ASANSÖRLÜ PROJEKTÖR DİREKLERİ İÇİN TEMEL HAZIRLAMA VE MONTAJ TALİMATI STANDART 3 HALATLI ASANSÖRLÜ DİREKLER 1- AMAÇ Galvanizli çelik poligon direkler için; Temel hazırlanması. Direklerin araçtan indirilmesi. Birden fazla parçadan oluşan direklerin montajı. Direk üzerine Asansör sistem montajı. Direğin temel ankrajlarına montajı. Temel Kullanım talimatları 2- UYGULAMA ALANI Montajı yapılacak Asansörlü galvanizli çelik poligon projektör direkleri. 3- TALİMAT 3.1- TEMELİN HAZIRLANMASI Sipariş sonrası size gönderilen temel projesine göre direk temelini hazırlayınız. Gerekiyorsa hafriyat yapınız. Gerekiyorsa kalıbı hazırlayınız. Betonarme temellerde, projeye göre donatıyı hazırlayınız. Size gönderilen ankrajları şablon yardımıyla, terazisinde temele yerleştiriniz. Temel betonunu dökünüz. Direk montajı için beton döküldükten sonra minimum 7 gün bekleyiniz. (Temel Projesini isteyiniz) Ayrıntılı bilgi için http://www.enti.com.tr/destek adresindeki şablon ve ankraj yerleştirme talimatnamelerine bakınız. 3.2- ARAÇTAN İNDİRME Siparişte fabrika teslimi anlaşılan direklerde fabrikadaki araca yükleme şirketimiz tarafından, müşteri şantiyesindeki veya deposundaki, araçtan indirme müşteri tarafından yapılmaktadır. Araçtan indirme işlemi için gerekenler: Kaldırma kol uzunluğu ve kaldırma kapasitesi yeterli bir vinç. Kapasitesi yeterli bez halat veya urgan. Yeterli sayıda ahşap takoz. En az iki kişi. Montaj kolaylığı açısından parçaların geçme sıralarına ve vinç pozisyonuna göre Şekil-1 deki gibi yerleştirilmesi önerilir.
takoz zemin Şekil-1 3.3- GÖVDE PARÇALARININ GEÇİRİLMESİ Gövdesi birden fazla parçadan oluşan direklerde parçalar sıkı geçme yöntemiyle birleştirilmektedir. Sıkı geçme işleminde üst parçanın çapı alt parçadan büyüktür, dolayısıyla üst parça alt parçayı saracak şekilde alt parçaya geçirilmelidir. Geçme boyu teorik olarak üst parçanın alt çapının 1.5 katıdır. Fakat bu mesafe imalat toleranslarından, galvaniz kalınlığından veya varsa boya kalınlığından etkilenebilir ve olması gereken değerden fazla veya az olabilir. Gövde parçalarının geçirilmesi işlemi için gerekenler: Kaldırma kol uzunluğu ve kaldırma kapasitesi yeterli bir vinç. Yeterli uzunlukta bez halat, urgan ve/veya çelik halat. Manivela ve balyoz. Yeterli sayıda ahşap takoz. Direğin alt çapından uzun, yüklemeye dayanıklı demir boru/çubuk. En az iki adet tirfor. (Büyük direklerde kepçe ve benzeri araçda kullanılabilir) Ayarlanabilir vida anahtarları. Yaklaşık üç kişi. Alt parçanın yerleşimi Alt parça Şekil-2 deki gibi yerleştirilmelidir. Taban plakası iki takoz arasında kalmalı, diğer uca konan takozlar ikinci parçanın geçme boyundan (L) yaklaşık 40 cm geride olmalıdır. Bu yerleşim yapılırken gövdedeki kapağın yukarı bakması sağlanmalıdır. L zemin Şekil-2 Alt parça ile ikinci parçanın geçirilmesi Geçmeyi kolaylaştırmak için, geçme boyunun yaklaşık yarısı, alt parçanın dışında, üst parçanın içinde olmak üzere kayganlık sağlayan arapsabunu ile (veya uygun bir gri boya ile) kaplanabilir (Şekil-3). Bu uygulama parçaları geçirme işleminden hemen önce yapılmalıdır. Direğin görüntüsünü bozacağından gres yağı kullanımı önerilmez. Geçme işleminin bitirileceği teorik sınır alt parça üzerinde işaretlenmelidir. L Şekil-3
İkinci parça ağırlık merkezinden vinçle kaldırılıp (Şekil 4), alt parçayla sıkışıncaya dek geçirilir. Geçirmeye başlarken parçaların boy kaynakları çakışmalıdır. Ayrıca parça eksenlerinin yere paralel olması sağlanmalıdır. Şekil-4 Bu aşamadan sonraki işlem Şekil-5 deki düzeneğin kurulmasıdır. Karşılıklı iki adet tirforun sabitleme uçları taban plakası deliklerine bağlanıp, diğer uçlarına bağlanan halatlar üst parçanın ucuna yere paralel olarak konan demir çubuğun/borunun iki ucuna bağlanır. Direğe zarar gelmemesi için çubuk ile direk gövdesi arasına takoz konmalıdır. Sonra her iki taraftan eşit kuvvet uygulanarak, geçme boyu, işaretli yere (teorik geçme boyu) ulaşıncaya kadar işlem sürdürülür. Karşılıklı kuvvetlerin farklı uygulanması sıkışmaya ve eksen kaymasına sebeb olup geçme işlemini zorlaştırır. Manivela ve balyoz ile geçme işlemi kolaylaştırılabilir. (Balyoz uygulamasını doğrudan direk gövdesine değilde, takoz vasıtası ile yapınız). Burada Direk ekseninden geçip bir ucu üstteki demir çubuğa diğer ucu taban plakası arkasında sabitlenmiş tirfora bağlı halat sistemide kullanılabilir. tirfor takoz halat boru zemin Şekil-5 Teorik geçme boyu sağlandığında biraz daha kuvvet uygulanıp, tam sıkıştırma sağlanıncaya kadar işlem sürdürülür. Halatları gevşetmeden önce yeniden takoz düzenlemesi yapılıp, tüm direk ekseninin yere paralelliği sağlanmalıdır (Şekil 6). Özellikle geçme yerlerinin altı takozla desteklenmelidir. Şekil-6
Diğer parçaların geçirilmesi Diğer parçalarda, alt parça ile ikinci parçanın geçirilmesi yöntemi ile geçirilir. Her geçirmeden sonra, geçme yerlerinin altına takoz konması gerekmektedir.
3.4- ASANSÖR SİSTEM MONTAJI Öncelikle asansör sistem parçalarını size gönderilen paket listesine göre sayın ve kontrol edin. Eksiklik olmadığından emin olun. Asansörlü Projektör Direği Sistem Parçaları Asansör Sistem Halat Adaptörü Tepe Sistem Ring ve Kilitler Çelik Halat Buat ve Uçak ikaz kolu
Direğin içerisinden kılavuz geçiriniz. Birden fazla parçadan oluşan direkler için parça montajı (Bölüm 3-3 de anlatıldığı gibi) yapılırken direğin içerisinde kılavuz halat bırakılmalıdır. Tüm parçalar birleştirildikten sonra kılavuz halat geçirmesi zor olabilir. Bu kılavuz halat daha sonra elektrik kablosu ve çelik halatların, direk içinden, direk boyunca çekilmesi için kullanılacaktır. (daha sonraki bölümlerde detaylı anlatılacaktır.) Asansör sistem montajı için direk, tepe kısmı zeminden 1 metre kadar yukarıda olacak şekilde konumlandırılmalıdır. Bu işlem bir sehpa veya herhangi bir destek aparatı yardımı ile yapılabilir. Bu konumlandırmada kapağın yukarıya bakması sağlanmalıdır.
Projektör taşıyıcı ring parçasını tepe noktasından direğe geçiriniz. Ring direğe geçirilirken konumlandırması, alüminyum kollar direğin tabanına bakacak şekilde olmalıdır. Üçlü çelik halat ve elektrik kablosunun bağlı olduğu adaptörü direk tepe deliğinden içeri sokunuz. Bu adaptör daha sonra vinç sistemine doğru çekileceği için, alt tarafından kılavuza bağlayınız. Elektrik kablosu adaptöre bağlı olmayabilir, bağlı değil ise bu işlem yapılmadan önce sahada bağlanmalıdır. Elektrik kablosu bağlanırken adaptörün alt kısmından 50 cm kadar çıkarılmalı ve elektrik klemensleri ve elektrik bandı ile buraya sabitlenmelidir. Adaptörden çıkan çelik halatları ve elektrik kablosunu, burkulma ve kıvrılma olmayacak şekilde açınız ve yere seriniz.
Tepe makara platformunun üst kapaklarını açın Direğin tepe flanşının önünde duracak şekilde zemine konumlandırın Tepe makara platformunun üst kapaklarını açın ve platformu, direğin tepe flanşının önünde duracak şekilde zemine konumlandırın. Bu konumlandırma esnasında direğe geçirilen ringdeki elektrik kablo bağlantısı ve tepe makara platformundaki elektrik kablo makaraları aynı hizada olmalıdır. Üç adet çelik halatı ve elektrik kablosunu birbirlerine dolanmayacak şekilde platformun altından sokarak makaralardan geçirin. Makaralardan geçirme esnasında, çelik halatların ve elektrik kablosunun kılavuzlardan düzgün şekilde geçtiğinden emin olun. Bu aşamada çelik halatlar adaptör çıkış hizalarına göre makaralardan geçirilmelidir. Halatların hizasında çapraz, dönme ve üst üste binme gibi hatalı konumlanma oluşmamasına dikkat ediniz.
Tepe makara platformundan çıkan halatları direğe geçirilmiş ring üstündeki halat bağlantı noktalarından geçiriniz. Bu işlemi yaparken yine hizalamaya ve halatların karışmamasına dikkat ediniz. Bu halatlar daha sonraki aşamalarda, halat boy hizalaması yapılınca 2 adet klemens ile bağlanacaktır. Tepe makara platformundan geçirilmiş halatlar sonuna kadar çekerek adaptörün tepe platformuna arada mesafe kalmayacak şekilde yaklaşmasını sağlayınız. Tepe platformun tepe açıklığından bakarak üç adet çelik halatın ve elektrik kablosunun çapraz olmadığından ve üst üste binmediğinden emin olunuz.
Direk içerisindeki kılavuzu adaptöre bağlayınız Tepe makara platformunu, hizasını bozmadan direğin tepe flanşına montajlayınız.
Direğin taban noktasındaki kapağından kontrollü olarak kılavuz halatı çekerek adaptörün direk kapak hizasına ulaşmasını sağlayınız. Kilit plakalarını montajlayın Kilitleri ringe montajlatın Direğe geçirilmiş olan ringi hizası bozulmayacak ve kilitlerinden geçecek şekilde tepe makara platformuna geçiriniz. Kilit plakaları tepe platforma takılı değil ise bu işlemden önce bu plakaların montajını yapın.
Vinç sistemi direk içerisine montajlayın
Direk kapağında vinç sisteminin direk içine sokun ve bağlantı flanşına bağlayın. Tanbur üzrindeki çelik halat yaklaşık 50 cm olarak boşta olmalıdır. Bu şekilde değil ise elektrik bağlantısını yaparak çelik halatın 50 cm olarak poziyonunu ayarlayın. Vinç sistemindeki tanburdan çıkan çelik halatı üçlü halat adaptörünün alt kısmına mapa ile bağlayın ve mapayı sıkın.
Ring altından çıkan çelik halatları olabildiğince gerdirin ve halka yaparak 2 adet klemens ile bağlayın. Ring üzerine projektör bağlantı kollarını montajlayın. Ring üzerine buat/uçak ikaz kolunu montajlayın. (Bu kol genellikle elektrik kablo bağlantısı ile aynı hizadadır.)
Aynı çelik halatlarda yaptığınız gibi elektrik kablosunu da gerdirin ve önce ringdeki bağlantı yerinden geçirip buraya elektrik klemensleri ile sabitleyin, akabinde elektrik kablosunun buata girişini ve bağlantısını yapın. Elektrik buatında, projektör kollarına elektrik kablolarını döşeyin. Bu aşamada kablolar boşta kalmaması için ringde uygun yerlere klemens ile bağlanması gerekir. Tepe makara platformunun üst kapaklarını kapatın. Yıldırım yakalama çubuğunu montajlayın.
Bundan sonraki aşama direğin vinç ile kaldırılması ve temele montajıdır. Bölüm 3-5 de detaylı anlatılmaktadır. Direk alt stoperleri takınız.
Sisteme elektrigi baglayınız ve Ringi aşağı indiriniz. Ringe takılı olan projektor kollarına, projektorleri baglayınız. Projektör ringinin ince terazi ayarını yapınız. Projektörlerin elektrik bağlantısını yapınız.
Asansör sistemi kullanarak, projektör ringinin yukarı çıkarınız, kilitlenme testi yapınız. 3.5- TEMELE MONTAJ Temeldeki ankraj civatalarının hazırlanması Önceden hazırlanan temel içindeki ankrajlara, birer adet somun diş dibine dek oturtulur. Çap çevresinde 90º aralıklı dört adet somun bir iki diş yukarıya alınır. Bu dört somun direk temele oturduğunda şakül ayarı için kullanılır (Şekil-7). 4 ayar somunu
Şekil-7 Sıkı geçme parçaların sabitlenmesi Kaldırma esnasında sıkıca geçirilen parçaların kaymaması için vinç kaldırma noktasından taban plakası deliklerine gergince iki halat bağlanmalıdır (Şekil 8).
Vinç Vinç seçimi için direk boyu, ağırlığı, aksesuarlar ve arazi koşulları dikkate alınmalıdır. Vincin ilk duruş yeri araziye ve direğin yerdeki konumuna göre belirlenmeli ve vinç en iyi manevrayı yapacak yerde konuşlandırılmalıdır. Vincin kaldırma noktası tüm sistemin ağırlık merkezinden en az 5 metre yukarıda olmalıdır. Bu noktaya bağlanacak vinç halatı çelik olursa direği çepeçevre sardığı yerlerde takoz kullanılarak direk gövdesi korunmalıdır. Bez halat doğrudan bağlanabilir (Şekil 8). Ağırlık merkezi en az 5 m Vinç kaldırma yeri Şekil-8
Kaldırma işlemi Direk, temeldeki ankraj civatalarının birkaç cm yukarısında dik pozisyona gelinceye kadar kaldırılmalıdır. Aksesuarların yönüne göre, birkaç kişi tarafından taban plakası dengelenerek civatalara yavaşça oturtulmalıdır. Cıvata dişleri zarar görmemelidir. Ayar 4 ayar somunu yardımıyla direğin tam dik pozisyona düzgün olarak gelmesi sağlandıktan sonra (alttaki somunlar temele değmelidir), önce pul konup iki adet somu dengeli olarak iyice sıkıştırılır. Halatlar çözüldükten sonra vincin işi bitmiş olur. Son kontroller Direğin yere dik olarak durması hem dengeli yükleme hemde estetik yönden önemlidir. Taban plakası ile temel arasındaki boşluğun betonla doldurulması hem görüntü bütünlüğü sağlayacağından hem de taban plakasının korozyana dayanımını artıracağından gereklidir. Ankraj civatalarının üst kısmı greslenip PVC bir tüple kapatılarak korunabilir.