KARLA MÜCADELEDE ALTERNTATİF YAKLAŞIM Yeni ve Yüksek Etkili Teknolojiler TÜRKİYE NİN İLK TUZ ÖN ISLATMA KİMYASALI Registered by SES KİMYA A.Ş 2004 1
1999 2
Tuz (NaCl) Tuz, tüm dünyada özellikle 1960 lardan sonra karla mücadelede yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandı. Kolay temin edilmesi, fiyatının uygun oluşu, ve alternatifinin olmayışı karla mücadelede tuz kullanımını zorunlu hale getirdi. Fakat kısa vadede etkili görülen tuz orta ve uzun vadede bir çok problemi de beraberinde getirdi. Özellikle sınırlı çalışma aralığı, çevresel etkileri, ve yüksek korozif etkisinden dolayı tüm dünyada, karla mücadelede tuz kullanımını sınırlandırmak ve etkilerini azaltmak için çalışmalar yapıldı. Bu çalışmaların sonucunda alternatif kimyasal maddeler karla mücadelede, tuz kullanımını sınırlandırmak için kullanılmaya başlandı. 3
Alternatif Karla Mücadele Uygulaması Prewetting (ön ıslatma) Bu çalışmalar kapsamında tuzun kuru olarak kullanılmasının sakıncalı olduğu tuzun kullanılmadan önce ıslatılmasının ciddi faydalar sağladığı görüldü. Tuzu kuru olarak atmak yerine Uygulamadan önce farklı kimyasal maddelerle ıslatmanın oldukça büyük faydalar sağladığı tespit edilmiştir (lorwal 1992). Karla mücadelede kullanılan tuz ve sürtünme artırıcı maddelerin yola serpilmeden önce tuzlu su çözeltisi ile ıslatılarak uygulanması dünyada karla mücadelede yaygın ülkemizde ise sınırlıda olsa uygulanan bir yöntemdir Yeni olan uygulama, bu ıslatma sırasında tuzlu su yerine yüksek etkili korozyonu önleyici özelliklere sahip kimyasal madde kullanımıdır. Bu tip uygulamalar için özel olarak geliştirilmiş olan wonder karla mücadelede en yeni ve en etkili ön ıslatma kimyasalıdır. 4
Bilindiği üzere tuzun etkili olabilmesi için çözelti haline geçmesi gerekmektedir. Bu zorunluluk düşük sıcaklıklarda tuzun kullanımını sınırlandırır. Tuzun uygulanmadan önce Wonder ile ıslatılması; Erime zorunluluğu ortadan kalkar ve düşük sıcaklıklarda tuzun etkin kullanımına izin verir Tuzun yola yapışmasını sağlar Trafikle taşınımı azaltılarak daha az kimyasal madde kullanımını sağlar. Tuzun düşük sıcaklıklarda etkisini artırarak (Tuz -6 o C nin altında etkisizdir) bu sıcaklıklarda kullanımını sağlar İçerdiği korozyon önleyici maddelerle tuzun sebep olduğu korozyonu minimize eder Tuzun çevresel etkilerini azaltarak toprak ve su kaynaklarına olan zararını azaltır Yurtdışında yapılan çalışmalarda bu tekniğin uygulanması ile tuz kullanımında % 40 lara varan tasarruf sağlandığı ayrıca tuz kaynaklı korozyonun % 80 lere varan oranda azalttığı tespit edilmiştir. 5
Wonder Nedir? Wonder iyi bir buz çözücüdür donma noktası -45 o C nin altındadır ve -15 o C de 1gr ı 1,3 gr. buzu 11 dakikada çözebilmektedir. İçeriğindeki maddeler tuz taneciğinin etrafında film tabakası oluşturarak yola yapışmasını sağlar ve tuzun buz çözme kapasitesini artırır, ayrıca bu tabaka sayesinde korozyonu büyük ölçüde azaltır. Çevre dostudur, toksin etkisi yoktur, korozyonu saf suya yakındır. 6
7
Klasik Yöntemin sakıncaları Sürtünmeyi artırmak için kullanılan malzemenin (kum,kül,çakıl vb) buz veya karı eritme özelliği yoktur Tek başına tuz -6 o C nin altında işlevselliğini kaybetmektedir. Islatılmadan serpilen malzeme eriyik haline gelinceye kadar trafikte kolayca taşınabilir. Kum, yağan kar ile kolayca kaplanabilir böylece etkisini yitirir. Drenaj kanallarında ve borularda birikir. Tuz yüksek korozif etkiye sahiptir bu malzeme tuzlu su ile ıslatıldığında bu etkisi daha da yükselmektedir. Boyalara zarar verebilir ve camları kırabilir. Kar yağışından sonra toz oluşturur. Hava kirliliğine sebep olur. 8
Avantajları Yola serpilecek malzemenin Wonder ile ıslatılması sonucu malzemenin buz çözücü etkisi artmıştır, Karla kaplanması önlenmiştir, Trafikle taşınımı engellenmiştir, Daha az malzeme kullanımı sağlanmış (yaklaşık %40 tasarruf sağlanmış) Daha düşük sıcaklıklarda da kullanıma imkanı sağlanmış. Korozif etkiside azalmış olacaktır. -6 o C de normal tuz 1 saatte buzun içine 6 mm işlerken, Wonder uygulanmış tuz aynı şartlar altında 1,2 cm işlemiştir. Sıcaklık bu derecenin altına düştüğünde tuz etkisini hızla kaybederken wonder uygulanmış tuz -23 o C bile etki göstermektedir. 9
Wonder ile; Daha başarılı ve daha yüksek Standartlarda yol bakımı daha düşük maliyetlerle ve çevreye en az zarar verecek şekilde sağlanmış. Korozyon kaynaklı problemler %80 e varan oranlarda azaltılmış. Tuz kullanımında %40 lara varan tasarruf sağlanmış olacaktır. 1 ton tuzun 60-80 lt wonder ile ıslatılması yüksek performans için yeterlidir. Uygulama Şu an standart olarak kullanılan tuzlama kamyonlarında ön ıslatma için gerekli düzenek mevcuttur. Spreylerme kamyonların olmadığı yerlerde tuz yüklenmeden önce basit püskürtme araçlarıyla ıslatılabilir. Uygulama yapılırken Wonder kamyonlarda bulunan depolara yerleştirilerek tuzun serpilmesi sırasında uygulanır. Depolaması ve uygulanışı oldukça kolay ve kullanışlıdır. 10
UYGULAMA Wonder uygulama tankları Standart Tuzlama Kamyonları Ülkemizde yoğun olarak kullanılan spreyleme kamyonları Wonder uygulaması için idealdir 11
Bu aparat herhangi bir araca takılarak tuzun Wonder la ıslatılmasını sağlar. Böylece Spreyleme Kamyonları olmadan uygulama yapılabilir 12
Wonder kullanmak için başka bir aparat 13
Sonuç Yüksek korozif etkisi ve düşük çalışma sıcaklıklarından dolayı tuzun tuzlu su ile ıslatılması uygulamasına son verilmelidir. Dünyada bir çok ülke Pre wetting(ön ıslatma ) kimyasallı olarak korzoyon önleyici özellik gösteren bu tip kimyasalları tercih etmektedir. Yapılan bir çok çalışmada bu tip kimyasalların kullanımının tuz kaynaklı korozyonu %80 ve tuz kullanımını da %40 azalttığını göstermiştir. Islatılmamış tuzun 100 gramı, işlem görmüş tuzun 50 gramından daha düşük performans göstermektedir. Hiçbir teknolojik yatırım gerektirmeden korozyon ve performans problemlerini %80 lere varan oranlarda azaltan, verimi yükselten, bakım ve kimyasal madde maliyetlerini düşüren Wonder uygulamaları acilen hayata geçirilmelidir. 14
YENİ TEKNOLOJİLER Karla Mücadelede sıvı kullanımıyla birlikte kullanılan iki yeni kavram TÜRKİYE NİN İLK SIVI BUZ ÇÖZÜCÜ KİMYASALI TÜRKİYE NİN İLK TUZ ÖN ISLATMA KİMYASALI Teknoloji Transferi ile ülkemize getirilen, Hava alanlarında geliştirilip Karayoluna uygulanan tam otomotik buz önleyici sistem 15
http://snowfighter.com.tr e.mail:info@snowfighter.co m.tr Danışma ve Teknik destek 0532 235 60 75 16