanak verir. Atıf sitillerini otomatik olarak kolay değiştirilebilir. (APA, MLA ) İçerisinde çok fazla derginin atıf verme sitili bulunmakta.
EndNote 76
77 EndNote Ctrl + S
78 EndNote-Word Alt +2 Atıf Yap Alt +6 Sayfa numarasini girme/
79 SCImago Journal & Country Rank http://www.scimagojr.com
80
Dünyada- Kimya sıralaması 81
82
83
84 Alternatif Erişim Araçları Kütüphaneler bilimsel bilgiye erişimde temel başvuru kaynağıdır. Ancak, yegâne başvuru kaynağı değildir Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler, alternatif erişim araçlarını ortaya çıkarmıştır Tanıtım amaçlı ya da toplum yararına geliştirilen araçlar kütüphanelerdeki erişimin ötesinde hizmetler sunmaktadırlar
85
86
87
Scientific Commons ScientificCommons.org University of St.Gallen in Institute for Media and Communications Management biriminin öncülüğünde Ocak 2007 de geliştirilmiş bir projedir. Amacı bilimsel yayınların elektronik ortamdan dünya çapında serbestçe erişilebilir olmasıdır. 3 Aralık 2010 itibariyle 1269 oluşumdan 38,245,864 yayına erişim sağlanabilmektedir Nisan 2010 itibariyle 1.196 oluşumdan 34,764,339 yayına erişim sağlanabiliyordu 88
89 Scientific Commons Ocak 2007 itibariyle 13 milyon yayın ve 6 milyon yazar dizinlenmişken, dört yıl içinde bu rakam yaklaşık üç kat artmıştır. PDF, PowerPoint, RTF, Microsoft Word ve maksimum 3 MB dosya büyüklüğündeki Postscript formatları dizinlenmektedir.
90 Açık Arşivler Erişim Araçları http://www.oclc.org/oaister/
91 Atatürk Üniversitesi Açık Arşivi http://acikarsiv.atauni.edu.tr/
Ücretsiz Elektronik Dergiler 95
Ücretsiz Elektronik Dergiler 96
Ücretsiz Elektronik Dergiler 97
Anahtar Kelime Tarama 98
Google Scholar 99
OpenCourseWare 100
OpenCourseWare 101
OpenCourseWare 102
OPEN COURSEWARE 103
OPEN COURSEWARE 104
UADMK 105
UADMK 106
AÇIK DERS MALZEMELERİ - ODTÜ 107
Hacettepe Açık Ders Malzemeleri 108
Hacettepe Açık Ders Malzemeleri 109
Elektronik Kitaplar 110
111 Elektronik Kitaplar agriculture
Elektronik Kitaplar 112
Tam Metin Dijital Kütüphaneler 113
114 AÇIK ARŞİVLER Bir ya da daha çok üniversitenin / kuruluşun entelektüel ürünlerini kaydeden ve koruyan dijital derme (Tonta, 2006)
115 AÇIK ARŞİVLER http://roar.eprints.org/?action=browse (24.03.2009)
116 AÇIK ARŞİVLER http://www.opendoar.org/onechart.php?cid=&ctid=&rtid=&clid=&lid=&potid=&rsoftwarename=&search=&groupby=c.ccountry&tallyby=distinct(o.oid)&orderby=tally% 20DESC&charttype=pie&width=600&height=300&caption=Proportion%20of%20Repository%20Organisations%20by%20Country%20-%20Worldwide (22.12.2009)
Açık Arşivler - Dünya 117
Açık Arşivler - Dünya 118
Konu Tabanlı Açık Arşivler 119
120 Atatürk Üniversitesi Elektronik Dergileri http://e-dergi.atauni.edu.tr/
TEŞEKKÜRLER 121