Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL
ÖZET Tekirdağ İlinde bulunan iğde bitkisinin farklı kullanım alanlarını bulmak ve bu sayede ekonomiye katkı sağlamak amaçlanmıştır.sanayide İğde bitkisinin meyvesi,çiçeği,çekirdeğinin hangi alanlarda kullanılabileceği N.K.Üniverstesi,İl Tarım Müdürlüğü ve Sanayi kuruluşları ile bağlantıya geçilerek araştırılmıştır. Edinilen verilere göre İlaç Sanayiinde,Kozmetik Sanayinde,Gübre Sanayinde değerli bir kaynak olduğu ve kullanılabileceği belirlenmiştir.
İÇİNDEKİLER I- GİRİŞ I.I. Amaç I.II. Problem I.III. Alt Problemler I.IV. Projenin Önemi ve Gerekçesi I.V. Sayıltılar I.VI. Sınırlılıklar I.VII. Zaman Çizelgesi I.VIII. Maliyet Analizi II-LİTERATÜR BİLGİLERİ III-YÖNTEM III.I.Araştırmanın Tasarımı III.II.Verilerin Toplanması ve Değerlendirilmesi IV-BULGULAR VE YORUM V- SONUÇ VE ÖNERİLER V.I. Sonuçlar ve Tartışma V.II. Öneriler VI- KAYNAKÇA
GİRİŞ İğde bitkisi Türkiye nin her yerinde tüm iklim şartlarında ve tüm toprak tiplerinde yetiştirilebilen ve aynı zamanda sanayi ve trafik kaynaklı kirli havaya da dayanıklı bir bitki türüdür.yetiştiği her noktada çiçeklerinin kokusunun en baskın kokulardan olduğu bilinmektedir.kuraklığa dayanıklılığı sebebiyle pek çok türü erozyonla mücadelede kullanılmaktadır.böbrek ve bağırsak rahatsızlıklarında etkili olduğu bilinmektedir.
Amaç Tekirdağ İlinde yoğun şekilde bulunan iğde bitkisi meyvesinin gıda olarak tüketiminin çok fazla tercih edilmediği gözlenmiştir.buna bağlı olarak iğde bitkisi meyvesi,çiçeği ve yaprağının başka alanlarda (tarım,kozmetik,tıp, v.b) kullanılabilirliğini arttırmak hedeflenmiştir. Problem Durumu İğde ağacı,meyvesinin gıda olarak tüketilmesi dışında hangi alanlarda kullanılabilir?
Alt Problemler a)iğde bitkisinin yaprakları hangi alanlarda kullanılabilir? b)iğde bitkisinin çiçeği hangi alanlarda kullanılabilir? c)iğde bitkisinin meyvesi hangi alanlarda kullanılabilir? d)iğde bitkisinin çekirdeği hangi alanlarda kullanılabilir? Problemin Önemi ve Gerekçesi Tekirdağ ilinde Yaygın şekilde bulunan iğde bitkisinin farklı kullanım alanlarını tespit ederek ekonomiye katkı sağlamaktır.
Sayıltılar a)tekirdağ ilinde iğde bitkisinin yaygın olarak bulunduğu varsayılmıştır. b)iğde bitkisinin meyvesi,yaprağı,çiçeği ve çekirdeğinin değerlendirilmediği varsayılmıştır. c)iğde bitkisinin sanayide kullanılabilir olduğu varsayılmıştır.
Sınırlılıklar a)bu proje Tekirdağ İlinde bulunan iğde bitkisi popülasyonu ile sınırlıdır. b)bu Proje Tekirdağ İlinde bulunan sanayi kuruluşlarının imkanları ile sınırlıdır. c)bu proje Namık Kemal Üniversitesinin imkanları ile sınırlıdır. d)bu proje 2011 yılı(sonbahar mevsimi)ile sınırlıdır. e)bu proje ulaşılabilen kaynaklar ile sınırlıdır.
Zaman Çizelgesi Proje İçin Bilim Dalını ve Temayı Belirleme 11/09/2011 Araştırma Konusu,Problem ve Dönence 12/09/2011 Planlama 12/09/2011 Bilgi Derleme ve Analiz 13/09/2011 Yazılı Rapor 14/09/2011 Poster/Sözlü Sunu 15/09/2011 Maliyet Analizi Kırtasiye:50 TL Ulaşım :100 TL Toplam:150 TL
Literatür Bilgileri Genel Özellikleri 1-) İğdeler Güney Avrupa, Asya ve Amerika da doğal olarak yaşayan 40 kadar türü vardır. İğdeler çalı veya ağaç formunda bitkilerdir.yaprakları sarmal dizilişli, üzerleri gümüşi renkli tüylüdür. Çiçekleri çan şeklinde, dal üzerinde tek veya demet hâlinde ve çok keskin kokuludur. Meyvesi etlidir ve yenir. Kızıl açık kahve renkli ve taş çekirdeklidir.
Üretimi 2-)Tohum, çelik, daldırma ve ayırma ile üretilir. Tohumlar toplandıktan sonra 4 derecede 3-4 ay katlamaya tabi tutulur. Katlanan tohumlar ilkbaharda ekilir. Çelikle üretimde ilkbaharda hazırlanan odun çelikleri açık araziye dikildiğinde kolayca köklenir. Her dem yeşil türlerde ise ilkbaharda alınan 15 cm uzunluğundaki çeliklerde bir ay sonra köklenme gözlenebilir. Ekolojik İstekleri 3-)Güneşli ortamlarda iyi gelişir ancak bazı türler gölge alanları tercih ederler. Kireçli topraklarda da gelişebilir.
Yöntem Araştırmanın Tasarımı ve Modeli: Araştırma,İnceleme,Gözlem,Yüzyüze Görüşme yöntemleri Kullanılacaktır. Verilerin Toplanması ve Değerlendirilmesi: Tekirdağ İlinde iğde bitkisini değerlendiren herhangi bir kurum yada kuruluş olup olmadığı araştırılacaktır. Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından deneysel çalışmaların ve bilimsel araştırmaların yapılıp yapılmadığı yüzyüze görüşmeler yapılarak tespit edilecektir. İl Tarım Müdürlüğü nden iğde bitkisi populasyonu hakkında bilgi alınacaktır.
BULGULAR VE YORUMLAR İğde Yağının Faydaları: Yaraları iyileştirir. Vücuda kuvvet verir. Ağız kokularını giderir. Antiseptik etkileri vardır. Ağız yaralarını tedavi eder. Bağırsak bozukluklarını giderir. Ateş düşürür. Bağışıklık sistemine güçlendirici olarak kullanılır. Taşıdığı yüksek oranda C vitamini nedeniyle grip ve soğuk algınlığına karşı koruyucu olarak kullanılır.(3)
Bu lezzetli meyvenin; çiçeklerinin kaynatılıp balla tatlandırılarak içilmesinin egzama, öksürük ve bağırsak bozukluklarına iyi geldiği belirtiliyor. İğde ağaçlarının ayrıca, haziran ayı başlarında açtığı çiçeklerini koklamak da zihne kuvvet ve açıklık verdiği kaydediliyor.(4)
Sonuç ve Tartışma: İğde bitkisinin yağı ve yaprağının alternatif tıpda kullanılabileceği sonucuna ulaşıldı.
Öneriler: Tekirdağ bölgesindeki sanayi kuruluşlarının iğde yağı üretimine geçebileceği önerilmiştir. İğde yağının 20 ml sinin 6 liradan satıldığı düşünülürse uygun pazarlama ve tanıtım yöntemleriyle kullanımı yaygınlaşabilir.(5)
KAYNAKÇA 1.www.eksisözlük.com ( 13.09.2011 21.10) 2.www.vikipedia.com (13.09.2011 21.15) 3. http://www.sifalibitkileriniz.com/bitkiselyaglar/igde-yagi-ve-faydalari.html (12.12.2011) 4. http://www.saglikliyasa.com/bitkiselyaglar/igdenin-faydalari-neler-igde-yagi-hangihastaliklara-iyi-gelir-igde-yagi-nasilkullanilir.html (12.12.2011) 5. http://magaza.hammaddeler.com/igde- Yagi,LA_2698-2.html?gclid=CNOCsS6_6wCFcm-zAodPQNISg (12.12.2011)