T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1

SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2

Bölge Profili Temel Göstergeler: GSYH (2008 Tahmin): 1,019 milyar $ GSYH Büyümesi : 6.1% Petrol Rezervleri : Dünyadaki rezervin 2/3 ü Petrol Geliri (2008 Tahmin): 450 Milyar $ Nüfus : 62 milyon Yatırım Ortamı Yüksek likidite ve düşük faiz oranları Yatırım ortamında iyileşme Petrol fiyatlarının yarattığı yüksek likidite Ekonomik ortam ve artan yatırımcı güveni Serbestleşme ve bu yönde alınan kararlar Körfez ülkelerinin küresel finans sisteminde 1 trilyon $ dan fazla varlığı olduğu tahmin edilmektedir. 3

Körfez Ülkeleri DışD Ticareti Milyar $ 155121 229 155 304 196 425 241 509 295 571 339 751 405 1998-2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 İhracat İthalat Son on yıllık dönemde Körfez ülkelerinin dış ticaretinde belirgin artış görülmüş, dış ticaret hacmi 1,2 trilyon $ a yaklaşmıştır. 4

Körfez Ülkeleri Uluslararası Rezervler (Milyar $) 514 388 277 43 54 63 68 1998-2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Son üç yılda rezervlerde belirgin artış görülmesi, bölgede likidite artışını çok iyi yansıtmakta ve yatırım potansiyelini ortaya çıkarmaktadır. Artan rezervler bölgede güç artışını ifade etmekte ve güven sağlamaktadır. 5

SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 6

Neden Körfez K Ülkeleri? İnşaat sektöründe önemli potansiyel Bankacılık k sektöründeki açılımlara Sinerji yaratma Tarihsel bağlar Ülkeler arasındaki ilişkiyi geliştirmek 7

KÖRFEZ ÜLKELERİ- SWOT ANALİZİ 8

Körfez Ülkeleri SWOT Analizi GÜÇLÜ YÖNLER FIRSATLAR Yüksek büyüme potansiyeli 1,25 trilyon $ boyutunda planlanan projeler Likidite ve servet bolluğu Hızlı nüfus artışı Reformlara artan ölçüde bağlılık Artan şeffaflık ve serbestleşme Uzun vadede petrol fiyatlarının artış trendini koruması Özelleştirme uygulamaları Artan ikili ticaret anlaşmaları 9

Körfez Ülkeleri SWOT Analizi ZAYIF YÖNLER TEHDİTLER Dengesiz kaynak dağılımı Kamu sektörünün ağırlığı Reformların yavaş gitmesi Nitelikli işgücü malzeme ve hizmet eksikliği Yatırımların faydalı projeler yerine altyapıya yönlendirilmesi Güvenlik sorunları ve jeopolitik riskler Petrole bağımlılığın azalması Tüketici fiyatlarının artması ve varlık fiyatlarının şişmesi Finans ve turizm sektöründe artan rekabet Sosyal refahın eğitim ve verimliliğe tercih edilmesi Artan genç nüfusa iş sahası yaratma zorlukları Yönetişim sorunları Kur ve enflasyon riski 10

KÖRFEZ ÜLKELERİ- DIŞ TİCARET 11

Körfez Ülkeleri ile DışD Ticaretimiz İHRACAT (Milyon USD) 1996 2000 2005 2006 2007 2008 BAE 211 316 1.675 1.986 3.241 7.975 Bahreyn 10 27 42 35 77 308 Katar 11 10 82 342 450 1.074 Kuveyt 107 73 210 219 221 493 Suudi Aarbistan 431 387 962 983 1.487 2.197 Umman 20 25 40 71 92 216 Yemen 72 69 197 198 274 353 Körfez ülkeleri 862 906 3.209 3.834 5.842 12.616 Körfez ülkelerine yapılan ihracatın toplam ihracat içindeki payı (%) 3,7 3,3 4,4 4,5 5,4 9,6 AB Ülkeleri 12.569 15.664 41.365 47.935 60.399 63.367 AB ülkelerine yapılan iharacatın toplam ithalat içindeki payı (%) 54,1 56,4 56,3 56,0 56,3 48,0 İhracatımızın dağılımında AB den Körfez bölgesine kayma görülmektedir. Kaynak:TUİK 12

Körfez Ülkeleri ile DışD Ticaretimiz İTHALAT (Milyon USD) 1996 2000 2005 2006 2007 2008 BAE 23 40 205 352 470 691 Bahreyn 5 31 19 45 119 96 Katar 2 11 51 66 30 159 Kuveyt 104 161 42 56 90 81 Suudi Arabistan 1.708 962 1.889 2.252 2.440 3.322 Umman 0 0 4 2 24 11 Yemen 2 1 3 0 0 1 Körfez Ülkeleri 1.845 1.206 2.212 2.774 3.174 4.360 Körfez ülkelerinden yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payı (%) 4,2 2,2 1,9 2,0 1,9 2,2 AB Ülkeleri 24.321 28.527 52.696 59.401 68.612 74.801 AB ülkelerinden yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payı (%) 55,7 52,3 45,1 42,6 40,3 37,0 İthalattaki artış ihracat artış hızının gerisinde kalmıştır. Kaynak:TUİK 13

Körfez Ülkeleri ile DışD Ticaret Hacmimiz 20 (Milyar USD) 16 12 8 4 0 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Körfez ülkeleri ile temelde ihracat artışının yarattığı ivme ile dış ticaret hacmimiz 16 milyar dolar düzeyine ulaşmıştır. 14

KÖRFEZ ÜLKELERİ- BANKACILIK 15

Türk Bankacılık k Sektöründe Banka Grupları İtibariyle Sektör r Payı (%) 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 MEVDUAT Aktif Net Kar KALKINMA VE YATIRIM Aktif Net Kar KATILIM Aktif Net Kar 96 84 4 16 - - 96 92 4 8 - - 96 95 4 5 - - 94 84 3 12 2 4 94 90 3 6 3 3 93 91 3 6 3 4 93 88 3 7 4 5 Türk Bankacılık sektöründe yıllar itibariyle katılım bankalarının payı sınırlı kalmıştır. 2008 yılı itibariyle toplam aktifin %4 ü katılım bankalarından oluşmaktadır. 16

Körfez Ülkelerinin TürkiyeT rkiye deki Yatırımlar mları B.A.E. Katar ÜLKE Suudi Arabistan Bahreyn Kuveyt Umman TOPLAM FİRMA SAYI 162 16 58 73 14 10 333 Türkiye Finans Katılım Bankası (Hisselerin %60 ı The National Commercial Bank tarafından 2007 yılında 1 Milyar 80 Milyon USD bedelle satın alınmıştır.) TAIB Yatırım Bankası (Hisselerin %99 u [27 Milyon TL]TAIB Bank BSC ye aittir.) Al Baraka Türk Katılım Bankası (Bankanın %54 hissesi [145,6 Milyon TL] Al Baraka Bankacılık Grubu na aittir.) Turkish Bank A.Ş. (Hisselerin %40 ı 2008 yılı Ocak ayında National Bank of Kuwait tarafından 160 Milyon USD bedelle satın alınmıştır.) Kuveyt Türk Katılım Bankası (Hisselerin %62 si [311,1 Milyon TL] Kuwait Finance House a aittir.) - - - Körfez Ülkelerinin Finans Sektörüne Toplam Yatırımları Yaklaşık 1,5 Milyar USD FİNANS SEKTÖRÜNE YATIRIMLAR Türkiye ye gelen Körfez sermayesi sınırlı kalmıştır. 17

Türk Bankalarının n Körfez K Ülkelerindeki Faaliyetleri BANKA ÜLKE FAALİYET ŞEKLİ Arap Türk Bank Manama'da kurulu Arab Financial Services Co BSC'de %1,25 payı bulunmaktadır. Denizbank Bahreyn Şube Finansbank Bahreyn Offshore Fortis Bahreyn Offshore ING Bahreyn Şube Kuveyt Türk Bahreyn Şube Manama'da kurulu Islamic International Rating Agency'de %20 payı bulunmaktadır. T. Halk Bankası Bahreyn Şube İran Temsilcilik T. İş Bankası Bahreyn Offshore TEB Bahreyn Şube TSKB Bahreyn Şube Vakıfbank Bahreyn Offshore Yapı Kredi Bahreyn Şube Körfez ülkelerindeki bankacılık faaliyetleri büyük ölçüde Off-shore bankacılık faaliyeti şeklindedir. 18

SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 19

Körfez Ülkeleri İle İş Birliği Körfez ülkelerinin kontrolündeki toplam fon büyüklüğünün 2015 yılında 5-6 trilyon dolara ulaşacağı bunun ise büyük potansiyel ifade ettiği Yaptıkları yatırım için güvence konusunda hassas olan Körfez ülkeleri için Türkiye nin bu koşulları sağlaması Küresel Kriz sonrası yeni yatırım alanı arayışlarında Türkiye nin bu fırsatları sunmaya hazır olması 20

Körfez Ülkeleri İle İş Birliği Körfez ülkelerinin taleplerine uygun mal ve hizmet üretilmesi Körfez ülkelerinin talebine uygun finansal ürünler geliştirilmesi Körfez ülkelerinin gıda ve tarım alanlarındaki yatırım arayışlarına destek verilmesi 21

ZİRAAT Olarak Neler Yapıyoruz? Körfez ülkeleriyle olan dış ticaret hacminden pay almak Banka olarak Türk yatırımcıların bu bölgede yatırım yapmalarına destek olmak Körfez sermayesinin Türkiye ye gelmesinde yol gösterici olmak Türk firmalarının müteahhitlik hizmetlerine destek olmak 22

Bankamızın n Uluslararası Hizmet AğıA RUSYA AZERBAYCAN NEW YORK ALMANYA LONDRA BOSNA MAKED. ATİNA GÜMÜLCİNE SOFYA TİFLİS K.K.T.C. TAHRAN BAĞDAT KARAÇİ KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN Yurtdışı Şubeler Yurtdışı İştirak ve Temsilcikler 11 Yurtdışı Şube 9 Yurtdışı İştirak 2 Temsilcilik Ziraat, 18 Ülkede vatandaşların ve girişimcilerin yanında 23

Türk İşadam adamının n Olduğu u Her Yerdeyiz MOSKOVA SOFYA KAZAKİSTAN MAKEDONYA BOSNA TİFLİS AZERBAYCAN ÖZBEKİSTAN ATİNA KKTC TÜRKMENİSTAN GÜMÜLCİNE BAĞDAT TAHRAN KARAÇİ CİDDE -Ziraat in Ortadoğu da Genişleme Politikası Bu politikanın ilk adım:ı Suudi Arabistan Cidde Şubesi -Sonraki adım: Suriye de şube. 24

Teşekkür Ederiz... 25