M.E.B. Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ERKEN ÇOCUK GELĠġĠMĠ KONFERANSI (ERKEN ÇOCUK GELĠġĠMĠNDE ETKĠLĠ ANNE-BABALIK EĞĠTĠMLERĠ) AĠLE EĞĠTĠMĠ ġubesġ
AİLE EĞİTİMİ T.C. Hükümeti-UNICEF 2006 2010 Ülke Programı Eylem Planı çerçevesinde ; Aile Eğitimlerinin koordinatörlüğü Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne verilmiştir.
ERKEN ÇOCUKLUK GELİŞİMİNDE AİLE EĞİTİMLERİNİN ÖNEMİ Toplumun temelini en doğal kurum olan aile oluşturmaktadır. Aile sadece bir toplumsal kurum değil, aynı zamanda önemli bir eğitim kurumudur. Çocuk ilk eğitimini ailesinden alır. Çocukların, en hızlı geliştikleri ve çevreden en çok etkilendikleri dönem yaşamlarının ilk yıllarıdır. Bu dönemde 0-6 yaş (0-72 aylar) yapılacak iyileştirici müdahaleler hayati derecede önemlidir. Ancak içinde bulunduğumuz toplumsal değişim ve küreselleşme ortamından olumsuz olarak etkilenen kurumların en başında da aile kurumu gelmektedir ve olumsuzluklar topluma doğrudan yansımakta; şiddet, ihmal,istismar ve sosyal çatışmaları beslemektedir. Bu nedenle tesadüfe bırakılmayacak kadar ciddi, bilimsel ve sistematik bir organizasyonla yönlendirilmesi gereken aile eğitimleri tüm eğitim sisteminin can alıcı unsurudur.
AİLE EĞİTİMİ Sistematik ve kavramsal temelli bir süreç olan aile eğitimin amacı, anne-babaları,çocuk yetiştirme tutumları,sağlık,beslenme,gelişim, olumlu davranış kazandırma yöntemleri,etkili iletişim ve annebabalığın değişik yönleriyle ilgili bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve beceri sahibi yapmaktır. Anne-baba eğitimleri yoluyla toplumun geleceğine yatırım yapılması, bir ülkenin ekonomik,sosyal-kültürel ve insani olarak daha sağlıklı ve daha güçlü bir şekilde gelişmesine de katkıda bulunmaktadır.
1993 Tarihinden Bu Güne Aile Eğitimleri AÇEP AÇEP bir bilimsel araştırma çerçevesinde Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde 1982 yılında geliştirildi.1993 yılında MEB tarafından uygulanmaya başlandı. 0-4 Yaş AÇEP 0-6 Yaş Aile ve Çocuk Eğt. 0-6 Yaş Benim Ailem Eğt.Prg. 0-6 Yaş AİTEP BADEP Gazi Üniversitesi MEB tarafından UNICEF in teknik desteğiyle 1993 yılında geliştirildi. Gazi Üniversitesi tarafından UNICEF in teknik desteğiyle 2003 yılında geliştirildi. 2003-2005 Yılları arasında uygulandı. 0 6 yaş Aile ve Çocuk Eğitimi programı UNİCEF işbirliğinde Nisan 2005 yılında alandan gelen geribildirimler doğrultusunda revize edilerek Benim Ailem Programı adını aldı. UNICEF in teknik desteğiyle, daha fazla aileye ulaşmak için 2007 yılında Benim Ailem Programı ndan yararlanılarak geliştirildi. AÇEV işbiriğiyle 2oo4 yılından bu yana uygulanmaktadır.
1993-2010 YILLARI ARASI TOPLAM AĠLE EĞĠTĠMĠ PROGRAMLARI KURS/KURSĠYER VE ÖĞRETMEN SAYILARI(ÇYGM) PROGRAMLAR Açılan Kurs Sayısı Toplam Kursiyer Sayısı Toplam Eğitilen Öğretmen Sayısı Uygulanan İl Sayısı 5-6 YAŞ ANNE ÇOCUK EĞİTİM PROGRAMI (AÇEP) 654 325.972 688 72 0-4 YAŞ ANNE ÇOCUK EĞİTİM PROGRAMI - 66.068-59 0-6 YAŞ AİLE VE ÇOCUK EĞİTİM PROGRAMI - 26.820 306 43 0-6 YAŞ BENİM AİLEM 4388 329.189 740 73 AİLE İÇİN TEMEL EĞİTİM PRGRAMI (AİTEP) 317 20.587 318 13 BABA DESTEK EĞİTİM PROGRAMI (BADEP) 170 22.614 615 32 EĞİTİCİ ANNE - 30.994 143 31 AİLE SAĞLIĞI VE PLANLAMASI - 129.162 1.094 19 TOPLAM 5.559 951.406 3598 73
AĠLE EĞĠTĠMĠ PROGRAMLARINI UYGULAYAN KURUMLAR/SOSYAL ORTAKLAR UYGULAYAN KURUM / PROGRAMLAR 5-6 YAŞ ANNE ÇOCUK EĞİTİM PROGRA MI (AÇEP) 0-6 YAŞ BENİM AİLEM AİLE İÇİN TEMEL EĞİTİM PRGRAMI (AİTEP) BABA DESTEK EĞİTİM PROGRA MI (BADEP) 7-19 yaş Aile Eğitim Prog. 2009/2010 YILI TOPLAM- KURSİYER MEB KIZ TEKNİK ÖĞRETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - + - - - 936 MEB OKUL ÖNCESİ EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - + + - - 10.308 MEB ÖZEL EĞİTİM REHBERLİK VE DANIŞMA HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ + + 10.452 SHÇEK + + + + + 3134 ADALET BAKANLIĞI CEZA VE TEVKİF EVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - + - - - 1620 STK/BELEDİYELER - + + - --- Tüm Sosyal Ortakların Toplamı 26450 MEB ÇIRAKLIK Ve YAYGIN EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ + + + + - 88.836
AİLE EĞİTİMİ Eğitim alan anne-babaların; Çocuklarını yetiģtirmede, Çocuğuna gösterdiği tutum ve davranıģlarda, Özgüvenlerinde, Çocuklarının okul baģarılarında, Çocukla daha çok etkileģimlerinde Aile içi iletiģimlerinde, Ev ortamını çocuğun gereksinimlerine cevap verebilecek Ģekilde düzenlemelerinde olumlu değiģiklikler olduğu gözlenmiģtir.
AİLE EĞİTİMİ Ailesi Tarafından Erken Yaşlarda Gelişimi ve Eğitimi Desteklenen Çocukların; Haklarının ve sorumluluklarının bilincinde olan birey olarak büyüdüğü, Okula daha hazır başladığı, Okul mezuniyet derecelerinde iyileşme sağlandığı, Akademik becerilerinde artış olduğu, Suça karıģma oranlarında azalma olduğu, Sınıf tekrarlarında ve okulu terkte azalma olduğu, Daha az bağımlı daha az saldırgan bireyler olduğu, Olumlu sosyal ilişkiler kuran bireyler olduğu, Ebeveynleri yanında yokken olumlu davranış gösterdiği çeşitli araştırmalarla kanıtlanmıştır.
AİLE EĞİTİMLERİNİN 0-18 YAŞ ARALIĞINDA YENİDEN YAPILANDIRILMASI ÇALIŞMALARI Alanda, çocuğa hizmet götüren farklı kurumların, benzer programları uygulaması sonucu oluģan; Hizmet tekrarı Kaynak israfı Eksiklikleri Uygulamada ortaya çıkan çeliģkilerin ortadan kaldırılabilmesi ve ergenlik döneminin dahil edilebilmesi için,meb aile eğitimlerini 0-18 yaģ aralığında geniģleterek 0-18 YaĢ Aile Eğitimleri ile ilgili yeni bir çalıģma baģlatmıģtır. Bu çalıģma Önce Çocuklar-Çocuk Koruma Mekanizmalarının Ġl Düzeyinde Modellenmesi Projesi nin ikinci bileģeni kapsamında mali yönden desteklenmiģtir.
0-18 YAŞ AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI ÇALIŞMALARI Genel Müdürlüğümüzün Hedefi: Aile Eğitimlerini Bilimsel, disiplinler arası ve çok sektörlü bir yaklaşımla ele alarak, değişen ihtiyaçlara cevap verebilecek nitelikte, sürdürülebilir programlarla, toplumun tüm kesimlerine yaygınlaştırmaktır. Aile Eğitimlerinin Temel Amacı: Yaşam boyu eğitim anlayışıyla; zor koşullardakiler öncelikli olmak üzere, 0-18 yaş çocukların bakımından sorumlu kişi ve ailelere, değişen ihtiyaçlara yönelik olarak hazırlanan, koruma, önleme ve geliştirme amaçlı, kurumsallaşmış aile eğitimi programları yolu ile, çocuk bakımı, gelişimi ve eğitimi konularında bilgi,beceri ve tutum kazandırmaktır.
0-18 YAŞ AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI ÇALIŞMALARI Çalışma Grubu/Eylem Planı Hazırlıkları: MEB: Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Okulöncesi Eğitimi Genel Müdürlüğü Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü İlköğretim Genel Müdürlüğü MEB Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığı EĞİTEK,EARGED Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü SHÇEK Sağlık Bakanlığı Anne Çocuk Eğitimi Vakfı Tarım Bakanlığı, GAP İdaresi Başkanlığı TUİK TRT DPT UNICEF EÇG Bölümü
0-18 YAŞ AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI ÇALIŞMALARI Bilim Kurulu Üyeleri: - 6 farklı üniversiteden 8 bilim adamı 0-18 Yaş Aile Eğitimi Programı danışman ve yazarlarına danışmanlık yaparak destek olmuştur. - Programların geliştirilmesi ve yazımında 4 farklı üniversiteden ve STK lardan 8 danışman ve MEB program geliştirme komisyonu görev almıştır.
PROGRAMIN YAPISI 0-18 YAŞ ÇOCUKLARIN ANNE-BABALARI İÇİN AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI 12-18 Yaş Çocukların Anne-Babaları İçin (Ergenlik) Aile Eğitimi Kurs Programı(70 saat) 7-11 Yaş Çocukların Anne-Babaları İçin (Okul Çağı) Aile Eğitimi Kurs Programı(70 saat) 3-6 Yaş Çocukların Anne-Babaları İçin (Erken çocukluk-okulöncesi)), Aile Eğitimi Kurs Programı(210 saat) 0-3 Yaş Çocukların Anne-Babaları İçin (Erken Çocukluk) Aile Eğitimi Kurs Programı(210 saat) Programlar, 14 oturum hâlinde düzenlenmiş olup, her oturumda ayrı bir tema işlenecektir.
ÖĞRETİM MATERYALLERİ 0-3, 3-6 Yaş Aile Eğitimi Programı: 1. Eğitimci/ Öğretmen materyali: Eğitici kaynak kitabı, Oturum görseli 2. Ebeveyn materyali: Aile mektupları, Bilgi yaprakları, Çocuk etkinlik materyalleri(çem) 7-11, 12-18 Yaş Aile Eğitimi Programı: 1. Eğitimci/Öğretmen materyali: Eğitici kaynak kitabı, Oturum görseli 2. Ebeveyn materyali: Aile mektupları, Bilgi yaprakları
İŞ BİRLİĞİ YAPILAN KURUM VE KURULUŞLAR: Aile eğitimi yapan tüm kamu/özel kurum ve kuruluşlar; SHÇEK,Adalet Bakanlığı Ceza Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, Belediyeler, STK lar, üniversiteler, okul öncesi eğitim kurumları, ilköğretim ve orta öğretim kurumlarıdır.
AİLE EĞİTİM PROGRAMLARININ KURUMSALLAŞTIRILMASI Gerçekleştirilen Çalışmalar; Aile Eğitimi Kurs Programı MEB Talim Terbiye Kurulu Başkanlığınca 02.03.2010 tarih ve 16 sayılı kararı ile onaylanmıştır. Aile Eğitimlerinde çalışacak eğitimci niteliklerine ve eğitimcilerin eğitimini içeren hizmet içi çerçeve programına ilişkin Talim Terbiye Kurulundan görüş alınmıştır.(26.08.2010/5996) Aile Eğitimi Kurs Programı uygulamalarına ilişkin Genelge hazırlanmış ve Milli Eğitim Bakanının imzası ile 81 il müdürlüklerine, ilgili kamu kurum kuruşları ve sosyal ortaklara gönderilmiştir. SHÇEK,Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif evleri ile ÇYGM arasında Aile Eğitimlerinin Uygulanmasına ve Veri Tabanı oluşturulmasına ilişkin 23 Kasım 2009 tarihinde işbirliği protokolü imzalanmıştır.
PROGRAMIN UYGULANABĠLĠRLĠLĠK VE SÜRDÜRÜLEBĠLĠRLĠĞLĠĞĠ OCAK 2010 TARİHİ İTİBARI İLE YAPILAN ÇALIŞMALAR: Eğitim Materyali 2000 eğitimciye her yaş aralığına ait 8000 adet Program Eğitici kitabı, 2000 eğitimciye her yaş aralığı programa ait 8000 adet eğitimci görsel materyali, Anne baba mektubu-bilgi yaprakları 80.000 adet, Çocuk Eğitim Materyali 80.000 adet, Tanıtım Materyali Tanıtım Filmi/TV Spotu Afiş 6000 adet Broşür 40.000 adet Fleyer 20.000 adet Basılmış ve dağıtımı tüm uygulayıcı kurumlara yapılmıştır.
PROGRAMIN UYGULANABĠLĠRLĠLĠK VE SÜRDÜRÜLEBĠLĠRLĠĞLĠĞĠ Eğitici Eğitimleri; 0-18 Yaş Aile Eğitim Programı formatör/eğitici eğitimleri sosyal ortakların / uygulayıcı kurumların formatörlerinkinde yer aldığı toplam 54 kişilik Formatör Eğitimi, 2010 yılı itibarıyla 8 i Hizmet içi,5 i projeden olmak üzere 13 eğitici eğitimi planlanmış olup Ekim 2010 Tarihine kadar toplam 12 Eğitici Eğitimi yapılmıştır. Eğitici eğitimlerine uygulayıcı kurumlar dahil toplam 1114 uygulayıcı davet edilmiş olup 907 kişi katılmış ve 854 u HEM aracılığıyla katılan, 53 ü SHÇEK,Adale Bakanlığı,Sağlık Bakanlığı,Belediye uygulayıcılarıdır. (sayı Ekim den sonra değişecek)
PROGRAMIN UYGULANABĠLĠRLĠLĠK VE SÜRDÜRÜLEBĠLĠRLĠĞLĠĞĠ 0-18 Yaş Aile Eğitimi Programı Hayat Boyu Öğrenme Stratejisi Eylem Planında (2. ve 9.Önceliklerde) Aile Eğitimlerinin Yaygınlaştırılması sağlanacaktır İfadesiyle birçok tedbirde belirtilmektedir. MEB ÇYGM STRATEJİK PLANINDA (2010-2014) 0-18 Yaş AEP 7. Stratejik amaç olarak belirtilmiştir. 0-18 yaş aile eğitimleri ile 2014 yılına kadar 171.400 aileye ulaşmak stratejik hedefimizdir.
AİLEM EĞİTİMDE TEŞEKKÜRLER Çıraklık ve Yaygı Eğitim Genel Müdürlüğü