PGM TEKNİK HİZMET PROSEDÜRLERİ : TPR.50 01 02.12.2014 S.Bülent YILMAZ Arzu YAĞCI Revizyn 00 18.12.2013 S.Bülent YILMAZ Arzu YAĞCI İlk Yayın Rev. Tarih Hazırlayan Onay Açıklama- Değişiklik Tarifi Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 1/14
İÇİNDEKİLER 1.0 AMAÇ 2.0 KAPSAM 3.0 TANIMLAR 4.0 İLGİLİ STANDARTLAR, YÖNTMELİKLER VE DOKÜMANLAR 5.0 SORUMLU PERSONEL 5.1. Baş Tetkikçi 5.2.Direktif Yöneticisi 6.0 BAŞVURU 7.0 UYGUNLUK DEĞERLENDİRME 7.1. Yapı Sınıfının Seçilmesi 8.0 NUMUNE ALMA, TANIMLAMA, TAŞIMA VE MUHAFAZA 9.0 DOKÜMANTASYON VE RAPORLAMA 10.0 BİLGİ PAYLAŞIMI 11.0 BELGENİN GEÇERLİLİĞİ ASKIYA ALINMASI VE İPTALİ Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 2/14
1.0 AMAÇ Bu prsedür PGM bünyesinde, 305/2011/AT Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamında yapılacak lan Sistem 2+ Perfrmansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Dğrulama Sistemi Uygunluk Değerlendirme Hizmetlerinde uygulanacak yönetimi belirlemek, hizmetin ilgili standart ve şartnamelere uygun larak yapılmasını sağlamak ve hizmet kalite seviyemizi luşturmak amacıyla hazırlanmıştır. 2.0 KAPSAM Perfrmansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Dğrulama Sistemi aşağıdaki standartları içermektedir. Avrupa Kmisynu Karar N. Ürün(ler)/ Kullanım Amacı Perfrmansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Dğrulanması Sistemi Şartnameler 98/214/EC Strüktürel metalik kesitler/prfiller Sıcak haddelenmiş, sğuk şekillendirilmiş veya başka şekilde üretilmiş çeşitli şekillerdeki kesitler/prfiller(t, L, H,U, Z, I, kanallar, köşebent, luk, bru),yassı ürünler (tabaka, levha, şerit) çeşitli metal malzemelerden yapılmış, krzyna karşı astarlanarak kaplanarak) krunmuş yada krunmamış dökme, dövme ve çubuk demirler. (Metal yapılarda veya metal ve betn karma yapılarda kullanılmak üzere Sistem 2+ TS EN 10025-1 TS EN 10088-4 TS EN 10088-5 TS EN 10210-1 TS EN 10219-1 TS EN 10340 TS EN 10340 /AC TS EN 10343 TS EN 15048-1 TS EN 15088 Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 3/14
Avrupa Kmisynu Karar N. Ürün(ler)/ Kullanım Amacı Perfrmansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Dğrulanması Sistemi Şartnameler Görevler 98/214/EC 98/214/EC 98/214/EC Strüktürel metalden yapılmış inşaat malzemeleri Makaslar, kirişler, klnlar, merdivenler, döşeme mertekleri, taşıyıcı direkler ve palplanj (perde) gibi bitmiş metal ürünler. Belirli uygulamalar için tasarlanarak uygun büyüklüklerde kesilmiş parçalar, raylar, traversler. Bunlar astarlanarak krzyna karşı krunmuş yada krunmamış labilir, kaynaklı yada kaynaksız labilir.( Temellerde ve yapı çerçevelerinde kullanım için) Kaynak malzemeleri (Strüktürel metal yapı işlerinde kullanmak için) Strüktürel bağlayıcılar Metal perçinler, cıvatalar (smunlar ve pullar) ve H. R. Cıvataları (yüksek mukavemetli öngerilimli cıvatalar-high Resistance), başlı çiviler, vidalar, demirylu sürgüleri. ( Strüktürel metal işlerde kullanmak için) Sistem 2+ TS EN 1090-1:2009+A1 Sistem 2+ TS EN 13479 Fabrika Üretim Kntrlü Belgelendirme Kuruluşu Sistem 2+ TS EN 14399-1 Fabrika Üretim Kntrlü Belgelendirme Kuruluşu Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 4/14
3.0 TANIMLAR Bakanlık: T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Avrupa Teknik Değerlendirmesi: Bir yapı malzemesinin temel karakteristiklerine ilişkin perfrmansının Avrupa Değerlendirme Esasına göre belgeye dayalı larak değerlendirilmesi ATDK- Avrupa Teknik Değerlendirme Kuruluşu: Avrupa Değerlendirme Esasının hazırlanmasını krdine eden ve bu esasa göre Avrupa Teknik Değerlendirmesini hazırlayan kuruluş Fabrika Üretim Kntrlü: Fabrikadaki üretim sisteminin uyumlaştırılmış teknik şartnamelere uygun larak yazılı hale getirilmiş, kalıcı ve iç kntrl Fabrika Üretim Kntrlü Belgelendirme Kuruluşu: Belirlenen yönetim ve uygulama kurallarına göre fabrika üretim kntrlünün belgelendirilmesini yürütmek üzere gerekli yetki ve srumluluğu taşıyan, naylanmış kuruluş Uyumlaştırılmış standart, yapı malzemesinin üretim sürecindeki özel şartlarını göz önüne alan uygun fabrika üretim kntrlünü, perfrmans değişmezliğinin değerlendirilmesi ve dğrulanmasına ilişkin sistemlerin uygulanması için gereken teknik detayları ihtiva eder. 4.0 İLGİLİ STANDARTLAR, YÖNETMELİKLER VE DOKÜMANLAR ISO/IEC 17000 (Uygunluk değerlendirmesi Terimler, tarifler ve genel prensipler) ISO/IEC 17020 (Çeşitli tipteki muayene kuruluşlarının çalıştırılmaları için genel kriterler) ISO/IEC 17021, (Uygunluk değerlendirmesi - Yönetim sistemlerinin tetkikini ve belgelendirmesini sağlayan kuruluşlar için şartlar) ISO/IEC 17024 (Uygunluk değerlendirmesi - Persnel belgelendiren kuruluşlar için genel şartlar) ISO/IEC 17025 (Deney ve kalibrasyn labratuvarlarının yeterliliği için genel şartlar) ISO/IEC 17065 (Uygunluk değerlendirmesi - Ürün, prses ve hizmet belgelendirmesi yapan kuruluşlar için şartlar) R50.80 305/2011/EU(AB) Yapı Malzemeleri Regülasynu(Yönetmeliği) Kapsamında Onaylanmış Kuruluş Adaylarının Akreditasyn Rehberi 29 Haziran 2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun 23 Şubat 2012 tarihli ve 28213 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği 17 Ocak 2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik 23 Şubat 2012 tarihli ve 28213 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan CE İşareti Yönetmeliği 10 Temmuz 2013 tarihli ve 28703 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB) Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB) kapsamında Avrupa Teknik Değerlendirme Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 5/14
Kuruluşların Görevlendirilmesinde ve Denetlenmesine Dair Tebliğ (Tebliğ N: MHG/2014-12) TS EN 10025-1 Sıcak haddelenmiş yapı çelikleri - bölüm 1: Genel teknik teslim şartları TS EN 10088-4 Paslanmaz çelikler - Bölüm 4: Yapı amaçlı krzyna dirençli çelik bant/levha ve şeritlerin teknik teslim şartları TS EN 10088-5 Paslanmaz çelikler - Bölüm 5:Yapı amaçlı krzyna dirençli çeliklerden yapılan çubuklar, filmaşinler, teller, prfiller ve parlak mamullerin teknik teslim şartları TS EN 10210-1 Paslanmaz çelikler - Bölüm 5:Yapı amaçlı krzyna dirençli çeliklerden yapılan çubuklar, filmaşinler, teller, prfiller ve parlak mamullerin teknik teslim şartları TS EN 10219-1 Yapısal çelik brular - Dikişli, alaşımsız, ince taneli çeliklerden sğuk şekillendirilerek kaynak edilmiş - Bölüm 1: Teknik teslim şartları TS EN 10340 Çelik dökümler-yapısal kullanım için TS EN 10340 /AC Yapısal kullanımlar için çelik dökümler TS EN 10343 Çelik-Teknik teslim şartları-su verme ve temperleme için TS EN 15048-1 Ön yüklemesiz yapısal civatalama birleşimleri - Bölüm 1:Genel kurallar Avrupa Kmisynu Kararları, Açıklayıcı Dkümanlar, Onaylanmış Kuruluşlar Grubu dkümanları, EOTA tarafınca yayınlanan dkümanlar Ürün Belgelendirme Faaliyetlerinde Kullanılan Dk. Listesi (LS.19.03.01) Ürün Belgelendirme Süreç Akış Şeması (SAS 19.03) PGM Teknik Hizmet Prsedürleri TS EN 15088 Alüminyum ve alüminyum alaşımları - Yapım işleri için yapısal mamuller - Muayene ve tesim için teknik şartlar TS EN 1090-1:2009+A1 Çelik yapı uygulamaları - Bölüm 1: Yapısal bileşenlerin uygunluk değerlendirme gerekleri TS EN 13479 Kaynak sarf malzemeleri - Metalik malzemelerin ergitme kaynağında kullanılan tzlar ve ilâve metaller için genel mamul standardı TS EN 14399-1 Ön yüklemeli yüksek dayanımlı yapısal cıvatalama takımları - bölüm 1: Genel özellikler Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 6/14
5.0 SORUMLU PERSONEL Bu prsedürün uygulamasından srumlu persnel PR.8.01 nlu İnsan Kaynakları ve Eğitim Prsedürüne ve TL 8.01.01 nlu talimata göre Ürün Belgelendirme Hizmetleri Yetkili Persnel Listesinde atanmış kişiler arasından Ürün Belgelendirme Hizmetleri Yöneticisi tarafından seçilir ve LS. 8.01.12 nlu listede yetkili lduğu alan ile birlikte bildirilir. Görevlendirilecek persnel Çelik Knstrüksiyn imalatlar (EN 1090), bağlantı elemanları, kaynak sarf malzemeleri, malzemeler (prfil,kesit vb) imalat ve test süreçlerinde muayene ve gözetim faaliyetlerinde yer almış uzman persneller arasından seçilecektir PGM Muayene Persneli Kriterlerine ilave larak bu prsedür kapsamında çalışacak persnelin aşağıda verilen eğitimleri de almış lması gerekir. - 305/2011/AB Yapı Malzemeleri Yönetmeliği Eğitimi - Kalite Güvence Yönetim Sistemleri Eğitimi - Kaynak Mühendisliği Eğitimi - Tahribatsız Muayene (NDT) Eğitimi 5.1 Baş Tetkikçi Görevlendirme yapılan her 1 uzmanlık grubunda en az bir adet tam zamanlı FÜK Baş tetkikçisi çalıştırılır. Ve bu FÜK Baş Tetkikçinin ilgili mesleklerde en az 2 yılı uzman larak atandığı ürün grubu bazında saha veya labratuar tecrübesi lmak üzere en az 5 yıl iş tecrübesi lur. 5.2 Direktif Yöneticisi Direktif Yöneticisi 4 yıllık Üniversite teknik bölüm mezunu ve en az 2 yılı yapı malzemeleri uygunluk değerlendirmesi alanında lmak üzere en az 4 yıl uygunluk değerlendirmesi alanında tecrübe sahibi, iş tecrübesi larak en az 5 yıl tecrübe sahibidir. Görev alacak persneller FR.19.03.02 Ürün Belgelendirme Hizmetleri Persnel Atama frmu ile atanır. 6.0 BAŞVURU Başvuru şartları, başvuru frmunun alınması, başvurunun gözden geçirilmesi aşamaları TPR-53 TS EN ISO/IEC 17065 Uygunluk Değerlendirme Teknik Hizmet Prsedüründe tanımlanmıştır. SAS.19.03 Ürün Belgelendirme Süreç Akış Şemasında da belirtilmiştir. Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 7/14
7.0 UYGUNLUK DEĞERLENDİRME - Uygunluk Değerlendirme Başvuru Frmu ile müşteri başvurusu alınır (FR 19.03.01). Başvuru Gözden Geçirilerek, değerlendirilir, Başvuru Gözden Geçirilmesi aşaması snucunda değerlendirme uygun değil ise belgelendirme talebi reddedilerek gerekçesiyle birlikte yazılı larak müşteriye bilgi verilir. - Başvuru Gözden Geçirilmesi aşamasında müşterinin kriterleri uygunsa teklif verilir teklifin naylanması akabinde, anlaşmaya varılır ve sözleşme imzalanır (SÖ 19.03.01). - Müşteriden alınan teknik dsya ve dkümanlar ilgili yönetmelikte ve başvuru frmunda belirtilen standardın şartlarına göre incelenir. 7.1.Yapı Sınıfının Seçilmesi PGM, başvuru sahibinin Yapım sınıfının seçiminde, inşası tamamlanmış yapının tplam güvenilirliğini etkileyen ve bu standarddaki çeşitli hükümlerin uygulanması için önceden verilmesi gereken uygulama faktörleri göz önüne alır. Yapısal bileşenlerin snuç sınıfları CCi (i = 1, 2 veya 3) larak gösterilen üç seviyeye ayrılmıştır. Kural sıkılığı EXC1 den EXC4 e dğru artan, EXC1, EXC2, EXC3 ve EXC4 larak belirtilen, dört adet yapı uygulama sınıfı verilmiştir. Müşterinin talep ettiği yapı sınıfının seçilmesi işlemi ilgili standardın içinde tanımlanmıştır. Yapı uygulama sınıfları, yapının tamamına veya bir kısmına veya belirli ayrıntılarına uygulanabilir. Bir yapı farklı yapı uygulama sınıflarını kapsayabilir. Hiç bir yapı uygulama sınıfı seçilmemiş ise, EXC2 uygulanmalıdır. Yapı uygulama sınıfları ile ilgili gerekler Tabl-1 de belirlenmiştir. Tabl.1 Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 8/14
Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 9/14
Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 10/14
PGM, başvuruda bulunan firmanın talep ettiği yapı sınıfının dğru seçildiğini kntrl eder. - Yapılması gereken testler TS EN ISO/IEC 17025 Standardına göre akredite lmuş Test Labratuarlarında yaptırılır. - Eğer testler TS EN 17025 standardına göre akredite bir labratuarda yapılmayacaksa, Labratuarın TS EN 17025 standardına uygunluğu değerlendirilir ve testlere mutlaka TS EN ISO/IEC 17025 Standardında eğitim alan PGM Persneli tarafından nezaret edilir. İmalatçı aşağıda ifade edilenleri yerine getirir: - Malzemenin tip testine (numune alma dahil), tip hesaplamalara, tabl halinde verilen değerlere veya açıklayıcı belgelere dayanarak malzeme tipinin tespiti, - Fabrika Üretim Kntrlü - Önceden hazırlanmış test planına göre fabrikada alınan numunelerin ilave testleri Fabrika Üretim kntrlü Belgelendirmesi yapan PGM aşağıda ifade edilenleri temel alarak fabrika üretim kntrlü uygunluk belgesini verir: - Fabrika üretim kntrlünün ve üretim tesisinin başlangıç denetimi - Fabrika üretim kntrlünün sürekli gözetimi, ölçümü ve değerlendirilmesi - Başvuru dkümanları incelendikten snra ön inceleme rapru hazırlanır. - Ön inceleme raprunda varsa eksiklikler firmaya bildirilir. - Eksik bulunmaması veya bildirilen eksikliklerin giderilmesi durumunda başvuran firma ile mutabakat sağlanarak inceleme tarihi belirlenir ve inceleme gerçekleştirilir. - İncelemenin tamamlanmasından snra herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmez ise firmaya belge düzenlenir. - Uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda, uygunsuzluğun giderilmesi için firmaya maksimum 30 gün süre verilir. Uygunsuzluğun giderilmesi durumunda belgelendirme işlemleri tamamlanır. (RP 19.03.01) Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 11/14
- Belgelendirme incelemesi öncesinde veya belgelendirme snrasında firmalar sistemlerinde yaptıkları önemli değişiklikleri Dsya Değişiklik Frmu (FR 19.03.12) ile PGM ye bildirir. İnceleme ve değerlendirme sırasında imalatçı firmaya ait aşağıda belirtilen dkümanlar incelenir. - İmalat Kntrl el kitabı - Organizasyn şeması - Görev Tanımları - Prsedürler - Başlangıç Tip deneyleri - Muayene ve deney planı - Deney kayıtları - Kalibrasyn Planı - Ekipman Listeleri ve kayıtları - Persnel listeleri ve kayıtları - Deney Talimatları - Yönetim Sistemi Dkümanları Saha fabrika üretim kntrlü sırasında dkümanlara göre imalat-üretim yapıldığı kntrl edilir, ilgili standartların istediği test kayıtları incelenir, testlere nezaret edilir. 8.0 NUMUNE ALMA, TANIMLAMA, TAŞIMA VE MUHAFAZA Kalite El Kitabı KEK 11 Muayene Edilecek Numune - Malzeme Bölümünde belirtilmiştir. Eğer gerekiyrsa Test ve kntrller için alınacak numuneler Teslim Alma frmu ile alınır. Etiketleme şartları numune tanımına göre frm üzerinde belirtilir. Numune müşteriden teslim alınırken ve her kntrl test aşamasında ftğrafı çekilerek kayıt altına alınır. Alınan numunede bir uygunsuzluk varsa yazılı larak müşteriye bildirilir. Test aşamalarında test snucunu etkileyecek bir durum numunede tespit edilirse testlerden önce müşteriye yazılı bildirilerek nayı alınır. Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 12/14
Müşteriden alınan numuneler taşıma ve testler sırasında zarar görmeyecek şekilde ambalaj ile müşteriden teslim alınır. 9.0 DOKÜMANTASYON VE BELGENİN DÜZENLENMESİ Uygunluk Değerlendirme Hizmetleri sırasında yapılacak kntrller, (LS.19.03.01) Ürün Belgelendirme Faaliyetlerinde Kullanılan Dküman Listesi nde verilen frmlara ve ilgili standartlara göre yapılacaktır. Ayrıca Ürün belgelendirme Süreç Akış Şeması SAS 19.03 de verilmiştir. Tahribatsız Muayene Gözetim Hizmetleri ve kullanılacak kntrl frmları Tahribatsız Muayene Gözetim Hizmeti Prsedüründe tanımlanmıştır. TPR-22 nlu Uygunluk Değerlendirme Denetim Raprları, ilgili denetimi yapan srumlu persnel tarafından düzenlenir ve Ürün Belgelendirme Hizmetleri Yöneticisi ya da Yapı Malzemeleri Yönetmeliği Direktif Yöneticisi tarafından naylanır. Uygunluk Sertifikası Kntrl Frmlarının snuçları değerlendirildikten snra, PGM Sertifika imzalamaya yetkili srumlu yöneticiler tarafından naylanır. Yapılan Uygunluk Değerlendireme Hizmetine ait tüm Kntrl ve Denetleme frmları, test raprları, dkümanlar, hesaplamalar, prjeler ilgili prje dsyasında 15 yıl kayıt altında tutulacaktır. 15 yıl snunda ilgili prje dkümanları arşiv dsyalarına kaldırılır. Raprların arşivde saklama süresi kanunen veya müşteri şartnamesinde belirtilen bir süre yksa n (10) yıldır. Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 13/14
10.0 BİLGİ PAYLAŞIMI PGM tarafından verilen Uygunluk Değerlendirne sertifikası ve bunların iptali ile ilgili yaptığı işlemler hakkında Bakanlık ve diğer ATDK lar bilgilendirir. Avrupa Teknik Değerlendirme faaliyeti çerçevesinde herhangi bir başvurunun reddedilmesi veya yapı malzemelerine ilişkin bir Avrupa Teknik Değerlendirmesi verilmemesi yada önceden verilen bir Avrupa Teknik değerlendirmesinin askıya alınması veya iptal edilmesi durumlarında bu imalatçıların bilgileri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirilir. 11.0 BELGENİN GEÇERLİLİĞİ, ASKIYA ALINMASI VE İPTALİ TS EN ISO/IEC 17065 Standardı kapsamında verilen Uygunluk Sertifikaları 3 yıl geçerli larak düzenlenir. Sertifikanın geçerli lması için ilgili standartlara göre geçerlilik süresince yılda en az 1 (bir) kere lmak üzere periydik denetim gerçekleştirilir. Ürün Belgelendirme Faaliyetlerinde belgenin snlandırılması, daraltılması, askıya alınması, iptali veya geri çekilmesinde izlenecek yöntemleri ve tüm faaliyetler TL 19.03.01 de tanımlanmaktadır. Dküman N TPR.50 Rev. N. 01/02.12.2014 Sayfa N 14/14