ARAŞTIRMA / İNCELEME ISITMA HAVA KOŞULLANDIRMA HAVALANDIRMA SU ŞARTLANDIRMA SU ARITIMI ENERJİ OTOMATİK KONTROL BİNA OTOMASYON İŞ YÖNETİMİ VE ORGANİZASYON MALİYE / FİNANS MÜHENDİSLİK GELİŞTİRME PAZARLAMA / SATIŞ HALKLA İLİŞKİLER / REKLAM EĞİTİM GEBZE TESİSLERİ NDE ENERJİ TASARRUFU AR-GE KİŞİSEL GELİŞİM ÜRETİM Erkin SAVÇIN İHRACAT / İTHALAT MÜŞTERİ HİZMETLERİ SERVİS HİZMETLERİ GENEL Alarko Carrier San. Ve Tic. A.Ş. GOSB Gebze Organize Sanayı Bölgesi Şahabettin Bilgisu Cad. 41480 Gebze / KOCAELİ www.alarko-carrier.com.tr info@alarko-carrier.com.tr * Enerji Verimliliği Haftası etkinliklerinde sunulan bildiri (17-18 Şubat 2005) * Kaynak gösterilerek kısmen ya da tamamen yayınlanabilir.
GEBZE TESİSLERİ NDE ENERJİ TASARRUFU Alarko Carrier, kamuoyunun enerjinin verimli kullanımı konusunda bilinçlendirilmesini amaçlayan, Enerji Tasarrufu Koordinasyon Kurulu ile Elektrik İşleri Etüd İdaresi tarafından düzenlenen Enerji Verimliliği Haftası etkinliklerine davet edilmişti. Etkinlik programına göre Ankara da Gazi Üniversitesi Mühendislik- Mimarlık Fakültesi nde, 17-18 Şubat tarihleri arasında yapılan toplantıların Binalarda Enerji Verimliliği konulu IV. Oturumu nda Alarko Carrier - Fabrika dan Erkin Savçın, Alarko Carrier Gebze Tesisleri ndeki uygulamalardan hareketle Binalarda Enerji Tasarrufu, Örnek Uygulama başlıklı bir bildiri sundu. ÜRETİM PROGRAMI KLİMA HAVALANDIRMA - Klima Santralleri Üretim Kapasitesi 2.000 adet/yıl/vardiya - Soğutma Grupları Üretim Kapasitesi 200 adet/yıl - Soğutma Kuleleri - Roof-Top Klimalar - Fan-Coiller (EUROVENT sertifikalı) Üretim Kapasitesi yaklaşık 20,000-25,000 adet/yıl - Batarya Üretim Kapasitesi 10,000 m²/hafta/vardiya (yaklaşık 480,000 m²/yıl/vardiya ) ISITMA S. Y. Kat Kaloriferleri Kombiler Sıvı Yakıt Brülörleri Doğalgaz Brülörleri POMPA VE SU BASINÇLANDIRMA Sirkülasyon Pompaları Hidraforlar Dalgıç Pompalar ve Motorları Personel Sayıları Yönetim 109 Üretim 360 Mavi Yaka 249 Beyaz Yaka 111 1/13
TEKNİK SİSTEMLER HAKKINDA BİLGİLER - 1.600 kva ve 1.250 kva lık 2 Trafo - 1.250 kva ve 250 kva lık Generatör Genel Hatlarıyla Sistemler Üretim Binası 11 adet Karışım Havalı Klima Santrali 4 adet Isı Geri Kazanımlı Klima Santrali 10 adet Aspiratör 411 adet Gaz Deşarjlı Lamba (Üretim Alanı) Büro Aydınlatmalar Yönetim Binası 1 adet Karışım Havalı, Inverterli Klima Santrali 4 adet Taze Hava Klima Santrali Tavan tipi 2 borulu FanCoiller Otomasyondan Kontrol Edilebilen Aydınlatma Sistemi Ar-Ge Sosyal Bina 4 adet Karışım Havalı Klima Santrali Yer tipi Fan-Coiller Aydınlatmalar Soğutma Sistemi 2 adet Su soğutmalı Soğutma Grubu Soğutma Kulesi Sirkülasyon Pompaları Isıtma Sistemi 2 adet Kazan Sirkülasyon Pompaları Şönt Pompalar Ayrıca; Tüm Binalarda Ofis Ekipmanları Dış Aydınlatma Hidrafor Fabrika Tezgahları Kompresörler 7 BAR 14 BAR 30 BAR (Sadece Batarya Testi için) Teknolojik Sistemler - 2.003 noktalı Bina Otomasyon Sistemi - Enerji İzleme Sistemi 2/13
BİNA OTOMASYON SİSTEMİ BİNA OTOMASYONUNA BAĞLI NOKTA SAYISI YÖNETİM BİNASI 1.111 MEKANİK SİSTEMLER 443 FCU KONTROLU 494 AYDINLATMA 176 AR-GE SOSYAL BİNA 169 ÜRETİM BİNASI 723 MEKANİK SİSTEMLER 545 AYDINLATMA 178 KOMPLEKS TOPLAMI 2.003 Örnek Sistem Resimleri 3/13
4/13
5/13
6/13
ENERJİ TASARRUFUNA DÖNÜK YAPILANLAR Mekanik sistemlerin senaryoları enerji tasarrufu yapmaya dönük olarak belirlendi ve uygulandı. Sürekli iyileştirmeler devam ediyor. - Klima santralleri için ısıtma-soğutma geçiş olmak üzere 3 mod yazıldı. Sezonu olmayan dönemde ısıtma veya soğutma vanasının boş yere açılması önlendi. - Klima santrali ayar değerini tutturmak için serpantin vanasını açıyor. Vana belli bir açıklığa gelince ilgili bölgenin pompasını/ pompalarını çalıştırıyor. (3 yollu vanayı kontrol ediyor) Kazanlar dış hava sıcaklığına bağlı olarak belli sıcaklıktaki suyu üretiyor. Eğer uç noktalarda ihtiyaç yoksa kazanın kapanmasına kadar sistem kendini otomatik kontrol ediyor. (Donmaya karşı tüm tedbirler alınmıştır). - Benzer şekilde soğutma sisteminde de önlemler alındı. Sistem Zaman Saatlerinin Kontrolü Konfor sorunu oluşturmayacak şekilde sistemlerin açılıp kapanması için gereken önlemler alındı. "Frekans İnvertörü" ile Hava Kalitesi ve Set Değerine Bağlı Fan Kontrolü Uygulaması Ortam sıcaklığı set değerine ulaştığı zaman, klima santralleri iklimlendirme modundan havalandırma moduna geçer. Frekans invertörü ayar değeri yakalandığı zaman, vananın konumuna bağlı olarak, fanın devrinin %75 - %100 arasında değişimini sağlar (max. %25 azalma). Fabrika ve İdari Binada Lavabolarda Hareket Sensörü Uygulaması Gün içinde lavabolardaki lambalar sürekli açık kalıyordu. Bu alanlara harekete duyarlı sensör takılarak insan bulunmadığı zamanlarda enerji kullanımı azaltıldı. Fabrika Aydınlatmasının Açılma ve Kapanmasının Bina Otomasyonuna Dahil Edilmesi Manuel olarak açılma zamanı ile otomasyon ile açılma zamanı arasında yaklaşık 1,5 saatlik bir fark vardır. (Sabahları 50 dakika geç açılıp, akşamları 30 dakika geç kapanıyor) Fan-Coil Kontrol Cihazlarının Set Değerlerinin Düzenlenmesi Fan-coil set değerleri açık ofisler, müdür odaları ve genel hacimler için yaz-kış olmak üzere set değerleri aralığı belirlendi, uygulandı. Toplantı Salonu Boş-Dolu Sürekli kullanımı olmayan toplantı odası için sadece bu odayı besleyen klima santrali çalıştırılıyor. Toplantı bitiminde boşa çalışmasını önlemek için duvar tipi timer kullanarak oda terkedildiğinde timer a bağlı olarak klima santralinin kapanması sağlanıyor. 7/13
ENERJİ TASARRUFUNA DÖNÜK RAPORLAR 1- FI uygulama sonucunun takip edildiği örnek raporlar ÜFLEME - DÖNÜŞ HAVA SICAKLIKLARI & VANALAR 40 100 36 90 SICAKLIK ( C) 32 28 24 20 16 12 80 70 60 50 40 30 VANA AÇIKLIK ORANI (%) 8 20 4 10 0 00:00 01:00 02:00 03:00 04:00 05:00 06:00 07:00 08:00 09:00 10:00 11:00 12:00 13:00 14:00 15:00 16:00 17:00 18:00 19:00 20:00 21:00 22:00 23:00 0 klima durum 12.01.2004 zaman AHU2.DONS.SIC AHU2.DSIC.SET AHU2.SOGT.KON AHU2.UFLM.SIC DISH.SIC AHU2.ISIT.KON AHU2.MDR FREKANS INVERTÖRÜ & HAVA KALİTESİ kirli HAVA KALITESI (PPM) temiz 1400 1300 1200 1100 1000 900 800 700 600 500 400 300 200 00:00 01:00 02:00 03:00 04:00 05:00 06:00 07:00 08:00 09:00 TASARRUF EDİLEN BÖLGE 10:00 11:00 12:00 13:00 14:00 15:00 16:00 17:00 18:00 19:00 20:00 21:00 22:00 23:00 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 klima durum temiz HAVA KALİTE (VOC) kirli FREKANS INV (%) 12.01.2004 zaman AHU2.HAVAKALITE.CO2 DISH.HVK PPM SINIR AHU2.FNINV.KON AHU2.MDR AHU2.HAVAKALITE.VOC VOC SINIR 8/13
Ahu 1 in donanımlı ve donanımsız aylara göre tüketim payları KWh 1.600 1.400 1.200 1.000 800 600 400 200 0 May.04 Haz.04 Tem.04 Ağu.04 Eyl.04 Eki.04 Kas.04 Ara.04 İnvertersiz 1364 1364 1364 1364 1364 1364 1364 1364 İnverterli 867 1045,2 1103 1037,5 900,1 879,6 823,4 879,5 Tasarruf miktarı 497 318,8 261 326,5 463,9 484,4 540,6 484,5 Tasarruf oranı % 36% 23% 19% 24% 34% 36% 40% 36% 2- Fabrika ve İstanbul Şube Lavabolarına "Harekete Duyarlı Sensör" Takılarak Yapılan Enerji Tasarrufu Çalışmalarının Değerlendirilmesi LAVABOLARDA ELEKTRİK TASARRUF ÇALIŞMALARI KWh 12000 10000 11975,04 8000 6000 4000 5588,352 2000 0 TASARRUFTAN ÖNCEKİ TÜKETİM TASARRUFTAN SONRAKİ TÜKETİM TASARRUF ÇALIŞMALARINDA İLK TÜKETİM VE TASARRUF PAYI 53% 47% TASARRUFTAN SONRAKİ TÜKETİM TASARRUF 9/13
3- Fabrika Üretim Aydınlatmasında "Otomasyon Sistemine" Geçilerek Yapılan Enerji Tasarrufu Çalışmalarının Değerlendirilmesi FAB.AYDINLATMA OTOMASYON SİSTEMİNDEKİ ELEKTRİK TASARRUF DURUMU KWh 14.000 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 13.930 TASARRUFTAN ÖNCEKİ TÜKETİM 9.542 TASARRUFTAN SONRAKİ TÜKETİM TASARRUF ÇALIŞMALARINDA İLK TÜKETİM VE TASARRUF PAYI 32% 68% TASARRUFTAN SONRAKİ TÜKETİM TASARRUF 10/13
ENERJİ TÜKETİM GRAFİKLERİ SON 4 AYLIK ELEKTRİK TÜKETİMİNİN BÖLÜM BAZINDA DAĞILIMI İST. ŞUBE BİNASI 19% ARGE - SOSYAL BİNA 13% YARDIMCI İŞLETMELER 47% FABRİKA 21% hidrofor 2% diğer 6% acst dış ayd. 9% iklimlendirme 23% fab.ups 4% basınçlı hava 34% fab.büro ayd. 3% fab.ayd. 19% acst dış ayd. basınçlı hava fab.ayd. fab.büro ayd. fab.ups iklimlendirme hidrofor diğer 11/13
2004 YILINDA UYGULANMIŞ TASARRUF PROJELERİ SONRASI TÜKETİM İLE TASARRUF EDİLEN MİKTARIN ORANSAL GÖSTERİMİ 34% 66% TASARRUFTAN SONRAKİ TÜKETİM TASARRUF Alarko-Carrier Kompleksi Toplam Yıllık Elektrik Tüketimi 3.000.000 2.500.000 -%10 -%9 -%2 Tüketim KWh 2.000.000 1.500.000 1.000.000 2.725.086 2.451.053 2.241.948 2.194.887 500.000 0 2001 2002 2003 2004 Yıllar Alarko Elektrik Tasarrufundaki Başarısını Neye Borçlu? - İyi ir Altyapı, Kapsamlı Otomasyon - İyi Bir İşletme ekibi + Uzman Bir Firmadan Danışmanlık ve Destek - Tasarruf Kararlarının Uygulanmasına Önem Verilmesi - Elektrik Giderlerinin İyi Takip Edilmesi (Enerji İzleme Sistemi) Günlük, Aylık Sayaç Takibi 12/13
Erkin SAVÇIN (1961, İstanbul) Yıldız Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü nden mezun oldu (1984). Alarko Alpom Fabrikası nda çalışmaya başladı (1987). Mamül Bakım Mühendisliği, Piyasa Araştırma Şefliği, Müşteri Hizmetleri Müdür Yardımcılığı görevlerinde bulundu ve Yardımcı İşletmeler Müdürü oldu (2000), halen bu görevini sürdürüyor. Aynı zamanda OHSAS 18001-ISO 14001-SA 8000 standartları Alarko Carrier yönetim temsilciliği görevini de yürütüyor. 13/13